పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ ప్రాక్టీస్ బిట్స్ టాప్ 200 పార్ట్ 2

101. భారతదేశంలో పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థలకు (Urban Local Bodies) రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించిన సవరణ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1992), B) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, C) 42వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, D) 86వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం
• సమాధానం: A) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1992)
• వివరణ: పట్టణ ప్రాంతాలలో స్థానిక స్వపరిపాలనను బలపరచడానికి 74వ సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగంలో భాగ IX-A మరియు 12వ షెడ్యూల్ చేర్చబడ్డాయి.

102. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్స్ పట్టణ స్థానిక సంస్థల (మున్సిపాలిటీల) గురించి వివరిస్తాయి?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243P నుండి 243ZG, B) ఆర్టికల్ 243 నుండి 243O, C) ఆర్టికల్ 245 నుండి 255, D) ఆర్టికల్ 300 నుండి 310
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243P నుండి 243ZG
• వివరణ: మున్సిపాలిటీల నిర్మాణం, కూర్పు, వార్డుల విభజన మరియు అధికారాలను ఈ ఆర్టికల్స్ స్పష్టం చేస్తాయి.

103. పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించిన 12వ షెడ్యూల్‌లో ఎన్ని అధికారిక అంశాలు (Subjects) చేర్చబడ్డాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 18 అంశాలు, B) 29 అంశాలు, C) 12 అంశాలు, D) 25 అంశాలు
• సమాధానం: A) 18 అంశాలు
• వివరణ: పట్టణాభివృద్ధి, మురుగునీటి పారుదల, పట్టణ ప్రణాళిక వంటి 18 అంశాలు మున్సిపాలిటీల పరిధిలోకి వస్తాయి.

104. భారతదేశంలో మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌ను మొట్టమొదటిసారిగా ఏ సంవత్సరంలో మరియు ఎక్కడ ఏర్పాటు చేశారు?

• ఆప్షన్స్: A) మద్రాస్ – 1688, B) బొంబాయి – 1726, C) కలకత్తా – 1727, D) సూరత్ – 1850
• సమాధానం: A) మద్రాస్ – 1688
• వివరణ: బ్రిటిష్ కాలంలో స్థానిక స్వపరిపాలనలో భాగంగా మద్రాస్ నగరంలో మొట్టమొదటి నగరపాలక సంస్థ (మున్సిపల్ కార్పొరేషన్) ఏర్పాటయింది.

105. మున్సిపాలిటీలలో రాజకీయ అధిపతిగా ఎవరు వ్యవహరిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) మేయర్ / మున్సిపల్ చైర్మన్, B) మున్సిపల్ కమిషనర్, C) కలెక్టర్, D) తహశీల్దార్
• సమాధానం: A) మేయర్ / మున్సిపల్ చైర్మన్
• వివరణ: మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌కు మేయర్, మున్సిపాలిటీకి చైర్మన్ రాజకీయ అధిపతులుగా ఉంటారు.

106. మున్సిపాలిటీలలో పరిపాలనా పరమైన కార్యనిర్వాహక అధికారి (Administrative Head) ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మున్సిపల్ కమిషనర్ (Municipal Commissioner), B) మేయర్, C) కౌన్సిలర్, D) మంత్రి
• సమాధానం: A) మున్సిపల్ కమిషనర్ (Municipal Commissioner)
• వివరణ: ప్రభుత్వంచే నియమించబడే మున్సిపల్ కమిషనర్ కార్యనిర్వాహక బాధ్యతలు మరియు నిధుల నిర్వహణ చూస్తారు.

107. జనాభా ప్రాతిపదికన పట్టణ స్థానిక సంస్థలను సాధారణంగా ఎన్ని రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు?

• ఆప్షన్స్: A) మూడు రకాలు (నగర పంచాయతీ, మున్సిపాలిటీ, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్), B) రెండు రకాలు, C) నాలుగు రకాలు, D) ఐదు రకాలు
• సమాధానం: A) మూడు రకాలు (నగర పంచాయతీ, మున్సిపాలిటీ, మున్సిపల్ కార్పొరేషన్)
• వివరణ: గ్రామీణ ప్రాంతం నుండి పట్టణ ప్రాంతానికి మారుతున్న ప్రాంతానికి నగర పంచాయతీ, మధ్యస్థ పట్టణానికి మున్సిపాలిటీ, పెద్ద నగరానికి కార్పొరేషన్ ఉంటాయి.

108. భారతదేశంలో ‘జిల్లా ప్రణాళికా కమిటీ’ (District Planning Committee) ఏర్పాటును సూచించే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243ZD, B) ఆర్టికల్ 243ZE, C) ఆర్టికల్ 243I, D) ఆర్టికల్ 243K
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243ZD
• వివరణ: జిల్లాలోని గ్రామీణ మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థల ప్రణాళికలను క్రోడీకరించడానికి ఈ కమిటీ ఏర్పాటవుతుంది.

109. మహానగర ప్రాంతాల అభివృద్ధి ప్రణాళికల కోసం ‘మెట్రోపాలిటన్ ప్రణాళికా కమిటీ’ని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం ఏర్పాటు చేస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243ZE, B) ఆర్టికల్ 243ZD, C) ఆర్టికల్ 243Q, D) ఆర్టికల్ 243R
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243ZE
• వివరణ: పది లక్షలకు పైగా జనాభా ఉన్న మహానగరాల కోసం మెట్రోపాలిటన్ ప్లానింగ్ కమిటీ ఏర్పడుతుంది.

110. కంటోన్మెంట్ బోర్డుల (Cantonment Boards) ఏర్పాటు మరియు నిర్వహణ ఏ కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతుంది?

• ఆప్షన్స్: A) రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Defence), B) పట్టణాభివృద్ధి శాఖ, C) హోమ్ శాఖ, D) గృహనిర్మాణ శాఖ
• సమాధానం: A) రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Defence)
• వివరణ: సైనిక స్థావరాలు ఉన్న ప్రాంతాలలో స్థానిక పరిపాలన కోసం కంటోన్మెంట్ బోర్డులు రక్షణ శాఖ అధ్వర్యంలో పనిచేస్తాయి.

111. భారతదేశంలో స్థానిక స్వపరిపాలన సంస్థల ఎన్నికలలో పోటీ చేయడానికి ఉండవలసిన కనీస వయస్సు ఎంత?

• ఆప్షన్స్: A) 21 సంవత్సరాలు, B) 18 సంవత్సరాలు, C) 25 సంవత్సరాలు, D) 30 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 21 సంవత్సరాలు
• వివరణ: పంచాయతీలు మరియు మున్సిపాలిటీల ఎన్నికలలో పోటీ చేయడానికి అభ్యర్థికి కనీసం 21 సంవత్సరాలు నిండి ఉండాలి.

112. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో ఓటు హక్కు పొందడానికి కనీస వయస్సు ఎంత?

