NITYA VIDYARDHI
51. 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టంలోని ‘ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్స్’ (Instrument of Instructions) ను రాజ్యాంగంలో ఏ పేరుతో చేర్చారు?
A) ప్రాథమిక హక్కులు
B) ఆదేశిక సూత్రాలు
C) ప్రాథమిక విధులు
D) పీఠిక
జవాబు: B) ఆదేశిక సూత్రాలు
వివరణ: 1935 బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ చట్టంలో గవర్నర్ జనరల్ మరియు గవర్నర్లకు జారీ చేసిన ‘ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్స్’ తరహాలోనే మన రాజ్యాంగంలో ఆదేశిక సూత్రాలను చేర్చారు.
52. ఆర్టికల్ 36 ప్రకారం ‘రాజ్యం’ (State) అనే పదానికి అర్థం ఏ ఆర్టికల్‌లో పేర్కొన్న నిర్వచనంతో సమానం?
A) ఆర్టికల్ 12
B) ఆర్టికల్ 13
C) ఆర్టికల్ 14
D) ఆర్టికల్ 37
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 12
వివరణ: ఆర్టికల్ 36 ప్రకారం, 4వ భాగంలో పేర్కొన్న ‘రాజ్యం’ అనే పదానికి అర్థం 3వ భాగంలోని ఆర్టికల్ 12 లో ఇచ్చిన నిర్వచనమే వర్తిస్తుంది (కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, పార్లమెంట్, అసెంబ్లీలు మరియు స్థానిక/ఇతర ప్రాధికార సంస్థలు).
53. “ఈ భాగంలో పొందుపరిచిన నిబంధనలు ఏ కోర్టు ద్వారానూ అమలు కావు, అయినప్పటికీ దేశ పాలనలో ఇవి ప్రాథమికమైనవి” అని తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 36
B) ఆర్టికల్ 37
C) ఆర్టికల్ 38
D) ఆర్టికల్ 39
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 37
వివరణ: ఆర్టికల్ 37 ఆదేశిక సూత్రాల స్వభావాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. ఇవి న్యాయ సంరక్షణ లేనివి (Non-justiciable), కానీ దేశ పరిపాలనకు మూలాధారాలు.
54. సమాజంలో భౌతిక వనరుల పంపిణీ సమతుల్యంగా ఉండాలని, సంపద కేంద్రీకరణ కాకుండా చూడాలని తెలిపే ఆర్టికల్స్ ఏవి?
A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c)
B) ఆర్టికల్ 38(1) మరియు 38(2)
C) ఆర్టికల్ 41 మరియు 42
D) ఆర్టికల్ 43A మరియు 43B
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c)
వివరణ: ఆర్టికల్ 39(b) ప్రజా శ్రేయస్సు కోసం దేశ వనరుల పంపిణీని, 39(c) సంపద మరియు ఉత్పత్తి సాధనాలు కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతం కాకుండా చూడాలని ఆదేశిస్తాయి.
55. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా ఆర్టికల్ 39 కి చేర్చబడిన నిబంధన 39(f) దేని గురించి తెలుపుతుంది?
A) ఉచిత న్యాయ సహాయం
B) పిల్లలు ఆరోగ్యకరమైన వాతావరణంలో, స్వేచ్ఛగా ఎదిగేందుకు అవకాశాలు కల్పించడం
C) పరిశ్రమల నిర్వహణలో భాగస్వామ్యం
D) పర్యావరణ పరిరక్షణ
జవాబు: B) పిల్లలు ఆరోగ్యకరమైన వాతావరణంలో, స్వేచ్ఛగా ఎదిగేందుకు అవకాశాలు కల్పించడం
వివరణ: 42వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 39(f) ని సవరించి, சிறுవయస్సులోనే పిల్లలను దోపిడీకి గురికాకుండా కాపాడడం మరియు వారు గౌరవప్రదంగా పెరిగే అవకాశాలు కల్పించడం రాజ్యం బాధ్యతగా పేర్కొన్నారు.
56. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ఆధారంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం’ (MGNREGA) ను అమలులోకి తెచ్చింది?
A) ఆర్టికల్ 40
B) ఆర్టికల్ 41
C) ఆర్టికల్ 43
D) ఆర్టికల్ 45
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 41
వివరణ: ఆర్టికల్ 41 పౌరులకు ‘పనిహక్కు’ (Right to work) కల్పించాలని చెబుతుంది. దీని ఆధారంగానే ప్రభుత్వం ఉపాధి హామీ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చింది.
57. స్వాతంత్ర్య పోరాట ఆదర్శాలను స్మరించుకోవడం మరియు అనుసరించడం ఏ ఆర్టికల్ కింద ప్రాథమిక విధి?
A) ఆర్టికల్ 51A(a)
B) ఆర్టికల్ 51A(b)
C) ఆర్టికల్ 51A(c)
D) ఆర్టికల్ 51A(d)
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 51A(b)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(b) ప్రకారం జాతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి స్ఫూర్తినిచ్చిన ఉన్నత ఆదర్శాలను హృదయపూర్వకంగా గౌరవించడం మరియు అనుసరించడం ప్రతీ పౌరుడి విధి.
58. “భారతదేశ సార్వభౌమత్వాన్ని, ఐక్యతను మరియు సమగ్రతను కాపాడడం” ఏ ఆర్టికల్ క్రింద పౌరుల ప్రాథమిక విధి?
A) ఆర్టికల్ 51A(a)
B) ఆర్టికల్ 51A(b)
C) ఆర్టికల్ 51A(c)
D) ఆర్టికల్ 51A(d)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(c)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(c) భారతదేశ సార్వభౌమత్వం (Sovereignty), ఐక్యత (Unity), సమగ్రతలను (Integrity) సమర్థించడం మరియు పరిరక్షించడం ప్రధాన బాధ్యతగా నిర్దేశిస్తుంది.
59. “దేశాన్ని రక్షించడం మరియు అవసరమైనప్పుడు జాతీయ సేవ చేయడం” (Render national service) ఏ ప్రాథమిక విధిని సూచిస్తుంది?
A) ఆర్టికల్ 51A(c)
B) ఆర్టికల్ 51A(d)
C) ఆర్టికల్ 51A(e)
D) ఆర్టికల్ 51A(f)
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 51A(d)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(d) ప్రకారం దేశ రక్షణకు మరియు పిలుపు వచ్చినప్పుడు జాతీయ సేవలు అందించడానికి పౌరులు సిద్ధంగా ఉండాలి.
60. మన సాంస్కృతిక సమ్మేళనం (Composite Culture) యొక్క సంపన్న వారసత్వాన్ని గౌరవించడం మరియు పరిరక్షించడం ఏ ఆర్టికల్ కిందకు వస్తుంది?
A) ఆర్టికల్ 51A(f)
B) ఆర్టికల్ 51A(g)
C) ఆర్టికల్ 51A(h)
D) ఆర్టికల్ 51A(i)
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 51A(f)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(f) ప్రకారం మన మిశ్రమ సంస్కృతి యొక్క విశిష్ట వారసత్వాన్ని విలువైనదిగా గుర్తించి రక్షించుకోవాలి.
61. వైయక్తిక మరియు సమిష్టి కార్యరంగాల్లో ఉన్నత శిఖరాలను చేరుకోవడానికి నిరంతరం ప్రయత్నించడం (Strive towards excellence) ఏ ఆర్టికల్‌లో ఉంది?
A) ఆర్టికల్ 51A(h)
B) ఆర్టికల్ 51A(i)
C) ఆర్టికల్ 51A(j)
D) ఆర్టికల్ 51A(k)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(j)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(j) ప్రకారం దేశం నిరంతరం పురోగమించేలా ప్రతి వ్యక్తిగత, సమిష్టి కార్యకలాపాల్లో శ్రేష్ఠతను కనబరచడానికి ప్రయత్నించాలి.
62. క్రింది ఏ కమిటీ ఉపాధ్యాయులకు విద్యాసంస్థలలో ప్రాథమిక విధులను బోధించాలని, అలాగే ఓటు హక్కును కూడా ప్రాథమిక విధిగా చేర్చాలని సూచించింది?
A) స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ
B) జస్టిస్ వర్మా కమిటీ
C) రాజ్యాంగ సమీక్ష జాతీయ కమిషన్ (NCRWC – జస్టిస్ వెంకటాచలయ్య కమిషన్)
D) సంథానం కమిటీ
జవాబు: C) రాజ్యాంగ సమీక్ష జాతీయ కమిషన్ (NCRWC – జస్టిస్ వెంకటాచలయ్య కమిషన్)
వివరణ: 2000లో ఏర్పడిన NCRWC (వెంకటాచలయ్య కమిషన్) ఓటు వేయడం, పన్నులు చెల్లించడం మరియు విద్యాసంస్థల్లో విధులను బోధించడంపై సిఫార్సులు చేసింది.
63. ప్రాథమిక పాఠశాల స్థాయిలో మాతృభాషలోనే బోధన సౌకర్యాలు కల్పించాలని కోరే ఆదేశిక నిబంధన రాజ్యాంగంలో ఎక్కడ ఉంది?
A) ఆర్టికల్ 45
B) ఆర్టికల్ 350A
C) ఆర్టికల్ 351
D) ఆర్టికల్ 335
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 350A
వివరణ: ఇది భాగం XVII లోని ఆదేశిక నిబంధన. ఆర్టికల్ 350A ప్రకారం భాషా మైనారిటీల పిల్లలకు ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృభాషలోనే విద్యనందించే బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంటుంది.
