Daily Current Affairs – 15 ఆగస్ట్ కరెంట్ అఫైర్స్

01. జనగణన 2027

భారత Census 2027 దేశ చరిత్రలో అత్యంత కీలకమైన జనగణనగా నిలవనుంది. ఈసారి జనగణనను రెండు దశల్లో, తొలిసారిగా పూర్తిగా డిజిటల్ విధానంలో, అలాగే కుల గణనను కూడా రెండో దశలో చేపట్టనున్నారు. కేంద్ర కేబినెట్‌ ఈ భారీ కార్యక్రమానికి ₹11,718.24 కోట్ల వ్యయాన్ని ఆమోదించింది.

🏠 1. జనగణన రెండు దశల్లో

• మొదటి దశ – House Listing & Housing Census (HLO):
  ఏప్రిల్–సెప్టెంబర్ 2026 మధ్య రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల సౌలభ్యానికి అనుగుణంగా 30 రోజుల వ్యవధిలో ఈ ప్రక్రియ నిర్వహిస్తారు. ఇందులో ఇళ్ల పరిస్థితి, గృహ సౌకర్యాలు, ఆస్తులు, కుటుంబ వివరాలు వంటి అంశాలను సేకరిస్తారు
• రెండో దశ – Population Enumeration (PE):
  ఫిబ్రవరి 2027లో దేశవ్యాప్తంగా వ్యక్తిగత జనాభా లెక్కలు చేపడతారు. జనాభా, సామాజిక–ఆర్థిక పరిస్థితులు, విద్య, వలసలు, సంతానోత్పత్తి తదితర వివరాలను సేకరిస్తారు.
• ప్రత్యేక షెడ్యూల్: లడఖ్, జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని మంచు ప్రాంతాలు, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్‌లోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో రెండో దశను సెప్టెంబర్ 2026లో నిర్వహిస్తారు.

👥 2. ఈసారి కుల గణన కూడా

• Census 2027లో కులాల వారీగా లెక్కింపు కూడా రెండో దశలో చేపట్టాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. కులానికి సంబంధించిన ప్రశ్నలు Population Enumeration ప్రారంభానికి ముందు అధికారికంగా నోటిఫై చేయనున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.
• ఇది సామాజిక, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు సంబంధించిన విధానాల రూపకల్పనకు ముఖ్యమైన డేటాను అందించే అవకాశం ఉంది.

3. తొలిసారిగా డిజిటల్ జనగణన

• Census 2027లో మొబైల్ అప్లికేషన్ల ద్వారా డేటా సేకరణకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. Census Management & Monitoring Portal ద్వారా ప్రక్రియను పర్యవేక్షిస్తారు.
• అంతేకాదు, ప్రజలకు Self-Enumeration సౌకర్యం కూడా కల్పిస్తున్నారు. అంటే నిర్దేశిత సమయంలో ప్రజలు ఆన్‌లైన్‌లో తమ వివరాలను స్వయంగా నమోదు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఆ వివరాలను తరువాత ఎన్యూమరేటర్ ధృవీకరిస్తారు.

4. ‘ప్రగతి’, ‘వికాస్’ మస్కాట్లు

• Census 2027 కోసం కేంద్రం ‘ప్రగతి’ (మహిళా మస్కాట్), ‘వికాస్’ (పురుష మస్కాట్)లను ఆవిష్కరించింది. అభివృద్ధి చెందిన భారత్‌ లక్ష్యంలో మహిళలు, పురుషుల సమాన భాగస్వామ్యాన్ని ఇవి ప్రతిబింబిస్తాయని ప్రభుత్వం తెలిపింది.

5. ఎంతమంది సిబ్బంది పాల్గొంటారు?

• దేశవ్యాప్తంగా 30 లక్షలకు పైగా ఎన్యూమరేటర్లు, సూపర్‌వైజర్లు, ఇతర అధికారులు ఈ భారీ ప్రక్రియలో పాల్గొననున్నారు.