• ఆప్షన్స్: A) 18 సంవత్సరాలు, B) 21 సంవత్సరాలు, C) 21 సంవత్సరాలు, D) 25 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 18 సంవత్సరాలు
• వివరణ: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 326 ప్రకారం 18 సంవత్సరాలు నిండిన ప్రతి భారత పౌరునికి ఓటు హక్కు ఉంటుంది.

113. 61వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1988) ద్వారా ఓటు హక్కు వయస్సును 21 సంవత్సరాల నుండి ఏ సంవత్సరానికి తగ్గించారు?

• ఆప్షన్స్: A) 18 సంవత్సరాలు, B) 20 సంవత్సరాలు, C) 19 సంవత్సరాలు, D) 17 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 18 సంవత్సరాలు
• వివరణ: రాజీవ్ గాంధీ హయాంలో జరిగిన 61వ సవరణ ద్వారా యువతకు రాజకీయ భాగస్వామ్యం కల్పించడానికి ఓటింగ్ వయస్సు తగ్గించబడింది.

114. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల నిర్వహణలో ‘సామాజిక ఆడిట్’ (Social Audit) విధానాన్ని చట్టబద్ధంగా అమలు చేసిన తొలి పథకం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGS), B) స్వచ్ఛ భారత్, C) ప్రధాన మంత్రి గ్రామ్ సడక్ యోజన, D) ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన
• సమాధానం: A) మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGS)
• వివరణ: ఉపాధి హామీ పనులలో పారదర్శకత కోసం గ్రామ ప్రజల సమక్షంలో సామాజిక ఆడిట్ నిర్వహిస్తారు.

115. భారతదేశంలో ‘పెసా చట్టం’ (PESA Act) ఎప్పుడు అమల్లోకి వచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1996 డిసెంబర్ 24, B) 1993 ఏప్రిల్ 24, C) 1992 సెప్టెంబర్ 2, D) 1995 జనవరి 26
• సమాధానం: A) 1996 డిసెంబర్ 24
• వివరణ: షెడ్యూల్డ్ మరియు గిరిజన ప్రాంతాలలో గ్రామ సభలకు ప్రత్యేక అధికారాలు కల్పిస్తూ 1996లో ఈ చట్టం చేయబడింది.

116. పెసా చట్టం (1996) సిఫారసులు చేయడానికి ఏ కమిటీ ఏర్పాటు చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) భురి సింగ్ కమిటీ (Bhuria Committee), B) బలవంతరాయ్ కమిటీ, C) అశోక్ మెహతా కమిటీ, D) సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) భురి సింగ్ కమిటీ (Bhuria Committee)
• వివరణ: దిలీప్ సింగ్ భురియా అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన కమిటీ సిఫారసుల ఆధారంగా గిరిజన ప్రాంతాల కోసం పెసా చట్టం రూపొందించబడింది.

117. గ్రామ పంచాయతీలలో మహిళలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించడాన్ని రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ నిర్దేశిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243D, B) ఆర్టికల్ 243C, C) ఆర్టికల్ 243E, D) ఆర్టికల్ 243I
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243D
• వివరణ: ఆర్టికల్ 243D ప్రకారం పంచాయతీలలో ఎస్సీ, ఎస్టీలకు మరియు మహిళలకు (కనీసం 1/3 వంతు) రిజర్వేషన్లు కేటాయించబడతాయి.

118. మున్సిపాలిటీలలో మహిళలకు రిజర్వేషన్లు కల్పించే ఆర్టికల్ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243T, B) ఆర్టికల్ 243S, C) ఆర్టికల్ 243R, D) ఆర్టికల్ 243Q
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243T
• వివరణ: పట్టణ స్థానిక సంస్థలలో కూడా మహిళలకు మరియు బలహీన వర్గాలకు రిజర్వేషన్లను ఆర్టికల్ 243T కల్పిస్తుంది.

119. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణలో వివాదాలు తలెత్తితే వాటిని పరిష్కరించే అధికారం ఎవరికి ఉంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర హైకోర్టులో ఎలక్షన్ పిటిషన్ దాఖలు చేయడం ద్వారా, B) సుప్రీంకోర్టుకు నేరుగా వెళ్లడం ద్వారా, C) కలెక్టర్ తీర్పు ద్వారా, D) రాష్ట్ర మంత్రివర్గ నిర్ణయం ద్వారా
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర హైకోర్టులో ఎలక్షన్ పిటిషన్ దాఖలు చేయడం ద్వారా
• వివరణ: స్థానిక ఎన్నికల ఫలితాలు మరియు వివాదాలపై హైకోర్టులో పిటిషన్ ద్వారా న్యాయం పొందవచ్చు.

120. భారతదేశంలో మొదటిసారిగా పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ ప్రారంభమైన నాగౌర్ జిల్లా ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) రాజస్థాన్, B) గుజరాత్, C) మధ్యప్రదేశ్, D) హర్యానా
• సమాధానం: A) రాజస్థాన్
• వివరణ: 1959 అక్టోబర్ 2న రాజస్థాన్‌లోని నాగౌర్ జిల్లాలో ప్రధాని నెహ్రూ చేత పంచాయతీ రాజ్ ప్రారంభమైంది.

121. భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను ప్రారంభించిన రెండవ రాష్ట్రం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆంధ్రప్రదేశ్ (1959 నవంబర్ 1), B) తమిళనాడు, C) కర్ణాటక, D) మహారాష్ట్ర
• సమాధానం: A) ఆంధ్రప్రదేశ్ (1959 నవంబర్ 1)
• వివరణ: రాజస్థాన్ తర్వాత ఏపీలోని షాద్‌నగర్‌లో రెండో రాష్ట్రంగా పంచాయతీ రాజ్ ప్రారంభమైంది.

122. స్థానిక సంస్థల ఏర్పాటుకు సంబంధించి ‘గ్రామ స్వరాజ్’ కలను సాకారం చేయాలని రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగంలో పేర్కొనబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) భాగ IV (ఆదేశిక సూత్రాలు – ఆర్టికల్ 40) మరియు భాగ IX, B) కేవలం భాగ III, C) భాగ II, D) భాగ XX
• సమాధానం: A) భాగ IV (ఆదేశిక సూత్రాలు – ఆర్టికల్ 40) మరియు భాగ IX
• వివరణ: గాంధీజీ ఆశయాలకు అనుగుణంగా ఆదేశిక సూత్రాలు మరియు 73వ సవరణ ద్వారా స్థానిక సంస్థలకు రాజ్యాంగ రక్షణ కల్పించబడింది.

123. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ప్రకారం పంచాయతీలకు సంబంధించి ఎలాంటి ఆడిటింగ్ నిర్వహించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర శాసనసభ చట్టం ద్వారా నిర్దేశించిన పద్ధతిలో ఖాతాల ఆడిటింగ్, B) కేవలం సెంట్రల్ ఆడిట్, C) ఆడిటింగ్ అవసరం లేదు, D) స్వచ్ఛంద ఆడిటింగ్
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర శాసనసభ చట్టం ద్వారా నిర్దేశించిన పద్ధతిలో ఖాతాల ఆడిటింగ్
• వివరణ: ఆర్టికల్ 243J ప్రకారం పంచాయతీ నిధుల వ్యయంపై పారదర్శకత కోసం ఆడిట్ తప్పనిసరి.

