04 సెప్టెంబర్ 2026 కరెంట్ అఫ్ఫైర్స్ – 04 September 2026 Current Affairs

03 September 2026 Current అఫ్ఫైర్స్

01. చైనా ‘GJ-21’ స్టీల్త్ డ్రోన్ పరీక్ష & ‘టైప్ 076 సిచువాన్’ సముద్ర పరీక్ష

పరీక్షల నిర్వహణ:
2026 ఆగస్టులో చైనా తన నావికాదళంలో మానవరహిత సైనిక వ్యవస్థల వినియోగాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో ‘GJ-21’ స్టీల్త్ UAVను పరీక్షించింది. ఈ పరీక్షలు లియావోనింగ్ ప్రావిన్స్‌లోని హులుదావో వద్ద నిర్వహించబడ్డాయి.
🚁 GJ-21 స్టీల్త్ UAV
ఇది ఇప్పటికే ఉన్న GJ-11 స్టీల్త్ డ్రోన్‌కు నావికాదళ వేరియంట్.
విమాన వాహక నౌకల నుంచి నిఘా (Reconnaissance), దాడి (Strike) కార్యకలాపాల కోసం రూపొందించబడింది.
మానవరహిత నావికాదళ పోరాట సామర్థ్యాలను పెంచడంలో ఇది కీలకంగా భావిస్తున్నారు.
🚢 టైప్-076 ‘సిచువాన్’
సిచువాన్ (Sichuan) చైనా నిర్మించిన తొలి Type-076 యాంఫిబియస్ అస్సాల్ట్ నౌక.
బరువు: 40,000 టన్నులకు పైగా
ఫ్లైట్ డెక్: 250 మీటర్ల పొడవు × 62 మీటర్ల వెడల్పు
ఇందులో EMALS (Electromagnetic Aircraft Launch System) సాంకేతికత ఉంది.
స్థిర-రెక్కల విమానాలు, స్టీల్త్ డ్రోన్‌లను ప్రయోగించగల సామర్థ్యం కారణంగా దీనిని “డ్రోన్ క్యారియర్”గా పేర్కొంటున్నారు.
2026 ఆగస్టులో ఇది చివరి దశ సముద్ర పరీక్షల్లోకి ప్రవేశించింది.
⭐ ప్రాముఖ్యత
EMALS కారణంగా GJ-21 వంటి మానవరహిత కాంబ్యాట్ డ్రోన్‌లను నౌక నుంచి ప్రయోగించడం మరింత సులభమవుతుంది. తద్వారా మానవరహిత నావికాదళ యుద్ధ వ్యవస్థల్లో చైనా సామర్థ్యం పెరుగుతోంది.
📝 పరీక్షకు ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు
Q1. GJ-21 ఏ రకమైన వ్యవస్థ?
➡️ నావికాదళ స్టీల్త్ UAV / కాంబ్యాట్ డ్రోన్
Q2. GJ-21 ఏ డ్రోన్‌కు నావికాదళ వేరియంట్?
➡️ GJ-11
Q3. GJ-21 పరీక్షలు ఎక్కడ జరిగాయి?
➡️ హులుదావో, లియావోనింగ్ ప్రావిన్స్
Q4. సిచువాన్ ఏ రకం నౌక?
➡️ Type-076 యాంఫిబియస్ అస్సాల్ట్ నౌక
Q5. సిచువాన్‌లో ఉపయోగించిన అధునాతన లాంచ్ సిస్టమ్?
➡️ EMALS

02. SBI Research: FY27 GDP వృద్ధి అంచనా 7.3%

స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) Research 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి భారతదేశ వాస్తవ GDP వృద్ధి అంచనాను 6.6% నుంచి 7.3%కి పెంచింది. Q1 FY27లో భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ 7.8% వృద్ధి నమోదు చేయడం ఈ సవరణకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి. �
Upstox – Online Stock and Share Trading +1
📊 త్రైమాసికాల వారీ అంచనాలు
త్రైమాసికం
GDP వృద్ధి అంచనా
Q1 (ఏప్రిల్–జూన్)
7.8% వాస్తవ వృద్ధి
Q2 (జూలై–సెప్టెంబర్)
7.3%
Q3 (అక్టోబర్–డిసెంబర్)
7.2%
Q4 (జనవరి–మార్చి)
6.9%
Q1 FY27లో నమోదైన 7.8% వృద్ధి గత ఏడాది ఇదే త్రైమాసికంలోని 6.9% కంటే ఎక్కువ. �
The Economic Times
📈 GVA & రంగాల పనితీరు
Real GVA Growth: 8.2%
Nominal GVA Growth: 11.5%
Manufacturing Growth: 9.2%
Services Growth: సుమారు 10%
Private Consumption: 7.1%
Gross Fixed Capital Formation: 11.9%
బలమైన దేశీయ డిమాండ్, పెట్టుబడులు, ప్రభుత్వ మూలధన వ్యయం, తయారీ మరియు సేవా రంగాల మెరుగైన పనితీరు వృద్ధికి మద్దతుగా నిలిచాయి.