64. “హిందీ భాష అభివృద్ధి మరియు ప్రచారం” గురించి తెలిపే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది?
A) ఆర్టికల్ 343
B) ఆర్టికల్ 350
C) ఆర్టికల్ 351
D) ఆర్టికల్ 335
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 351
వివరణ: ఆర్టికల్ 351 (భాగం XVII) ప్రకారం హిందీ భాష వ్యాప్తిని ప్రోత్సహించడం, దానిని భారత్ లోని వివిధ సంస్కృతుల భావప్రకటన సాధనంగా అభివృద్ధి చేయడం కేంద్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత.
65. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగ నియామకాలలో ఎస్సీ (SC), ఎస్టీ (ST) ల క్లెయిమ్‌ల పరిశీలన గురించి తెలిపే ఆదేశిక నిబంధన ఏది?
A) ఆర్టికల్ 16(4)
B) ఆర్టికల్ 335
C) ఆర్టికల్ 338
D) ఆర్టికల్ 340
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 335
వివరణ: ఆర్టికల్ 335 (భాగం XVI) ప్రకారం పరిపాలనా సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయకుండా ఉద్యోగ నియామకాల్లో SC/ST ల హక్కులు/క్లెయిమ్‌లను ప్రభుత్వం క్రమంగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
66. క్రింది వానిలో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా ఆదేశిక సూత్రాలలో చేర్చబడని ఆర్టికల్ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 39A (ఉచిత న్యాయ సేవలు)
B) ఆర్టికల్ 43A (కార్మికుల భాగస్వామ్యం)
C) ఆర్టికల్ 48A (పర్యావరణ పరిరక్షణ)
D) ఆర్టికల్ 43B (సహకార సంఘాల ప్రోత్సాహం)
జవాబు: D) ఆర్టికల్ 43B (సహకార సంఘాల ప్రోత్సాహం)
వివరణ: ఆర్టికల్ 43B ని 2011 లోని 97వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చారు. మిగిలిన మూడు (39A, 43A, 48A) 42వ సవరణ ద్వారా చేర్చబడ్డాయి.
67. గోలక్‌నాథ్ కేసు (1967) లో సుప్రీంకోర్టు ఏ తీర్పు ఇచ్చింది?
A) ఆదేశిక సూత్రాల అమలు కోసం ప్రాథమిక హక్కులను సవరించకూడదు
B) ఆదేశిక సూత్రాలే ప్రాథమిక హక్కుల కంటే అధిపత్యం వహిస్తాయి
C) పార్లమెంట్ రాజ్యాంగంలో దేనినైనా సవరించవచ్చు
D) ఆదేశిక సూత్రాలకు కోర్టు రక్షణ ఉంటుంది
జవాబు: A) ఆదేశిక సూత్రాల అమలు కోసం ప్రాథమిక హక్కులను సవరించకూడదు
వివరణ: గోలక్‌నాథ్ కేసులో పార్లమెంట్‌కు ప్రాథమిక హక్కులను తగ్గించే లేదా రద్దు చేసే అధికారం లేదని, ఆదేశిక సూత్రాల అమలు పేరుతో హక్కులను మార్చకూడదని తీర్పు ఇచ్చింది.
68. 25వ రాజ్యాంగ సవరణ (1971) ద్వారా ఆర్టికల్ 31C లో చేసిన నిబంధన ఏమిటి?
A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c) లలోని ఆదేశిక సూత్రాల అమలుకు చేసే చట్టాలను ఆర్టికల్ 14, 19 ల ఉల్లంఘన ప్రాతిపదికన ప్రశ్నించకూడదు
B) ఆస్తి హక్కు పూర్తిగా రద్దయింది
C) ప్రాథమిక విధులు ఆమోదించబడ్డాయి
D) కోర్టులకు న్యాయ సమీక్ష అధికారం పోయింది
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c) లలోని ఆదేశిక సూత్రాల అమలుకు చేసే చట్టాలను ఆర్టికల్ 14, 19 ల ఉల్లంఘన ప్రాతిపదికన ప్రశ్నించకూడదు
వివరణ: ఆర్టికల్ 31C ద్వారా సమాజవాద సూత్రాలైన 39(b), (c) లకు ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వం) మరియు 19 (స్వేచ్ఛ) ల కంటే ప్రాధాన్యత కల్పించారు.
69. నేషనల్ ఆంథమ్ కేసు (జాతీయ గీతం కేసు) గా ప్రసిద్ధి చెందిన ‘బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయెల్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ (1986)’ కేసు దేనికి సంబంధించినది?
A) ప్రాథమిక విధి 51A(a) – జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించడం
B) ఆర్టికల్ 25 – మత స్వేచ్ఛ
C) ఏ మరియు బి రెండూ
D) కేవలం ఆర్టికల్ 19
జవాబు: C) ఏ మరియు బి రెండూ
వివరణ: కేరళకు చెందిన జెహోవా సాక్షుల వర్గానికి చెందిన విద్యార్థులు జాతీయ గీతం పాడుతున్నప్పుడు లేచి నిలబడి గౌరవం ఇచ్చారు కానీ మత విశ్వాసాల వల్ల పాడలేదు. సుప్రీంకోర్టు గౌరవంగా నిలబడడం ద్వారా విధి పాటించారని, బలవంతంగా పాడించలేమని తీర్పు ఇచ్చింది.
70. గోవధ నిషేధం (Prohibition of Cow Slaughter) అనేది ఆదేశిక సూత్రాలలో ఏ రకమైన వర్గీకరణలోకి వస్తుంది?
A) సమాజవాద సూత్రం
B) గాంధేయవాద సూత్రం
C) ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం
D) అంతర్జాతీయ సూత్రం
జవాబు: B) గాంధేయవాద సూత్రం
వివరణ: గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ, పాడి పశువుల రక్షణ మరియు గోవధ నిషేధం (ఆర్టికల్ 48) గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు అనుగుణంగా రూపొందించిన గాంధేయ సూత్రం.
71. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (Uniform Civil Code – Article 44) అనేది ఏ వర్గీకరణ పరిధిలోకి వస్తుంది?
A) గాంధేయ సూత్రం
B) సమాజవాద సూత్రం
C) ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం (Liberal-Intellectual)
D) రాజనీతి సూత్రం
జవాబు: C) ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం (Liberal-Intellectual)
వివరణ: పౌరులందరికీ దేశమంతటా ఒకే రకమైన పౌర చట్టాలు (వివాహం, విడాకులు, ఆస్తి హక్కులు) ఉండాలనే భావన ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం కిందకు వస్తుంది.
72. క్రింది ఏ రాష్ట్రంలో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (UCC) ఇప్పటికే పోర్చుగీస్ సివిల్ కోడ్ రూపంలో అమల్లో ఉంది?
A) కేరళ
B) గోవా
C) గుజరాత్
D) మిజోరాం
జవాబు: B) గోవా
వివరణ: గోవాలో పోర్చుగీసు పాలనా కాలం నుండి (1867 సివిల్ కోడ్) పౌరులందరికీ మతంతో సంబంధం లేకుండా ఉమ్మడి పౌర స్మృతి అమలులో ఉంది.
73. క్రింది ఏ చట్టం ప్రాథమిక విధి 51A(c) [దేశ సమగ్రత, సార్వభౌమత్వ రక్షణ] అమలుకు చట్టబద్ధ రక్షణ కల్పిస్తుంది?
A) అన్ లాఫుల్ యాక్టివిటీస్ ప్రివెన్షన్ యాక్ట్ (UAPA – 1967)
B) పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం
C) వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్
D) ఐపీసీ సెక్షన్ 302
జవాబు: A) అన్ లాఫుల్ యాక్టివిటీస్ ప్రివెన్షన్ యాక్ట్ (UAPA – 1967)
వివరణ: చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (UAPA) దేశ సార్వభౌమత్వానికి, సమగ్రతకు భంగం కలిగించే చర్యలను నిరోధిస్తుంది.
74. ‘పిల్లల ప్రాథమిక విద్యా హక్కు చట్టం (RTE Act, 2009)’ రాజ్యాంగంలోని ఏ రెండు అంశాల అనుసంధానానికి ఉదాహరణ?
A) ఆర్టికల్ 21A (హక్కు) మరియు ఆర్టికల్ 51A(k) (విధి)
B) ఆర్టికల్ 14 మరియు 19
C) ఆర్టికల్ 19 మరియు 21
D) ఆర్టికల్ 32 మరియు 226
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 21A (హక్కు) మరియు ఆర్టికల్ 51A(k) (విధి)
వివరణ: RTE Act ద్వారా 6-14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత విద్య పొందడం వారి ప్రాథమిక హక్కు (21A) కాగా, వారికి విద్యావకాశం కల్పించడం తల్లిదండ్రుల ప్రాథమిక విధి (51A(k)).
75. “ఆదేశిక సూత్రాలు కేవలం లాలనా పూర్వక ఆకాంక్షలు (Pious Aspirations) మాత్రమే” అని విమర్శించిన రాజ్యాంగ పండితుడు ఎవరు?
A) ఐవర్ జెన్నింగ్స్ (Sir Ivor Jennings)
B) కె.టి. షా
C) నసీరుద్దీన్
D) కె.సి. వేర్
జవాబు: A) ఐవర్ జెన్నింగ్స్ (Sir Ivor Jennings)
వివరణ: సర్ ఐవర్ జెన్నింగ్స్ ఆదేశిక సూత్రాలకు చట్టపరమైన బలం లేకపోవడాన్ని విమర్శిస్తూ వాటిని ‘లాలనా పూర్వక ఆశాభావాలు/ఆకాంక్షలు’గా అభివర్ణించారు.
