పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ ప్రాక్టీస్ బిట్స్ టాప్ 200 పార్ట్ 1

1. భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను మొట్టమొదటిసారిగా ఏ రాష్ట్రంలో ప్రారంభించారు?

• ఆప్షన్స్: A) రాజస్థాన్, B) ఆంధ్రప్రదేశ్, C) గుజరాత్, D) ఉత్తర ప్రదేశ్
• సమాధానం: A) రాజస్థాన్
• వివరణ: 1959 అక్టోబర్ 2న రాజస్థాన్‌లోని నాగౌర్ జిల్లాలో ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ చేత పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ మొట్టమొదటిసారిగా ప్రారంభించబడింది.

2. రాజస్థాన్ తర్వాత పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను ప్రారంభించిన రెండవ రాష్ట్రం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) తమిళనాడు, B) ఆంధ్రప్రదేశ్, C) కర్ణాటక, D) పంజాబ్
• సమాధానం: B) ఆంధ్రప్రదేశ్
• వివరణ: రాజస్థాన్ తర్వాత 1959 నవంబర్ 1న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని మహబూబ్ నగర్ జిల్లా షాద్‌నగర్‌లో పంచాయతీ రాజ్ ప్రారంభమైంది.

3. భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ రూపశిల్పి (Father of Panchayati Raj) అని ఆచరణలో ఎవరిని భావిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) బలవంతరాయ్ మెహతా, B) అశోక్ మెహతా, C) మహాత్మా గాంధీ, D) బి.ఆర్. అంబేద్కర్
• సమాధానం: A) బలవంతరాయ్ మెహతా (భావన పరంగా మహాత్మా గాంధీ)
• వివరణ: గ్రామ స్వరాజ్యం ద్వారానే దేశ అభివృద్ధి సాధ్యమని మహాత్మా గాంధీ ఆకాంక్షించారు. ఆచరణలో త్రిసభ్య కమిటీల ద్వారా దీనిని తెచ్చినందున బలవంతరాయ్ మెహతాను రూపశిల్పి అంటారు.

4. భారతదేశంలో త్రిసభ్య (Three-Tier) పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను సిఫారసు చేసిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ (1957), B) అశోక్ మెహతా కమిటీ (1977), C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ (1957)
• వివరణ: గ్రామ స్థాయి, బ్లాక్ స్థాయి (మండలం) మరియు జిల్లా స్థాయిలో మూడు అంచెల పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను ఈ కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

5. అశోక్ మెహతా కమిటీ (1977) పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ కోసం ఏ అంచెల విధానాన్ని సిఫారసు చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) ద్విసభ్య (Two-Tier) వ్యవస్థ, B) త్రిసభ్య వ్యవస్థ, C) చతుర్సభ్య వ్యవస్థ, D) ఏక అంచెల వ్యవస్థ
• సమాధానం: A) ద్విసభ్య (Two-Tier) వ్యవస్థ
• వివరణ: అశోక్ మెహతా కమిటీ గ్రామ పంచాయతీలను రద్దు చేసి, జిల్లా పరిషత్ మరియు మండల పంచాయతీ (మండల కమిటీ) అనే రెండు అంచెలను సిఫారసు చేసింది.

6. భారతదేశంలో పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించాలని సిఫారసు చేసిన తొలి కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ (1986), B) జీవీకే రావు కమిటీ, C) సార్ధారన్ కమిటీ, D) సర్కారియా కమిషన్
• సమాధానం: A) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ (1986)
• వివరణ: ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ మొదటిసారిగా స్థానిక సంస్థలకు రాజ్యాంగబద్ధత కల్పించాలని, అటార్నీ జనరల్ ఆధ్వర్యంలో ఎన్నికల సంఘం ఉండాలని సూచించింది.

7. ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి (Constitutional Status) కల్పించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1992), B) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, C) 42వ రాజ్యాంగ సవరణ, D) 44వ రాజ్యాంగ సవరణ
• సమాధానం: A) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1992)
• వివరణ: 73వ సవరణ ద్వారా రాజ్యాంగంలో 9వ భాగం (Part IX) మరియు 11వ షెడ్యూల్ చేర్చப்பட்டு పంచాయతీలకు రాజ్యాంగ హోదా వచ్చింది.

8. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ఎప్పటి నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమల్లోకి వచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) ఏప్రిల్ 24, 1993, B) జనవరి 26, 1950, C) అక్టోబర్ 2, 1959, D) నవంబర్ 1, 1992
• సమాధానం: A) ఏప్రిల్ 24, 1993
• వివరణ: 73వ సవరణ చట్టం 1993 ఏప్రిల్ 24 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది. అందుకే ఏప్రిల్ 24ను ‘జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవంగా’ జరుపుకుంటారు.

9. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగం మరియు ఏ ఆర్టికల్స్ పంచాయతీల గురించి వివరిస్తాయి?

• ఆప్షన్స్: A) భాగ IX, ఆర్టికల్స్ 243 నుండి 243-O, B) భాగ X, C) భాగ VIII, D) భాగ IV
• సమాధానం: A) భాగ IX, ఆర్టికల్స్ 243 నుండి 243-O
• వివరణ: రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ భాగంలో ఆర్టికల్ 243 నుండి 243-O వరకు పంచాయతీల నిర్మాణం, అధికారాలు, ఎన్నికలు తదితర అంశాలు పొందుపరిచారు.

10. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు సంబంధించిన 11వ షెడ్యూల్‌లో ఎన్ని అధికారిక అంశాలు (Subjects) చేర్చబడ్డాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 29 అంశాలు, B) 18 అంశాలు, C) 12 అంశాలు, D) 25 అంశాలు
• సమాధానం: A) 29 అంశాలు
• వివరణ: గ్రామీణాభివృద్ధికి సంబంధించి పంచాయతీల పరిధిలోకి వచ్చే 29 ముఖ్యాంశాలను 11వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చారు.

11. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటు గురించి (డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపల్స్ – DPSP) పేర్కొంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 40, B) ఆర్టికల్ 45, C) ఆర్టికల్ 48, D) ఆర్టికల్ 50
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 40
• వివరణ: ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 40 ప్రకారం ప్రభుత్వాలు గ్రామ పంచాయతీలను ఏర్పాటు చేసి వాటికి తగిన అధికారాలు ఇవ్వాలని సూచిస్తుంది.

12. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో మహిళలకు కనీసం ఎంత శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలని 73వ రాజ్యాంగ సవరణ నిర్దేశించింది?

• ఆప్షన్స్: A) మూడింట ఒక వంతు (33%), B) 50%, C) 25%, D) 20%
• సమాధానం: A) మూడింట ఒక వంతు (33%)
• వివరణ: రాజ్యాంగ నిబంధన ప్రకారం పంచాయతీలలో అన్ని స్థానాలు మరియు పదవులలో మహిళలకు కనీసం 33 శాతం రిజర్వేషన్లు తప్పనిసరి.

13. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల పదవీకాలం ఎంత?

• ఆప్షన్స్: A) 5 సంవత్సరాలు, B) 4 సంవత్సరాలు, C) 6 సంవత్సరాలు, D) 3 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 5 సంవత్సరాలు
• వివరణ: గ్రామ పంచాయతీ, మండల పరిషత్ మరియు జిల్లా పరిషత్‌ల సాధారణ పదవీకాలం మొదటి సమావేశ తేదీ నుండి 5 సంవత్సరాలు.

14. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల ఎన్నికలను నిర్వహించేది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (State Election Commission), B) కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం, C) గవర్నర్, D) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం (State Election Commission)
• వివరణ: ఆర్టికల్ 243K ప్రకారం రాష్ట్రంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం నిర్వహిస్తుంది.

15. పంచాయతీల ఆర్థిక పరిస్థితిని సమీక్షించడానికి మరియు నిధుల కేటాయింపును సిఫారసు చేయడానికి ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి ‘రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘం’ను ఎవరు ఏర్పాటు చేస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర గవర్నర్, B) రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి, C) రాష్ట్రపతి, D) ప్రధాన మంత్రి
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర గవర్నర్
• వివరణ: ఆర్టికల్ 243I ప్రకారం పంచాయతీల ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరచడానికి గవర్నర్ రాష్ట్ర ఆర్థిక సంఘాన్ని ఏర్పాటు చేస్తారు.

16. జీవీకే రావు కమిటీ (1985) స్థానిక సంస్థలను దేనితో పోల్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) ‘వేర్లు లేని గడ్డి’ (Grass without roots), B) అత్యుత్తమ సంస్థలు, C) అవినీతి కేంద్రాలు, D) స్వయంసమృద్ధమైనవి
• సమాధానం: A) ‘వేర్లు లేని గడ్డి’ (Grass without roots)
• వివరణ: అధికారుల చేతిలో అధికారాలు కేంద్రీకృతం కావడం వల్ల జీవీకే రావు కమిటీ స్థానిక సంస్థలను ‘వేర్లు లేని గడ్డి’తో పోల్చింది.

17. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ (1986) ఏ ప్రధాన సిఫారసును చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించడం, B) ద్విసభ్య విధానం, C) రిజర్వేషన్ల రద్దు, D) జిల్లా కలెక్టర్లను తొలగించడం
• సమాధానం: A) పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించడం
• వివరణ: స్థానిక సంస్థలకు చట్టపరమైన రక్షణ మరియు రాజ్యాంగ హోదా ఉండాలని సింఘ్వీ కమిటీ బలంగా వాదించింది.

18. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 73వ సవరణకు అనుగుణంగా ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ పంచాయతీ రాజ్ చట్టం ఎప్పుడు చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1994, B) 1959, C) 1986, D) 2001
• సమాధానం: A) 1994
• వివరణ: 73వ రాజ్యాంగ సవరణకు అనుగుణంగా ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1994లో కొత్త పంచాయతీ రాజ్ చట్టాన్ని రూపొందించింది.

19. ఆంధ్రప్రదేశ్‌ పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థలో మూడు అంచెలు ఏవి?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ పంచాయతీ, మండల పరిషత్, జిల్లా పరిషత్, B) గ్రామ పంచాయతీ, తాలూకా పరిషత్, జిల్లా పరిషత్, C) వార్డు, గ్రామం, మండలం, D) మండలం, జిల్లా, రాష్ట్రం
• సమాధానం: A) గ్రామ పంచాయతీ, మండల పరిషత్, జిల్లా పరిషత్
• వివరణ: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గ్రామ స్థాయిలో గ్రామ పంచాయతీ, మధ్యలో మండల పరిషత్ (MPP), జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా పరిషత్ (ZP) అమల్లో ఉన్నాయి.

20. గ్రామ పంచాయతీకి రాజకీయ అధిపతిగా ఎవరు వ్యవహరిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) సర్పంచ్, B) పంచాయతీ కార్యదర్శి, C) వార్డు మెంబర్, D) ఎంపీటీసీ
• సమాధానం: A) సర్పంచ్
• వివరణ: గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలలో ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకోబడే సర్పంచ్ ఆ గ్రామానికి ప్రథమ పౌరుడు మరియు రాజకీయ అధిపతి.

21. గ్రామ పంచాయతీ పరిపాలనాధికారి (Administrative Head) ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీ కార్యదర్శి, B) సర్పంచ్, C) వీడీఓ, D) తహశీల్దార్
• సమాధానం: A) పంచాయతీ కార్యదర్శి
• వివరణ: పంచాయతీ కార్యదర్శి ప్రభుత్వ ఉద్యోగి, ఇతను పంచాయతీ రికార్డులు, నిధులు మరియు పరిపాలనా వ్యవహారాలను పర్యవేక్షిస్తాడు.

22. మండల పరిషత్ అభివృద్ధి అధికారి (MPDO) ఎవరి ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) మండల పరిషత్ అధ్యక్షుని మరియు ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాల ప్రకారం, B) సర్పంచ్, C) కలెక్టర్ మాత్రమే, D) ఎమ్మెల్యే
• సమాధానం: A) మండల పరిషత్ అధ్యక్షుని మరియు ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాల ప్రకారం
• వివరణ: మండల పరిషత్‌కు ఎన్నుకోబడిన అధ్యక్షుడు రాజకీయ అధిపతి అయితే, ఎంపీడీఓ కార్యనిర్వాహక అధికారి.

23. జిల్లా పరిషత్ (ZP) కి రాజకీయ అధిపతి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) జిల్లా పరిషత్ చైర్మన్, B) జిల్లా కలెక్టర్, C) సీఈఓ, D) మంత్రి
• సమాధానం: A) జిల్లా పరిషత్ చైర్మన్
• వివరణ: జిల్లా పరిషత్ సభ్యుల చేత ఎన్నుకోబడిన చైర్మన్ జిల్లా పరిషత్‌కు రాజకీయ అధిపతి.

24. జిల్లా పరిషత్ (ZP) లో కార్యనిర్వాహక అధికారి (CEO) గా ఎవరు వ్యవహరిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) ముఖ్య కార్యనిర్వాహణ అధికారి (IAS కేడర్ అధికారి), B) జిల్లా కలెక్టర్, C) ఎస్పీ, D) డీఆర్డీఏ ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్
• సమాధానం: A) ముఖ్య కార్యనిర్వాహణ అధికారి (IAS కేడర్ అధికారి)
• వివరణ: జిల్లా పరిషత్ పరిపాలనను పర్యవేక్షించడానికి ఐఏఎస్ లేదా సీనియర్ గ్రూప్-1 అధికారిని సీఈఓగా నియమిస్తారు.

25. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో పోటీ చేయడానికి కనీస వయస్సు ఎంత ఉండాలి?

• ఆప్షన్స్: A) 21 సంవత్సరాలు, B) 18 సంవత్సరాలు, C) 25 సంవత్సరాలు, D) 30 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 21 సంవత్సరాలు
• వివరణ: ఆర్టికల్ 243F ప్రకారం పంచాయతీ ఎన్నికలలో పోటీ చేయడానికి కనీసం 21 సంవత్సరాల వయస్సు పూర్తి అయి ఉండాలి.

26. భారతదేశంలో ‘గ్రామ స్వరాజ్’ అనే భావనను బలంగా ప్రతిపాదించిన ప్రముఖ జాతీయ నాయకుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మహాత్మా గాంధీ, B) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, C) సుభాష్ చంద్రబోస్, D) వల్లభాయ్ పటేల్
• సమాధానం: A) మహాత్మా గాంధీ
• వివరణ: గ్రామాలను స్వయంపాలిత యూనిట్లుగా తీర్చిదిద్దడమే గాంధీజీ స్వప్నమైన గ్రామ స్వరాజ్యం.