⭐ పరీక్షకు ముఖ్యమైన One-Liners
Q. FY27 భారత GDP వృద్ధి అంచనాను SBI Research ఎంతకు పెంచింది?
➡️ 7.3%
Q. గతంలో SBI Research FY27 GDP వృద్ధి అంచనా ఎంత?
➡️ 6.6%
Q. Q1 FY27లో భారత GDP వృద్ధి ఎంత?
➡️ 7.8%
Q. Q1 FY27లో GVA వృద్ధి ఎంత?
➡️ 8.2%
Q. Q1 FY27లో Manufacturing రంగం వృద్ధి ఎంత?
➡️ 9.2%

03. PhonePe ద్వారా ‘UPI 123Pay’ – ఫీచర్ ఫోన్ వినియోగదారులకు డిజిటల్ చెల్లింపులు

2026 ఆగస్టులో PhonePe ఫీచర్ ఫోన్ వినియోగదారుల కోసం ‘UPI 123Pay’ సేవను ప్రారంభించింది. ఇంటర్నెట్ సదుపాయం లేకపోయినా UPI లావాదేవీలు నిర్వహించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
🔹 ముఖ్యమైన అంశాలు
ప్రారంభించిన సంస్థ: PhonePe
సేవ: UPI 123Pay
లక్ష్యం: ఇంటర్నెట్ లేని ఫీచర్ ఫోన్లలో కూడా UPI చెల్లింపులు అందించడం.
ఫ్రేమ్‌వర్క్: NPCI రూపొందించిన UPI 123Pay ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఆధారంగా పనిచేస్తుంది.
నెట్‌వర్క్: తక్కువ నెట్‌వర్క్ / 2G ప్రాంతాల్లో కూడా లావాదేవీలు నిర్వహించవచ్చు.
టెక్నాలజీ: SMS ఆధారిత విధానం.
💳 ఏం చేయవచ్చు?
ఫీచర్ ఫోన్ ద్వారా:
📞 మొబైల్ నంబర్‌కు P2P చెల్లింపులు
🏪 P2M చెల్లింపులు
🔳 QR కోడ్ ద్వారా చెల్లింపులు
💰 బ్యాంక్ బ్యాలెన్స్ తనిఖీ
📜 లావాదేవీల చరిత్ర తెలుసుకోవడం
వంటి సదుపాయాలను ఉపయోగించవచ్చు.
📱 అందుబాటులో ఉన్న ఫోన్లు
ఈ సదుపాయం Nokia, HMD, Lava, itel వంటి ఎంపిక చేసిన ఫీచర్ ఫోన్లలో ప్రీ-ఇన్‌స్టాల్‌గా అందుబాటులో ఉంటుంది.
🗣️ AI వాయిస్ సహాయం
వినియోగదారులకు సులభంగా ఉండేందుకు ఇంగ్లీష్ + 12 భారతీయ భాషల్లో AI ఆధారిత వాయిస్ హెల్ప్‌లైన్ అందుబాటులోకి వచ్చింది

Q. ఫీచర్ ఫోన్ వినియోగదారుల కోసం PhonePe ప్రారంభించిన UPI సేవ ఏది?
➡️ UPI 123Pay
Q. UPI 123Pay ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను రూపొందించిన సంస్థ?
➡️ NPCI
Q. UPI 123Pay ప్రధానంగా ఎవరికి ఉపయోగపడుతుంది?
➡️ ఇంటర్నెట్ సదుపాయం లేని ఫీచర్ ఫోన్ వినియోగదారులకు
Q. UPI 123Pay ఏ నెట్‌వర్క్ ప్రాంతాల్లో కూడా పనిచేయగలదు?
➡️ లో-నెట్‌వర్క్ / 2G ప్రాంతాల్లో
Q. AI వాయిస్ సహాయం ఎన్ని భారతీయ భాషల్లో అందుబాటులో ఉంది?
➡️ 12 భారతీయ భాషలు + ఇంగ్లీష్