76. ప్రాథమిక విధుల భావనను అమలు చేసిన మొదటి ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగం ఏది?
A) అమెరికా రాజ్యాంగం
B) జపాన్ రాజ్యాంగం
C) ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం
D) స్విట్జర్లాండ్ రాజ్యాంగం
జవాబు: B) జపాన్ రాజ్యాంగం
వివరణ: సాధారణంగా ప్రజాస్వామ్య దేశాలలో (USA, UK వంటివి) పౌరుల విధులు స్పష్టంగా ఉండవు. అయితే జపాన్ (1947 రాజ్యాంగం) పౌరుల హక్కులతో పాటు విధులను పొందుపరిచిన మొదటి ప్రజాస్వామ్య దేశం.
77. వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్ (వన్యప్రాణుల సంరక్షణ చట్టం) ఏ సంవత్సరంలో చేయబడింది?
A) 1952
B) 1972
C) 1980
D) 1986
జవాబు: B) 1972
వివరణ: వన్యప్రాణుల సంరక్షణ చట్టం (1972) అనేది ఆర్టికల్ 48A (ఆదేశిక సూత్రం) మరియు ఆర్టికల్ 51A(g) (ప్రాథమిక విధి) ಗಳ అమలుకు చట్టబద్ధత కల్పిస్తుంది.
78. ఫారెస్ట్ కన్జర్వేషన్ యాక్ట్ (అటవీ సంరక్షణ చట్టం) ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?
A) 1972
B) 1976
C) 1980
D) 1986
జవాబు: C) 1980
వివరణ: అడవుల నరికివేతను అరికట్టడానికి మరియు అటవీ భూముల పరిరక్షణకు 1980లో ఫారెస్ట్ కన్జర్వేషన్ యాక్ట్ చేయబడింది.
79. ఆర్టికల్ 51 లోని అంతర్జాతీయ శాంతి మరియు భద్రత పెంపుదల సూత్రం భారత ప్రభుత్వ ఏ విధానానికి మార్గదర్శకంగా పనిచేస్తుంది?
A) ఆర్థిక విధానం
B) విదేశాంగ విధానం (Foreign Policy)
C) రక్షణ విధానం
D) హోం వ్యవహారాలు
జవాబు: B) విదేశాంగ విధానం (Foreign Policy)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51 లో ఉన్న పంచశీల సూత్రాలు, అలీన విధానం మరియు అంతర్జాతీయ వివాదాల శాంతియుత పరిష్కారం భారత విదేశాంగ విధానానికి రాజ్యాంగ ప్రాతిపదికగా నిలిచాయి.
80. క్రింది వానిలో ప్రాథమిక విధులకు సంబంధించి సరియైన ప్రకటన ఏది?
A) ప్రాథమిక విధులు రాజ్యాంగంలో ప్రారంభం నుండి ఉన్నాయి
B) వీటి అమలుకు సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యక్షంగా రిట్లు జారీ చేయగలదు
C) ప్రాథమిక విధులు కేవలం పౌరులకు సద్భావనాపూరిత హెచ్చరికలుగా పనిచేస్తాయి
D) ఇవి విదేశీయులకు కూడా సమానంగా వర్తిస్తాయి
జవాబు: C) ప్రాథమిక విధులు కేవలం పౌరులకు సద్భావనాపూరిత హెచ్చరికలుగా పనిచేస్తాయి
వివరణ: ప్రాథమిక విధులు మొదట్లో రాజ్యాంగంలో లేవు (42వ సవరణ ద్వారా చేరాయి), వీటిపై కోర్టులు ప్రత్యక్షంగా రిట్లు ఇవ్వలేవు మరియు ఇవి కేవలం భారత పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి.
81. రాజ్యాంగ సలహాదారు బి.ఎన్. రావు పౌరుల హక్కులను ఏ రెండు విభాగాలుగా వర్గీకరించాలని రాజ్యాంగ పరిషత్‌కు సిఫార్సు చేశారు?
A) ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ప్రాథమిక విధులు
B) న్యాయస్థానాల ద్వారా అమలు చేయదగినవి (Justiciable) మరియు అమలు చేయలేనివి (Non-Justiciable)
C) పౌర హక్కులు మరియు రాజకీయ హక్కులు
D) సామాజిక హక్కులు మరియు ఆర్థిక హక్కులు
జవాబు: B) న్యాయస్థానాల ద్వారా అమలు చేయదగినవి (Justiciable) మరియు అమలు చేయలేనివి (Non-Justiciable)
వివరణ: బి.ఎన్. రావు సిఫార్సు ఆధారంగానే న్యాయస్థానాల ద్వారా బలవంతంగా అమలు చేయదగిన హక్కులను ‘ప్రాథమిక హక్కులు’గా (భాగం III), వనరుల లభ్యతను బట్టి అమలు చేసే హక్కులను ‘ఆదేశిక సూత్రాలు’గా (భాగం IV) విభజించారు.
82. కార్మికుల ఆరోగ్యం, శక్తి మరియు పిల్లల లేత వయస్సు దుర్వినియోగం కాకుండా చూడాలని తెలిపే ఆదేశిక సూత్రం ఏది?
A) ఆర్టికల్ 39(a)
B) ఆర్టికల్ 39(d)
C) ఆర్టికల్ 39(e)
D) ఆర్టికల్ 39(f)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 39(e)
వివరణ: ఆర్టికల్ 39(e) ప్రకారం కార్మికుల ఆరోగ్య బలాలు, పిల్లల లేత వయస్సు దుర్వినియోగం కాకూడదు మరియు ఆర్థిక అవసరాల కోసం తమ వయస్సు/శక్తికి తగని పనుల్లో చేరకుండా చూడాలి.
83. రాజ్యాంగంలో ఆర్టికల్ 39A ద్వారా నిర్దేశించిన ఉచిత న్యాయ సహాయాన్ని అందించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ సంవత్సరంలో ‘లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీస్ యాక్ట్’ తెచ్చింది?
A) 1976
B) 1987
C) 1995
D) 2002
జవాబు: B) 1987
వివరణ: ఆర్టికల్ 39A అమలుకై పార్లమెంట్ 1987లో లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీస్ యాక్ట్ ఆమోదించింది. దీని ద్వారానే NALSA మరియు లోక్ అదాలత్‌లు పనిచేస్తున్నాయి.
84. ‘కనీస వేతనం’ (Minimum Wage) కు మరియు ‘జీవన వేతనం’ (Living Wage) కు మధ్య తేడా ఉంటూ, కార్మికులకు జీవన వేతనం కల్పించాలని కోరే ఆర్టికల్ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 41
B) ఆర్టికల్ 42
C) ఆర్టికల్ 43
D) ఆర్టికల్ 43A
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 43
వివరణ: ‘కనీస వేతనం’ కేవలం ఆకలి తీర్చితే, ‘జీవన వేతనం’ కార్మికుడికి ఆహారం, దుస్తులు, నివాసం, విద్య, వైద్యంతో కూడిన గౌరవప్రదమైన జీవితాన్ని ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 43 ఈ జీవన వేతనాన్నే లక్ష్యంగా నిర్దేశించింది.
85. సమాజంలోని బలహీన వర్గాలు, ముఖ్యంగా SC మరియు ST ల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రత్యేక శ్రద్ధతో ప్రోత్సహించాలని తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 15(4)
B) ఆర్టికల్ 46
C) ఆర్టికల్ 335
D) ఆర్టికల్ 338
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 46
వివరణ: ఆర్టికల్ 46 అనేది ఒక గాంధేయవాద ఆదేశిక సూత్రం. ఇది ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు ఇతర బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థికాభివృద్ధికి, సామాజిక అన్యాయాల నుండి రక్షణకు చర్యలు తీసుకోవాలని సూచిస్తుంది.
86. ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య వివాదం వచ్చినప్పుడు, రెండింటినీ సాధ్యమైనంత వరకు సమన్వయం చేస్తూ వ్యాఖ్యానించాలనే ‘సమన్వయ సూత్రం’ (Harmonious Construction) ను కోర్టు ఏ కేసులో ప్రతిపాదించింది?
A) చంపకం దొరైరాజన్ కేసు (1951)
B) కేరళ ఎడ్యుకేషన్ బిల్ కేసు (1958)
C) గోలక్‌నాథ్ కేసు (1967)
D) కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
జవాబు: B) కేరళ ఎడ్యుకేషన్ బిల్ కేసు (1958)
వివరణ: ఈ కేసులో సుప్రీంకోర్టు హక్కులకు, సూత్రాలకు మధ్య ఘర్షణ వచ్చినప్పుడు కోర్టులు ‘సమన్వయ సిద్ధాంతం’ (Rule of Harmonious Construction) ద్వారా రెండింటికీ ప్రాధాన్యత ఇచ్చేలా పరిష్కరించాలని తెలిపింది.
87. కేశవానంద భారతి కేసు (1973) లో 25వ రాజ్యాంగ సవరణకు సంబంధించి సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన కీలక తీర్పు ఏది?