124. భారతదేశంలో ఏ రాష్ట్రం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో పోటీ చేయడానికి ‘అర్హత నిబంధనలను’ (కనీస విద్యార్హత వంటివి) మొట్టమొదటిసారిగా తెచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) హర్యానా (2015), B) కేరళ, C) రాజస్థాన్, D) గుజరాత్
• సమాధానం: A) హర్యానా (2015)
• వివరణ: హర్యానా ప్రభుత్వం స్థానిక ఎన్నికలలో పోటీ చేయడానికి కనీస విద్యార్హత మరియు ఇళ్లలో టాయిలెట్లు ఉండాలనే నిబంధనలను తెచ్చింది.

125. భారతదేశంలో జిల్లా కలెక్టర్ వ్యవస్థను ఏ సంవత్సరంలో మరియు ఏ బ్రిటిష్ గవర్నర్ జనరల్ సృష్టించారు?

• ఆప్షన్స్: A) 1772 లో వారన్ హేస్టింగ్స్, B) 1858 లో లార్డ్ కానింగ్, C) 1793 లో లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్, D) 1882 లో లార్డ్ రిప్పన్
• సమాధానం: A) 1772 లో వారన్ హేస్టింగ్స్
• వివరణ: జిల్లా పరిపాలన కోసం వారన్ హేస్టింగ్స్ కలెక్టర్ పదవిని సృష్టించారు.

126. స్థానిక సంస్థలతో కలెక్టర్కున్న సంబంధాన్ని విమర్శిస్తూ, కలెక్టర్లే జిల్లా స్థాయిలో స్థానిక సంస్థలకు అడ్డుగా ఉంటున్నారని తెలిపిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ, B) బలవంతరాయ్ కమిటీ, C) సంతానం కమిటీ, D) సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: కలెక్టర్ చేతిలో అధికారాలు కేంద్రీకృతం కాకుండా స్థానిక సంస్థలకు స్వయంప్రతిపత్తి ఉండాలని అశోక్ మెహతా కమిటీ కోరింది.

127. గ్రామ పంచాయతీ కార్యదర్శి నియామకం మరియు విధులు ప్రధానంగా ఏ శాఖ పర్యవేక్షణలో ఉంటాయి?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ, B) హోమ్ శాఖ, C) రెవెన్యూ శాఖ, D) విద్యా శాఖ
• సమాధానం: A) పంచాయతీ రాజ్ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ
• వివరణ: పంచాయతీ కార్యదర్శులు పంచాయతీ రాజ్ శాఖ ఆధ్వర్యంలో గ్రామాల్లో పరిపాలనా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తారు.

128. భారతదేశంలో ‘జిల్లా పరిషత్’ అనే పేరును మొట్టమొదటిసారిగా సూచించిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, B) అశోక్ మెహతా కమిటీ, C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) సంతానం కమిటీ
• సమాధానం: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: త్రిసభ్య వ్యవస్థలో భాగంగా జిల్లా స్థాయిలో ‘జిల్లా పరిషత్’ ఉండాలని బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

129. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పంచాయతీ రాజ్ చట్టం-1994 ప్రకారం గ్రామ పంచాయతీలో గరిష్టంగా ఎన్ని వార్డులు ఉండవచ్చు?

• ఆప్షన్స్: A) జనాభాను బట్టి 6 నుండి 21 వార్డులు, B) కేవలం 5 వార్డులు, C) 50 వార్డులు, D) 100 వార్డులు
• సమాధానం: A) జనాభాను బట్టి 6 నుండి 21 వార్డులు
• వివరణ: గ్రామంలోని జనాభా ప్రాతిపదికన వార్డుల సంఖ్య నిర్ణయించబడుతుంది, ప్రతి వార్డు నుండి ఒక వార్డు సభ్యుడు ఎన్నుకోబడతారు.

130. గ్రామ పంచాయతీ వార్డు సభ్యులను ఎవరు ఎన్నుకుంటారు?

• ఆప్షన్స్: A) ఆయా వార్డుల ఓటర్లు (ప్రత్యక్ష ఎన్నిక ద్వారా), B) సర్పంచ్, C) మున్సిపల్ కమిషనర్, D) కలెక్టర్
• సమాధానం: A) ఆయా వార్డుల ఓటర్లు (ప్రత్యక్ష ఎన్నిక ద్వారా)
• వివరణ: వార్డు సభ్యులను (Wards members) ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా ఓటు వేసి ఎన్నుకుంటారు.

131. సర్పంచ్ పదవికి రాజీనామా చేయదలిస్తే ఎవరికి సమర్పించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) జిల్లా పంచాయతీ అధికారి (DPO) / సంబంధిత అధికారి, B) ముఖ్యమంత్రి, C) గవర్నర్, D) రాష్ట్రపతి
• సమాధానం: A) జిల్లా పంచాయతీ అధికారి (DPO) / సంబంధిత అధికారి
• వివరణ: రాష్ట్ర నిబంధనల ప్రకారం సర్పంచ్ తన రాజీనామాను నిర్ణీత జిల్లా స్థాయి అధికారికి ఇవ్వాలి.

132. మండల పరిషత్ అధ్యక్షుడు తన రాజీనామాను ఎవరికి సమర్పించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) జిల్లా కలెక్టర్ లేదా ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ, B) ముఖ్యమంత్రి, C) సర్పంచ్, D) ఎస్పీ
• సమాధానం: A) జిల్లా కలెక్టర్ లేదా ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ
• వివరణ: మండల పరిషత్ అధ్యక్షులు తమ రాజీనామాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లేదా కలెక్టర్‌కు అందజేస్తారు.

133. జిల్లా పరిషత్ చైర్మన్ తన రాజీనామాను ఎవరికి ఇవ్వాలి?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి / పంచాయతీ రాజ్ శాఖ కమిషనర్‌కు, B) గవర్నర్‌కు, C) ప్రధానమంత్రికి, D) కలెక్టర్‌కు
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి / పంచాయతీ రాజ్ శాఖ కమిషనర్‌కు
• వివరణ: చైర్మన్ రాజీనామా రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఆమోదం కొరకు సమర్పించబడుతుంది.

134. భారతదేశంలో ‘స్థానిక ప్రభుత్వాల’ పితామహుడిగా లార్డ్ రిప్పన్ చేసిన తీర్మానం ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1882, B) 1909, C) 1919, D) 1935
• సమాధానం: A) 1882
• వివరణ: 1882 మే 18 నాటి రిప్పన్ తీర్మానం స్థానిక సంస్థల చరిత్రలో మైలురాయి.

135. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మండల వ్యవస్థ ఎప్పుడు అమల్లోకి వచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1986 మే 25, B) 1959 నవంబర్ 1, C) 1994 ఏప్రిల్ 3, D) 1978 ఆగస్టు 15
• సమాధానం: A) 1986 మే 25
• వివరణ: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తాలూకా వ్యవస్థ రద్దు చేయబడి ఎన్.టి.ఆర్. హయాంలో మండల వ్యవస్థ ఏర్పాటయింది.