04. NCDEX ‘RAINCHNNAI’ వెదర్ డెరివేటివ్స్ కాంట్రాక్ట్

ప్రారంభం: నేషనల్ కమోడిటీ & డెరివేటివ్స్ ఎక్స్ఛేంజ్ లిమిటెడ్ (NCDEX) తమిళనాడులోని చెన్నైలో ‘RAINCHNNAI’ అనే వర్షపాతం ఆధారిత వేదర్ డెరివేటివ్స్ కాంట్రాక్ట్‌ను ప్రారంభించింది.

లక్ష్యం: ఈశాన్య (NE) రుతుపవనాల సమయంలో వర్షపాతంలో వచ్చే మార్పుల వల్ల కలిగే ఆర్థిక నష్టాల నుండి వ్యవసాయం, లాజిస్టిక్స్, మరియు పట్టణ మౌలిక సదుపాయాల రంగాలకు రక్షణ (హెడ్జింగ్) కల్పించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

కవర్ చేసే కాలం: చెన్నై వార్షిక వర్షపాతంలో దాదాపు 70% వాటా కలిగిన సెప్టెంబర్-డిసెంబర్ ఈశాన్య రుతుపవనాల వర్షపాత వైపరీత్యాలను ఈ క్యాష్-సెటిల్డ్ ఫ్యూచర్స్ మోడల్ కవర్ చేస్తుంది.

డేటా సేకరణ: భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) కి చెందిన మీనంబాక్కం, నుంగంబాక్కం వాతావరణ కేంద్రాల నుండి సేకరించిన 50 ఏళ్లకు పైగా ఉన్న చారిత్రక డేటాను ఆధారంగా చేసుకుని దీనిని రూపొందించారు.

గణన విధానం: లాంగ్ పీరియడ్ యావరేజ్ (LPA) ఆధారంగా వర్షపాత హెచ్చుతగ్గులను కొలిచే ‘క్యూములేటివ్ డీవియేషన్ రెయిన్‌ఫాల్’ (CDR) మోడల్‌పై ఇది ఆధారపడి ఉంటుంది.

కీలక అంశాలు: ఇది టిక్ సైజ్ 1 మిమీ (mm) మరియు గరిష్ట ఆర్డర్ లాట్ సైజ్ 50 లాట్లతో కూడిన క్యాష్-సెటిల్డ్ ఫ్యూచర్స్ కాంట్రాక్ట్. ఇది భౌతిక డెలివరీ లేదా నష్ట అంచనా అవసరం లేకుండా పనిచేస్తుంది.

పూర్వపు కాంట్రాక్ట్: ఇది గతంలో NCDEX పరిచయం చేసిన ‘RAINMUMBAI’ కాంట్రాక్ట్‌కు అనుబంధంగా అందుబాటులోకి వచ్చింది.