6. వ్యక్తిగత సమాచారం భద్రత

• జనగణనలో ప్రజలు ఇచ్చే వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని కఠినంగా గోప్యంగా ఉంచే నిబంధనలు ఉన్నాయి. Census Actలోని Section 15 ప్రకారం వ్యక్తిగత Census సమాచారం ప్రజలకు బహిర్గతం చేయడం, కోర్టులో సాక్ష్యంగా ఉపయోగించడం లేదా ఇతర సంస్థలకు పంచడం వంటి వాటిపై రక్షణ ఉంది.

🎯 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన One-Liners

Q1. Census 2027 ఎన్ని దశల్లో జరుగుతుంది?
➡️ 2 దశల్లో

Q2. మొదటి దశ పేరు ఏమిటి?
➡️ House Listing & Housing Census (HLO)

Q3. రెండో దశ పేరు?
➡️ Population Enumeration (PE)

Q4. Census 2027లో కుల గణన ఉంటుందా?
➡️ అవును, రెండో దశలో ఉంటుంది.

Q5. Census 2027 కోసం కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన వ్యయం ఎంత?
➡️ ₹11,718.24 కోట్లు

Q6. Census 2027లో కొత్తగా ఏ డిజిటల్ సౌకర్యం ఉంది?
➡️ Self-Enumeration

Q7. Census 2027 మస్కాట్ల పేర్లు?
➡️ ప్రగతి & వికాస్

Q8. Census 2027 ప్రధాన జనాభా లెక్కల దశ ఎప్పుడు?
➡️ ఫిబ్రవరి 2027

02. పరిచ్ఛా ఆనకట్టకు ‘World Heritage Irrigation Structure’ గుర్తింపు

ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఝాన్సీ జిల్లాలో బేత్వా నదిపై ఉన్న పరిచ్ఛా ఆనకట్ట/వీర్కు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో World Heritage Irrigation Structure (WHIS) గుర్తింపు లభించడం తాజా ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ అంశం. ఈ గుర్తింపును International Commission on Irrigation and Drainage (ICID) ఇస్తుంది.

 🏗️ పరిచ్ఛా ఆనకట్ట ప్రత్యేకత ఏమిటి?

పరిచ్ఛా నిర్మాణం బ్రిటిష్ కాలంలో 1881–1886 మధ్య నిర్మించబడింది. ఇది బేత్వా నదిపై ఉండి, బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతంలోని నీటిపారుదల వ్యవస్థకు చారిత్రకంగా ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించింది.

ఇది కేవలం పాత నిర్మాణం మాత్రమే కాదు. బేత్వా కాలువ వ్యవస్థ ద్వారా ఝాన్సీ, జాలౌన్, హమీర్‌పూర్ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయానికి నీటిని అందించడంలో పరిచ్ఛా వ్యవస్థ కీలకంగా ఉంది.

 🌊 World Heritage Irrigation Structure అంటే ఏమిటి?

WHIS అనేది UNESCO World Heritage Site కాదు. ఇది ICID అందించే ప్రత్యేక అంతర్జాతీయ గుర్తింపు.

ICID ప్రకారం చారిత్రక నీటిపారుదల లేదా డ్రైనేజీ నిర్మాణాలు సాధారణంగా 100 సంవత్సరాలకు పైగా పురాతనమైనవి అయి ఉండాలి. డ్యామ్‌లు, బ్యారేజీలు, కాలువ వ్యవస్థలు, నీటి నిల్వ నిర్మాణాలు, వ్యవసాయ డ్రైనేజీ నిర్మాణాలు తదితరాలు ఈ గుర్తింపుకు అర్హత పొందవచ్చు.