27. భారతదేశంలో ‘సాముదాయ అభివృద్ధి కార్యక్రమం’ (Community Development Programme – CDP) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1952 అక్టోబర్ 2, B) 1959 అక్టోబర్ 2, C) 1957 జనవరి 26, D) 1960 నవంబర్ 1
• సమాధానం: A) 1952 అక్టోబర్ 2
• వివరణ: గ్రామీణాభివృద్ధి కోసం ప్రభుత్వం చేపట్టిన తొలి ప్రధాన కార్యక్రమం సీడీపీ (CDP).

28. భారతదేశంలో ‘జాతీయ విస్తరణ సేవ’ (National Extension Service – NES) ఎప్పుడు ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1953, B) 1952, C) 1957, D) 1960
• సమాధానం: A) 1953
• వివరణ: కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ కార్యక్రమానికి సహాయకారిగా 1953లో ఎన్ఈఎస్ ప్రారంభించబడింది.

29. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల రద్దు లేదా ఎన్నికల వివాదాలపై తలెత్తితే వాటిని ఎక్కడ పరిష్కరించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ప్రత్యేక ట్రిబ్యునల్ లేదా న్యాయస్థానం, B) పంచాయతీ కార్యాలయం, C) కేంద్ర ప్రభుత్వం, D) సుప్రీంకోర్టు మాత్రమే
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ప్రత్యేక ట్రిబ్యునల్ లేదా న్యాయస్థానం
• వివరణ: స్థానిక ఎన్నికల వివాదాలకు సంబంధించి హైకోర్టులో రిట్ పిటిషన్ దాఖలు చేసే అవకాశం ఉంటుంది.

30. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో ఎస్సీ, ఎస్టీలకు రిజర్వేషన్లు ఏ ప్రాతిపదికన కేటాయించబడతాయి?

• ఆప్షన్స్: A) ఆయా వర్గాల జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం, B) లాటరీ పద్ధతిలో, C) ప్రభుత్వ నామినేషన్ ద్వారా, D) సమానంగా
• సమాధానం: A) ఆయా వర్గాల జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం
• వివరణ: గ్రామ, మండల, జిల్లా స్థాయిలో ఎస్సీ, ఎస్టీల జనాభా శాతానికి అనుగుణంగా రిజర్వేషన్లు కేటాయిస్తారు.

31. భారతదేశంలో ‘షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు’ మరియు గిరిజన ప్రాంతాలకు పంచాయతీ రాజ్ చట్టాన్ని వర్తింపజేస్తూ ఏ చట్టం చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) పెసా చట్టం (PESA Act – 1996), B) అటవీ హక్కుల చట్టం, C) భూ సేకరణ చట్టం, D) స్థానిక చట్టం
• సమాధానం: A) పెసా చట్టం (PESA Act – 1996)
• వివరణ: పంచాయతీస్ (ఎక్స్‌టెన్షన్ టు షెడ్యూల్డ్ ఏరియాస్) చట్టం – 1996 ద్వారా గిరిజన ప్రాంతాలలో గ్రామ సభలకు ప్రత్యేక అధికారాలు కల్పించారు.

32. పెసా చట్టం (1996) ఎవరి హక్కులను మరియు సంస్కృతిని రక్షించడానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) గిరిజన తెగలు / షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల ప్రజలు, B) పట్టణ ప్రజలు, C) కార్మికులు, D) రైతులు
• సమాధానం: A) గిరిజన తెగలు / షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల ప్రజలు
• వివరణ: గిరిజనుల ఆచారాలు, సంప్రదాయాలు, జల-జంగిల్-జమీన్ హక్కులను కాపాడటంలో పెసా చట్టం గ్రామ సభలకు విశేష అధికారాలు ఇస్తుంది.

33. పెసా చట్టం (1996) ప్రకారం షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలలో అత్యున్నత అధికార కేంద్రం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ సభ, B) సర్పంచ్, C) జిల్లా కలెక్టర్, D) ఎమ్మెల్యే
• సమాధానం: A) గ్రామ సభ
• వివరణ: పెసా చట్టంలో గ్రామ సభ అత్యంత శక్తివంతమైనదిగా ఉండి, వనరుల వినియోగంపై నిర్ణయం తీసుకుంటుంది.

34. గ్రామ సభ (Gram Sabha) అనగా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ ఓటర్లందరితో కూడిన సభ, B) సర్పంచ్ మరియు వార్డు సభ్యుల సభ, C) కేవలం పెద్దల సభ, D) ఎన్నికైన అధికారుల సభ
• సమాధానం: A) గ్రామ ఓటర్లందరితో కూడిన సభ
• వివరణ: పంచాయతీ పరిధిలోని ఓటరు జాబితాలో పేరున్న ప్రతి ఒక్కరూ గ్రామ సభలో సభ్యుడే.

35. గ్రామ పంచాయతీ బడ్జెట్ మరియు అభివృద్ధి పనులను ఆమోదించే అధికారం ఎవరికి ఉంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ సభ, B) కేవలం సర్పంచ్, C) పంచాయతీ కార్యదర్శి, D) కలెక్టర్
• సమాధానం: A) గ్రామ సభ
• వివరణ: గ్రామ సభ స్థానిక ప్రజాస్వామ్యానికి మూలస్తంభం. గ్రామ అభివృద్ధి ప్రణాళికలు, లబ్ధిదారుల ఎంపిక గ్రామ సభే ఆమోదిస్తుంది.

36. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ప్రకారం రాష్ట్రాలు ఏ రకమైన పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలి?

• ఆప్షన్స్: A) త్రిసభ్య వ్యవస్థ (గ్రామ, మధ్యవర్తి, జిల్లా), B) ద్విసభ్య వ్యవస్థ, C) ఏకసభ్య వ్యవస్థ, D) రాష్ట్రాల ఇష్టానుసారంగా
• సమాధానం: A) త్రిసభ్య వ్యవస్థ (గ్రామ, మధ్యవర్తి, జిల్లా)
• వివరణ: 20 లక్షలకు పైగా జనాభా ఉన్న ప్రతి రాష్ట్రంలో మూడు అంచెల పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ తప్పనిసరి.

37. 20 లక్షల కంటే తక్కువ జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాలు పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థలో ఏ అంచెను ఏర్పాటు చేయకపోవచ్చు?

• ఆప్షన్స్: A) మధ్యవర్తి స్థాయి (మండల / బ్లాక్ స్థాయి), B) గ్రామ స్థాయి, C) జిల్లా స్థాయి, D) ఏదీ కాదు
• సమాధానం: A) మధ్యవర్తి స్థాయి (మండల / బ్లాక్ స్థాయి)
• వివరణ: తక్కువ జనాభా ఉన్న చిన్న రాష్ట్రాలు మధ్య స్థాయిని మినహాయించుకోవడానికి రాజ్యాంగం వెసులుబాటు కల్పించింది.

38. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో సభ్యుల అనర్హతలను నిర్ణయించేది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర శాసనసభ ద్వారా రూపొందించబడిన చట్టాలు / నిబంధనలు, B) కేంద్ర ప్రభుత్వం, C) సుప్రీంకోర్టు, D) గవర్నర్ వ్యక్తిగతంగా
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర శాసనసభ ద్వారా రూపొందించబడిన చట్టాలు / నిబంధనలు
• వివరణ: అనర్హతలు మరియు సభ్యుల తొలగింపునకు సంబంధించి చట్టాలు చేసే అధికారం రాష్ట్ర శాసనసభలకు ఉంటుంది.

39. భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా స్థానిక స్వపరిపాలనకు పునాది వేసిన బ్రిటిష్ వైస్రాయ్ ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) లార్డ్ రిప్పన్ (1882), B) లార్డ్ కర్జన్, C) లార్డ్ డల్హౌసి, D) లార్డ్ మౌంట్‌బాటెన్
• సమాధానం: A) లార్డ్ రిప్పన్ (1882)
• వివరణ: లార్డ్ రిప్పన్ ప్రవేశపెట్టిన 1882 నాటి తీర్మానం భారతదేశంలో స్థానిక స్వపరిపాలనకు నాంది పలికింది.

40. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటు గురించి (DPSP) పేర్కొంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 40, B) ఆర్టికల్ 45, C) ఆర్టికల్ 48, D) ఆర్టికల్ 50
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 40
• వివరణ: ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 40 ప్రకారం ప్రభుత్వాలు గ్రామ పంచాయతీలను ఏర్పాటు చేసి వాటికి తగిన అధికారాలు ఇవ్వాలని సూచిస్తుంది.

41. జిల్లా ప్రణాళికా కమిటీల (District Planning Committees) ఏర్పాటును సూచించే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243ZD, B) ఆర్టికల్ 243ZE, C) ఆర్టికల్ 243I, D) ఆర్టికల్ 243K
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243ZD
• వివరణ: గ్రామీణ మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థల ప్రణాళికలను క్రోడీకరించడానికి జిల్లా ప్రణాళికా కమిటీలు ఏర్పాటవుతాయి.

42. మెట్రోపాలిటన్ ప్రణాళికా కమిటీల ఏర్పాటును ఏ ఆర్టికల్ సూచిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243ZE, B) ఆర్టికల్ 243ZD, C) ఆర్టికల్ 243Q, D) ఆర్టికల్ 243R
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243ZE
• వివరణ: మహానగర ప్రాంతాల అభివృద్ధి ప్రణాళికల కోసం మెట్రోపాలిటన్ ప్రణాళికా కమిటీలు ఏర్పడతాయి.

43. భారతదేశంలో మున్సిపల్ కార్పొరేషన్‌ను మొట్టమొదటిసారిగా ఎక్కడ ఏర్పాటు చేశారు?

• ఆప్షన్స్: A) మద్రాస్ (1688), B) బొంబాయి, C) కలకత్తా, D) సూరత్
• సమాధానం: A) మద్రాస్ (1688)
• వివరణ: బ్రిటిష్ కాలంలో మొట్టమొదటి నగరపాలక సంస్థ మద్రాస్‌లో 1688లో ఏర్పాటైంది.

44. 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ద్వారా రాజ్యాంగంలో చేర్చబడిన భాగం మరియు షెడ్యూల్ ఏవి?

• ఆప్షన్స్: A) భాగ IX-A మరియు 12వ షెడ్యూల్, B) భాగ IX మరియు 11వ షెడ్యూల్, C) భాగ X మరియు 10వ షెడ్యూల్, D) భాగ VIII మరియు 9వ షెడ్యూల్
• సమాధానం: A) భాగ IX-A మరియు 12వ షెడ్యూల్
• వివరణ: పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు (మున్సిపాలిటీలు) రాజ్యాంగ హోదా కల్పించడానికి 74వ సవరణ చేశారు.

45. పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించి 12వ షెడ్యూల్‌లో ఎన్ని అంశాలు ఉన్నాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 18 అంశాలు, B) 29 అంశాలు, C) 12 అంశాలు, D) 25 అంశాలు
• సమాధానం: A) 18 అంశాలు
• వివరణ: పట్టణాభివృద్ధికి సంబంధించిన 18 ముఖ్యాంశాలు 12వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చబడ్డాయి.

46. పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు (Urban Local Bodies) సంబంధించిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్స్ ఏవి?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243P నుండి 243ZG, B) ఆర్టికల్ 243 నుండి 243O, C) ఆర్టికల్ 245 నుండి 255, D) ఆర్టికల్ 300 నుండి 310
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243P నుండి 243ZG
• వివరణ: ఈ ఆర్టికల్స్ మున్సిపాలిటీల నిర్మాణం, అధికారాలు, బాధ్యతలను వివరిస్తాయి.

47. భారతదేశంలో నగరపాలక సంస్థలకు రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి కల్పించిన సవరణ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ (1992), B) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ, C) 42వ రాజ్యాంగ సవరణ, D) 44వ రాజ్యాంగ సవరణ
• సమాధానం: A) 74వ రాజ్యాంగ సవరణ (1992)
• వివరణ: పట్టణ స్థానిక స్వపరిపాలన కోసం 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం తెచ్చారు.

48. సర్పంచ్ తన పదవికి రాజీనామా చేయదలచుకుంటే ఎవరికి సమర్పించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) జిల్లా పంచాయతీ అధికారి / సంబంధిత జిల్లా అధికారి, B) ముఖ్యమంత్రి, C) గవర్నర్, D) తహశీల్దార్
• సమాధానం: A) జిల్లా పంచాయతీ అధికారి / సంబంధిత జిల్లా అధికారి
• వివరణ: రాష్ట్ర పంచాయతీ రాజ్ చట్ట నిబంధనల ప్రకారం సర్పంచ్ తన రాజీనామా పత్రాన్ని నిర్ణీత అధికారికి సమర్పిస్తారు.

49. గ్రామ పంచాయతీ సమావేశాలకు ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) సర్పంచ్, B) పంచాయతీ కార్యదర్శి, C) వార్డు మెంబర్, D) విస్తరణ అధికారి
• సమాధానం: A) సర్పంచ్
• వివరణ: గ్రామ పంచాయతీ సమావేశాలను నిర్వహించి వాటికి సర్పంచ్ అధ్యక్షత వహిస్తారు.

50. సర్పంచ్ పై అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని (No-Confidence Motion) సాధారణంగా ఏ కాలపరిమితి తర్వాత ప్రవేశపెట్టడానికి వీలవుతుంది?

• ఆప్షన్స్: A) పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టిన నిర్ణీత కాలం (సాధారణంగా 1 లేదా 2 సంవత్సరాలు) ముగిసిన తర్వాత, B) ఎప్పుడైనా, C) ఎన్నికైన వెంటనే, D) పదవి ముగిసే చివరి రోజు
• సమాధానం: A) పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టిన నిర్ణీత కాలం (సాధారణంగా 1 లేదా 2 సంవత్సరాలు) ముగిసిన తర్వాత
• వివరణ: చాలా రాష్ట్రాల చట్టాల ప్రకారం కొత్తగా ఎన్నికైన సర్పంచ్‌పై మొదటి ఏడాది లేదా రెండేళ్ల వరకు అవిశ్వాస తీర్మానం పెట్టడానికి వీలుండదు.