05. ఎఫ్‌పీఏఐ ఇండియన్ ఫుట్‌బాల్ అవార్డ్స్–2026

• మిజోరాంకు చెందిన భారత మిడ్‌ఫీల్డర్ లాలియాంజువాలా ఛాంగ్టే ఫుట్‌బాల్ ప్లేయర్స్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (FPAI) నిర్వహించిన ఇండియన్ ఫుట్‌బాల్ అవార్డ్స్–2026లో ‘ఇండియన్ ఫుట్‌బాలర్ ఆఫ్ ది ఇయర్’ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు.
• పంజాబ్‌కు చెందిన మనిషా కల్యాణ్ ‘ఇండియన్ ఉమెన్స్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్’ అవార్డును అందుకుంది.
• 🏆 ఇతర ముఖ్య అవార్డులు
• 2025–26 ఇండియన్ సూపర్ లీగ్ (ISL) టైటిల్ సాధించిన ఈస్ట్ బెంగాల్ FCకి ఛాంపియన్స్ అవార్డు అందించారు.
• 2025–26 ఇండియన్ ఉమెన్స్ లీగ్ విజేతగా ఈస్ట్ బెంగాల్ FC ఉమెన్ను సత్కరించారు.
• జంషెడ్‌పూర్ FCకి చెందిన సనన్ మహమ్మద్ కే. యంగ్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్గా నిలిచాడు.
• గర్హ్వాల్ FCకి చెందిన సన్‌ఫిడా నోంగ్రమ్ ఉమెన్స్ యంగ్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్గా ఎంపికైంది.
• ఓవెన్ కోయిల్ పురుషుల కోచ్ ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డు అందుకున్నాడు.
• ఆంథోనీ ఆండ్రూస్ మహిళల కోచ్ ఆఫ్ ది ఇయర్గా ఎంపికయ్యాడు.
• సీనియర్ కోచ్ సావియో మెడీరాకు కోచ్ ఎడ్యుకేషన్ అవార్డు లభించింది.
• రాపిడ్ స్పోర్ట్స్ మరియు ది రైట్ వే సంస్థలకు ప్లేయర్ పర్‌ఫార్మెన్స్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ అవార్డు లభించింది.
• 📍 అవార్డుల కార్యక్రమం
• ఈ అవార్డుల కార్యక్రమం పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కోల్‌కతాలో జరిగింది. భారత ఫుట్‌బాల్ దిగ్గజం బైచుంగ్ భూటియా విజేతలకు అవార్డులను ప్రదానం చేశారు.
• 🏅 ముఖ్య విజేతల
• ఇండియన్ ఫుట్‌బాలర్ ఆఫ్ ది ఇయర్లా : లియాంజువాలా ఛాంగ్టే
• ఇండియన్ ఉమెన్స్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ : కల్యాణ్
• పురుషుల కోచ్ ఆఫ్ ది ఇయర్. : ఓవెన్ కోయిల్
• మహిళల కోచ్ ఆఫ్ ది ఇయర్. : ఆంథోనీ ఆండ్రూస్
• కోచ్ ఎడ్యుకేషన్ అవార్డు : సావియో మెడీరా
• 🎯 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన One-Liners
• Q. FPAI Indian Football Awards–2026లో Indian Footballer of the Year ఎవరు?
• 👉 లాలియాంజువాలా ఛాంగ్టే
• Q. Indian Women’s Player of the Year అవార్డు ఎవరు గెలుచుకున్నారు?
• 👉 మనిషా కల్యాణ్
• Q. Young Player of the Year ఎవరు?
• 👉 సనన్ మహమ్మద్ కే.
• Q. Women’s Young Player of the Year ఎవరు?
• 👉 సన్‌ఫిడా నోంగ్రమ్
• Q. పురుషుల Coach of the Year ఎవరు?
• 👉 ఓవెన్ కోయిల్
• Q. మహిళల Coach of the Year ఎవరు?
• 👉 ఆంథోనీ ఆండ్రూస్
• Q. FPAI Awards–2026 కార్యక్రమం ఎక్కడ జరిగింది?
• 👉 కోల్‌కతా, పశ్చిమ బెంగాల్

06. తొలి మహిళల ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ ఆతిథ్య హక్కులు కోల్పోయిన శ్రీలంక

• తొలి ఐసీసీ మహిళల ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ నిర్వహణకు శ్రీలంకకు కేటాయించిన ఆతిథ్య హక్కులను అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కౌన్సిల్ (ICC) 2026 ఆగస్టు 30న ఉపసంహరించింది. శ్రీలంక క్రికెట్‌లో కొనసాగుతున్న పాలనా మార్పుల నేపథ్యంలో ఐసీసీ ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
• తొలి మహిళల ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీని 2027 ఫిబ్రవరి 14 నుంచి 28 వరకు నిర్వహించనున్నారు. ఈ టోర్నమెంట్‌లో మొత్తం ఆరు జట్లు పాల్గొంటాయి. అయితే శ్రీలంకకు బదులుగా ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక టోర్నమెంట్‌ను నిర్వహించే కొత్త ఆతిథ్య దేశం లేదా వేదికను ఐసీసీ ఇంకా ఖరారు చేయలేదు.
• శ్రీలంకలో పాలనా మార్పుల ప్రభావం
• శ్రీలంక క్రికెట్ పాలనలో చోటుచేసుకున్న మార్పులు ఈ నిర్ణయానికి ప్రధాన కారణంగా నిలిచాయి. ఎన్నికైన క్రికెట్ బోర్డుకు బదులుగా ప్రభుత్వం నియమించిన ట్రాన్స్‌ఫార్మేషన్ కమిటీ శ్రీలంక క్రికెట్ వ్యవహారాలను నిర్వహిస్తున్న పరిస్థితుల్లో ఆతిథ్య హక్కులపై ఐసీసీ నిర్ణయం తీసుకుంది.
• మహిళల క్రికెట్‌కు కీలక టోర్నమెంట్
• మహిళల అంతర్జాతీయ క్రికెట్ క్యాలెండర్‌ను మరింత విస్తరించడంతో పాటు, అగ్రశ్రేణి మహిళల జట్లకు మరో ప్రపంచస్థాయి పోటీ వేదికను అందించడమే మహిళల ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ ప్రధాన లక్ష్యం. తొలి ఎడిషన్‌పై క్రికెట్ అభిమానుల్లో ఇప్పటికే ఆసక్తి నెలకొంది.
• ముఖ్యాంశాలు
• టోర్నమెంట్: తొలి ఐసీసీ మహిళల ఛాంపియన్స్ ట్రోఫీ
• నిర్ణయం: శ్రీలంక ఆతిథ్య హక్కుల ఉపసంహరణ
• తేదీలు: 2027 ఫిబ్రవరి 14–28
• పాల్గొనే జట్లు: 6
• కొత్త ఆతిథ్య దేశం: ఇంకా ఖరారు కాలేదు
• ప్రధాన కారణం: శ్రీలంక క్రికెట్‌లో పాలనా మార్పులు