ICID ఈ గుర్తింపును ఇవ్వడానికి ప్రధాన ఉద్దేశాలు:

 💧 పురాతన నీటిపారుదల సాంకేతికత చరిత్రను సంరక్షించడం

 🌾 వ్యవసాయ అభివృద్ధిలో పాత నీటిపారుదల వ్యవస్థల పాత్రను గుర్తించడం

 🔬 పురాతన ఇంజినీరింగ్ విధానాల నుంచి నేర్చుకోవడం

 🌍 స్థిరమైన నీటి నిర్వహణ పద్ధతులను అధ్యయనం చేయడం

 🏗️ చారిత్రక నీటిపారుదల నిర్మాణాలను భవిష్యత్ తరాల కోసం పరిరక్షించడం.

 🇮🇳 భారతదేశానికి మరో గర్వకారణం

ICID రిజిస్టర్‌లో ఇప్పటికే భారతదేశానికి చెందిన అనేక చారిత్రక నీటిపారుదల నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. 2025లోనే భారత్‌కు చెందిన 4 నిర్మాణాలు WHIS రిజిస్టర్‌లో చేర్చబడ్డాయి:

1. Cheyyar Anicut

2. Ekrukh Medium Project

3. Kodiveri Anicut and Channel System

4. Noyyal River System Tanks ([ICID][5])

 🌍 ICID గురించి

ICID – International Commission on Irrigation and Drainage

ఇది నీటిపారుదల, డ్రైనేజీ, వ్యవసాయ నీటి నిర్వహణకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ సంస్థ. WHIS కార్యక్రమం ద్వారా ప్రపంచంలోని పురాతన, ప్రాముఖ్యత కలిగిన నీటిపారుదల నిర్మాణాలను గుర్తించి నమోదు చేస్తుంది.

2026 WHIS గుర్తింపులకు సంబంధించిన ప్లాక్‌ల ప్రదాన కార్యక్రమం 12–17 అక్టోబర్ 2026న ఫ్రాన్స్‌లోని మార్సెయిల్‌లో జరిగే ICID సమావేశంలో జరగనుంది.

 🎯 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు

Q1. పరిచ్ఛా ఆనకట్ట ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

➡️ ఉత్తరప్రదేశ్

Q2. పరిచ్ఛా ఆనకట్ట ఏ నదిపై ఉంది?

➡️ బేత్వా నది

Q3. పరిచ్ఛా నిర్మాణం ఏ కాలంలో నిర్మించబడింది?

➡️ 1881–1886

Q4. పరిచ్ఛాకు లభించిన గుర్తింపు ఏమిటి?

➡️ World Heritage Irrigation Structure (WHIS)

Q5. WHIS గుర్తింపును ఇచ్చే సంస్థ?

➡️ International Commission on Irrigation and Drainage (ICID)

Q6. WHIS గుర్తింపు UNESCO World Heritage Siteతో సమానమా?

➡️ కాదు. ఇది ICID అందించే ప్రత్యేక నీటిపారుదల వారసత్వ గుర్తింపు.

Q7. WHISకు సాధారణంగా నిర్మాణం కనీసం ఎంత పురాతనమైనదై ఉండాలి?

➡️ 100 సంవత్సరాలకు పైగా.

03.  🇵🇭 తెలంగాణ బృందం ఫిలిప్పీన్స్‌కు.. వలస కార్మిక విధానాలపై అధ్యయన

• తెలంగాణకు చెందిన 11 మంది సభ్యుల బృందం ఆగస్టు 17 నుంచి 21 వరకు ఫిలిప్పీన్స్‌లో పర్యటించనుంది. రాష్ట్రం నుంచి గల్ఫ్ దేశాలకు వెళ్లే కార్మికుల సంక్షేమం, వలస విధానాలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి, విదేశీ ఉపాధి అవకాశాలు వంటి అంశాలపై ఫిలిప్పీన్స్ అనుసరిస్తున్న విధానాలను ఈ బృందం అధ్యయనం చేయనుంది. ఈ పర్యటన ద్వారా సేకరించే సమాచారం ప్రతిపాదిత Telangana Gulf NRI Policy, అలాగే ప్రత్యేక కార్మిక సంక్షేమ బోర్డు ఏర్పాటుకు ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది.