A) ఆర్టికల్ 31C లోని మొదటి భాగాన్ని సమర్థించింది, రెండవ భాగాన్ని (న్యాయ సమీక్షను అడ్డుకునేది) చెల్లకుండా చేసింది
B) ఆర్టికల్ 31C ని పూర్తిగా కొట్టివేసింది
C) 25వ సవరణను పూర్తిగా సమర్థించింది
D) ఆదేశిక సూత్రాల కంటే ప్రాథమిక హక్కులే గొప్పవని తీర్పు ఇచ్చింది
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 31C లోని మొదటి భాగాన్ని సమర్థించింది, రెండవ భాగాన్ని (న్యాయ సమీక్షను అడ్డుకునేది) చెల్లకుండా చేసింది
వివరణ: 39(b), (c) ల అమలు చట్టాలకు ఆర్టికల్ 14, 19 లపై ప్రాధాన్యత ఇవ్వడాన్ని సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. కానీ అటువంటి చట్టాలను కోర్టుల్లో ప్రశ్నించకూడదనే నిబంధనను (న్యాయ సమీక్షను రద్దు చేసే భాగం) కొట్టివేసింది.
88. ఆదేశిక సూత్రాలలో ఆర్టికల్ 38(2) ని చేర్చి, “వ్యక్తులు మరియు సమూహాల మధ్య ఆదాయం, హోదా, సౌకర్యాల అసమానతలను తొలగించాలి” అని స్పష్టం చేసిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
A) 42వ సవరణ (1976)
B) 44వ సవరణ (1978)
C) 86వ సవరణ (2002)
D) 97వ సవరణ (2011)
జవాబు: B) 44వ సవరణ (1978)
వివరణ: మొరార్జీ దేశాయ్ నేతృత్వంలోని జనతా ప్రభుత్వం 44వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 38(2) ను ఆదేశిక సూత్రాలలో చేర్చింది.
89. 1976లో ప్రాథమిక విధులపై సిఫార్సులు చేసిన ‘స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ’ ని నియమించిన అప్పటి భారత ప్రధానమంత్రి ఎవరు?
A) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
B) ఇందిరా గాంధీ
C) మొరార్జీ దేశాయ్
D) రాజీవ్ గాంధీ
జవాబు: B) ఇందిరా గాంధీ
వివరణ: జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి (1975-77) కాలంలో అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ స్వరణ్ సింగ్ అధ్యక్షతన ఈ కమిటీని నియమించారు.
90. జాతీయ గీతాన్ని పాడకపోవడం జాతీయ అవమానం కాదని, దానికి గౌరవప్రదంగా నిలబడితే చాలని సుప్రీంకోర్టు ఏ ప్రముఖ కేసులో తీర్పు చెప్పింది?
A) బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయెల్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ (1986)
B) నవీన్ జిందాల్ కేసు
C) శ్రేయా సింఘాల్ కేసు
D) సూర్య ప్రకాష్ కేసు
జవాబు: A) బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయెల్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ (1986)
వివరణ: జెహోవా సాక్షుల వర్గానికి చెందిన పాఠశాల విద్యార్థులు జాతీయ గీతం సమయంలో నిలబడ్డారు కానీ పాడలేదు. వారు నిలబడడం ద్వారా ప్రాథమిక విధి (51A(a)) ని నెరవేర్చారని, పాడాలని బలవంతం చేయకూడదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది.
91. ఆర్టికల్ 51A(e) ప్రకారం పౌరులు ఏ ఏ అంశాలను పెంపొందించుకోవాలి?
A) మత, భాషా, ప్రాంతీయ, వర్గ వైవిధ్యాలకు అతీతంగా సమైక్యత మరియు సోదరభావం (Brotherhood)
B) మహిళల గౌరవానికి భంగం కలిగించే ఆచారాలను పరిత్యజించడం
C) ఏ మరియు బి రెండూ
D) కేవలం శాస్త్రీయ దృక్పథం
జవాబు: C) ఏ మరియు బి రెండూ
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(e) దేశ ప్రజలందరి మధ్య సోదరభావాన్ని పెంచడంతో పాటు, మహిళలను అవమానించే ఆచారాలను (practices derogatory to the dignity of women) వీడాలని చెబుతుంది.
92. ప్రాథమిక విధి అయిన ‘ఆర్టికల్ 51A(h)’ లో క్రింది ఏ అంశాలు భాగమై ఉన్నాయి?
A) శాస్త్రీయ దృక్పథం (Scientific Temper)
B) మానవతావాదం (Humanism)
C) జిజ్ఞాస మరియు సంస్కరణ ఆకాంక్ష (Spirit of Inquiry and Reform)
D) పైవన్నీ
జవాబు: D) పైవన్నీ
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(h) ప్రతీ పౌరుడు మూడు ప్రధాన గుణాలను (శాస్త్రీయ ఆలోచన, మానవత, సంస్కరణ దృక్పథం) అలవర్చుకోవాలని ఆదేశిస్తుంది.
93. ప్రాథమిక హక్కులకు మరియు ఆదేశిక సూత్రాలకు మధ్య ఉన్న ప్రధానమైన వ్యత్యాసం ఏది?
A) ప్రాథమిక హక్కులు ప్రతికూల స్వభావం (Negative Obligations) కలిగి ఉంటాయి; ఆదేశిక సూత్రాలు అనుకూల స్వభావం (Positive Obligations) కలిగి ఉంటాయి
B) ప్రాథమిక హక్కులకు న్యాయ సంరక్షణ ఉంటుంది; ఆదేశిక సూత్రాలకు న్యాయ సంరక్షణ ఉండదు
C) ప్రాథమిక హక్కులు రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యాన్ని, ఆదేశిక సూత్రాలు సామాజిక-ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని సాధిస్తాయి
D) పైవన్నీ సరైన వ్యత్యాసాలే
జవాబు: D) పైవన్నీ సరైన వ్యత్యాసాలే
వివరణ: పైన పేర్కొన్న మూడు పాయింట్లు ప్రాథమిక హక్కులు (Part III) మరియు ఆదేశిక సూత్రాల (Part IV) మధ్య ఉన్న ప్రాథమిక తేడాలను సరిగ్గా వివరిస్తాయి.
94. ప్రాథమిక విధుల అమలుకు ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్న వివిధ చట్టపరమైన నిబంధనలను గుర్తించడానికి 1999లో నియమించబడిన కమిటీ ఏది?
A) జస్టిస్ వర్మా కమిటీ
B) జస్టిస్ చెల్లయ్య కమిటీ
C) జస్టిస్ సర్కారియా కమిషన్
D) జస్టిస్ పుట్టస్వామి కమిటీ
జవాబు: A) జస్టిస్ వర్మా కమిటీ
వివరణ: జస్టిస్ జె.ఎస్. వర్మా కమిటీ (1999) ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, పర్యావరణ చట్టం, జాతీయ గౌరవ చట్టం వంటి అనేక శాసనాలు ప్రాథమిక విధుల అమలుకు పరోక్షంగా దోహదపడుతున్నాయని గుర్తించింది.
95. రాజ్యాంగంలో 4వ భాగంలో (Part IV) కాకుండా వెలుపల ఉన్న ఆదేశిక నిబంధనలకు ఉదాహరణ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 335 – సేవలలో ఎస్సీ, ఎస్టీ ల క్లెయిమ్‌లు
B) ఆర్టికల్ 350A – ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృభాషా బోధన
C) ఆర్టికల్ 351 – హిందీ భాషా ప్రచారం
D) పైవన్నీ
జవాబు: D) పైవన్నీ
వివరణ: రాజ్యాంగంలో Part IV వెలుపల ఉన్న ఆదేశికాలు: ఆర్టికల్ 335 (Part XVI), ఆర్టికల్ 350A (Part XVII), ఆర్టికల్ 351 (Part XVII). ఇవి కూడా ప్రభుత్వ పాలనా మార్గదర్శకాలే.
96. సంపద మరియు ఉత్పత్తి సాధనాలు కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతం కాకుండా చూడటం ఏ ఆదేశిక సూత్రం యొక్క అంతర్మిశ్రమం?
A) ఆర్టికల్ 39(a)
B) ఆర్టికల్ 39(b)
C) ఆర్టికల్ 39(c)
D) ఆర్టికల్ 39(d)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 39(c)
వివరణ: ఆర్టికల్ 39(c) ప్రకారం ఆర్థిక వ్యవస్థ నిర్మాణం వల్ల సమాజానికి హాని కలిగించే విధంగా సంపద, ఉత్పత్తి సాధనాలు ఒకే చోట కేంద్రీకృతం (Concentration of Wealth) కాకూడదు.
97. ఆర్టికల్ 40 లో పేర్కొన్న గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటును రాజ్యాంగబద్ధం చేస్తూ చేసిన చట్టాలు ఏవి?
A) 42వ మరియు 44వ సవరణ చట్టాలు
B) 73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాలు (1992)
C) 86వ సవరణ చట్టం
D) 97వ సవరణ చట్టం
జవాబు: B) 73వ మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాలు (1992)
వివరణ: 1992లోని 73వ, 74వ సవరణల ద్వారా పంచాయతీరాజ్ మరియు పురపాలక సంస్థలకు రాజ్యాంగ హోదా (భాగం IX మరియు IX-A) కల్పించి ఆర్టికల్ 40 కి సంపూర్ణ రూపం ఇచ్చారు.
98. రాజ్యాంగ పరిషత్‌లో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (ఆర్టికల్ 44) గురించిన చర్చలలో దానిని గట్టిగా సమర్థించిన ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A) డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్
B) మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్
C) పండిత్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
D) కె.ఎమ్. మున్షీ
జవాబు: A) డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్
వివరణ: అంబేద్కర్ రాజ్యాంగ పరిషత్‌లో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి అవసరమని, అయితే దేశంలో పరిస్థితులు అనుకూలించినప్పుడు ప్రభుత్వం దీనిని స్వచ్ఛందంగా అమల్లోకి తేస్తుందని సమర్థించారు.
