జైన బౌద్ధ మతాల ఆవిర్భావం Top 50 Question

పోటీ పరీక్షల (APPSC, TSPSC, SSC, RRB) కోసం జైన మరియు బౌద్ధ మతాలపై 50 ప్రాముఖ్యమైన బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు (MCQs), సమాధానాలు మరియు వివరణలు:

జైనమతం (1 – 25)

Q1. జైనమతంలో మొదటి తీర్థంకరుడు (సంస్థాపకుడు) ఎవరు?

• A) పార్శ్వనాథుడు
• B) వృషభనాథుడు (ఆదినాథుడు)
• C) వర్ధమాన మహావీరుడు
• D) అరిష్టనేమి సమాధానం: B) వృషభనాథుడు వివరణ: జైన సాంప్రదాయం ప్రకారం 24 మంది తీర్థంకరులలో మొదటివారు వృషభనాథుడు (ఆదినాథుడు). ఈయన చిహ్నం ఎద్దు (Bull).

Q2. జైనమతంలో 23వ తీర్థంకరుడు ఎవరు?

• A) మహావీరుడు
• B) మల్లి నాథుడు
• C) పార్శ్వనాథుడు
• D) నేమినాథుడు సమాధానం: C) పార్శ్వనాథుడు వివరణ: పార్శ్వనాథుడు 23వ తీర్థంకరుడు. ఈయన ‘చాతుర్యామ వ్రతాలను’ (అహింస, సత్యం, అస్తేయం, అపరిగ్రహం) ప్రబోధించారు. ఈయన చిహ్నం సర్పం.

Q3. వర్ధమాన మహావీరుడు ఎక్కడ జన్మించాడు?

• A) వైశాలి సమీపంలోని కుందగ్రామం
• B) పావాపురి
• C) లుంబిని
• D) పాటలీపుత్రం సమాధానం: A) కుందగ్రామం వివరణ: మహావీరుడు క్రీ.పూ 599 (లేదా 540)లో బీహార్‌లోని వైశాలి సమీపంలో గల కుందగ్రామంలో జ్ఞాత్రిక క్షత్రియ వంశంలో జన్మించారు.

Q4. మహావీరుడు ఏ నదీ తీరాన ‘కైవల్య’ (పరిపూర్ణ జ్ఞానం) పొందారు?

• A) నిరంజన నది
• B) రుజుపాలికా నది
• C) గంగా నది
• D) యమునా నది సమాధానం: B) రుజుపాలికా నది వివరణ: మహావీరుడు 42వ ఏట జృంభిక గ్రామం వద్ద రుజుపాలికా నదీ తీరాన శాల వృక్షం కింద జ్ఞానోదయం (కైవల్య) పొందారు.

Q5. మహావీరుడు నిష్క్రమణ (మరణం) పొందిన ప్రదేశం ఏది?

• A) వైశాలి
• B) పావాపురి
• C) శ్రావణబెళగొళ
• D) రాజగృహం సమాధానం: B) పావాపురి వివరణ: మహావీరుడు తన 72వ ఏట బీహార్‌లోని పావాపురి వద్ద ముక్తి (నిర్వాణం) పొందారు.

Q6. జైనమతంలోని ‘త్రిరత్నాలు’ ఏమిటి?

• A) బుద్ధ, ధమ్మ, సంఘ
• B) సమ్యక్ దర్శనం, సమ్యక్ జ్ఞానం, సమ్యక్ చరిత్ర
• C) అహింస, సత్యం, అస్తేయం
• D) శ్వేతాంబర, దిగంబర, తెరాపంథి సమాధానం: B) సమ్యక్ దర్శనం, సమ్యక్ జ్ఞానం, సమ్యక్ చరిత్ర వివరణ: సరైన నమ్మకం (సమ్యక్ దర్శనం), సరైన జ్ఞానం (సమ్యక్ జ్ఞానం), సరైన ప్రవర్తన (సమ్యక్ చరిత్ర)లను జైన త్రిరత్నాలు అంటారు.

Q7. ‘స్యాద్వాదం’ మరియు ‘అనేకాంతవాదం’ ఏ మత సిద్ధాంతాలు?