 👥 11 మంది సభ్యుల బృందం

• ఈ ప్రతినిధి బృందంలో ఎమ్మెల్యేలు, సంబంధిత రంగ నిపుణులు ఉన్నారు. తెలంగాణ నుంచి పెద్ద సంఖ్యలో కార్మికులు గల్ఫ్ దేశాలకు ఉపాధి కోసం వెళ్తున్న నేపథ్యంలో, వారి రక్షణ, సంక్షేమం, తిరిగి స్వదేశానికి వచ్చిన తర్వాత పునరావాసం వంటి అంశాలపై మెరుగైన విధానాలను రూపొందించేందుకు ఈ పర్యటనను చేపడుతున్నారు.

 🇵🇭 ఫిలిప్పీన్స్‌నే ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?

• విదేశీ ఉపాధి కోసం వెళ్లే కార్మికులను నిర్వహించడంలో ఫిలిప్పీన్స్‌ను ప్రపంచంలోని మంచి విధాన నమూనాల్లో ఒకటిగా పరిగణిస్తారు. ఆ దేశం వలస ప్రక్రియను కేవలం విదేశాలకు పంపడానికే పరిమితం చేయకుండా, విదేశీ ఉద్యోగానికి ముందు శిక్షణ → విదేశాల్లో రక్షణ → ఉద్యోగ హక్కులు → తిరిగి వచ్చిన తర్వాత పునరావాసం వరకు మొత్తం migration life cycle‌ను విధానంలో భాగం చేసింది.

 🛂 వలస కార్మికుల కోసం బలమైన వ్యవస్థ

• ఫిలిప్పీన్స్‌లో Department of Migrant Workers (DMW) కీలక సంస్థగా పనిచేస్తోంది. విదేశాల్లో పనిచేసే తమ పౌరులకు కార్మిక హక్కులు, సంక్షేమం, సమస్యల పరిష్కారం, పునరావాసం వంటి అంశాల్లో ప్రభుత్వ వ్యవస్థ సహకరిస్తుంది. తెలంగాణ బృందం ఈ సంస్థ పనితీరును కూడా పరిశీలించనుంది.

 🎓 విదేశీ ఉద్యోగానికి ముందే శిక్షణ

• ఫిలిప్పీన్స్ విధానంలో ముఖ్యమైన అంశం Pre-Departure Orientation. విదేశాలకు వెళ్లే ముందు కార్మికులకు ఉద్యోగ నిబంధనలు, వేతనాలు, హక్కులు, భద్రత, వీసా నిబంధనలు, గమ్యదేశంలోని పరిస్థితులపై అవగాహన కల్పిస్తారు. నైపుణ్య శిక్షణకు కూడా ప్రాధాన్యత ఇస్తారు

 🤝 గల్ఫ్ దేశాలతో ఒప్పందాలు

• ఫిలిప్పీన్స్ వివిధ గమ్యదేశాలతో Bilateral Labour Agreements (BLAs) ద్వారా విదేశీ కార్మికుల వేతనాలు, హక్కులు, పని పరిస్థితులు వంటి అంశాలను మెరుగుపరచడానికి ప్రయత్నించింది. ఈ విధానం తెలంగాణకు కూడా ముఖ్యమైన పాఠాలను అందించవచ్చని భావిస్తున్నారు.

