ప్రాచీన భారతదేశ చరిత్ర – సింధు నాగరికత TOP 120 MCQ’s – Part 2

సింధూ నాగరికతకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, సమాధానాలు మరియు వివరణల రెండవ భాగం (Part 2) కింద ఇవ్వబడింది:

సింధూ నాగరికత – ముఖ్యమైన MCQలు

1. హరప్పా నగరం ఏ నది తీరాన ఉంది?
   • A) సింధూ
   • B) రావి
   • C) సట్లెజ్
   • D) బియాస్
   జవాబు: B) రావి వివరణ: హరప్పా నగరం పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ ప్రావిన్స్‌లో ఉన్న రావి నది ఎడమ గట్టున ఉంది.
2. సింధూ ప్రజలు పూజించిన ప్రధాన పురుష దేవుడు ఎవరు?
   • A) ఇంద్రుడు
   • B) పశుపతి మహాదేవుడు (ప్రోటో-శివ)
   • C) విష్ణువు
   • D) బ్రహ్మ
   జవాబు: B) పశుపతి మహాదేవుడు వివరణ: మొహంజొదారోలో లభించిన పశుపతి ముద్రికలో మూడు ముఖాలు, తలపై కొమ్ములు కలిగి, యోగ ముద్రలో కూర్చున్న రూపం కనిపిస్తుంది.
3. సింధూ నాగరికత ప్రజలకు తెలియని లోహం ఏది?
   • A) రాగి
   • B) కంచు
   • C) బంగారం
   • D) ఇనుము
   జవాబు: D) ఇనుము వివరణ: సింధూ ప్రజలకు ఇనుము (Iron) వాడకం తెలియదు. భారతదేశంలో ఇనుము వాడకం వేద కాలం (ఆర్యుల కాలం) నుండి ప్రారంభమైంది.
4. హర్యానాలోని ‘బనావాలి’ (Banawali) ప్రదేశంలో బయటపడిన ముఖ్యమైన అవశేషం ఏది?
   • A) మట్టితో చేసిన నాగలి నమూనా (Terracotta Plough)
   • B) కాంశ్య నర్తకి విగ్రహం
   • C) ఓడరేవు
   • D) సైన్‌బోర్డు
   జవాబు: A) మట్టితో చేసిన నాగలి నమూనా వివరణ: బనావాలి వద్ద రాతి యుగం నాటి రాతి పనిముట్లతో పాటు మట్టితో చేసిన నాగలి బొమ్మ లభించింది.
5. ఒకే వరుసలో 6 ధాన్యగారాలు (Granaries) బయటపడిన ప్రదేశం ఏది?
   • A) మొహంజొదారో
   • B) హరప్పా
   • C) కాళీబంగన్
   • D) లోథాల్
   జవాబు: B) హరప్పా వివరణ: హరప్పాలోని కోట ప్రాంగణంలో రెండు వరుసలలో 12 ధాన్యగారాలు (వరుసకు 6 చొప్పున) బయటపడ్డాయి.
6. సింధూ నాగరికత యొక్క అత్యంత పశ్చిమ సరిహద్దు ప్రదేశం ఏది?
   • A) ఆలంగీర్‌పూర్
   • B) సుట్కాగెన్డోర్ (Sutkagen Dor)
   • C) దైమాబాద్
   • D) మండా
   జవాబు: B) సుట్కాగెన్డోర్ వివరణ: పాకిస్తాన్ – ఇరాన్ సరిహద్దులోని బలూచిస్తాన్‌లోని దాస్త్ నది తీరాన ఉన్న సుట్కాగెన్డోర్ పశ్చిమ సరిహద్దు.
7. మానవునితో పాటు కుక్కను కూడా ఒకే సమాధిలో పాతిపెట్టిన ఆధారాలు ఎక్కడ లభించాయి?