136. భారతదేశంలో ఏ సంవత్సరంలో ‘పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ’ ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 2004, B) 1992, C) 1959, D) 1977
• సమాధానం: A) 2004
• వివరణ: పంచాయతీల అభివృద్ధి మరియు పర్యవేక్షణ కోసం ప్రత్యేకంగా కేంద్రంలో పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ 2004లో ఏర్పాటయింది.

137. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాన్ని పార్లమెంట్‌లో ప్రవేశపెట్టిన ప్రధాన మంత్రి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) పి.వి. నరసింహారావు, B) రాజీవ్ గాంధీ, C) వి.పి. సింగ్, D) అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి
• సమాధానం: A) పి.వి. నరసింహారావు
• వివరణ: పి.వి. నరసింహారావు ప్రభుత్వ హయాంలో 1992లో 73 మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణలు ఆమోదించబడ్డాయి.

138. రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా స్థానిక సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించాలని మొదటగా బిల్లు తెచ్చిన ప్రధాన మంత్రి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) రాజీవ్ గాంధీ (64వ సవరణ బిల్లు – 1989), B) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, C) లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి, D) మొరార్జీ దేశాయ్
• సమాధానం: A) రాజీవ్ గాంధీ (64వ సవరణ బిల్లు – 1989)
• వివరణ: రాజీవ్ గాంధీ హయాంలో లోక్‌సభలో బిల్లు పాసైనప్పటికీ రాజ్యసభలో వీగిపోయింది. తర్వాత పి.వి. నరసింహారావు దానిని చట్టంగా మార్చారు.

139. భారతదేశంలో గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి సంబంధించి ‘ఫిఫ్త్ షెడ్యూల్’ (5వ షెడ్యూల్) ఏ ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాం మినహా ఇతర రాష్ట్రాలలోని గిరిజన ప్రాంతాలకు, B) కేవలం నార్త్-ఈస్ట్ రాష్ట్రాలకు, C) అందరికీ, D) పట్టణ ప్రాంతాలకు
• సమాధానం: A) అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాం మినహా ఇతర రాష్ట్రాలలోని గిరిజన ప్రాంతాలకు
• వివరణ: ఆ నాలుగు రాష్ట్రాలు 6వ షెడ్యూల్ కిందకు వస్తాయి, మిగిలిన గిరిజన ప్రాంతాలు 5వ షెడ్యూల్ కింద పెసా చట్టం పరిధిలో ఉంటాయి.

140. రాజ్యాంగంలోని 6వ షెడ్యూల్ ఏయే రాష్ట్రాల గిరిజన ప్రాంతాల పరిపాలనకు ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి కల్పిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర మరియు మిజోరాం, B) రాజస్థాన్, గుజరాత్, C) ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, D) బీహార్, జార్ఖండ్
• సమాధానం: A) అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర మరియు మిజోరాం
• వివరణ: ఈ నాలుగు రాష్ట్రాలలోని గిరిజన ప్రాంతాల కోసం స్వయంప్రతిపత్తి గల అటానమస్ డిస్ట్రిక్ట్ కౌన్సిల్స్ (ADCs) ఉంటాయి.

141. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో ‘సర్పంచ్’ పదవికి ప్రత్యక్ష ఎన్నిక జరగాలా లేక పరోక్ష ఎన్నిక జరగాలా అనే అంశాన్ని నిర్ణయించే అధికారం ఎవరికి ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర శాసనసభకు (ఆయా రాష్ట్రాల చట్టాల ప్రకారం), B) కేంద్ర ప్రభుత్వానికి, C) ఎన్నికల సంఘానికి, D) గ్రామ సభకు
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర శాసనసభకు (ఆయా రాష్ట్రాల చట్టాల ప్రకారం)
• వివరణ: రాజ్యాంగం ప్రకారం సర్పంచ్ ఎన్నిక ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా ఉండాలనేది రాష్ట్రాల ఇష్టానికి (చట్టాలకు) వదిలివేయబడింది.

142. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ అయిన మద్రాస్ మున్సిపాలిటీని ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించారు?

• ఆప్షన్స్: A) 1688, B) 1726, C) 1850, D) 1919
• సమాధానం: A) 1688
• వివరణ: బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ హయాంలో మద్రాస్ కార్పొరేషన్ ఏర్పాటయింది.

143. భారతదేశంలో లార్డ్ రిప్పన్ స్థానిక స్వపరిపాలన తీర్మానం చేసిన సంవత్సరం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1882, B) 1892, C) 1909, D) 1919
• సమాధానం: A) 1882
• వివరణ: రిప్పన్ తీర్మానం స్థానిక సంస్థల మ్యాగ్నాకార్టాగా పరిగణించబడుతుంది.

144. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల నిర్వహణలో ‘స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు పార్టీ రహితంగా జరగాలి’ అని సిఫారసు చేసిన ప్రముఖ కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, B) అశోక్ మెహతా కమిటీ, C) సంతానం కమిటీ, D) సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ గ్రామాల్లో రాజకీయ విభేదాలు రాకుండా స్థానిక ఎన్నికలు పార్టీ రహితంగా జరగాలని కోరింది.

145. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో రాజకీయ పార్టీలు అధికారికంగా పాల్గొనాలని సిఫారసు చేసిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ, B) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) సర్కారియా కమిషన్
• సమాధానం: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: అశోక్ మెహతా కమిటీ స్థానిక ఎన్నికలలో రాజకీయ పార్టీల పాత్ర ఉండాలని స్పష్టం చేసింది.

146. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తి కోసం పన్నులు వసూలు చేసే హక్కు ఉండాలని బలంగా వాదించిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) సంతానం కమిటీ (1963), B) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, C) అశోక్ మెహతా కమిటీ, D) సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) సంతానం కమిటీ (1963)
• వివరణ: సంతానం కమిటీ పంచాయతీల ఆర్థిక వనరులపై ప్రత్యేక సిఫారసులు చేసింది.

147. భారతదేశంలో జిల్లా స్థాయి ప్రణాళికల రూపకల్పనలో ‘జిల్లా కలెక్టర్’ పాత్ర కీలకం కావాలని సూచించిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, B) అశోక్ మెహతా కమిటీ, C) రాజమన్నార్ కమిటీ, D) పుంచి కమిషన్
• సమాధానం: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: జిల్లా పరిషత్‌కు కలెక్టర్ అధ్యక్షుడిగా ఉండాలని బలవంతరాయ్ కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

148. భారతదేశంలో గ్రామ పంచాయతీలకు సంబంధించి ‘న్యాయ పంచాయత్’ (Nyaya Panchayat) ఏర్పాటును సిఫారసు చేసిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ మరియు అశోక్ మెహతా కమిటీ, B) కేవలం సింఘ్వీ కమిటీ, C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) సంతానం కమిటీ
• సమాధానం: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ మరియు అశోక్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: గ్రామ స్థాయిలో చిన్న చిన్న వివాదాలను పరిష్కరించడానికి ప్రత్యేకంగా న్యాయ పంచాయత్‌లు ఉండాలని ఈ కమిటీలు సిఫారసు చేశాయి.