99. 86వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (2002) రాజ్యాంగంలో ఏ ఏ భాగాలపై ప్రభావం చూపింది?
A) భాగం III (ఆర్టికల్ 21A – ప్రాథమిక హక్కు)
B) భాగం IV (ఆర్టికల్ 45 – ఆదేశిక సూత్రం)
C) భాగం IV-A (ఆర్టికల్ 51A(k) – ప్రాథమిక విధి)
D) పై మూడింటిపైనా
జవాబు: D) పై మూడింటిపైనా
వివరణ: 86వ సవరణ ప్రాథమిక హక్కులలో 21A చేర్చింది, ఆదేశిక సూత్రాలలో ఆర్టికల్ 45 సవరించింది, ప్రాథమిక విధులలో 11వ విధిగా 51A(k) ని చేర్చింది.
100. క్రింది వాటిలో ‘గాంధేయవాద సూత్రాలు’ (Gandhian Principles) గా వర్గీకరించబడిన ఆర్టికల్స్ ఏవి?
A) ఆర్టికల్ 40, 43, 43B, 46, 47, 48
B) ఆర్టికల్ 38, 39, 39A, 41, 42, 43A
C) ఆర్టికల్ 44, 45, 48A, 49, 50, 51
D) ఆర్టికల్ 36, 37, 38
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 40, 43, 43B, 46, 47, 48
వివరణ: పంచాయతీలు (40), కుటీర పరిశ్రమలు (43), సహకార సంఘాలు (43B), ఎస్సీ/ఎస్టీ శ్రేయస్సు (46), మద్యపాన నిషేధం (47), గోవధ నిరోధం (48) లు గాంధేయ భావజాలానికి చెందినవి.
101. క్రింది వాటిలో ‘ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రాలు’ (Liberal-Intellectual Principles) గా వర్గీకరించబడినవి ఏవి?
A) ఆర్టికల్ 44, 45, 48, 48A, 49, 50, 51
B) ఆర్టికల్ 38, 39, 41
C) ఆర్టికల్ 40, 43, 47
D) ఆర్టికల్ 39A, 43A, 43B
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 44, 45, 48, 48A, 49, 50, 51
వివరణ: UCC (44), బాల్య విద్య (45), శాస్త్రీయ వ్యవసాయం (48), పర్యావరణం (48A), స్మారక చిహ్నాలు (49), కార్యనిర్వాహక-న్యాయశాఖల వేర్పాటు (50), అంతర్జాతీయ శాంతి (51) లు ఉదారవాద వర్గంలోకి వస్తాయి.
102. ఆర్టికల్ 50 (కార్యనిర్వాహక వర్గం నుండి న్యాయవ్యవస్థ వేర్పాటు) అమలు దిశగా పార్లమెంట్ చేసిన చట్టం ఏది?
A) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC) – 1973
B) ఇండియన్ పీనల్ కోడ్ (IPC) – 1860
C) సివిల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CPC) – 1908
D) ఇండియన్ ఎవిడెన్స్ యాక్ట్ – 1872
జవాబు: A) క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC) – 1973
వివరణ: CrPC 1973 ద్వారా జుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్లను (న్యాయశాఖ పరిధి) మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్లను (కార్యనిర్వాహక శాఖ পরিధి) స్పష్టంగా వేరు చేశారు.
103. భారతదేశం అనుసరించే ‘అలీన విధానం’ (Non-Aligned Movement – NAM) మరియు పంచశీల సూత్రాలు రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ స్ఫూర్తితో రూపొందాయి?
A) ఆర్టికల్ 45
B) ఆర్టికల్ 48
C) ఆర్టికల్ 50
D) ఆర్టికల్ 51
జవాబు: D) ఆర్టికల్ 51
వివరణ: ఆర్టికల్ 51 అంతర్జాతీయ శాంతి పెంపు, దేశాల మధ్య న్యాయబద్ధ సంబంధాలు మరియు వివాదాల శాంతియుత పరిష్కారాన్ని నిర్దేశిస్తుంది.
104. ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం 1951 (Representation of the People Act 1951) ఏ ప్రాథమిక విధి అమలుకు పరోక్షంగా తోడ్పడుతుంది?
A) ఆర్టికల్ 51A(c) – దేశ సార్వభౌమత్వం కాపాడడం మరియు మత, జాతిపరమైన విద్వేషాలను వ్యాప్తి చేయకుండా ఎన్నికల్లో పోటీచేయడం
B) ఆర్టికల్ 51A(g) – పర్యావరణ రక్షణ
C) ఆర్టికల్ 51A(i) – ప్రజా ఆస్తి రక్షణ
D) ఆర్టికల్ 51A(k) – విద్యావకాశాలు
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 51A(c) – దేశ సార్వభౌమత్వం కాపాడడం మరియు మత, జాతిపరమైన విద్వేషాలను వ్యాప్తి చేయకుండా ఎన్నికల్లో పోటీచేయడం
వివరణ: ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం మతం, కులం ప్రాతిపదికన ఓట్లు అడగడాన్ని, దేశ సమగ్రతకు భంగం కలిగించేలా ప్రచారం చేయడాన్ని నిషేధిస్తుంది.
105. “అస్పృశ్యత నివారణ మరియు పౌర హక్కుల పరిరక్షణ చట్టం (1955)” రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్స్ అమలుకు తోడ్పడుతుంది?
A) ప్రాథమిక హక్కు ఆర్టికల్ 17 మరియు ప్రాథమిక విధి ఆర్టికల్ 51A(e)
B) ఆర్టికల్ 14 మరియు 19
C) ఆర్టికల్ 21 మరియు 22
D) ఆర్టికల్ 25 మరియు 28
జవాబు: A) ప్రాథమిక హక్కు ఆర్టికల్ 17 మరియు ప్రాథమిక విధి ఆర్టికల్ 51A(e)
వివరణ: ఈ చట్టం కుల వివక్షను, అస్పృశ్యతను శిక్షార్హమైన నేరంగా ప్రకటించడం ద్వారా సమాజంలో సోదరభావాన్ని (51A(e)) పెంపొందిస్తుంది.
106. “పౌరులందరికీ (స్త్రీ, పురుషుల ఇద్దరికీ) సమానంగా తగినంత జీవనోపాధి పొందే హక్కు” గురించి తెలిపే ఆదేశిక సూత్రం ఏది?
A) ఆర్టికల్ 39(a)
B) ఆర్టికల్ 39(b)
C) ఆర్టికల్ 39(c)
D) ఆర్టికల్ 39(d)
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 39(a)
వివరణ: ఆర్టికల్ 39(a) ప్రకారం రాజ్యం తన విధానాలను పౌరులందరికీ జీవనోపాధి మార్గాలు (Adequate means of livelihood) కల్పించే దిశగా నిర్వహించాలి.
107. రాజ్యాంగ పీఠికలోని “సామాజిక, ఆర్థిక మరియు రాజకీయ న్యాయం” అనే ఆదర్శాలు క్రింది ఏ భాగానికి ప్రత్యక్ష మార్గదర్శకాలుగా నిలుస్తాయి?
A) ప్రాథమిక హక్కులు
B) ఆదేశిక సూత్రాలు (ఆర్టికల్ 38)
C) ప్రాథమిక విధులు
D) కేంద్ర ప్రభుత్వం
జవాబు: B) ఆదేశిక సూత్రాలు (ఆర్టికల్ 38)
వివరణ: ఆర్టికల్ 38(1) పీఠికలో పేర్కొన్న సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయంతో కూడిన సామాజిక వ్యవస్థను ఏర్పరచాలని స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది.
108. ప్రాథమిక విధుల గురించి రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగాన్ని ‘పౌరుల నైతిక ప్రవర్తనా నియమావళి’ (Code of Conduct) గా వర్ణిస్తారు?
A) భాగం III
B) భాగం IV
C) భాగం IV-A
D) భాగం V
జవాబు: C) భాగం IV-A
వివరణ: భాగం IV-A (ఆర్టికల్ 51A) పౌరులు దేశం పట్ల, తోటి పౌరుల పట్ల ప్రదర్శించాల్సిన నైతిక బాధ్యతలను మరియు ప్రవర్తనా నియమావళిని తెలుపుతుంది.
109. 1931 కరాచీ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో తీర్మానించబడిన అంశాలు రాజ్యాంగంలో ఏ భాగానికి మూలస్తంభాలుగా మారాయి?
A) ప్రాథమిక హక్కులు మరియు జాతీయ ఆర్థిక విధానం (ఆదేశిక సూత్రాలు)
B) కేవలం ప్రాథమిక విధులు
C) అత్యవసర అధికారాలు
D) పౌరసత్వం
జవాబు: A) ప్రాథమిక హక్కులు మరియు జాతీయ ఆర్థిక విధానం (ఆదేశిక సూత్రాలు)
వివరణ: 1931 సర్దార్ పల్లభ్‌భాయ్ పటేల్ అధ్యక్షతన జరిగిన కరాచీ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో తొలిసారిగా ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆర్థిక విధానంపై తీర్మానం చేశారు.