• A) బౌద్ధమతం
• B) జైనమతం
• C) ఆజీవకం
• D) సాంఖ్య సమాధానం: B) జైనమతం వివరణ: వస్తువుల స్వభావం బహుముఖమైనదని చెప్పే సిద్ధాంతమే అనేకాంతవాదం/స్యాద్వాదం. ఇది జైన తత్వశాస్త్ర మూలస్తంభం.

Q8. జైనమతంలో ‘దిగంబర’ వర్గానికి నాయకత్వం వహించిన ముని ఎవరు?

• A) స్థూలభద్రుడు
• B) భద్రబాహు
• C) నాగార్జునుడు
• D) హేమచంద్రుడు సమాధానం: B) భద్రబాహు వివరణ: మగధలో కరువు వచ్చినప్పుడు భద్రబాహు తన అనుచరులతో కలసి దక్షిణ భారతదేశానికి వెళ్లారు. వీరు దిగంబరులు (దుస్తులు ధరించనివారు) గా పిలవబడ్డారు.

Q9. శ్వేతాంబర వర్గానికి నాయకత్వం వహించినవారు ఎవరు?

• A) స్థూలభద్రుడు
• B) భద్రబాహు
• C) దేవర్థి
• D) పద్మప్రభ సమాధానం: A) స్థూలభద్రుడు వివరణ: మగధలోనే ఉండి తెల్లని వస్త్రాలు ధరించిన జైన సన్యాసులకు స్థూలభద్రుడు నాయకత్వం వహించారు.

Q10. రెండవ జైన సంగీతి ఎక్కడ జరిగింది?

• A) పాటలీపుత్రం
• B) వల్లభి
• C) రాజగృహం
• D) మధుర సమాధానం: B) వల్లభి వివరణ: క్రీ.శ 512లో గుజరాత్‌లోని వల్లభి వద్ద దేవర్థి క్షమాశ్రమణా అధ్యక్షతన 2వ జైన సంగీతి జరిగింది. ఇక్కడే జైన ఆధార గ్రంథాలు లిఖితరూపం పొందాయి.

Q11. ‘కల్పసూత్ర’ అనే ప్రసిద్ధ జైన గ్రంథాన్ని రచించినది ఎవరు?

• A) స్థూలభద్రుడు
• B) భద్రబాహు
• C) హేమచంద్రుడు
• D) సిద్ధసేనుడు సమాధానం: B) భద్రబాహు వివరణ: జైన తీర్థంకరుల జీవిత చరిత్రలను తెలిపే ‘కల్పసూత్ర’ గ్రంథాన్ని భద్రబాహు సంస్కృతంలో రచించారు.

Q12. జైనమత పవిత్ర గ్రంథాలను ఏమని పిలుస్తారు?

• A) త్రిపీఠకాలు
• B) 12 అంగాలు
• C) అరణ్యకాలు
• D) ఉపనిషత్తులు సమాధానం: B) 12 అంగాలు వివరణ: జైన సిద్ధాంతాల సమాహారాన్ని ‘అంగాలు’ (12 అంగాలు) మరియు ‘ఉపాంగాలు’ అని పిలుస్తారు.

Q13. జైనమతాన్ని స్వీకరించి ‘సల్లేఖన వ్రతం’ పాటించిన మౌర్య చక్రవర్తి ఎవరు?

• A) అశోకుడు
• B) బిందుసారుడు
• C) చంద్రగుప్త మౌర్యుడు
• D) బృహద్రథుడు సమాధానం: C) చంద్రగుప్త మౌర్యుడు వివరణ: చంద్రగుప్త మౌర్యుడు భద్రబాహుతో కలిసి శ్రావణబెళగొళకు వెళ్లి సల్లేఖన వ్రతం ద్వారా ప్రాణత్యాగం చేశారు.

Q14. కర్ణాటకలోని శ్రావణబెళగొళ వద్ద బాహుబలి (గొమ్మటేశ్వర) విగ్రహాన్ని చెక్కించినది ఎవరు?