149. భారతదేశంలో అత్యధిక గ్రామ పంచాయతీలు కలిగిన రాష్ట్రాలలో అగ్రస్థానంలో ఉన్న రాష్ట్రం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఉత్తర ప్రదేశ్, B) బీహార్, C) ఆంధ్రప్రదేశ్, D) మధ్యప్రదేశ్
• సమాధానం: A) ఉత్తర ప్రదేశ్
• వివరణ: దేశంలో భౌగోళికంగా మరియు జనాభా పరంగా పెద్దదైన ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో అత్యధిక సంఖ్యలో గ్రామ పంచాయతీలు ఉన్నాయి.

150. భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను పూర్తిగా రద్దు చేసి, కేవలం రెండు అంచెలను (జిల్లా, మండలం) మాత్రమే ఉంచాలని ఏ కమిటీ సిఫారసు చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ (1977), B) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) సంతానం కమిటీ
• సమాధానం: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ (1977)
• వివరణ: గ్రామ పంచాయతీ స్థాయిని పక్కనపెట్టి జిల్లా మరియు మండల స్థాయిలను మాత్రమే ద్విసభ్య వ్యవస్థగా సిఫారసు చేసింది అశోక్ మెహతా కమిటీ.

151. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం ప్రతి రాష్ట్రంలో ‘రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం’ (State Election Commission) ఏర్పాటు చేయబడుతుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243K, B) ఆర్టికల్ 243I, C) ఆర్టికల్ 243G, D) ఆర్టికల్ 324
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243K
• వివరణ: పంచాయతీల ఎన్నికల నిర్వహణ, పర్యవేక్షణ కోసం ఆర్టికల్ 243K ప్రకారం రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఏర్పాటవుతుంది.

152. పంచాయతీల ఆర్థిక పరిస్థితిని సమీక్షించడానికి ‘రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం’ (State Finance Commission) ఏర్పాటును సూచించే ఆర్టికల్ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243I, B) ఆర్టికల్ 243H, C) ఆర్టికల్ 243K, D) ఆర్టికల్ 280
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243I
• వివరణ: ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి గవర్నర్ ఆర్టికల్ 243I ప్రకారం రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు.

153. భారతదేశంలో ‘పెసా చట్టం’ (PESA Act) ఏ సంవత్సరంలో పార్లమెంట్‌లో ఆమోదించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1996, B) 1992, C) 2000, D) 1989
• సమాధానం: A) 1996
• వివరణ: షెడ్యూల్డ్ మరియు గిరిజన ప్రాంతాలలో గ్రామ సభలకు ప్రత్యేక అధికారాలు కల్పించడానికి 1996లో పెసా చట్టం చేయబడింది.

154. పెసా చట్టం (1996) సిఫారసులు చేయడానికి ఏ కమిటీ ఏర్పాటు చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) భురి సింగ్ కమిటీ (Bhuria Committee), B) బలవంతరాయ్ కమిటీ, C) అశోక్ మెహతా కమిటీ, D) సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) భురి సింగ్ కమిటీ (Bhuria Committee)
• వివరణ: గిరిజన ప్రాంతాల కోసం దిలీప్ సింగ్ భురియా అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన కమిటీ సిఫారసుల ఆధారంగా పెసా చట్టం రూపుదిద్దుకుంది.

155. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో ఎస్సీ, ఎస్టీలకు రిజర్వేషన్లు ఏ ప్రాతిపదికన కేటాయించబడతాయి?

• ఆప్షన్స్: A) ఆయా వర్గాల జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం, B) లాటరీ పద్ధతిలో, C) ప్రభుత్వ నామినేషన్ ద్వారా, D) సమానంగా
• సమాధానం: A) ఆయా వర్గాల జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం
• వివరణ: గ్రామ, మండల, జిల్లా స్థాయిలో ఎస్సీ, ఎస్టీల జనాభా శాతానికి అనుగుణంగా రిజర్వేషన్లు కేటాయిస్తారు.

156. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ప్రకారం పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో మహిళలకు కనీసం ఎంత శాతం రిజర్వేషన్లు తప్పనిసరి?

• ఆప్షన్స్: A) మూడింట ఒక వంతు (33%), B) 50%, C) 25%, D) 20%
• సమాధానం: A) మూడింట ఒక వంతు (33%)
• వివరణ: పంచాయతీలలో అన్ని స్థానాలు మరియు పదవులలో మహిళలకు కనీసం 33 శాతం రిజర్వేషన్లు రాజ్యాంగం ద్వారా కల్పించబడ్డాయి.

157. భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను మొట్టమొదటిసారిగా ఏ రాష్ట్రంలో ప్రారంభించారు?

• ఆప్షన్స్: A) రాజస్థాన్ (నాగౌర్), B) ఆంధ్రప్రదేశ్, C) గుజరాత్, D) ఉత్తర ప్రదేశ్
• సమాధానం: A) రాజస్థాన్ (నాగౌర్)
• వివరణ: 1959 అక్టోబర్ 2న రాజస్థాన్‌లోని నాగౌర్ జిల్లాలో ప్రధాని నెహ్రూ చేత పంచాయతీ రాజ్ ప్రారంభమైంది.

158. రాజస్థాన్ తర్వాత పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను ప్రారంభించిన రెండవ రాష్ట్రం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆంధ్రప్రదేశ్ (షాద్‌నగర్), B) తమిళనాడు, C) కర్ణాటక, D) పంజాబ్
• సమాధానం: A) ఆంధ్రప్రదేశ్ (షాద్‌నగర్)
• వివరణ: 1959 నవంబర్ 1న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లా షాద్‌నగర్‌లో పంచాయతీ రాజ్ ప్రారంభమైంది.

159. భారతదేశంలో ‘గ్రామ స్వరాజ్’ భావనను బలంగా ప్రతిపాదించిన ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మహాత్మా గాంధీ, B) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, C) సుభాష్ చంద్రబోస్, D) వల్లభాయ్ పటేల్
• సమాధానం: A) మహాత్మా గాంధీ
• వివరణ: గ్రామాలను స్వయంపాలిత యూనిట్లుగా తీర్చిదిద్దడమే గాంధీజీ స్వప్నమైన గ్రామ స్వరాజ్యం.