110. సుప్రీంకోర్టు “హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య సమతుల్యత రాజ్యాంగ మూలతత్వం” అని తీర్పునిచ్చిన మినర్వా మిల్స్ కేసు ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A) 1973
B) 1978
C) 1980
D) 1985
జవాబు: C) 1980
వివరణ: 1980 లోని మినర్వా మిల్స్ కేసులో 42వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 31C కి తెచ్చిన అపరిమిత విస్తరణను రద్దు చేసి, భాగం III మరియు భాగం IV ల సమతుల్యతే రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణమని ప్రకటించింది.
111. స్త్రీ, పురుషులிருవురికీ సమాన పనికి సమాన వేతనం (Equal Pay for Equal Work) అందించాలని తెలిపే ఆదేశిక సూత్రం ఏది?
A) ఆర్టికల్ 39(a)
B) ఆర్టికల్ 39(b)
C) ఆర్టికల్ 39(c)
D) ఆర్టికల్ 39(d)
జవాబు: D) ఆర్టికల్ 39(d)
వివరణ: ఆర్టికల్ 39(d) పురుషులు మరియు స్త్రీలకు ఒకే విధమైన పనికి సమాన వేతనం అందించాలని సూచిస్తుంది. ‘రంధీర్ సింగ్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (1982)’ కేసులో సుప్రీంకోర్టు దీనిని ప్రాథమిక హక్కులతో అనుసంధానిస్తూ వ్యాఖ్యానించింది.
112. కార్మికులకు పనిచేసే చోట న్యాయమైన, మానవీయమైన పరిస్థితులు (Just and humane conditions of work) మరియు స్త్రీలకు ప్రసూతి సౌకర్యాలు (Maternity relief) కల్పించాలని తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 41
B) ఆర్టికల్ 42
C) ఆర్టికల్ 43
D) ఆర్టికల్ 43A
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 42
వివరణ: ఆర్టికల్ 42 పని ప్రదేశంలో మానవీయ వాతావరణం మరియు ప్రసూతి సహాయం కల్పించాలని సూచిస్తుంది. దీని ఆధారంగానే ‘1961 ప్రసూతి ప్రయోజనాల చట్టం (Maternity Benefit Act)’ చేయబడింది.
113. పరిశ్రమల యాజమాన్యంలో/నిర్వహణలో కార్మికులకు భాగస్వామ్యం కల్పించాలని (Workers’ participation in management) తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 43
B) ఆర్టికల్ 43A
C) ఆర్టికల్ 43B
D) ఆర్టికల్ 44
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 43A
వివరణ: 1976 లోని 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 43A ను చేర్చారు. ఇది పరిశ్రమల నిర్వహణలో శ్రామికులకు భాగస్వామ్యం కల్పించాలని ఆదేశిస్తుంది.
114. వ్యవసాయం మరియు పశుపోషణను ఆధునిక, శాస్త్రీయ పద్ధతులలో నిర్వహించాలని తెలిపే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది?
A) ఆర్టికల్ 47
B) ఆర్టికల్ 48
C) ఆర్టికల్ 48A
D) ఆర్టికల్ 49
జవాబు: B) ఆర్టికల్ 48
వివరణ: ఆర్టికల్ 48 వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధకాన్ని ఆధునిక పద్ధతిలో నిర్వహించాలని మరియు పాడిపశువుల జాతులను పరిరక్షించాలని పేర్కొంటుంది.
115. అడవులు, వన్యప్రాణులను కాపాడటం మరియు పర్యావరణాన్ని మెరుగుపరచడం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ 48A ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చబడింది?
A) 24వ సవరణ (1971)
B) 42వ సవరణ (1976)
C) 44వ సవరణ (1978)
D) 86వ సవరణ (2002)
జవాబు: B) 42వ సవరణ (1976)
వివరణ: 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా ఆర్టికల్ 48A ను చేర్చి, పర్యావరణం, అడవులు మరియు వన్యప్రాణుల పరిరక్షణను రాజ్య బాధ్యతగా పేర్కొన్నారు.
116. జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన చారిత్రక స్మారక చిహ్నాలు, ప్రాంతాలు మరియు వస్తువులను పరిరక్షించాలని తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?
A) ఆర్టికల్ 47
B) ఆర్టికల్ 48
C) ఆర్టికల్ 49
D) ఆర్టికల్ 50
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 49
వివరణ: ఆర్టికల్ 49 ప్రకారం చారిత్రక, కళాత్మక ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్మారక చిహ్నాలు (Monuments) విరూపణం కాకుండా కాపాడడం రాజ్య బాధ్యత.
117. జాతీయ పతాకాన్ని, జాతీయ గీతాన్ని మరియు రాజ్యాంగ ఆదర్శాలను గౌరవించాలని తెలిపే ప్రాథమిక విధి ఏది?
A) ఆర్టికల్ 51A(a)
B) ఆర్టికల్ 51A(b)
C) ఆర్టికల్ 51A(c)
D) ఆర్టికల్ 51A(d)
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 51A(a)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(a) ప్రకారం ప్రతి పౌరుడు రాజ్యాంగానికి కట్టుబడి ఉండాలి, దాని ఆదర్శాలను, సంస్థలను, జాతీయ పతాకాన్ని మరియు జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించాలి.
118. అడవులు, సరస్సులు, నదులు, వన్యప్రాణులతో కూడిన సహజ పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించి, సకల జీవులపై దయ కలిగి ఉండాలని తెలిపే ప్రాథమిక విధి ఏది?
A) ఆర్టికల్ 51A(e)
B) ఆర్టికల్ 51A(f)
C) ఆర్టికల్ 51A(g)
D) ఆర్టికల్ 51A(h)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(g)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(g) సహజ పర్యావరణ పరిరక్షణను మరియు జీవులపై కరుణ (Compassion for living creatures) కలిగి ఉండడాన్ని పౌరుల విధిగా పేర్కొంటుంది.
119. ప్రజా ఆస్తులను (Public Property) పరిరక్షించడం మరియు హింసను విడనాడడం (Abjure Violence) ఏ ప్రాథమిక విధి కిందకు వస్తుంది?
A) ఆర్టికల్ 51A(g)
B) ఆర్టికల్ 51A(h)
C) ఆర్టికల్ 51A(i)
D) ఆర్టికల్ 51A(j)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(i)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(i) ప్రకారం ప్రజా ఆస్తులను కాపాడుకోవడం మరియు హింస మార్గాన్ని విడిచిపెట్టడం ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక బాధ్యత.
120. తల్లిదండ్రులు లేదా సంరక్షకులు 6 నుండి 14 సంవత్సరాల వయస్సు ఉన్న తమ పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించాలని తెలిపే 11వ ప్రాథమిక విధి (51A(k)) ని ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చారు?
A) 42వ సవరణ (1976)
B) 44వ సవరణ (1978)
C) 86వ సవరణ (2002)
D) 97వ సవరణ (2011)
జవాబు: C) 86వ సవరణ (2002)
వివరణ: 86వ రాజ్యాంగ సవరణ (2002) ద్వారా ఆర్టికల్ 51A కి (k) ని చేర్చి 11వ ప్రాథమిక విధిగా పొందుపరిచారు.
121. ప్రసిద్ధ పర్యావరణవేత్త ఎం.సి. మెహతా దాఖలు చేసిన పిటిషన్ల ఆధారంగా పర్యావరణ పరిరక్షణను పాఠశాలల్లో విద్యాంశంగా చేర్చాలని సుప్రీంకోర్టు ఏ ప్రాథమిక విధి ఆధారంగా స్పష్టం చేసింది?
A) ఆర్టికల్ 51A(a)
B) ఆర్టికల్ 51A(e)
C) ఆర్టికల్ 51A(g)
D) ఆర్టికల్ 51A(j)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(g)
వివరణ: M.C. Mehta కేసులలో సుప్రీంకోర్టు ఆర్టికల్ 51A(g) పరిధిని విస్తరిస్తూ, పర్యావరణ రక్షణపై పాఠశాలల్లో వారానికి కనీసం 1 గంట బోధన ఉండాలని ఆదేశించింది.
122. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ రాజ్యాంగంలో ఎన్ని ప్రాథమిక విధులను చేర్చాలని సిఫార్సు చేసింది?
A) 8
B) 10
C) 11
D) 12
జవాబు: A) 8
వివరణ: స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ 8 ప్రాథమిక విధులను మాత్రమే సిఫార్సు చేయగా, 42వ సవరణ ద్వారా ప్రభుత్వం 10 విధులను చేర్చింది (ప్రస్తుతం 11 ఉన్నాయి).
123. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ చేసిన ఏ సిఫార్సును 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ప్రభుత్వం ఆమోదించలేదు?
A) విధులను ఉల్లంఘిస్తే శిక్షలు విధించడం
B) పన్నులు చెల్లించడాన్ని ప్రాథమిక విధిగా చేర్చడం
C) ఏ మరియు బి రెండూ
D) పర్యావరణ పరిరక్షణ విధి
జవాబు: C) ఏ మరియు బి రెండూ
వివరణ: పన్నులు చెల్లించడం (Duty to pay taxes) మరియు విధులను ఉల్లంఘిస్తే జరిమానాలు/శిక్షలు విధించాలనే స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫార్సులను ప్రభుత్వం ఆమోదించలేదు.
124. భారత రాజ్యాంగంలో ఆదేశిక సూత్రాల భావనను ఏ దేశ రాజ్యాంగం నుండి గ్రహించారు?
