🇮🇳 భారత్‌లో గ్రీన్ ఎనర్జీ జోరు: పునరుత్పాదక విద్యుత్‌లో కీలక పురోగతి

భారత్‌లో పునరుత్పాదక విద్యుత్ ఉత్పత్తి పెరుగుదల

• భారత్‌ విద్యుత్ రంగం వేగంగా క్లీన్ ఎనర్జీ వైపు మారుతోంది. 2026 జూలైలో దేశ మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో పునరుత్పాదక ఇంధనాల వాటా దాదాపు 20%కు చేరింది. గత ఏడాది జూలైతో పోలిస్తే పునరుత్పాదక విద్యుత్ ఉత్పత్తి 30%కుపైగా పెరిగింది.

300 GW దాటిన నాన్-ఫాసిల్ విద్యుత్ సామర్థ్యం

• భారత్ మరో కీలక మైలురాయిని సాధించింది. 31 జూలై 2026 నాటికి దేశ నాన్-ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ ఆధారిత విద్యుత్ స్థాపిత సామర్థ్యం 300.50 GWకు చేరింది. ఇది దేశ మొత్తం స్థాపిత విద్యుత్ సామర్థ్యంలో 54%కుపైగా.

సౌర విద్యుత్ -164.59 GW
🌬️ పవన విద్యుత్ – 58.14 GW
💧 జలవిద్యుత్ -57.24 GW
🌾 బయో-పవర్ -11.75 GW
⚛️ అణు విద్యుత్ -8.78 GW
మొత్తం -300.50 GW

🎯 2030 లక్ష్యానికి 60%కుపైగా పురోగతి

• భారత్ 2030 నాటికి 500 GW నాన్-ఫాసిల్ ఇంధన విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇప్పటికే 300.50 GW చేరుకోవడంతో ఈ లక్ష్యంలో 60%కుపైగా పూర్తి చేసింది.

☀️ సౌర విద్యుత్ ప్రధాన బలం

• భారత్‌ క్లీన్ ఎనర్జీ విస్తరణలో Solar Power కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. 2014లో దేశ సౌర విద్యుత్ స్థాపిత సామర్థ్యం కేవలం 2.8 GW ఉండగా, 2026 జూలై నాటికి అది 164.59 GWకు పెరిగింది. అంటే ఒక దశాబ్దంలో భారీ స్థాయిలో విస్తరించింది.
• అదే సమయంలో పవన విద్యుత్ సామర్థ్యం 2014లో సుమారు 21 GW నుంచి 2026లో 58.14 GWకు పెరిగింది.

📈 2025–26లో రికార్డు స్థాయి సామర్థ్య జోడింపు

2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారత్ 55.29 GW నాన్-ఫాసిల్ విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని అదనంగా ఏర్పాటు చేసింది.
ఇందులో:
☀️ సౌర విద్యుత్ — 44.6 GW
🌬️ పవన విద్యుత్ — 6 GW
ఇది దేశ క్లీన్ ఎనర్జీ విస్తరణ వేగాన్ని సూచిస్తోంది

🏭 దేశీయ తయారీకి ప్రాధాన్యత

• సౌర విద్యుత్ రంగంలో దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం Production Linked Incentive (PLI) వంటి విధానాలను అమలు చేస్తోంది. Solar PV modules తయారీకి సంబంధించిన ALMM (Approved List of Models and Manufacturers)లో నమోదైన సామర్థ్యం 200 GW మైలురాయిని దాటింది.

🟢 గ్రీన్ హైడ్రోజన్‌పై కూడా దృష్టి

భారత్ కేవలం సౌర, పవన విద్యుత్‌కే పరిమితం కాకుండా Green Hydrogen రంగాన్ని కూడా అభివృద్ధి చేస్తోంది. National Green Hydrogen Mission ద్వారా గ్రీన్ హైడ్రోజన్ మరియు దాని derivatives ఉత్పత్తి, వినియోగం, ఎగుమతుల్లో భారత్‌ను కీలక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.

🇮🇳 భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు దీని ప్రాధాన్యత

క్లీన్ ఎనర్జీ సామర్థ్యం పెరగడం వల్ల:
దిగుమతి చేసుకునే ఫాసిల్ ఇంధనాలపై ఆధారపడటం తగ్గే అవకాశం
ఇంధన భద్రత మెరుగుపడుతుంది
సౌర, పవన రంగాల్లో కొత్త ఉద్యోగాలు ఏర్పడే అవకాశం
దేశీయ తయారీ పరిశ్రమకు ఊతం
కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపుకు సహకారం
దీర్ఘకాలంలో స్థిరమైన విద్యుత్ వ్యవస్థకు మద్దతు
PIB ప్రకారం, భారత్ ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో renewable energy installed capacityలో మూడో స్థానంలో ఉంది.

🎯 TGPSC/TSPSC పరీక్షకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు

1. 31 జూలై 2026 నాటికి భారత్ నాన్-ఫాసిల్ విద్యుత్ సామర్థ్యం ఎంత?
   👉 300.50 GW
2. ఇందులో అత్యధిక సామర్థ్యం ఏ వనరుదీ?
   👉 సౌర విద్యుత్ – 164.59 GW
3. 2030 నాటికి భారత్ నాన్-ఫాసిల్ విద్యుత్ సామర్థ్య లక్ష్యం ఎంత?
   👉 500 GW
4. 300.50 GW దేశ మొత్తం స్థాపిత విద్యుత్ సామర్థ్యంలో ఎంత శాతం?
   👉 54%కుపైగా
5. 2025–26లో అదనంగా ఏర్పాటు చేసిన నాన్-ఫాసిల్ సామర్థ్యం ఎంత?
   👉 55.29 GW
6. Green Hydrogenకు సంబంధించిన ప్రధాన మిషన్ ఏది?
   👉 National Green Hydrogen Mission
7. Solar PV manufacturingలో ఉపయోగించే ALMM పూర్తి రూపం?
   👉 Approved List of Models and Manufacturers