160. భారతదేశంలో త్రిసభ్య పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను సిఫారసు చేసిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ (1957), B) అశోక్ మెహతా కమిటీ (1977), C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ (1957)
• వివరణ: గ్రామ స్థాయి, బ్లాక్ స్థాయి (మండలం) మరియు జిల్లా స్థాయిలో మూడు అంచెల పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను ఈ కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

161. అశోక్ మెహతా కమిటీ (1977) పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ కోసం ఏ అంచెల విధానాన్ని సిఫారసు చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) ద్విసభ్య (Two-Tier) వ్యవస్థ, B) త్రిసభ్య వ్యవస్థ, C) చతుర్సభ్య వ్యవస్థ, D) ఏక అంచెల వ్యవస్థ
• సమాధానం: A) ద్విసభ్య (Two-Tier) వ్యవస్థ
• వివరణ: అశోక్ మెహతా కమిటీ గ్రామ పంచాయతీలను రద్దు చేసి, జిల్లా పరిషత్ మరియు మండల పంచాయతీ అనే రెండు అంచెలను సిఫారసు చేసింది.

162. భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించాలని సిఫారసు చేసిన తొలి కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ (1986), B) జీవీకే రావు కమిటీ, C) సార్ధారన్ కమిటీ, D) సర్కారియా కమిషన్
• సమాధానం: A) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ (1986)
• వివరణ: ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ మొదటిసారిగా స్థానిక సంస్థలకు రాజ్యాంగబద్ధత కల్పించాలని బలంగా సూచించింది.

163. ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1992), B) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, C) 42వ రాజ్యాంగ సవరణ, D) 44వ రాజ్యాంగ సవరణ
• సమాధానం: A) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1992)
• వివరణ: 73వ సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగంలో 9వ భాగం (Part IX) మరియు 11వ షెడ్యూల్ చేర్చబడి పంచాయతీలకు రాజ్యాంగ హోదా వచ్చింది.

164. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ఎప్పటి నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమల్లోకి వచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) ఏప్రిల్ 24, 1993, B) జనవరి 26, 1950, C) అక్టోబర్ 2, 1959, D) నవంబర్ 1, 1992
• సమాధానం: A) ఏప్రిల్ 24, 1993
• వివరణ: ఈ చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన రోజును పురస్కరించుకుని ప్రతి ఏటా ఏప్రిల్ 24న ‘జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవం’ జరుపుకుంటారు.

165. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగం మరియు ఏ ఆర్టికల్స్ పంచాయతీల గురించి వివరిస్తాయి?

• ఆప్షన్స్: A) భాగ IX, ఆర్టికల్స్ 243 నుండి 243-O, B) భాగ X, C) భాగ VIII, D) భాగ IV
• సమాధానం: A) భాగ IX, ఆర్టికల్స్ 243 నుండి 243-O
• వివరణ: రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ భాగంలో ఆర్టికల్ 243 నుండి 243-O వరకు పంచాయతీల నిర్మాణం, అధికారాలు పొందుపరిచారు.

166. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు సంబంధించిన 11వ షెడ్యూల్‌లో ఎన్ని అధికారిక అంశాలు చేర్చబడ్డాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 29 అంశాలు, B) 18 అంశాలు, C) 12 అంశాలు, D) 25 అంశాలు
• సమాధానం: A) 29 అంశాలు
• వివరణ: గ్రామీణాభివృద్ధికి సంబంధించి పంచాయతీల పరిధిలోకి వచ్చే 29 ముఖ్యాంశాలను 11వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చారు.

167. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటు గురించి (DPSP) పేర్కొంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 40, B) ఆర్టికల్ 45, C) ఆర్టికల్ 48, D) ఆర్టికల్ 50
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 40
• వివరణ: ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 40 ప్రకారం ప్రభుత్వాలు గ్రామ పంచాయతీలను ఏర్పాటు చేసి వాటికి తగిన అధికారాలు ఇవ్వాలని సూచిస్తుంది.

168. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల సాధారణ పదవీకాలం ఎంత?

• ఆప్షన్స్: A) 5 సంవత్సరాలు, B) 4 సంవత్సరాలు, C) 6 సంవత్సరాలు, D) 3 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 5 సంవత్సరాలు
• వివరణ: గ్రామ పంచాయతీ, మండల పరిషత్ మరియు జిల్లా పరిషత్‌ల సాధారణ పదవీకాలం మొదటి సమావేశ తేదీ నుండి 5 సంవత్సరాలు.

169. జీవీకే రావు కమిటీ (1985) స్థానిక సంస్థలను ఏమని విమర్శించింది?

• ఆప్షన్స్: A) ‘వేర్లు లేని గడ్డి’ (Grass without roots), B) అత్యుత్తమ సంస్థలు, C) అవినీతి కేంద్రాలు, D) స్వయంసమృద్ధమైనవి
• సమాధానం: A) ‘వేర్లు లేని గడ్డి’ (Grass without roots)
• వివరణ: అధికారుల చేతిలో అధికారాలు కేంద్రీకృతం కావడం వల్ల జీవీకే రావు కమిటీ స్థానిక సంస్థలను ఆ విధంగా అభివర్ణించింది.

170. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 73వ సవరణకు అనుగుణంగా కొత్త పంచాయతీ రాజ్ చట్టం ఎప్పుడు చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1994, B) 1959, C) 1986, D) 2001
• సమాధానం: A) 1994
• వివరణ: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1994లో కొత్త పంచాయతీ రాజ్ చట్టాన్ని అమలులోకి తెచ్చింది.

171. గ్రామ పంచాయతీ పరిపాలనాపరమైన కార్యనిర్వాహక అధికారి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీ కార్యదర్శి, B) సర్పంచ్, C) వార్డు మెంబర్, D) తహశీల్దార్
• సమాధానం: A) పంచాయతీ కార్యదర్శి
• వివరణ: గ్రామ పంచాయతీ రికార్డులు, నిధులు మరియు అభివృద్ధి పనులను పర్యవేక్షించే ప్రభుత్వ ఉద్యోగి పంచాయతీ కార్యదర్శి.

172. జిల్లా పరిషత్ (ZP) లో కార్యనిర్వాహక అధికారిగా (CEO) ఎవరు వ్యవహరిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) ఐఏఎస్ (IAS) కేడర్ అధికారి, B) జిల్లా కలెక్టర్, C) ఎస్పీ, D) డీఆర్డీఏ పీడీ
• సమాధానం: A) ఐఏఎస్ (IAS) కేడర్ అధికారి
• వివరణ: జిల్లా పరిషత్ పరిపాలనను నడపడానికి సీనియర్ ఐఏఎస్ లేదా గ్రూప్-1 అధికారిని సీఈఓగా నియమిస్తారు.

173. భారతదేశంలో స్థానిక స్వపరిపాలన పితామహుడు అని ఎవరిని పిలుస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) లార్డ్ రిప్పన్ (1882), B) లార్డ్ కర్జన్, C) మహాత్మా గాంధీ, D) బలవంతరాయ్ మెహతా
• సమాధానం: A) లార్డ్ రిప్పన్ (1882)
• వివరణ: లార్డ్ రిప్పన్ ప్రవేశపెట్టిన 1882 నాటి చారిత్రక తీర్మానం భారతదేశంలో స్థానిక స్వపరిపాలనకు నాంది పలికింది.