 🏥 విదేశాల్లో కార్మికుల సంక్షేమం

• తెలంగాణ బృందం ప్రధానంగా పరిశీలించబోయే మరో అంశం విదేశాల్లో ఉన్న కార్మికులకు సంక్షేమ సేవలు. ఫిలిప్పీన్స్ విదేశీ మిషన్ల ద్వారా కార్మికులకు సహాయం, రక్షణ, సమస్యల పరిష్కారం వంటి సేవలను అందించే వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసింది

 🔄 తిరిగి వచ్చిన కార్మికుల పునరావాసం

• విదేశాల నుంచి స్వదేశానికి తిరిగి వచ్చే కార్మికుల Return & Reintegration కూడా ఈ పర్యటనలో ముఖ్యమైన అంశం. విదేశాల్లో సంపాదించిన నైపుణ్యాలను దేశీయ ఉపాధి లేదా వ్యాపార అవకాశాలతో అనుసంధానించడం, తిరిగి వచ్చిన వారికి అవసరమైన సహాయం అందించడం వంటి అంశాలను తెలంగాణ పరిశీలించనుంది.

 📍 బృందం సందర్శించనున్న సంస్థలు

• ఫిలిప్పీన్స్ పర్యటనలో బృందం మనీలాలోని భారత రాయబార కార్యాలయం, Commission on Filipinos Overseas, Department of Migrant Workers వంటి సంస్థలను సందర్శించనుంది. అలాగే Migration Forum in Asia, Building and Wood Workers’ International ప్రతినిధులతో కూడా చర్చలు జరపనుంది.

 🌏 తెలంగాణకు ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

• తెలంగాణ నుంచి గల్ఫ్ దేశాలకు పెద్ద సంఖ్యలో కార్మికులు వెళ్తున్నారు. ఇటీవలి అధ్యయనాలు కూడా గల్ఫ్‌లో పనిచేస్తున్న తెలంగాణ వలస కార్మికుల ఆరోగ్యం, పని పరిస్థితులు, ఉద్యోగ భద్రత వంటి అంశాల్లో సమస్యలను చూపిస్తున్నాయి

• అందువల్ల ఫిలిప్పీన్స్ అనుభవాలను అధ్యయనం చేసి విదేశీ ఉపాధికి ముందు శిక్షణ, సురక్షిత వలస, మెరుగైన వేతనాలు, కార్మికుల హక్కుల రక్షణ, విదేశాల్లో సంక్షేమం, తిరిగి వచ్చిన తర్వాత పునరావాసం వంటి అంశాలతో సమగ్ర తెలంగాణ గల్ఫ్ NRI విధానాన్ని రూపొందించడం ప్రధాన లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది.

 🎯 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన One-Liners

Q1. తెలంగాణ బృందం ఏ దేశానికి వెళ్తోంది?

➡️ ఫిలిప్పీన్స్

Q2. పర్యటన ఎప్పుడు?

➡️ ఆగస్టు 17–21, 2026

Q3. బృందంలో ఎంతమంది?

➡️ 11 మంది

Q4. ప్రధాన అధ్యయన అంశం?

➡️ వలస కార్మికులు, Migration & Labour Policies

Q5. ఫిలిప్పీన్స్‌లో కీలక సంస్థ?

➡️ Department of Migrant Workers (DMW)

Q6. తెలంగాణలో ప్రతిపాదిత విధానం?

➡️ Telangana Gulf NRI Policy

04. Thalinomics — ఒక ప్లేట్ భోజనం వెనుక ఆర్థిక శాస్త్రం

• Thalinomics అనే పదాన్ని భారత Economic Survey 2019-20లో ప్రవేశపెట్టారు. సాధారణ వ్యక్తి ఒక థాలీ భోజనం కొనడానికి ఎంత ఖర్చు చేయాలి? ఒక కార్మికుడి రోజువారీ వేతనంతో ఎన్ని థాలీలు కొనగలడు? అనే అంశాలను విశ్లేషించడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

 🔹 Thalinomics అంటే ఏమిటి?

Thali + Economics = Thalinomics

• అంటే “భారతదేశంలో ఒక ప్లేట్ భోజనం యొక్క ఆర్థిక శాస్త్రం”.

Economic Surveyలో ప్రధానంగా:

 🥗 Vegetarian Thali

 🍗 Non-Vegetarian Thali

ధరలు, వాటి affordability, కార్మికుడి వేతనంతో వాటి సంబంధాన్ని పరిశీలించారు.