07. సామాజిక న్యాయం & సాధికారత శాఖ మరియు రామకృష్ణ మిషన్ మధ్య అవగాహన ఒప్పందం (MoU)

• ఒప్పందం వివరాలు: 2026 సెప్టెంబర్ 1న న్యూఢిల్లీలో, కేంద్ర సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ (MSJE) పరిధిలోని ‘సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత శాఖ’ (DoSJE), రామకృష్ణ మఠం మరియు రామకృష్ణ మిషన్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.
• ​కార్యక్రమం పేరు & లక్ష్యం: ‘క్రియేటింగ్ ఇంటర్‌జెనరేషనల్ బాండింగ్’ (Creating Intergenerational Bonding) అనే జాతీయ కార్యక్రమం ద్వారా పిల్లలు, తల్లిదండ్రులు మరియు నానమ్మ/తాతయ్యల (వివిధ తరాల) మధ్య భావోద్వేగ, సాంస్కృతిక సంబంధాలను పెంపొందించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
• ​అమలు చేసే విధానం:
  • ​ప్రారంభంలో 200 పైలట్ పాఠశాలల్లో ఈ నమూనాను అందుబాటులోకి తెస్తారు.
  • ​పాఠశాల ఆధారిత కార్యకలాపాలు, కో-లెర్నింగ్ గేమ్‌లు, ద్విభాషా వనరుల ప్లాట్‌ఫారమ్ (Bilingual Resource Platform) మరియు ఉపాధ్యాయుల సర్టిఫికేషన్ ఇందులో ఉంటాయి.
• ​భాగస్వామ్యం: ఈ కార్యక్రమానికి రామకృష్ణ మిషన్ ‘అమలు భాగస్వామిగా’ (Implementing Partner) వ్యవహరిస్తుంది. పరిశోధన మరియు మూల్యాంకనం కోసం నాలెడ్జ్ పార్ట్‌నర్ మద్దతు లభిస్తుంది.
• ​ఇతర పథకాలతో అనుసంధానం: వృద్ధుల సంక్షేమం కోసం అమలు చేస్తున్న ‘అటల్ వయో అభ్యుదయ యోజన’ (AVYAY) మరియు ‘ఎల్డర్‌లైన్’ (Elderline) హెల్ప్‌లైన్ వంటి పథకాలకు ఇది అనుబంధంగా పనిచేస్తుంది.