• A) చాముండరాయ
• B) కృష్ణ I
• C) అమొఘవర్ష
• D) పులకేశి II సమాధానం: A) చాముండరాయ వివరణ: క్రీ.శ 981లో గంగ వంశపు ప్రధానమంత్రి చాముండరాయ 57 అడుగుల బాహుబలి ఏకశిలా విగ్రహాన్ని నిర్మించారు.

Q15. రాజస్థాన్‌లోని మౌంట్ అబూ వద్ద ఉన్న ప్రసిద్ధ జైన దేవాలయం ఏది?

• A) ఖజూరహో
• B) దిల్వారా దేవాలయం
• C) పాళితానా
• D) రణక్‌పూర్ సమాధానం: B) దిల్వారా దేవాలయం వివరణ: దిల్వారా జైన దేవాలయాన్ని సోలంకి (చాళుక్య) రాజుల కాలంలో తెల్లని మార్బుల్‌తో అద్భుతంగా నిర్మించారు.

Q16. ఏ కళింగ రాజు జైనమతానికి గొప్ప పోషకుడిగా నిలిచాడు?

• A) అశోకుడు
• B) ఖారవేలుడు
• C) శశాంకుడు
• D) పులకేశి సమాధానం: B) ఖారవేలుడు వివరణ: చేది వంశానికి చెందిన ఖారవేలుడు జైనమతాన్ని ఆదరించాడు. ఈయన విజయాల గురించి ఉదయగిరిలోని ‘హాతిగుంఫా శాసనం’ తెలుపుతుంది.

Q17. వర్ధమాన మహావీరుని చిహ్నం (Symbol) ఏది?

• A) ఏనుగు
• B) సింహం
• C) గుర్రం
• D) ఎద్దు సమాధానం: B) సింహం వివరణ: 24వ తీర్థంకరుడైన మహావీరుని సంకేతం/చిహ్నం ‘సింహం’.

Q18. జైనమతంలో ఆహారపానీయాలు వర్జించి దేహత్యాగం చేసే పద్ధతిని ఏమంటారు?

• A) మహాపరినిర్వాణం
• B) సల్లేఖన వ్రతం (సంతార)
• C) కైవల్య
• D) ఉపసంపద సమాధానం: B) సల్లేఖన వ్రతం (సంతార) వివరణ: ఇచ్ఛాపూర్వకంగా ఉపవాసాల ద్వారా దేహాన్ని చాలించడాన్ని జైనమతంలో సల్లేఖన లేదా సంతార అంటారు.

Q19. జైనమత ప్రథమ తీర్థంకరుడైన వృషభనాథుని ప్రస్తావన ఏ వైదిక గ్రంథంలో కనిపిస్తుంది?

• A) రుగ్వేదం
• B) సామవేదం
• C) యజుర్వేదం
• D) అథర్వణవేదం సమాధానం: A) రుగ్వేదం వివరణ: రుగ్వేదంలో వృషభనాథుడు మరియు అరిష్టనేమి అనే ఇద్దరు జైన తీర్థంకరుల పేర్లు పేర్కొనబడ్డాయి.

Q20. మహావీరుని మొదటి శిష్యుడు ఎవరు?

• A) భద్రబాహు
• B) జామాలి
• C) స్థూలభద్రుడు
• D) ఆనందుడు సమాధానం: B) జామాలి వివరణ: మహావీరుని అల్లుడైన ‘జామాలి’ ఆయన మొదటి ప్రధాన శిష్యుడిగా మారాడు.

Q21. మధ్యప్రదేశ్ లోని ఖజూరహో జైన దేవాలయాలను నిర్మించిన రాజులు ఎవరు?

• A) చందేలురు
• B) రాష్టకూటులు
• C) పల్లవులు
• D) గుప్తులు సమాధానం: A) చందేలురు వివరణ: ఖజూరహోలోని హిందూ మరియు జైన దేవాలయాలను చందేల్ రాజవంశీకులు నిర్మించారు.

Q22. జైన సాహిత్యం ఏ ప్రధాన భాషలో రచింపబడింది?

• A) పాలి
• B) అర్ధమాగధి (ప్రాకృతం)
• C) సంస్కృతం
• D) తమిళం సమాధానం: B) అర్ధమాగధి (ప్రాకృతం) వివరణ: ప్రారంభ జైన రచనలు సాధారణ ప్రజల భాష అయిన అర్ధమాగధి/ప్రాకృతంలో రాయబడ్డాయి.