51. మండల పరిషత్ (MPP) సమావేశాలు సాధారణంగా ఎన్ని నెలలకు ఒకసారి జరగాలి?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రతి నెలా కనీసం ఒకసారైనా, B) ప్రతి ఆరు నెలలకు ఒకసారి, C) సంవత్సరానికి ఒకసారి, D) ఎప్పుడైనా జరపవచ్చు
• సమాధానం: A) ప్రతి నెలా కనీసం ఒకసారైనా
• వివరణ: మండల పరిషత్ పాలనా వ్యవహారాల సమీక్ష కోసం క్రమం తప్పకుండా నెలకోసారి సమావేశం కావాలి.

52. జిల్లా పరిషత్ (ZP) సమావేశాలు సాధారణంగా ఎన్ని నెలలకు ఒకసారి జరగాలి?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి (త్రైమాసికానికి ఒకసారి), B) ప్రతి నెలా, C) సంవత్సరానికి ఒకసారి, D) ఆరు నెలలకు ఒకసారి
• సమాధానం: A) ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి (త్రైమాసికానికి ఒకసారి)
• వివరణ: జిల్లా పరిషత్ సాధారణ సమావేశాలు త్రైమాసికానికి ఒకసారి నిర్వహించడం నిబంధన.

53. బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీని ఏ సంవత్సరంలో నియమించారు?

• ఆప్షన్స్: A) 1957 జనవరి, B) 1952 అక్టోబర్, C) 1977 డిసెంబర్, D) 1985 జనవరి
• సమాధానం: A) 1957 జనవరి
• వివరణ: కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్ పనితీరును పరిశీలించడానికి భారత ప్రభుత్వం 1957లో ఈ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.

54. అశోక్ మెహతా కమిటీని ఏ ప్రభుత్వ హయాంలో నియమించారు?

• ఆప్షన్స్: A) జనతా ప్రభుత్వం (మొరార్జీ దేశాయ్), B) కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం (ఇందిరా గాంధీ), C) జనతా దళ్ ప్రభుత్వం, D) మిత్రపక్ష ప్రభుత్వం
• సమాధానం: A) జనతా ప్రభుత్వం (మొరార్జీ దేశాయ్)
• వివరణ: 1977లో మొరార్జీ దేశాయ్ నేతృత్వంలోని జనతా ప్రభుత్వం అశోక్ మెహతా కమిటీని నియమించింది.

55. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో రాజకీయ పార్టీల అధికారిక భాగస్వామ్యం ఉండాలని సిఫారసు చేసిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ, B) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, C) జీవీకే రావు కమిటీ, D) ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: స్థానిక ఎన్నికలలో రాజకీయ పార్టీలు అధికారికంగా పోటీ చేయాలని అశోక్ మెహతా కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

56. మండల పంచాయతీ భావనను మొదట ప్రవేశపెట్టిన కమిటీ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ, B) బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ, C) సంతానం కమిటీ, D) సింఘ్వీ కమిటీ
• సమాధానం: A) అశోక్ మెహతా కమిటీ
• వివరణ: త్రిసభ్య వ్యవస్థకు బదులుగా ద్విసభ్య వ్యవస్థను తెచ్చి మండల స్థాయిని ప్రధాన కేంద్రంగా చేయాలని ఈ కమిటీ కోరింది.

57. గ్రామ స్వరాజ్యం అనే కాన్సెప్ట్ ఏ తత్వశాస్త్రంపై ఆధారపడి ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) గాంధేయ తత్వశాస్త్రం, B) మార్క్సిజం, C) పెట్టుబడిదారీ విధానం, D) సామ్యవాదం
• సమాధానం: A) గాంధేయ తత్వశాస్త్రం
• వివరణ: మహాత్మా గాంధీ ప్రతిపాదించిన గ్రామ స్వరాజ్య భావన భారతీయ పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థకు ఆదర్శం.

58. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ నియామకం జరుగుతుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243K, B) ఆర్టికల్ 243I, C) ఆర్టికల్ 243ZD, D) ఆర్టికల్ 324
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243K
• వివరణ: స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణ కోసం ఆర్టికల్ 243K రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఏర్పాటును తెలుపుతుంది.

59. రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్‌ను నియమించేది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర గవర్నర్, B) ముఖ్యమంత్రి, C) రాష్ట్రపతి, D) ప్రధాన మంత్రి
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర గవర్నర్
• వివరణ: రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ప్రధానాధికారిని గవర్నర్ నియమిస్తారు.

60. రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ తొలగింపు పద్ధతి ఎవరికి సమానంగా ఉంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) హైకోర్టు న్యాయమూర్తి తొలగింపు పద్ధతికి, B) సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి, C) గవర్నర్‌కు, D) సాధారణ ఐఏఎస్ అధికారికి
• సమాధానం: A) హైకోర్టు న్యాయమూర్తి తొలగింపు పద్ధతికి
• వివరణ: ఎన్నికల కమిషనర్‌కు పదవి భద్రత కల్పించడానికి హైకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానాన్నే (మహాభియోగం తరహా) వర్తింపజేశారు.

61. గ్రామ పంచాయతీ నిధుల నిర్వహణ కోసం ఏ ఖాతాను నిర్వహిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ పంచాయతీ నిధి (Gram Panchayat Fund), B) రాష్ట్ర నిధి, C) వ్యక్తిగత ఖాతా, D) కేంద్ర నిధి
• సమాధానం: A) గ్రామ పంచాయతీ నిధి (Gram Panchayat Fund)
• వివరణ: పన్నులు, గ్రాంట్ల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం అంతా ఈ నిధిలోనే జమ అవుతుంది.

62. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల ఆడిటింగ్ బాధ్యత ఎవరి ఆధ్వర్యంలో జరుగుతుంది?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర ఆడిట్ శాఖ మరియు కంట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ మార్గదర్శకాలు, B) సర్పంచ్ స్వయంగా, C) కలెక్టర్ మాత్రమే, D) గ్రామ సభ
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర ఆడిట్ శాఖ మరియు కంట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ మార్గదర్శకాలు
• వివరణ: ప్రజాధనం సక్రమంగా ఖర్చు అవుతుందో లేదో తనిఖీ చేయడానికి చట్టబద్ధమైన ఆడిటింగ్ ఉంటుంది.

63. భారతదేశంలో ‘స్థానిక ప్రభుత్వాల పితామహుడు’ అని ఎవరిని పిలుస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) లార్డ్ రిప్పన్, B) లార్డ్ కర్జన్, C) లార్డ్ మౌంట్‌బాటెన్, D) విలియం బెంటింక్
• సమాధానం: A) లార్డ్ రిప్పన్
• వివరణ: 1882 నాటి రిప్పన్ తీర్మానం స్థానిక సంస్థల అభివృద్ధికి పునాది వేసింది.

64. లార్డ్ రిప్పన్ స్థానిక స్వపరిపాలన తీర్మానం చేసిన సంవత్సరం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1882, B) 1909, C) 1919, D) 1935
• సమాధానం: A) 1882
• వివరణ: 1882 మే 18న రిప్పన్ చేసిన చారిత్రక తీర్మానం స్థానిక స్వపరిపాలన చట్టాలకు మాతృక.

65. వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్ (Royal Commission on Decentralization) ఎప్పుడు ఏర్పాటయింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1907 (నివేదిక 1909), B) 1882, C) 1920, D) 1947
• సమాధానం: A) 1907 (నివేదిక 1909)
• వివరణ: హాబ్హౌస్ అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన ఈ కమిషన్ గ్రామ స్థాయి వరకు స్థానిక సంస్థలు ఉండాలని సిఫారసు చేసింది.

66. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల నిర్వహణలో ‘సామాజిక ఆడిట్’ (Social Audit) ని భారతదేశంలో ఏ పథకంలో మొట్టమొదటిసారిగా పెద్ద ఎత్తున చట్టబద్ధంగా అమలు చేశారు?

• ఆప్షన్స్: A) మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGS), B) ప్రధాన మంత్రి గ్రామ్ సడక్ యోజన, C) స్వచ్ఛ భారత్ అభియాన్, D) డిజిటల్ ఇండియా
• సమాధానం: A) మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGS)
• వివరణ: ఉపాధి హామీ పథకంలో పనుల నాణ్యత, నిధుల వినియోగాన్ని గ్రామ ప్రజలే స్వయంగా తనిఖీ చేసే సామాజిక ఆడిట్ విధానం ప్రవేశపెట్టబడింది.

67. భారతదేశంలో ఏ రాష్ట్రం తొలిసారిగా పంచాయతీ రాజ్ చట్టంలో మహిళలకు 50 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించింది?

• ఆప్షన్స్: A) బీహార్ (2006), B) ఆంధ్రప్రదేశ్, C) కేరళ, D) గుజరాత్
• సమాధానం: A) బీహార్ (2006)
• వివరణ: స్థానిక సంస్థలలో మహిళలకు 50% రిజర్వేషన్లు కల్పించిన మొదటి రాష్ట్రం బీహార్, తదనంతరం అనేక రాష్ట్రాలు దీనిని పాటించాయి.

68. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు సంబంధించి ‘సంతానం కమిటీ’ (1963) దేనిని సిఫారసు చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీల ఆర్థిక వనరులు మరియు ఆర్థిక సంఘం ఏర్పాటు, B) త్రిసభ్య వ్యవస్థ రద్దు, C) కలెక్టర్ల తొలగింపు, D) ఎన్నికల విధాన మార్పు
• సమాధానం: A) పంచాయతీల ఆర్థిక వనరులు మరియు ఆర్థిక సంఘం ఏర్పాటు
• వివరణ: పంచాయతీలకు స్వయంప్రతిపత్తి రావాలంటే సొంత ఆర్థిక వనరులు ఉండాలని సంతానం కమిటీ సిఫారసు చేసింది.

69. గ్రామ పంచాయతీ సమావేశం నిర్వహించడానికి కోరం (Quorum – కనీస హాజరు) ఎంత ఉండాలి?

• ఆప్షన్స్: A) మొత్తం సభ్యులలో సగం మంది (1/2) లేదా రాష్ట్ర చట్టం నిర్దేశించిన సంఖ్య, B) ముడింట ఒక వంతు, C) కేవలం ఇద్దరు, D) కోరం అవసరం లేదు
• సమాధానం: A) మొత్తం సభ్యులలో సగం మంది (1/2) లేదా రాష్ట్ర చట్టం నిర్దేశించిన సంఖ్య
• వివరణ: నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి పంచాయతీ బోర్డులో కనీస సభ్యుల హాజరు (కోరం) తప్పనిసరి.

70. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ప్రకారం భారతదేశంలో ఏయే ప్రాంతాలకు ఈ చట్టం వర్తించదు?

• ఆప్షన్స్: A) నాగాలాండ్, మేఘాలయ, మిజోరాం మరియు కొన్ని ప్రత్యేక గిరిజన ప్రాంతాలు, B) పట్టణ ప్రాంతాలు మాత్రమే, C) కేవలం కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, D) అన్ని రాష్ట్రాలకు వర్తిస్తుంది
• సమాధానం: A) నాగాలాండ్, మేఘాలయ, మిజోరాం మరియు కొన్ని ప్రత్యేక గిరిజన ప్రాంతాలు
• వివరణ: ఆయా ప్రాంతాల ప్రత్యేక సాంస్కృతిక మరియు గిరిజన పరిపాలనా విధానాల కారణంగా 73వ సవరణలోని కొన్ని నిబంధనలు అక్కడ మినహాయించబడ్డాయి.

71. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలు మధ్యలో రద్దయిన ఎంత కాలంలోపు తిరిగి ఎన్నికలు నిర్వహించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) 6 నెలలు, B) 1 సంవత్సరం, C) 3 నెలలు, D) 2 సంవత్సరాలు
• సమాధానం: A) 6 నెలలు
• వివరణ: రాజ్యాంగ నిబంధన ప్రకారం పంచాయతీ రద్దయిన 6 నెలల లోపు ఎన్నికలు నిర్వహించాలి. మిగిలిన కాలం కోసం ఎన్నికైతే, ఆ కొత్త పంచాయతీ మిగిలిన కాలం మాత్రమే పదవిలో ఉంటుంది.

72. అశోక్ మెహతా కమిటీ తన నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో సమర్పించింది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆగస్టు 1978, B) మార్చి 1977, C) అక్టోబర్ 1980, D) జనవరి 1975
• సమాధానం: A) ఆగస్టు 1978
• వివరణ: 1977 డిసెంబర్‌లో ఏర్పాటైన అశోక్ మెహతా కమిటీ సమగ్ర సిఫారసులతో ఆగస్టు 1978లో నివేదిక ఇచ్చింది.

73. సర్పంచ్‌పై అవిశ్వాస తీర్మానం ప్రవేశపెట్టడానికి గ్రామ పంచాయతీ వార్డు సభ్యుల మద్దతు ఏ విధంగా ఉండాలి?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర చట్టం ప్రకారం నిర్ణీత మెజారిటీ (సాధారణంగా 2/3 వంతు), B) కేవలం ఇద్దరు, C) 100%, D) సగం మంది
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర చట్టం ప్రకారం నిర్ణీత మెజారిటీ (సాధారణంగా 2/3 వంతు)
• వివరణ: సర్పంచ్‌ను తొలగించడానికి పెట్టే అవిశ్వాస తీర్మానానికి చట్టపరమైన నిర్దిష్ట సంఖ్యాబలం అవసరం.

74. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ పంచాయతీల ఎన్నికలకు సంబంధించిన విషయాలపై కోర్టుల జోక్యాన్ని నిషేధిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243-O, B) ఆర్టికల్ 243-K, C) ఆర్టికల్ 243-I, D) ఆర్టికల్ 243-G
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243-O
• వివరణ: ఎలక్టోరల్ రోల్స్ మరియు నియోజకవర్గాల పునర్విభజనపై కోర్టుల జోక్యాన్ని ఆర్టికల్ 243-O నిషేధిస్తుంది.

75. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు సంబంధించి ‘జి.వి.కె. రావు కమిటీ’ ఏ సంవత్సరంలో నియమించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1985, B) 1977, C) 1986, D) 1991
• సమాధానం: A) 1985
• వివరణ: గ్రామీణాభివృద్ధి మరియు పేదరిక నిర్మూలన సంస్థల సమీక్ష కోసం ప్రణాళికా సంఘం 1985లో జి.వి.కె. రావు కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది.