 📊 ముఖ్యమైన గణాంకాలు

2006-07 నుంచి 2019-20 మధ్య:

 🥗 Vegetarian Thali affordability → 29% మెరుగుదల

 🍗 Non-Vegetarian Thali affordability → 18% మెరుగుదల

• అంటే ఒక సగటు పారిశ్రామిక కార్మికుడి ఆదాయంతో థాలీ కొనుగోలు చేయడం గతంతో పోలిస్తే మరింత సులభమైందని Economic Survey విశ్లేషించింది. (

 🎯 Exam Points

Q. Thalinomics ఏ Economic Surveyలో వచ్చింది?

➡️ Economic Survey 2019-20

Q. Thalinomics దేనికి సంబంధించినది?

➡️ ఒక ప్లేట్ భోజనం ధర మరియు affordability

Q. Vegetarian Thali affordability ఎంత మెరుగుపడింది?

➡️ 29%

Q. Non-Vegetarian Thali affordability?

➡️ 18%

05. Global Employment Trends for Youth / Youth Employment 2026

• 2026లో యువత ఉద్యోగ పరిస్థితులు మరోసారి అంతర్జాతీయ చర్చనీయాంశంగా మారాయి. International Labour Organization (ILO) విడుదల చేసిన 2026 labour-market analysis ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా headline unemployment స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ యువతకు నాణ్యమైన ఉద్యోగాలు పొందడం ఇప్పటికీ పెద్ద సవాలుగా ఉంది.

 📊 ముఖ్యమైన గణాంకాలు

• 2025లో ప్రపంచ యువత నిరుద్యోగిత రేటు సుమారు:

➡️ 12.4%

• అంటే 15–24 ఏళ్ల వయస్సులోని ప్రతి 8 మంది యువతలో సుమారు ఒకరు ఉద్యోగం లేకుండా ఉన్నారు. సుమారు 67 మిలియన్ల మంది యువత నిరుద్యోగులుగా ఉన్నట్లు తాజా నివేదికలపై ఆధారపడిన సమాచారం పేర్కొంటోంది.

NEET సమస్య

NEET = Not in Employment, Education or Training

• ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 260 మిలియన్ల యువత ఉద్యోగం, విద్య లేదా శిక్షణలో లేరని 2026 ILO విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి.

 🤖 AI ప్రభావం

• AI, automation కారణంగా entry-level మరియు middle-skilled jobsలో మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉందని ILO హెచ్చరిస్తోంది.

• అయితే AI కేవలం ఉద్యోగాలను తొలగించే అంశం మాత్రమే కాదు:

• AI skills ఉన్న ఉద్యోగాలకు డిమాండ్ పెరగవచ్చు

• కొత్త ఉద్యోగాలు సృష్టించవచ్చు

• కొన్ని పాత ఉద్యోగాల స్వరూపం మారవచ్చు

• యువతకు reskilling/upskilling అవసరం పెరుగుతుంది

 🇮🇳 భారతదేశం

• భారత్‌లో కూడా యువతకు ఉద్యోగాల సంఖ్యతో పాటు ఉద్యోగాల నాణ్యత, skills mismatch, formal employment, AI skills ముఖ్యమైన అంశాలుగా మారుతున్నాయి. 2026 నివేదికలపై వచ్చిన తాజా విశ్లేషణల్లో భారత యువత నిరుద్యోగిత సుమారు 9.9%గా పేర్కొనబడింది.

06.SraVaani AI Tool

• భారతీయ భాషల కోసం రూపొందించిన కొత్త SraVaani-1.0 AI speech-recognition model ప్రస్తుతం AI రంగంలో ముఖ్యమైన టెక్నాలజీ అంశంగా నిలిచింది.