Q23. జైనమతం ప్రకారం ‘జీవుడు’ అంటే ఏమిటి?

• A) నిర్జీవ పదార్థం
• B) ఆత్మ (Soul)
• C) కర్మ
• D) శరీరం సమాధానం: B) ఆత్మ (Soul) వివరణ: జైన తత్వంలో చైతన్యం ఉన్న ప్రతి ప్రాణిలో ఉండే ఆత్మను ‘జీవుడు’ అంటారు.

Q24. వర్ధమానునికి ‘మహావీరుడు’ అనే పేరు రావడానికి కారణం ఏమిటి?

• A) యుద్ధాల్లో గెలవడం వల్ల
• B) ఇంద్రియాలను, అంతర్గత శత్రువులను జయించిన పరాక్రమం వల్ల
• C) గొప్ప రాజ్యం పరిపాలించడం వల్ల
• D) వేదాలను సవాలు చేయడం వల్ల సమాధానం: B) ఇంద్రియాలను జయించిన పరాక్రమం వల్ల వివరణ: కామక్రోధాది ఇంద్రియాలను జయించడం వల్ల ఆయనను ‘జిన’ (విజేత), ‘మహావీరుడు’ అని పిలిచారు.

Q25. ఏ జైన తీర్థంకరుడు స్త్రీ అని శ్వేతాంబరులు నమ్ముతారు?

• A) మల్లి నాథుడు (19వ)
• B) సుపార్శ్వనాథుడు
• C) నేమినాథుడు
• D) శాంతి నాథుడు సమాధానం: A) మల్లి నాథుడు వివరణ: 19వ తీర్థంకరుడైన మల్లి నాథుడు ఒక స్త్రీ అని శ్వేతాంబరులు, పురుషుడని దిగంబరులు భావిస్తారు.

బౌద్ధమతం (26 – 50)

Q26. గౌతమ బుద్ధుడు ఎక్కడ జన్మించాడు?

• A) సారనాథ్
• B) బోధ్ గయ
• C) నేపాల్ లోని లుంబిని
• D) కుశీనగరం సమాధానం: C) లుంబిని వివరణ: బుద్ధుడు (సిద్ధార్థుడు) క్రీ.పూ 563లో నేపాల్ తారాయ్ ప్రాంతంలోని లుంబిని వనంలో శాక్య వంశంలో జన్మించాడు.

Q27. బుద్ధుని గృహత్యాగ సంఘటనను బౌద్ధంలో ఏమని పిలుస్తారు?

• A) ధర్మచక్ర ప్రవర్తన
• B) మహాభినిష్క్రమణం
• C) మహాపరినిర్వాణం
• D) నిర్వాణం సమాధానం: B) మహాభినిష్క్రమణం వివరణ: 29 ఏళ్ల వయస్సులో సత్యాన్వేషణ కోసం సిద్ధార్థుడు ఇల్లు వదిలి వెళ్లడాన్ని ‘మహాభినిష్క్రమణం’ అంటారు. దీని సంకేతం గుర్రం.

Q28. బుద్ధునికి జ్ఞానోదయం పొందిన ప్రదేశం ఏది?

• A) సారనాథ్
• B) ఉరువేల (బోధ్ గయ)
• C) రాజగృహం
• D) శ్రావస్తి సమాధానం: B) ఉరువేల (బోధ్ గయ) వివరణ: బీహార్‌లోని బోధ్ గయలో నిరంజన నదీ తీరాన రావి చెట్టు (బోధి వృక్షం) కింద 35వ ఏట సిద్ధార్థునికి జ్ఞానోదయం అయింది.

Q29. బుద్ధుడు తన మొదటి బోధనను ఎక్కడ ఇచ్చారు?

• A) బోధ్ గయ
• B) సారనాథ్
• C) కుశీనగరం
• D) వైశాలి సమాధానం: B) సారనాథ్ వివరణ: సారనాథ్‌లోని డియర్ పార్క్ వద్ద ఐదుగురు శిష్యులకు మొదటి ఉపదేశం ఇచ్చారు. దీనిని ‘ధర్మచక్ర ప్రవర్తన’ అంటారు.