76. పంచాయతీల అధికారాలు, బాధ్యతలు మరియు అధికారిక విధులను ఏ షెడ్యూల్ స్పష్టం చేస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) 11వ షెడ్యూల్, B) 12వ షెడ్యూల్, C) 10వ షెడ్యూల్, D) 7వ షెడ్యూల్
• సమాధానం: A) 11వ షెడ్యూల్
• వివరణ: 73వ సవరణ ద్వారా చేర్చబడిన 11వ షెడ్యూల్ పంచాయతీల పరిధిలోని 29 అంశాలను వివరిస్తుంది.

77. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ‘మండల పరిషత్’ స్థానంలో గతంలో ఏ వ్యవస్థ ఉండేది?

• ఆప్షన్స్: A) తాలూకా బోర్డు / పంచాయతీ సమితి, B) జిల్లా బోర్డు, C) విలేజ్ పంచాయతీ, D) రెవెన్యూ డివిజన్
• సమాధానం: A) తాలూకా బోర్డు / పంచాయతీ సమితి
• వివరణ: బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ సిఫారసుల ప్రకారం ఉమ్మడి ఏపీలో ‘పంచాయతీ సమితి’ ఉండేది.

78. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ‘మండల వ్యవస్థ’ను ప్రవేశపెట్టిన ముఖ్యమంత్రి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) ఎన్.టి. రామారావు, B) జలగం వెంగళరావు, C) కోట్ల విజయభాస్కర రెడ్డి, D) నీలం సంజీవ రెడ్డి
• సమాధానం: A) ఎన్.టి. రామారావు
• వివరణ: 1986 మే 25న ఎన్.టి. రామారావు ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలో తాలూకాల స్థానంలో మండల వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది.

79. గ్రామ పంచాయతీకి వచ్చే సొంత ఆదాయ వనరులలో ప్రధానమైనవి ఏవి?

• ఆప్షన్స్: A) ఇల్లు, కుళాయి, సంతలు మరియు వృత్తి పన్నులు, B) ఆదాయ పన్ను, C) కస్టమ్స్ డ్యూటీ, D) ఎక్సైజ్ డ్యూటీ
• సమాధానం: A) ఇల్లు, కుళాయి, సంతలు మరియు వృత్తి పన్నులు
• వివరణ: పంచాయతీలు స్థానికంగా విధించే గృహ పన్నులు, వాటర్ ట్యాక్స్, మార్కెట్ ఫీజులు వాటి ప్రధాన స్వంత ఆదాయ వనరులు.

80. భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా ‘స్థానిక స్వపరిపాలన’ తీర్మానం చేసిన బ్రిటిష్ వైస్రాయ్ లార్డ్ రిప్పన్ కాలం నాటి సంవత్సరం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1882, B) 1909, C) 1919, D) 1935
• సమాధానం: A) 1882
• వివరణ: 1882 మే 18న లార్డ్ రిప్పన్ చేసిన తీర్మానం స్థానిక స్వపరిపాలనకు పునాది కావడంతో దీనిని ‘స్థానిక స్వపరిపాలన మ్యాగ్నాకార్టా’ అంటారు.

81. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం పంచాయతీలు పన్నులు విధించడానికి మరియు నిధులు సమీకరించుకోవడానికి వెసులుబాటు ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243H, B) ఆర్టికల్ 243I, C) ఆర్టికల్ 243K, D) ఆర్టికల్ 243G
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243H
• వివరణ: పంచాయతీలు పన్నులు విధించడానికి మరియు నిధులు సమకూర్చుకోవడానికి ఆర్టికల్ 243H అధికారం ఇస్తుంది.

82. పంచాయతీల బాధ్యతలు మరియు అధికారాల గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243G, B) ఆర్టికల్ 243E, C) ఆర్టికల్ 243F, D) ఆర్టికల్ 243D
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243G
• వివరణ: ఆర్టికల్ 243G ప్రకారం ఆర్థిక అభివృద్ధి మరియు సామాజిక న్యాయం కోసం పంచాయతీలకు అవసరమైన అధికారాలు బదలాయించబడతాయి.

83. భారతదేశంలో జాతీయ పంచాయతీ రాజ్ దినోత్సవాన్ని ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?

• ఆప్షన్స్: A) ఏప్రిల్ 24, B) జనవరి 26, C) అక్టోబర్ 2, D) నవంబర్ 1
• సమాధానం: A) ఏప్రిల్ 24
• వివరణ: 73వ రాజ్యాంగ సవరణ అమల్లోకి వచ్చిన రోజు (ఏప్రిల్ 24, 1993) జ్ఞాపకార్థం ప్రతి ఏటా ఈ దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.

84. గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలలో పోటీ చేసే అభ్యర్థులకు డిపాజిట్ సొమ్ము దేని ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం నిబంధనల ప్రకారం, B) కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం, C) సర్పంచ్ నిర్ణయం, D) కలెక్టర్ ఆదేశం
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం నిబంధనల ప్రకారం
• వివరణ: సర్పంచ్ లేదా వార్డు సభ్యుడిగా పోటీ చేయడానికి రిజర్వేషన్లు మరియు నిబంధనలకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం డిపాజిట్ మొత్తాన్ని మారుస్తుంటుంది.

85. గ్రామ సభ సంవత్సరానికి కనీసం ఎన్నిసార్లు సమావేశం కావాలి?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్రాల పంచాయతీ రాజ్ చట్ట నిబంధనలను బట్టి (సాధారణంగా ఏడాదికి 2 నుండి 4 సార్లు), B) ప్రతి వారం, C) సంవత్సరానికి ఒకసారి మాత్రమే, D) అవసరం లేదు
• సమాధానం: A) రాష్ట్రాల పంచాయతీ రాజ్ చట్ట నిబంధనలను బట్టి (సాధారణంగా ఏడాదికి 2 నుండి 4 సార్లు)
• వివరణ: గ్రామ సభలు నిర్దేశిత కాలంలో సమావేశమై గ్రామ బడ్జెట్ మరియు అభివృద్ధి పనులను చర్చించి ఆమోదించాలి.

86. ‘సంతానం కమిటీ’ (1963) ప్రధానంగా దేనిపై సిఫారసులు చేయడానికి నియమించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీ రాజ్ ఆర్థిక వనరుల కమిటీ, B) ఎన్నికల సంస్కరణల కమిటీ, C) విద్యారంగ కమిటీ, D) పరిపాలనా సంస్కరణల కమిటీ
• సమాధానం: A) పంచాయతీ రాజ్ ఆర్థిక వనరుల కమిటీ
• వివరణ: పంచాయతీల ఆర్థిక పరిస్థితిని మెరుగుపరచడానికి తగిన ఆదాయ వనరులను సూచించడానికి సంతానం కమిటీ ఏర్పాటైంది.

87. భారతదేశంలో ‘కమ్యూనిటీ డెవలప్‌మెంట్ ప్రోగ్రామ్’ (CDP) ఏ విదేశీ సంస్థ సహాయంతో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) అమెరికాకు చెందిన ‘ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్’ సహకారంతో, B) రష్యన్ సహాయంతో, C) బ్రిటన్ సహాయంతో, D) స్వదేశీ నిధులతో మాత్రమే
• సమాధానం: A) అమెరికాకు చెందిన ‘ఫోర్డ్ ఫౌండేషన్’ సహకారంతో
• వివరణ: సీడీపీ కార్యక్రమం ప్రారంభ దశలో విదేశీ సాంకేతిక మరియు ఆర్థిక సహకారంతో అమలు చేయబడింది.

88. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును పార్లమెంట్‌లో ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించారు?

• ఆప్షన్స్: A) 1992, B) 1990, C) 1989, D) 1995
• సమాధానం: A) 1992
• వివరణ: పి.వి. నరసింహారావు ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో 1992 సెప్టెంబర్‌లో ఈ చట్టం పార్లమెంట్‌లో ఆమోదం పొందింది.

89. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ప్రకారం పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలలో చైర్మన్ పదవులలో ఎస్సీ, ఎస్టీలకు రిజర్వేషన్లు ఎలా కేటాయించాలి?

• ఆప్షన్స్: A) వారి జనాభా నిష్పత్తికి అనుగుణంగా, B) లాటరీ పద్ధతిలో యాదృచ్ఛికంగా, C) ప్రభుత్వం నామినేట్ చేస్తుంది, D) రిజర్వేషన్లు ఉండవు
• సమాధానం: A) వారి జనాభా నిష్పత్తికి అనుగుణంగా
• వివరణ: ఎస్సీ, ఎస్టీల జనాభా శాతానికి తగినట్లుగా పదవులలో రిజర్వేషన్లు కేటాయించాలని రాజ్యాంగం నిర్దేశిస్తుంది.

90. జిల్లా పరిషత్ (ZP) కి ముఖ్య కార్యనిర్వాహణ అధికారి (CEO) గా వ్యవహరించే అధికారి హోదా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) ఐఏఎస్ (IAS) లేదా గ్రూప్-1 కేడర్ అధికారి, B) తహశీల్దార్, C) ఆర్డీఓ, D) గ్రామ కార్యదర్శి
• సమాధానం: A) ఐఏఎస్ (IAS) లేదా గ్రూప్-1 కేడర్ అధికారి
• వివరణ: జిల్లా స్థాయిలో పరిపాలనా పర్యవేక్షణ కోసం ఈ సీనియర్ స్థాయి అధికారులను నియమిస్తారు.

91. భారతదేశంలో స్థానిక ప్రభుత్వాలు రాజ్యాంగం ప్రకారం ఏ జాబితా (List) క్రిందకు వస్తాయి?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్ర జాబితా (State List), B) కేంద్ర జాబితా, C) ఉమ్మడి జాబితా, D) మిగులు జాబితా
• సమాధానం: A) రాష్ట్ర జాబితా (State List)
• వివరణ: రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ ప్రకారం ‘స్థానిక ప్రభుత్వం’ అనేది రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశం.

92. భారతదేశంలో మూడంచెల పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థలో మధ్యస్థ స్థాయి (మండలం/బ్లాక్) సంస్థ పేరు ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) మండల పరిషత్ / పంచాయతీ సమితి, B) జిల్లా పరిషత్, C) గ్రామ పంచాయతీ, D) నగర పాలక సంస్థ
• సమాధానం: A) మండల పరిషత్ / పంచాయతీ సమితి
• వివరణ: గ్రామ మరియు జిల్లా స్థాయిల మధ్య అనుసంధానంగా ఈ మధ్యస్థ స్థాయి సంస్థ పనిచేస్తుంది.

93. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలకు సంబంధించి ‘ఆర్టికల్ 243B’ దేనిని వివరిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీల ఏర్పాటు (Constitution of Panchayats), B) పంచాయతీల పదవీకాలం, C) సభ్యుల అర్హతలు, D) ఎన్నికల సంఘం
• సమాధానం: A) పంచాయతీల ఏర్పాటు (Constitution of Panchayats)
• వివరణ: ప్రతి రాష్ట్రంలో గ్రామ, మధ్యవర్తి మరియు జిల్లా స్థాయిలో పంచాయతీలను ఏర్పాటు చేయాలని ఆర్టికల్ 243B తెలుపుతుంది.

94. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 243C దేనిని వివరిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) పంచాయతీల నిర్మాణం (Composition of Panchayats), B) ఎన్నికలు, C) ఆర్థిక సంఘం, D) ఆడిటింగ్
• సమాధానం: A) పంచాయతీల నిర్మాణం (Composition of Panchayats)
• వివరణ: పంచాయతీల కూర్పు మరియు సభ్యుల ఎంపిక విధానం గురించి ఆర్టికల్ 243C వివరిస్తుంది.

95. పంచాయతీల పదవీకాలం 5 సంవత్సరాలు ఉంటుందని స్పష్టం చేసే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243E, B) ఆర్టికల్ 243D, C) ఆర్టికల్ 243F, D) ఆర్టికల్ 243G
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243E
• వివరణ: పంచాయతీల పదవీకాలం మరియు రద్దు తదితర అంశాలను ఆర్టికల్ 243E నిర్దేశిస్తుంది.

96. పంచాయతీ రాజ్ సంస్థల సభ్యులకు ఉండవలసిన అర్హతలు మరియు అనర్హతలను ఏ ఆర్టికల్ వివరిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243F, B) ఆర్టికల్ 243E, C) ఆర్టికల్ 243D, D) ఆర్టికల్ 243C
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243F
• వివరణ: పోటీ చేయడానికి వయస్సు మరియు ఇతర అనర్హతలను ఆర్టికల్ 243F తెలియజేస్తుంది.

97. గ్రామ పంచాయతీలలో అకౌంట్లు మరియు రికార్డుల ఆడిటింగ్ విధానాన్ని నిర్దేశించే ఆర్టికల్ ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆర్టికల్ 243J, B) ఆర్టికల్ 243I, C) ఆర్టికల్ 243H, D) ఆర్టికల్ 243K
• సమాధానం: A) ఆర్టికల్ 243J
• వివరణ: పంచాయతీల ఖాతాల నిర్వహణ మరియు ఆడిట్‌ను ఆర్టికల్ 243J వివరిస్తుంది.

98. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు (UTs) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాన్ని వర్తింపజేసే అధికారం ఎవరికి ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్రపతికి (అవసరమైన మార్పులతో వర్తింపజేయవచ్చు), B) పార్లమెంట్‌కు మాత్రమే, C) ప్రధాన మంత్రికి, D) సుప్రీంకోర్టుకు
• సమాధానం: A) రాష్ట్రపతికి (అవసరమైన మార్పులతో వర్తింపజేయవచ్చు)
• వివరణ: రాజ్యాంగ నిబంధన ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ద్వారా కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు స్థానిక సంస్థల చట్టాలు వర్తిస్తాయి.

99. భారతదేశంలో గిరిజన ప్రాంతాల కోసం చేసిన ‘పెసా చట్టం’ (PESA) ఏ సంవత్సరంలో పార్లమెంట్‌లో ఆమోదించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1996, B) 1992, C) 2000, D) 1986
• సమాధానం: A) 1996
• వివరణ: భురి శర్మ కమిటీ సిఫారసుల ఆధారంగా షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల కోసం 1996లో పెసా చట్టం చేయబడింది.

100. భారతదేశంలో స్థానిక స్వపరిపాలన వ్యవస్థకు సంబంధించి బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ తన నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో సమర్పించింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1957, B) 1952, C) 1960, D) 1977
• సమాధానం: A) 1957
• వివరణ: బలవంతరాయ్ మెహతా కమిటీ 1957 జనవరిలో ఏర్పాటై అదే సంవత్సరం నవంబర్‌లో తన నివేదికను ప్రభుత్వానికి అందజేసింది.