• SraVaani-1.0పై పరిశోధన 8 ఆగస్టు 2026న ప్రచురించబడింది. ఇది భారతదేశంలోని అనేక భాషలు, ముఖ్యంగా low-resource మరియు tribal languages కోసం Automatic Speech Recognition (ASR) సామర్థ్యాన్ని పెంచడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

️ ASR అంటే?

ASR = Automatic Speech Recognition

• మనము మాట్లాడిన మాటలను కంప్యూటర్ టెక్స్ట్‌గా మార్చే సాంకేతికత.

ఉదాహరణ:

🎤 “భారతదేశం” అని మాట్లాడితే

AI దాన్ని

📝 “భారతదేశం”గా టెక్స్ట్‌లోకి మార్చుతుంది.

SraVaani-1.0:

➡️ 65 భారతీయ భాషలు మరియు మాండలికాలను కవర్ చేస్తుంది.

• ఇది ప్రత్యేకంగా తక్కువ వనరులు ఉన్న భాషలు, గిరిజన భాషల speech recognitionకు ఉపయోగపడేలా రూపొందించబడింది.

 🧠 ఎలా శిక్షణ ఇచ్చారు?

• మోడల్‌ను 31,263 గంటల labelled multilingual Indian speech డేటాతో train చేశారు.

• అలాగే ప్రారంభ దశలో VAANI corpus నుంచి 31,255 గంటల unlabeled speech ఉపయోగించారు.

 🏢 ఎవరి ecosystem?

• SraVaani ప్రాజెక్ట్‌కు సంబంధించిన పరిశోధనలో ARTPARK–IISc ecosystem కీలకంగా ఉంది. ARTPARK, Indian Institute of Science (IISc)తో అనుసంధానమైన AI & Robotics innovation ecosystem.

 ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

భారతదేశంలో వందలాది భాషలు, వేలాది మాండలికాలు ఉన్నాయి. కానీ speech-recognition toolsలో చాలా తక్కువ భాషలకు మాత్రమే మంచి support ఉంది.

SraVaani లక్ష్యం:

Indian Languages → AI → Voice → Digital Inclusion

• అంటే స్థానిక భాష మాట్లాడే ప్రజలకు AI సేవలను మరింత అందుబాటులోకి తీసుకురావడం.

 🎯 Exam Points

Q. SraVaani ఏ రంగానికి సంబంధించినది?

➡️ Artificial Intelligence / Speech Recognition

Q. SraVaani-1.0 ఎన్ని భారతీయ భాషలు/మాండలికాలను కవర్ చేస్తుంది?

➡️ 65

Q. ASR Full Form?

➡️ Automatic Speech Recognition

Q. SraVaani ప్రత్యేకత?

➡️ Low-resource & tribal Indian languagesకు speech recognition

07.బంగ్లాదేశ్ రైల్వేకు భారత రైల్వేల కోచ్‌ల సరఫరా

• భారతదేశంలోని పంజాబ్‌లోని కపుర్తలా రైల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ (Rail Coach Factory – RCF), బంగ్లాదేశ్ రైల్వే కోసం Linke Hofmann Busch (LHB) బ్రాడ్ గేజ్ ప్యాసింజర్ కోచ్‌ల తొలి రేక్‌ను 2026 ఆగస్టులో తయారు చేసి పంపించింది

• ఈ రేక్‌లో మొత్తం 19 కోచ్‌లు ఉన్నాయి. ఇది 2024లో కుదిరిన ఎగుమతి ఒప్పందంలో భాగం.

• ఈ ఒప్పందం ప్రకారం మొత్తం 200 బ్రాడ్ గేజ్ ప్యాసింజర్ కోచ్‌లను, 7 రకాల వేరియంట్లలో బంగ్లాదేశ్‌కు సరఫరా చేయనున్నారు.

 భారత్–బంగ్లాదేశ్ రైల్ కోచ్ సహకారం

• 2015–16లో రైల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ బంగ్లాదేశ్‌కు 120 ప్యాసింజర్ కోచ్‌లను సరఫరా చేసింది.