Q30. బుద్ధుని మరణాన్ని (దేహత్యాగాన్ని) ఏమని పిలుస్తారు?

• A) మహాభినిష్క్రమణం
• B) మహాపరినిర్వాణం
• C) ధర్మచక్ర ప్రవర్తన
• D) పరివ్రాజక సమాధానం: B) మహాపరినిర్వాణం వివరణ: 80వ ఏట ఉత్తరప్రదేశ్ లోని కుశీనగరం వద్ద బుద్ధుడు మరణించారు. ఈ సంఘటనను మహాపరినిర్వాణం అంటారు (చిహ్నం: స్థూపం).

Q31. మొదటి బౌద్ధ సంగీతి ఎవరి పాలనాకాలంలో జరిగింది?

• A) అశోకుడు
• B) అజాతశత్రువు
• C) కనిష్కుడు
• D) కాలశోకుడు సమాధానం: B) అజాతశత్రువు వివరణ: బుద్ధుని మరణానంతరం (క్రీ.పూ 483) రాజగృహంలోని సప్తపర్ణి గుహలో అజాతశత్రువు హయాంలో మహాకాశ్యపుని అధ్యక్షతన మొదటి సంగీతి జరిగింది.

Q32. మూడవ బౌద్ధ సంగీతి ఎక్కడ నిర్వహించబడింది?

• A) వైశాలి
• B) పాటలీపుత్రం
• C) కాశ్మీర్
• D) రాజగృహం సమాధానం: B) పాటలీపుత్రం వివరణ: మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుని కాలంలో పాటలీపుత్రంలో మొగ్గలీపుత్త తిస్స అధ్యక్షతన 3వ బౌద్ధ సంగీతి జరిగింది.

Q33. ‘త్రిపీఠకాలు’ ఏ భాషలో రాయబడ్డాయి?

• A) సంస్కృతం
• B) పాలి
• C) ప్రాకృతం
• D) అర్థమాగధి సమాధానం: B) పాలి వివరణ: బౌద్ధ పవిత్ర గ్రంథాలైన త్రిపీఠకాలు (సుత్త, వినయ, అభిధమ్మ పీఠకాలు) పాలి భాషలో ఉన్నాయి.

Q34. బౌద్ధ భిక్షువుల నిబంధనలు, నియామకాలను తెలిపే పీఠకం ఏది?

• A) సుత్త పీఠకం
• B) వినయ పీఠకం
• C) అభిధమ్మ పీఠకం
• D) దీఘనికాయ సమాధానం: B) వినయ పీఠకం వివరణ: ఉపాలి సంకలనం చేసిన ‘వినయ పీఠకం’ సంఘ నిబంధనలను వివరిస్తుంది.

Q35. బౌద్ధమతం ఏ సంగీతిలో హీనయానం, మహాయానంగా విడిపోయింది?

• A) 1వ సంగీతి
• B) 2వ సంగీతి
• C) 3వ సంగీతి
• D) 4వ సంగీతి సమాధానం: D) 4వ సంగీతి వివరణ: కనిష్కుని కాలంలో కాశ్మీర్‌లో జరిగిన 4వ సంగీతిలో బౌద్ధమతం హీనయానం మరియు మహాయానంగా చీలిపోయింది.

Q36. ‘ఆష్టాంగ మార్గం’ ఏ మతంలో భాగం?

• A) జైనమతం
• B) బౌద్ధమతం
• C) హిందూమతం
• D) సిక్కుమతం సమాధానం: B) బౌద్ధమతం వివరణ: దుఃఖ నివారణకు బుద్ధుడు ప్రతిపాదించిన 8 సూత్రాల మార్గమే అష్టాంగ మార్గం (Middle Path).

Q37. ‘మాధ్యమిక వాదం’ (శూన్యవాదం)ను ప్రతిపాదించిన ప్రముఖ బౌద్ధ తత్వవేత్త ఎవరు?