174. గ్రామ సభ (Gram Sabha) అనగా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ ఓటర్లందరితో కూడిన సభ, B) సర్పంచ్ మరియు వార్డు సభ్యుల సభ, C) కేవలం పెద్దల సభ, D) ఎన్నికైన అధికారుల సభ
• సమాధానం: A) గ్రామ ఓటర్లందరితో కూడిన సభ
• వివరణ: పంచాయతీ పరిధిలోని ఓటరు జాబితాలో పేరున్న ప్రతి ఒక్కరూ గ్రామ సభలో సభ్యుడే.

175. గ్రామ పంచాయతీ బడ్జెట్ మరియు అభివృద్ధి పనులను ఆమోదించే అధికారి ఎవరికి ఉంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ సభ, B) కేవలం సర్పంచ్, C) పంచాయతీ కార్యదర్శి, D) కలెక్టర్
• సమాధానం: A) గ్రామ సభ
• వివరణ: గ్రామ సభ స్థానిక ప్రజాస్వామ్యానికి మూలస్తంభం. గ్రామ అభివృద్ధి ప్రణాళికలు గ్రామ సభే ఆమోదిస్తుంది.

176. 20 లక్షల కంటే తక్కువ జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాలు పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థలో ఏ అంచెను ఏర్పాటు చేయకపోవచ్చు?

• ఆప్షన్స్: A) మధ్యవర్తి స్థాయి (మండల / బ్లాక్ స్థాయి), B) గ్రామ స్థాయి, C) జిల్లా స్థాయి, D) ఏదీ కాదు
• సమాధానం: A) మధ్యవర్తి స్థాయి (మండల / బ్లాక్ స్థాయి)
• వివరణ: తక్కువ జనాభా ఉన్న చిన్న రాష్ట్రాలు మధ్య స్థాయిని మినహాయించుకోవడానికి రాజ్యాంగం వెసులుబాటు కల్పించింది.

177. జిల్లా ప్రణాళికా కమిటీల (District Planning Committees) ఏర్పాటును సూచించే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243ZD, B) ఆర్టికల్ 243ZE, C) ఆర్టికల్ 243I, D) ఆర్టికల్ 243K
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243ZD
• వివరణ: గ్రామీణ మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థల ప్రణాళికలను క్రోడీకరించడానికి జిల్లా ప్రణాళికా కమిటీలు ఏర్పాటవుతాయి.

178. మెట్రోపాలిటన్ ప్రణాళికా కమిటీల ఏర్పాటును ఏ ఆర్టికల్ సూచిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243ZE, B) ఆర్టికల్ 243ZD, C) ఆర్టికల్ 243Q, D) ఆర్టికల్ 243R
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243ZE
• వివరణ: మహానగర ప్రాంతాల అభివృద్ధి ప్రణాళికల కోసం మెట్రోపాలిటన్ ప్లానింగ్ కమిటీలు ఏర్పడతాయి.

179. భారతదేశంలో మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌ను మొట్టమొదటిసారిగా ఎక్కడ ఏర్పాటు చేశారు?

• ఆప్షన్స్: A) మద్రాస్ (1688), B) బొంబాయి, C) కలకత్తా, D) సూరత్
• సమాధానం: A) మద్రాస్ (1688)
• వివరణ: బ్రిటిష్ కాలంలో మొట్టమొదటి నగరపాలక సంస్థ మద్రాస్‌లో 1688లో ఏర్పాటైంది.

180. 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ద్వారా రాజ్యాంగంలో చేర్చబడిన భాగం మరియు షెడ్యూల్ ఏవి?

• ఆప్షన్స్: A) భాగ IX-A మరియు 12వ షెడ్యూల్, B) భాగ IX మరియు 11వ షెడ్యూల్, C) భాగ X మరియు 10వ షెడ్యూల్, D) భాగ VIII మరియు 9వ షెడ్యూల్
• సమాధానం: A) భాగ IX-A మరియు 12వ షెడ్యూల్
• వివరణ: పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు రాజ్యాంగ హోదా కల్పించడానికి 74వ సవరణ చేశారు.

181. పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించి 12వ షెడ్యూల్‌లో ఎన్ని అంశాలు ఉన్నాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 18 అంశాలు, B) 29 అంశాలు, C) 12 అంశాలు, D) 25 అంశాలు
• సమాధానం: A) 18 అంశాలు
• వివరణ: పట్టణాభివృద్ధికి సంబంధించిన 18 ముఖ్యాంశాలు 12వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చబడ్డాయి.

182. పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్స్ ఏవి?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243P నుండి 243ZG, B) ఆర్టికల్ 243 నుండి 243O, C) ఆర్టికల్ 245 నుండి 255, D) ఆర్టికల్ 300 నుండి 310
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243P నుండి 243ZG
• వివరణ: ఈ ఆర్టికల్స్ మున్సిపాలిటీల నిర్మాణం, అధికారాలు, బాధ్యతలను వివరిస్తాయి.

183. మున్సిపాలిటీలలో రాజకీయ అధిపతిగా ఎవరు వ్యవహరిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) మేయర్ / మున్సిపల్ చైర్మన్, B) మున్సిపల్ కమిషనర్, C) కలెక్టర్, D) తహశీల్దార్
• సమాధానం: A) మేయర్ / మున్సిపల్ చైర్మన్
• వివరణ: మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌కు మేయర్, మున్సిపాలిటీకి చైర్మన్ రాజకీయ అధిపతులుగా ఉంటారు.

184. సర్పంచ్ తన పదవికి రాజీనామా చేయదలచుకుంటే ఎవరికి సమర్పించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) జిల్లా పంచాయతీ అధికారి / సంబంధిత జిల్లా అధికారి, B) ముఖ్యమంత్రి, C) గవర్నర్, D) తహశీల్దార్
• సమాధానం: A) జిల్లా పంచాయతీ అధికారి / సంబంధిత జిల్లా అధికారి
• వివరణ: రాష్ట్ర పంచాయతీ రాజ్ చట్ట నిబంధనల ప్రకారం సర్పంచ్ తన రాజీనామా పత్రాన్ని నిర్ణీత అధికారికి సమర్పిస్తారు.

185. గ్రామ పంచాయతీ సమావేశాలకు ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) సర్పంచ్, B) పంచాయతీ కార్యదర్శి, C) వార్డు మెంబర్, D) విస్తరణ అధికారి
• సమాధానం: A) సర్పంచ్
• వివరణ: గ్రామ పంచాయతీ సమావేశాలను నిర్వహించి వాటికి సర్పంచ్ అధ్యక్షత వహిస్తారు.

186. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో రాజకీయ పార్టీల అధికారిక భాగస్వామ్యం ఉండాలని సిఫారసు చేసిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ, B) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: స్థానిక ఎన్నికలలో రాజకీయ పార్టీలు అధికారికంగా పోటీ చేయాలని అశోక్ మెహతా కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

187. మండల పంచాయతీ భావనను మొదట ప్రవేశపెట్టిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ, B) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, C) సంతానం కమిటీ, D) సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: త్రిసభ్య వ్యవస్థకు బదులుగా ద్విసభ్య వ్యవస్థను తెచ్చి మండల స్థాయిని ప్రధాన కేంద్రంగా చేయాలని ఈ కమిటీ కోరింది.

188. రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్‌ను నియమించేది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర గవర్నర్, B) ముఖ్యమంత్రి, C) రాష్ట్రపతి, D) ప్రధాన మంత్రి
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర గవర్నర్
• వివరణ: రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రధానాధికారిని గవర్నర్ నియమిస్తారు.

189. రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ తొలగింపు పద్ధతి ఎవరికి సమానంగా ఉంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) హైకోర్టు న్యాయమూర్తి తొలగింపు పద్ధతికి, B) సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి, C) గవర్నర్‌కు, D) సాధారణ ఐఏఎస్ అధికారికి
• సమాధానం: A) హైకోర్టు న్యాయమూర్తి తొలగింపు పద్ధతికి
• వివరణ: ఎన్నికల కమిషనర్‌కు పదవి భద్రత కల్పించడానికి హైకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానాన్నే వర్తింపజేశారు.

190. భారతదేశంలో ఏ రాష్ట్రం తొలిసారిగా పంచాయతీ రాజ్ చట్టంలో మహిళలకు 50 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించింది?

• ఆప్షన్స్: A) బీహార్ (2006), B) ఆంధ్రప్రదేశ్, C) కేరళ, D) గుజరాత్
• సమాధానం: A) బీహార్ (2006)
• వివరణ: స్థానిక సంస్థలలో మహిళలకు 50% రిజర్వేషన్లు కల్పించిన మొదటి రాష్ట్రం బీహార్.

191. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు సంబంధించి ‘సంతానం కమిటీ’ (1963) దేనిని సిఫారసు చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీల ఆర్థిక వనరులు మరియు ఆర్థిక సంఘం ఏర్పాటు, B) త్రిసభ్య వ్యవస్థ రద్దు, C) కలెక్టర్ల తొలగింపు, D) ఎన్నికల విధాన మార్పు
• సమాధానం: A) పంచాయతీల ఆర్థిక వనరులు మరియు ఆర్థిక సంఘం ఏర్పాటు
• వివరణ: పంచాయతీలకు స్వయంప్రతిపత్తి రావాలంటే సొంత ఆర్థిక వనరులు ఉండాలని సంతానం కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

192. గ్రామ పంచాయతీ సమావేశం నిర్వహించడానికి కోరం (కనీస హాజరు) ఎంత ఉండాలి?

• ఆప్షన్స్: A) మొత్తం సభ్యులలో సగం మంది (1/2) లేదా రాష్ట్ర చట్టం నిర్దేశించిన సంఖ్య, B) మూడింట ఒక వంతు, C) కేవలం ఇద్దరు, D) కోరం అవసరం లేదు
• సమాధానం: A) మొత్తం సభ్యులలో సగం మంది (1/2) లేదా రాష్ట్ర చట్టం నిర్దేశించిన సంఖ్య
• వివరణ: నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి పంచాయతీ బోర్డులో కనీస సభ్యుల హాజరు (కోరం) తప్పనిసరి.

193. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలు మధ్యలో రద్దయిన ఎంత కాలంలోపు తిరిగి ఎన్నికలు నిర్వహించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) 6 నెలలు, B) 1 సంవత్సరం, C) 3 నెలలు, D) 2 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 6 నెలలు
• వివరణ: రాజ్యాంగ నిబంధన ప్రకారం పంచాయతీ రద్దయిన 6 నెలల లోపు ఎన్నికలు నిర్వహించాలి.

194. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ పంచాయతీల ఎన్నికలకు సంబంధించిన విషయాలపై కోర్టుల జోక్యాన్ని నిషేధిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243-O, B) ఆర్టికల్ 243-K, C) ఆర్టికల్ 243-I, D) ఆర్టికల్ 243-G
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243-O
• వివరణ: ఎలక్టోరల్ రోల్స్ మరియు నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై కోర్టుల జోక్యాన్ని ఆర్టికల్ 243-O నిషేధిస్తుంది.

195. పంచాయతీల అధికారాలు, బాధ్యతలు మరియు అధికారిక విధులను ఏ షెడ్యూల్ స్పష్టం చేస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) 11వ షెడ్యూల్, B) 12వ షెడ్యూల్, C) 10వ షెడ్యూల్, D) 7వ షెడ్యూల్
• సమాధానం: A) 11వ షెడ్యూల్
• వివరణ: 73వ సవరణ ద్వారా చేర్చబడిన 11వ షెడ్యూల్ పంచాయతీల పరిధిలోని 29 అంశాలను వివరిస్తుంది.

196. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ‘మండల వ్యవస్థ’ను ప్రవేశపెట్టిన ముఖ్యమంత్రి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) ఎన్.టి. రామారావు, B) జలగం వెంగళరావు, C) కోట్ల విజయభాస్కర రెడ్డి, D) నీలం సంజీవ రెడ్డి
• సమాధానం: A) ఎన్.టి. రామారావు
• వివరణ: 1986 మే 25న ఎన్.టి. రామారావు ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలో తాలూకాల స్థానంలో మండల వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది.

197. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం పంచాయతీలు పన్నులు విధించడానికి మరియు నిధులు సమీకరించుకోవడానికి వెసులుబాటు ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243H, B) ఆర్టికల్ 243I, C) ఆర్టికల్ 243K, D) ఆర్టికల్ 243G
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243H
• వివరణ: పంచాయతీలు పన్నులు విధించడానికి మరియు నిధులు సమకూర్చుకోవడానికి ఆర్టికల్ 243H అధికారం ఇస్తుంది.

198. పంచాయతీల బాధ్యతలు మరియు అధికారాల గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243G, B) ఆర్టికల్ 243E, C) ఆర్టికల్ 243F, D) ఆర్టికల్ 243D
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243G
• వివరణ: ఆర్టికల్ 243G ప్రకారం ఆర్థిక అభివృద్ధి మరియు సామాజిక న్యాయం కోసం పంచాయతీలకు అవసరమైన అధికారాలు బదలాయించబడతాయి.

199. భారతదేశంలో జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవాన్ని ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?

• ఆప్షన్స్: A) ఏప్రిల్ 24, B) జనవరి 26, C) అక్టోబర్ 2, D) నవంబర్ 1
• సమాధానం: A) ఏప్రిల్ 24
• వివరణ: 73వ రాజ్యాంగ సవరణ అమల్లోకి వచ్చిన రోజు (ఏప్రిల్ 24, 1993) జ్ఞాపకార్థం ప్రతి ఏటా ఈ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.

200. భారతదేశంలో స్థానిక స్వపరిపాలన వ్యవస్థకు సంబంధించి బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ తన నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో సమర్పించింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1957, B) 1952, C) 1960, D) 1977
• సమాధానం: A) 1957
• వివరణ: బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ 1957లో ఏర్పాటై అదే సంవత్సరంలో తన నివేదికను ప్రభుత్వానికి అందజేసింది.