   • A) రోపార్ (Ropar)
   • B) లోథాల్
   • C) చాన్హుదారో
   • D) కాళీబంగన్
   జవాబు: A) రోపార్ వివరణ: పంజాబ్‌లోని సట్లెజ్ నది తీరాన ఉన్న రోపార్ వద్ద యజమానితో పాటు అతని పెంపుడు కుక్కను కూడా పాతిపెట్టిన అవశేషాలు లభించాయి.
8. సింధూ ప్రజల తూకాలు మరియు కొలతలు ఏ సంఖ్య గుణిజాలుగా (Multiples) ఉండేవి?
   • A) 10
   • B) 12
   • C) 16
   • D) 20
   జవాబు: C) 16 వివరణ: సింధూ ప్రజల బరువుల కొలతలు 16 గుణిజాలలో ఉండేవి (ఉదాహరణకు: 1, 2, 4, 8, 16, 32, 64…).
9. సింధూ నాగరికతకు ‘సింధూ లోయ నాగరికత’ (Indus Valley Civilization) అని నామకరణం చేసినది ఎవరు?
   • A) దయారామ్ సహానీ
   • B) సర్ జాన్ మార్షల్
   • C) మార్టిమర్ వీలర్
   • D) A.L. బాషమ్
   జవాబు: B) సర్ జాన్ మార్షల్ వివరణ: ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేసిన సర్ జాన్ మార్షల్ 1924లో అధికారికంగా ఈ పేరును ప్రకటించారు.
10. సౌందర్య సాధనమైన ‘లిప్‌స్టిక్’ మరియు కాటుక పెట్టె అవశేషాలు లభించిన నగరం ఏది?
    • A) చాన్హుదారో
    • B) మొహంజొదారో
    • C) హరప్పా
    • D) లోథాల్
    జవాబు: A) చాన్హుదారో వివరణ: చాన్హుదారో పారిశ్రామిక కేంద్రం కావడం వల్ల అక్కడ పూసల తయారీతో పాటు లిప్‌స్టిక్, కాటుక మరియు కంబో (దువ్వెనలు) లభించాయి.
11. సింధూ నాగరికతలో కుండల తయారీకి ఎక్కువగా ఉపయోగించిన రంగుల కాంబినేషన్ ఏది?
    • A) తెల్లటి బ్యాక్‌గ్రౌండ్ పై నీలం డిజైన్
    • B) ఎర్రటి బ్యాక్‌గ్రౌండ్ పై నల్లటి డిజైన్ (Red and Black Ware)
    • C) పసుపు పై ఆకుపచ్చ డిజైన్
    • D) కేవలం తెల్లటి రంగు
    జవాబు: B) ఎర్రటి బ్యాక్‌గ్రౌండ్ పై నల్లటి డిజైన్ వివరణ: ఎరుపు రంగు కుండలపై నల్లటి సిరా/రంగుతో జ్యామితీయ నమూనాలు, చెట్లు, పిట్టల బొమ్మలు చిత్రించేవారు.
12. సింధూ ప్రజల ఆర్థిక వ్యవస్థకు ప్రాథమిక ఆధారం ఏది?
    • A) పశుపోషణ
    • B) వ్యాపారం
    • C) వ్యవసాయం
    • D) చేపల వేట
    జవాబు: C) వ్యవసాయం వివరణ: ప్రధానంగా గోధుమ, బార్లీ, వరి, నువ్వులు, పత్తి పంటలను పండించేవారు. మిగులు ఉత్పత్తి వ్యాపారానికి తోడ్పడింది.
13. రాతి కట్టడాలు (Stone Architecture) విస్తృతంగా ఉపయోగించిన సింధూ ప్రదేశం ఏది?
    • A) ధోలవీర
    • B) కాళీబంగన్
    • C) హరప్పా
    • D) చాన్హుదారో
    జవాబు: A) ధోలవీర వివరణ: ఎక్కువ శాతం సింధూ నగరాల్లో కాల్చిన ఇటుకలు వాడితే, ధోలవీరాలో చెక్కిన రాతి నిర్మాణాలను కోటలు మరియు డ్యామ్‌ల కోసం ఉపయోగించారు.