• A) ఆచార్య నాగార్జునుడు
• B) అశ్వఘోషుడు
• C) వసుబంధు
• D) ధర్మకీర్తి సమాధానం: A) ఆచార్య నాగార్జునుడు వివరణ: ఆంధ్రదేశానికి చెందిన నాగార్జునుడు శూన్యవాదాన్ని (మాధ్యమిక వాదం) ప్రతిపాదించాడు. ఈయనను ‘ఇండియన్ ఐన్‌స్టీన్’ అని పిలుస్తారు.

Q38. ‘బుద్ధచరితం’ అనే మహాకావ్యాన్ని సంస్కృతంలో రచించినది ఎవరు?

• A) బాణభట్టు
• B) అశ్వఘోషుడు
• C) నాగార్జునుడు
• D) వసుమిత్ర సమాధానం: B) అశ్వఘోషుడు వివరణ: కనిష్కుని ఆస్థాన కవి అయిన అశ్వఘోషుడు బుద్ధుని జీవిత చరిత్రపై సంస్కృతంలో బుద్ధచరితం రచించారు.

Q39. ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన ‘నలందా విశ్వవిద్యాలయాన్ని’ స్థాపించిన గుప్త రాజు ఎవరు?

• A) సముద్రగుప్తుడు
• B) కుమారగుప్తుడు I
• C) చంద్రగుప్తుడు II
• D) స్కందగుప్తుడు సమాధానం: B) కుమారగుప్తుడు I వివరణ: క్రీ.శ 5వ శతాబ్దంలో కుమారగుప్తుడు I బీహార్‌లో నలందా బౌద్ధ విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్థాపించారు.

Q40. బౌద్ధ ప్రార్థనా మందిరాలను ఏమని పిలుస్తారు?

• A) విహారాలు
• B) చైత్యాలు
• C) స్థూపాలు
• D) మఠాలు సమాధానం: B) చైత్యాలు వివరణ: బౌద్ధుల ప్రార్థనా స్థలాలను ‘చైత్యాలు’ అని, సన్యాసులు నివసించే ప్రదేశాలను ‘విహారాలు’ అని అంటారు.

Q41. ఆంధ్రదేశంలో అతిపెద్ద మరియు ప్రసిద్ధ బౌద్ధ స్థూపం ఎక్కడ ఉంది?

• A) నాగార్జునకొండ
• B) అమరావతి
• C) భట్టిప్రోలు
• D) శాలిహుండం సమాధానం: B) అమరావతి వివరణ: గుంటూరు జిల్లాలోని అమరావతి మహాస్థూపం శాతవాహన చక్రవర్తుల కాలంలో అత్యంత వైభవంగా వెలిగింది.

Q42. ‘మిలిందపన్హ’ (Milinda Panha) అనే గ్రంథం ఎవరి మధ్య జరిగిన సంభాషణ?

• A) కనిష్కుడు – అశ్వఘోషుడు
• B) మీనాండర్ (మిలిందుడు) – నాగసేనుడు
• C) చంద్రగుప్తుడు – భద్రబాహు
• D) అశోకుడు – తిస్స సమాధానం: B) మీనాండర్ – నాగసేనుడు వివరణ: ఇండో-గ్రీక్ రాజు మీనాండర్ ప్రశ్నలకు బౌద్ధ పండితుడైన నాగసేనుడు ఇచ్చిన సమాధానాల సమాహారమే ‘మిలిందపన్హ’.

Q43. బుద్ధుని పూర్వ జన్మ కథలను తెలిపే గ్రంథాలను ఏమంటారు?

• A) జాతక కథలు
• B) అంగాలు
• C) పురాణాలు
• D) ఆరణ్యకాలు సమాధానం: A) జాతక కథలు వివరణ: బుద్ధుడి గత జన్మల వృత్తాంతాలను ‘జాతక కథలు’ (సుమారు 550 కథలు) అని పిలుస్తారు.

Q44. బుద్ధుని తల్లి మాయాదేవి ఏ వంశానికి చెందినది?

• A) శాక్య వంశం
• B) కోలియ వంశం
• C) లిచ్ఛవి వంశం
• D) మౌర్య వంశం సమాధానం: B) కోలియ వంశం వివరణ: బుద్ధుని తండ్రి శుద్ధోధనుడు శాక్య గణానికి చెందగా, తల్లి మాయాదేవి కోలియ రాజవంశానికి చెందినది.