• సుమారు 10 సంవత్సరాల విరామం తర్వాత 2026లో భారతదేశం బంగ్లాదేశ్‌కు ప్యాసింజర్ కోచ్‌ల ఎగుమతులను తిరిగి ప్రారంభించింది.

08.స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం 2026 – యువ శక్తి

థీమ్:

09.5వ హర్ ఘర్ తిరంగా – 2026

• భారతదేశ 80వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా 2026 ఆగస్టు 9 నుంచి 17 వరకు హర్ ఘర్ తిరంగా (Har Ghar Tiranga) ప్రచార కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

• హర్ ఘర్ తిరంగా అంటే ప్రతి ఇంటిపై జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేయడం.

• ఈ సంవత్సరం హర్ ఘర్ తిరంగా ప్రచార కార్యక్రమాన్ని “వందేమాతరం జాతీయ గీతం 150వ వార్షికోత్సవం” అనే ప్రత్యేక థీమ్‌తో నిర్వహిస్తున్నారు.

• హర్ ఘర్ తిరంగా ప్రచార కార్యక్రమం 2022లో ప్రారంభమైంది.

10.CBDC ఆధారిత DBT ప్రారంభం – చండీగఢ్, దాద్రా & నగర్ హవేలీ

• భారతదేశంలో ఆహార సబ్సిడీని CBDC (Central Bank Digital Currency) ఆధారంగా నేరుగా లబ్ధిదారులకు బదిలీ చేసే Direct Benefit Transfer (DBT) వ్యవస్థను 2026 ఆగస్టు 14న ప్రారంభించనున్నారు.

• ఈ విధానాన్ని ప్రధానమంత్రి గరీబ్ కళ్యాణ్ అన్న యోజన –(2020 మార్చి) (PMGKAY) కింద అమలు చేయనున్నారు.

• ఈ వ్యవస్థను పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయనున్న తొలి కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలుగా చండీగఢ్ మరియు దాద్రా & నగర్ హవేలీ నిలవనున్నాయి.

• ఈ పూర్తి స్థాయి అమలుకు ముందు గుజరాత్, పుదుచ్చేరి, చండీగఢ్ ప్రాంతాల్లో CBDC ఆధారిత పైలట్ కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు.

11. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఖనిజ, చమురు అన్వేషణకు ఒప్పందం

 ఈ ఒప్పందం విజయవాడలోని రాష్ట్ర సచివాలయంలో, ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు, గనుల శాఖ మంత్రి కొల్లు రవీంద్ర సమక్షంలో జరిగింది.

12.సిరియా మాజీ అధ్యక్షుడు బషర్ అల్-అస్సాద్‌కు మరణశిక్ష

 సిరియా మాజీ అధ్యక్షుడు బషర్ అల్-అస్సాద్ (Bashar al-Assad)కు 2026 ఆగస్టు 11న డమాస్కస్‌లోని న్యాయస్థానం మరణశిక్ష విధించింది.

13.రష్యా తరపున ఉక్రెయిన్ ఆపరేషన్‌లో డి.వి. చంద్రచూడ్ నియామకం

 భారత సుప్రీంకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి డి.వి. చంద్రచూడ్ను ఉక్రెయిన్ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని ఓష్చాడ్‌బ్యాంక్ (Oschadbank) దాఖలు చేసిన పెట్టుబడి వివాద పరిష్కార కేసులో రష్యా తరఫున ఆర్బిట్రేటర్‌గా నియమించారు.

ముగ్గురు సభ్యుల ఆర్బిట్రల్ ట్రిబ్యునల్

14.Mammals of India — పుస్తకం

 “A Naturalist’s Guide to the Mammals of India” అనే పుస్తకాన్ని A.J.T. జాన్స్‌సింగ్ (A.J.T. Johnsingh) మరియు P.O. నమీర్ (P.O. Nameer) రచించారు.