A) బ్రిటన్
B) అమెరికా
C) ఐర్లాండ్
D) ఆస్ట్రేలియా
జవాబు: C) ఐర్లాండ్
వివరణ: ఆదేశిక సూత్రాలను 1937 ఐరిష్ (Ireland) రాజ్యాంగం నుండి గ్రహించారు (ఐర్లాండ్ దీనిని స్పానిష్ రాజ్యాంగం నుండి తీసుకుంది).
125. ప్రాథమిక విధులను క్రింది ఏ దేశ రాజ్యాంగం స్ఫూర్తితో భారత రాజ్యాంగంలో చేర్చారు?
A) USA
B) పూర్వ యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ (మాజీ సోవియట్ యూనియన్)
C) కెనడా
D) ఫ్రాన్స్
జవాబు: B) పూర్వ యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ (మాజీ సోవియట్ యూనియన్)
వివరణ: సోవియట్ యూనియన్ (USSR) రాజ్యాంగం నుండి ప్రాథమిక విధులను గ్రహించారు.
126. ‘సమాన న్యాయం మరియు ఉచిత న్యాయ సహాయం’ (Equal justice and free legal aid) ని తెలిపే ఆర్టికల్ 39A ని ఏ సవరణ ద్వారా చేర్చారు?
A) 24వ సవరణ
B) 42వ సవరణ
C) 44వ సవరణ
D) 86వ సవరణ
జవాబు: B) 42వ సవరణ
వివరణ: 1976 లోని 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 39A ను ఆదేశిక సూత్రాలలో చేర్చారు.
127. సహకార సంఘాల (Co-operative Societies) స్వచ్ఛంద ఏర్పాటు, స్వయంప్రతిపత్తి మరియు వృత్తిపరమైన నిర్వహణను ప్రోత్సహించాలని తెలిపే ఆర్టికల్ 43B ఏ సవరణ ద్వారా చేరింది?
A) 44వ సవరణ (1978)
B) 86వ సవరణ (2002)
C) 91వ సవరణ (2003)
D) 97వ సవరణ (2011)
జవాబు: D) 97వ సవరణ (2011)
వివరణ: 2011 లోని 97వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ద్వారా ఆర్టికల్ 43B ని ఆదేశిక సూత్రాల్లో చేర్చారు.
128. ‘ఉన్ని కృష్ణన్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ ఆంధ్రాప్రదేశ్ (1993)’ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఏ ఆదేశిక సూత్రాన్ని ఆర్టికల్ 21 కింద ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రకటించింది?
A) ఆర్టికల్ 39A
B) ఆర్టికల్ 41
C) ఆర్టికల్ 45 (14 సంవత్సరాల వరకు ఉచిత విద్య)
D) ఆర్టికల్ 47
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 45 (14 సంవత్సరాల వరకు ఉచిత విద్య)
వివరణ: ఉన్నికృష్ణన్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు 14 ఏళ్లు వచ్చే వరకు ఉచిత విద్య పొందే హక్కు ఆర్టికల్ 21 కింద జీవించే హక్కులో భాగమని తీర్పు ఇచ్చింది (తరువాత 86వ సవరణ ద్వారా 21A గా మారింది).
129. ప్రాథమిక హక్కులు మరియు आदेशిక సూత్రాల మధ్య ఘర్షణ వచ్చినా, మొదటి సారిగా ప్రాథమిక హక్కులదే పైచేయి (Supremacy of Fundamental Rights) అని సుప్రీంకోర్టు ఏ కేసులో తీర్పు ఇచ్చింది?
A) శ్రీమతి చంపకం దొరైరాజన్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ మద్రాస్ (1951)
B) గోలక్‌నాథ్ కేసు (1967)
C) మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)
D) మనేకా గాంధీ కేసు (1978)
జవాబు: A) శ్రీమతి చంపకం దొరైరాజన్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ మద్రాస్ (1951)
వివరణ: తొలిసారిగా చంపకం దొరైరాజన్ కేసులో ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య వివాదం వస్తే ప్రాథమిక హక్కులే అధిపత్యం వహిస్తాయని కోర్టు చెప్పింది.
130. భారత రాజ్యాంగంలోని ప్రాథమిక విధులు క్రింది వారిలో ఎవరికి మాత్రమే వర్తిస్తాయి?
A) భారత పౌరులకు మాత్రమే
B) విదేశీయులకు మాత్రమే
C) పౌరులు మరియు విదేశీయులు ఇద్దరికీ
D) కేవలం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు
జవాబు: A) భారత పౌరులకు మాత్రమే
వివరణ: ప్రాథమిక హక్కులలో కొన్ని విదేశీయులకు లభించినప్పటికీ, ప్రాథమిక విధులు (51A) కేవలం భారత పౌరులకు (Citizens only) మాత్రమే వర్తిస్తాయి.
131. రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాలను ‘చెల్లుబాటు తేదీ లేని చెక్ (Cheque payable at the convenience of the bank)’ అని వ్యాఖ్యానించిన సభ్యుడు ఎవరు?
A) కె.టి. షా (K.T. Shah)
B) టి.టి. కృష్ణమాచారి
C) ఐవర్ జెన్నింగ్స్
D) బి.ఆర్. అంబేద్కర్
జవాబు: A) కె.టి. షా (K.T. Shah)
వివరణ: కే.టీ. షా ఆదేశిక సూత్రాలకు న్యాయ రక్షణ లేకపోవడాన్ని విమర్శిస్తూ “బ్యాంకు సౌకర్యాన్ని బట్టి నగదుగా మార్చుకునే చెక్ వంటివి” అని వ్యాఖ్యానించారు.
132. రాజ్యాంగ నిపుణుడు గ్రాన్విల్లె ఆస్టిన్ (Granville Austin) రాజ్యాంగంలోని ఏ ఏ భాగాలను కలిపి ‘రాజ్యాంగ అంతరాత్మ’ (Conscience of the Constitution) గా అభివర్ణించారు?
A) ప్రవేశిక మరియు ప్రాథమిక హక్కులు
B) ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాలు
C) ఆదేశిక సూత్రాలు మరియు ప్రాథమిక విధులు
D) పీఠిక మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం
జవాబు: B) ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాలు
వివరణ: గ్రాన్విల్లె ఆస్టిన్ ప్రాథమిక హక్కులు (Part III) మరియు ఆదేశిక సూత్రాలను (Part IV) సంయుక్తంగా “Conscience of the Constitution” అని పేర్కొన్నారు.
133. జాతీయ గౌరవానికి విఘాతం కలిగించకుండా నిరోధించే చట్టం (Prevention of Insults to National Honour Act) ఏ సంవత్సరంలో చేయబడింది?
A) 1951
B) 1971
C) 1976
D) 1986
జవాబు: B) 1971
వివరణ: 1971 నాటి జాతీయ గౌరవ అవమాన నిరోధక చట్టం జాతీయ జెండా, రాజ్యాంగం, జాతీయ గీతాన్ని అవమానించడాన్ని నిరోధిస్తుంది (ఆర్టికల్ 51A(a) కి ఇది చట్టబద్ధ రక్షణ).
134. ప్రజల పోషకాహార స్థాయిని, జీవన ప్రమాణాలను పెంపొందించడం మరియు ప్రజారోగ్య పరిరక్షణ, మద్యపాన నిషేధం గురించి తెలిపే ఆదేశిక సూత్రం ఏది?
A) ఆర్టికల్ 45
B) ఆర్టికల్ 46
C) ఆర్టికల్ 47
D) ఆర్టికల్ 48
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 47
వివరణ: ఆర్టికల్ 47 ప్రకారం ప్రజల పోషకాహారం, ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం రాజ్య ప్రాథమిక విధి. మత్తు పానీయాలు, ఆరోగ్యాన్ని క్షీణింపజేసే ఔషధాల వినియోగాన్ని రాజ్యం నిషేధించాలి.
135. భారతదేశంలో ‘సంక్షేమ రాజ్యం’ (Welfare State) స్థాపన ప్రధాన లక్ష్యంగా కలిగిన రాజ్యాంగ భాగం ఏది?
A) ప్రాథమిక హక్కులు (భాగం III)
B) ఆదేశిక సూత్రాలు (భాగం IV)
C) ప్రాథమిక విధులు (భాగం IV-A)
D) అత్యవసర నిబంధనలు (భాగం XVIII)
జవాబు: B) ఆదేశిక సూత్రాలు (భాగం IV)
వివరణ: ఆదేశిక సూత్రాల (DPSP) ప్రధాన ఉద్దేశం సామాజిక, ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని నెలకొల్పి భారతదేశాన్ని ‘సంక్షేమ రాజ్యం’గా తీర్చిదిద్దడమే.
136. ఆదేశిక సూత్రాలను ప్రభుత్వం అమలు చేయనప్పుడు పౌరులు నేరుగా సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లి ఏ రిట్ పొందవచ్చు?
A) హెబియస్ కార్పస్
B) మాండమస్
C) ప్రొహిబిషన్
D) ఏ రిట్ పొందలేరు (No writ can be issued)
జవాబు: D) ఏ రిట్ పొందలేరు (No writ can be issued)
వివరణ: ఆర్టికల్ 37 ప్రకారం ఆదేశిక సూత్రాలకు న్యాయ సంరక్షణ లేదు (Non-justiciable). కాబట్టి వాటి అమలుకై కోర్టులు ఎటువంటి రిట్లు జారీ చేయలేవు.