Q45. శాతవాహన రాజు యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి ఏ బౌద్ధ ఆచార్యునికి నాగార్జునకొండ వద్ద మహావిహారం నిర్మించి ఇచ్చాడు?

• A) నాగార్జునుడు
• B) ఆర్యదేవుడు
• C) దిజ్ఞాగుడు
• D) బుద్ధఘోషుడు సమాధానం: A) నాగార్జునుడు వివరణ: ఆచార్య నాగార్జునుని కోసం యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి శ్రీపర్వతం (నాగార్జునకొండ) పై ప్రసిద్ధ మహావిహారాన్ని నిర్మించారు.

Q46. బౌద్ధమతంలో ‘మధ్యమ మార్గం’ (Middle Path) అంటే ఏమిటి?

• A) తీవ్రమైన సుఖభోగాలు అనుభవించడం
• B) అత్యంత తీవ్రమైన తపస్సు చేయడం
• C) అతి భోగం, అతి తపస్సు రెండింటికీ దూరంగా సమతుల్యంగా ఉండటం
• D) ఏ విధమైన నియమాలు పాటించకపోవడం సమాధానం: C) సమతుల్య మార్గాన్ని పాటించడం వివరణ: అటు తీవ్రమైన శరీరాన్ని కష్టపెట్టడం, ఇటు సుఖభోగాలలో తేలడం కాకుండా రెండింటి మధ్య ఉండే మార్గాన్ని బుద్ధుడు బోధించారు.

Q47. ఏ బౌద్ధ సంగీతిలో ‘అభిధమ్మ పీఠకం’ సంకలనం చేయబడింది?

• A) 1వ సంగీతి
• B) 2వ సంగీతి
• C) 3వ సంగీతి
• D) 4వ సంగీతి సమాధానం: C) 3వ సంగీతి వివరణ: అశోకుని కాలంలో జరిగిన 3వ బౌద్ధ సంగీతిలో మొగ్గలీపుత్త తిస్స ఆధ్వర్యంలో 3వ పీఠకమైన ‘అభిధమ్మ పీఠకం’ చేర్చబడింది.

Q48. విక్రమశిల విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్థాపించిన పాల వంశపు రాజు ఎవరు?

• A) గోపాలుడు
• B) ధర్మపాలుడు
• C) దేవపాలుడు
• D) మహిపాలుడు సమాధానం: B) ధర్మపాలుడు వివరణ: బీహార్‌లోని విక్రమశిల విశ్వవిద్యాలయాన్ని 8వ శతాబ్దంలో పాల రాజు ధర్మపాలుడు స్థాపించారు. ఇది వజ్రయాన బౌద్ధానికి ప్రధాన కేంద్రంగా విలసిల్లింది.

Q49. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ‘చైత్యక వాదం’ (మహాసాంఘికులు) ప్రధాన కేంద్రంగా విలసిల్లిన ప్రాంతం ఏది?

• A) అమరావతి (ధాన్యకటకం)
• B) శాలిహుండం
• C) తొట్లకొండ
• D) చందవరం సమాధానం: A) అమరావతి (ధాన్యకటకం) వివరణ: మహదేవ భిక్షువు నాయకత్వంలో ఆంధ్రాలో మహాసాంఘిక శాఖ ఏర్పడి, ధాన్యకటకం (అమరావతి) కేంద్రంగా విలసిల్లింది.

Q50. గౌతమ బుద్ధుని పెంచిన తల్లి ఎవరు?

• A) మాయాదేవి
• B) గౌతమి ప్రజాపతి
• C) యశోధర
• D) సుజాత సమాధానం: B) గౌతమి ప్రజాపతి వివరణ: బుద్ధుడు జన్మించిన 7వ రోజే తల్లి మాయాదేవి మరణించడంతో, ఆయన పినతల్లి అయిన మహాప్రజాపతి గౌతమి ఆయనను పెంచి పెద్ద చేసింది. ఈమె బౌద్ధ సంఘంలో చేరిన ప్రథమ మహిళ.