14. సింధూ నాగరికత పతనానికి ‘ఆర్య దండయాత్రలు’ కారణమని పేర్కొన్న పురావస్తు శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
    • A) రాబర్ట్ రైక్స్
    • B) మార్టిమర్ వీలర్
    • C) H.T. లాంబ్రిక్
    • D) S.R. రావు
    జవాబు: B) మార్టిమర్ వీలర్ వివరణ: ఋగ్వేదంలో పేర్కొన్న ‘పురంధర’ (కోటలను నాశనం చేసేవాడు – ఇంద్రుడు) పదాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ఆర్యుల దండయాత్ర వల్ల నాగరికత అంతమైందని మార్టిమర్ వీలర్ ప్రతిపాదించారు.
15. వరి పొట్టు (Rice Husk) అవశేషాలు లభించిన ప్రదేశాలు ఏవి?
    • A) లోథాల్ మరియు రంగ్‌పూర్
    • B) హరప్పా మరియు రోపార్
    • C) కాళీబంగన్ మరియు బనావాలి
    • D) చాన్హుదారో మరియు సుట్కాగెన్డోర్
    జవాబు: A) లోథాల్ మరియు రంగ్‌పూర్ (గుజరాత్)
16. సింధూ నాగరికత ముద్రలు (Seals) ఏ రాయి/పదార్థంతో ఎక్కువగా తయారయ్యేవి?
    • A) గ్రానైట్
    • B) స్టీటైట్ (Steatite / మెత్తని రాయి)
    • C) మార్బుల్
    • D) ఇనుము
    జవాబు: B) స్టీటైట్ వివరణ: చాలా వరకు హరప్పా ముద్రికలు చతురస్రాకారంలో స్టీటైట్ (సోప్‌స్టోన్) తో తయారుచేయబడ్డాయి.
17. ‘సూర్కోటడా’ (Surkotada) ప్రదేశాన్ని త్రవ్వకాలు జరిపిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
    • A) J.P. జోషి (1964)
    • B) Y.D. शर्मा
    • C) N.G. మజుందార్
    • D) ఆరెల్ స్టెయిన్
    జవాబు: A) J.P. జోషి
18. సింధూ ప్రజలకు పరిచయం లేని / స్పష్టమైన ఆధారాలు లేని జంతువు ఏది?
    • A) ఎద్దు
    • B) ఏనుగు
    • C) సింహం
    • D) మేక
    జవాబు: C) సింహం వివరణ: సింధూ ముద్రికలలో పులి, ఏనుగు, ఖడ్గమృగం, ఏకకొమ్ము జంతువు (Unicorn) కనిపిస్తాయి కానీ ‘సింహం’ ఆధారాలు లభించలేదు.
19. హరప్పా ప్రదేశం ప్రస్తుతం ఏ దేశంలో ఉంది?
    • A) భారతదేశం
    • B) పాకిస్తాన్
    • C) ఆఫ్ఘనిస్తాన్
    • D) బంగ్లాదేశ్
    జవాబు: B) పాకిస్తాన్ (సాహివాల్ జిల్లా, పంజాబ్ ప్రావిన్స్)
20. సింధూ ప్రజల పటణ ప్రణాళిక ఏ పద్ధతిలో నిర్మించబడింది?
    • A) వృత్తాకార పద్ధతి
    • B) గ్రిడ్ వ్యవస్థ (Grid System)
    • C) త్రిభుజాకార పద్ధతి
    • D) అస్తవ్యస్త పద్ధతి
    జవాబు: B) గ్రిడ్ వ్యవస్థ వివరణ: వీధులు పరస్పరం లంబకోణంలో (90 డిగ్రీల కోణంలో) ఖండించుకునేలా గ్రిడ్ పద్ధతిలో పట్టణాలు నిర్మించబడ్డాయి.