137. ఆస్తి హక్కును ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా నుండి తొలగించి, ఆర్టికల్ 300A కింద సాధారణ చట్టబద్ధ హక్కుగా మార్చిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
A) 24వ సవరణ (1971)
B) 42వ సవరణ (1976)
C) 44వ సవరణ (1978)
D) 86వ సవరణ (2002)
జవాబు: C) 44వ సవరణ (1978)
వివరణ: 44వ సవరణ (1978) ద్వారా ఆస్తి హక్కును (ఆర్టికల్ 31) ప్రాథమిక హక్కుల నుండి తొలగించి భాగం XII లోని ఆర్టికల్ 300A లో చట్టబద్ధ హక్కుగా చేర్చారు.
138. క్రింది వాటిలో ప్రాథమిక విధులను అమలు చేయడానికి పార్లమెంట్ చేసిన చట్టం ఏది?
A) ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం (1951)
B) వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం (1972)
C) అటవీ సంరక్షణ చట్టం (1980)
D) పైవన్నీ
జవాబు: D) పైవన్నీ
వివరణ: జస్టిస్ వర్మా కమిటీ (1999) పేర్కొన్నట్లు ఈ చట్టాలన్నీ పౌరుల ప్రాథమిక విధులను అమలు చేయడానికి చట్టబద్ధ రక్షణలు ఇస్తాయి.
139. మహిళల గౌరవానికి భంగం కలిగించే ఆచారాలను పరిత్యజించడం ఏ ఆర్టికల్ కింద ప్రాథమిక విధి?
A) ఆర్టికల్ 51A(c)
B) ఆర్టికల్ 51A(d)
C) ఆర్టికల్ 51A(e)
D) ఆర్టికల్ 51A(f)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(e)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(e) ప్రకారం సోదరభావాన్ని పెంపొందించడంతో పాటు మహిళల నింద్యమైన/గౌరవానికి భంగకరమైన ఆచారాలను పరిత్యజించాలి.
140. పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం (Environment Protection Act) ఏ సంవత్సరంలో చేయబడింది?
A) 1972
B) 1980
C) 1986
D) 1991
జవాబు: C) 1986
వివరణ: పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం 1986 లో ఆమోదించబడింది. ఇది ఆర్టికల్ 48A మరియు 51A(g) ల అమలుకు సహాయపడుతుంది.
141. ప్రాథమిక విధులు రాజ్యాంగంలో ఏ భాగంలో పొందుపరచబడ్డాయి?
A) భాగం III
B) భాగం IV
C) భాగం IV-A
D) భాగం V
జవాబు: C) భాగం IV-A
వివరణ: 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా రాజ్యాంగంలో ‘భాగం IV-A’ అనే కొత్త భాగాన్ని చేర్చి ఆర్టికల్ 51A ని పొందుపరిచారు.
142. ఆదేశిక సూత్రాలను ‘అలసత్వంతో కూడిన చెత్తబుట్ట (Dustbin of sentiments)’ అని విమర్శించిన రాజ్యాంగ సభ సభ్యుడు ఎవరు?
A) టి.టి. కృష్ణమాచారి
B) కె.టి. షా
C) కె.సి. వేర్
D) నసీరుద్దీన్
జవాబు: A) టి.టి. కృష్ణమాచారి
వివరణ: టి.టి. కృష్ణమాచారి ఆదేశిక సూత్రాలను తీవ్రంగా విమర్శిస్తూ “A veritable dustbin of sentiments” అని వర్ణించారు.
143. ఆర్టికల్ 41 కింద రాజ్యం క్రింది ఏ పరిస్థితులలో పౌరులకు సహాయం (Public Assistance) అందించాలి?
A) నిరుద్యోగం (Unemployment)
B) వృద్ధాప్యం (Old age)
C) అనారోగ్యం మరియు వికలాంగత్వం (Sickness and Disablement)
D) పైవన్నీ
జవాబు: D) పైవన్నీ
వివరణ: ఆర్టికల్ 41 ప్రకారం నిరుద్యోగం, వృద్ధాప్యం, జబ్బుపడటం, అంగవైకల్యం వంటి సమయాల్లో రాజ్యం పౌరులకు సహాయం అందించాలి.
144. శాసనసభ చట్టాలు చేసేటప్పుడు రాజ్యాంగబద్ధతను పరిశీలించడానికి కోర్టులు ఆదేశిక సూత్రాలను మరియు ప్రాథమిక విధులను ఉపయోగించవచ్చా?
A) అవును, చట్టం సమంజసత్వాన్ని (Reasonableness) నిర్ధారించడానికి వీటిని ఉపయోగించవచ్చు
B) ఉపయోగించకూడదు
C) కేవలం ప్రాథమిక హక్కులను మాత్రమే పరిగణించాలి
D) పార్లమెంట్ అనుమతి పొంది తీరాలి
జవాబు: A) అవును, చట్టం సమంజసత్వాన్ని (Reasonableness) నిర్ధారించడానికి వీటిని ఉపయోగించవచ్చు
వివరణ: సుప్రీంకోర్టు ఆర్టికల్ 14, 19 ల కింద పరిమితుల సమంజసత్వాన్ని (Reasonableness) పరీక్షించేందుకు DPSP మరియు Fundamental Duties లను ప్రమాణంగా వాడుకోవచ్చని స్పష్టం చేసింది.
145. న్యాయస్థానాల ద్వారా ప్రాథమిక విధులను నేరుగా అమలు చేయవచ్చా?
A) అవును, రిట్ల ద్వారా అమలు చేయవచ్చు
B) లేదు, ఇవి స్వయంచాలితంగా అమలు కావు; పార్లమెంట్ చట్టాల ద్వారా మాత్రమే అమలు చేయగలదు
C) రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ద్వారా అమలు చేయవచ్చు
D) గవర్నర్ ద్వారా
జవాబు: B) లేదు, ఇవి స్వయంచాలితంగా అమలు కావు; పార్లమెంట్ చట్టాల ద్వారా మాత్రమే అమలు చేయగలదు
వివరణ: ప్రాథమిక విధులు Non-justiciable (న్యాయ సంరక్షణ లేనివి). పార్లమెంట్ వీటికి తగిన చట్టాలు చేయడం ద్వారా మాత్రమే అమలులోకి తేగలదు.
146. ఆర్టికల్ 39(b) ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?
A) సమాజంలో భౌతిక వనరుల యాజమాన్యం మరియు నియంత్రణ ప్రజాశ్రేయస్సుకు అనుగుణంగా పంపిణీ కావడం
B) ఉచిత న్యాయం
C) గ్రామ పంచాయతీలు
D) కుటీర పరిశ్రమలు
జవాబు: A) సమాజంలో భౌతిక వనరుల యాజమాన్యం మరియు నియంత్రణ ప్రజాశ్రేయస్సుకు అనుగుణంగా పంపిణీ కావడం
వివరణ: ఆర్టికల్ 39(b) సమాజంలో లభ్యమయ్యే భౌతిక వనరుల (Material resources) పంపిణీ ప్రజలందరి శ్రేయస్సుకు ఉపయోగపడేలా ఉండాలని ఆదేశిస్తుంది.
147. సమాజవాద సూత్రాలలో భాగమైన ‘ఆర్టికల్ 38’ ఏ అంశాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది?
A) ప్రజా శ్రేయస్సు కోసం సామాజిక వ్యవస్థను పెంపొందించడం
B) జాతీయ రక్షణ
C) అంతర్జాతీయ శాంతి
D) ఉమ్మడి పౌర స్మృతి
జవాబు: A) ప్రజా శ్రేయస్సు కోసం సామాజిక వ్యవస్థను పెంపొందించడం
వివరణ: ఆర్టికల్ 38 రాజ్యం సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయంతో కూడిన సామాజిక వ్యవస్థను ఏర్పరిచి ప్రజల సంక్షేమాన్ని పెంపొందించాలని సూచిస్తుంది.
148. ఏ రాజ్యాంగ తీర్పు తర్వాత “నమూనా రాజ్యాంగ నిర్మాణం (Basic Structure Doctrine)” ప్రకారం ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాల పరస్పర సామరస్యం రాజ్యాంగ పునాదిగా మారింది?
A) సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్ ఆన్ రికార్డ్ కేసు
B) మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)
C) గోలక్‌నాథ్ కేసు
D) చంపకం దొరైరాజన్ కేసు
జవాబు: B) మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)
వివరణ: మినర్వా మిల్స్ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాల సమతుల్యత రాజ్యాంగ మూలతత్వంలో భాగమని ప్రకటించింది.
149. శాస్త్రీయ దృక్పథం, మానవతావాదం, అన్వేషణ మరియు సంస్కరణల భావనను అభివృద్ధి చేసుకోవడం ఏ ఆర్టికల్?
A) 51A(f)
B) 51A(g)
C) 51A(h)
D) 51A(i)
జవాబు: C) 51A(h)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(h) శాస్త్రీయ ఆలోచన (Scientific Temper) మరియు మానవతావాదాన్ని పెంపొందించుకోవాలని చెప్తుంది.
150. దేశ రక్షణ మరియు జాతీయ సేవలకు సంబంధించిన ప్రాథమిక విధి ఏది?
A) ఆర్టికల్ 51A(b)
B) ఆర్టికల్ 51A(c)
C) ఆర్టికల్ 51A(d)
D) ఆర్టికల్ 51A(e)
జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(d)
వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(d) దేశాన్ని రక్షించడం మరియు దేశ సేవకు పిలుపు వచ్చినప్పుడు సిద్ధంగా ఉండటాన్ని పౌరుల బాధ్యతగా పేర్కొంటుంది.