08. FQCI కార్యక్రమాలు మరియు నేషనల్ క్వాంటమ్ మిషన్ (NQM) వివరాలు

• FQCI కార్యక్రమాలు (Initiatives): క్వాంటమ్ సాంకేతికతలలో నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరులను పెంచడం మరియు పారిశ్రామికవేత్తలను ప్రోత్సహించడం కోసం FQCI ఐదు ప్రత్యేక కార్యక్రమాలను ప్రారంభించనుంది:
• ​పరిశోధనా రంగాలు (Research Areas): ఫోటోనిక్ క్వాంటమ్ సిస్టమ్స్, సూపర్‌కండక్టింగ్ సర్క్యూట్లు, సెమీకండక్టర్ ఆధారిత క్వాంటమ్ పరికరాలు, న్యూట్రల్ ఆటమ్స్ మరియు ట్రాప్డ్ అయాన్స్ వంటి వివిధ వేదికలపై క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్ సాంకేతికతలను అభివృద్ధి చేయడంపై ఈ హబ్ దృష్టి పెడుతుంది.
• ​మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి (Infrastructure Development): క్వాంటమ్ పరికరాల తయారీ (Fabrication), పరీక్ష మరియు సాంకేతిక అభివృద్ధి కోసం ఉమ్మడి వసతులను (Shared Facilities) FQCI ఏర్పాటు చేస్తుంది. ఇది ల్యాబ్ స్థాయి పరిశోధనలను ఆచరణాత్మక సాంకేతికతలుగా మార్చడానికి పరిశోధకులకు, సంస్థలకు ఉపయోగపడుతుంది.
• ​నేషనల్ క్వాంటమ్ మిషన్ (NQM) వివరాలు:
• అమలు చేసే విభాగం: సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MoS&T) పరిధిలోని డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (DST).కేటాయించిన బడ్జెట్: 2023–24 నుండి 2030–31 కాలానికి గాను రూ. 6,003.65 కోట్లు.లక్ష్యం: 50 నుండి 1,000 క్యూబిట్ (qubit) సామర్థ్యం గల క్వాంటమ్ కంప్యూటర్లను తయారు చేయడం మరియు నగరాల మధ్య నెట్‌వర్క్‌లు, సుమారు 2,000 కిలోమీటర్ల గ్రౌండ్-టు-శాటిలైట్ (ground-to-satellite) క్వాంటమ్ కమ్యూనికేషన్ మౌలిక సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేయడం.

09. సోన్ నదీ జలాల వివాద పరిష్కారం: బిహార్, జార్ఖండ్ మధ్య ఒప్పందం (MoU)

• ఒప్పందం వివరాలు: సుమారు 25 ఏళ్ల నాటి సోన్ నదీ జలాల పంపిణీ వివాదానికి తెరదించుతూ 2026 ఆగస్టు 31న న్యూఢిల్లీలో బిహార్ మరియు జార్ఖండ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు అవగాహన ఒప్పందం (MoU) పై సంతకాలు చేశాయి.
• ​ముఖ్య అతిథులు: కేంద్ర హోం మంత్రి అమిత్ షా, కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి సి.ఆర్. పాటిల్, జార్ఖండ్ ముఖ్యమంత్రి హేమంత్ సోరెన్ మరియు బిహార్ ముఖ్యమంత్రి సమ్రాట్ చౌదరి సమక్షంలో ఈ సంతకాలు జరిగాయి.
• ​నీటి కేటాయింపులు (Water Allocation):
  • ​1973 నాటి బాణ్‌సాగర్ ఒప్పందం ప్రకారం ఉమ్మడి బిహార్‌కు కేటాయించిన 7.75 మిలియన్ ఎకరా అడుగుల (MAF) నీటిలో:
  • ​బిహార్ వాటా: 5.75 MAF
  • ​జార్ఖండ్ వాటా: 2.00 MAF
• ​నేపథ్యం: 2000 నవంబర్‌లో బిహార్ నుండి జార్ఖండ్ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడినప్పటి నుండి సోన్ నదీ జలాల విభజన అంశం పరిష్కారం కాకుండా పెండింగ్‌లో ఉంది.
• ​లబ్ధి పొందే ప్రాంతాలు:
  • ​బిహార్: భోజ్‌పూర్, బక్సర్, రోహ్‌తాస్, కైమూర్, ఔరంగాబాద్, అర్వాల్, గయా మరియు పట్నా జిల్లాలలో సాగునీరు, తాగునీటి అవసరాలు తీరుతాయి.
  • ​జార్ఖండ్: పలాము, గఢ్వా మరియు ఇతర ప్రాంతాలు లబ్ధి పొందుతాయి.
• ​2026లో 4వ అంతర్రాష్ట్ర నీటి ఒప్పందం: సహకార సమఖ్యవాదానికి (Cooperative Federalism) ప్రతీకగా నిలిచిన ఈ ఒప్పందం, 2026 సంవత్సరంలో పూర్తయిన 4వ అంతర్రాష్ట్ర నీటి ఒప్పందంగా నిలిచింది.

10. భారతదేశంలో శవపరీక్ష గదులకు (మార్చురీలకు) తొలి జాతీయ నిబంధనల విడుదల: బేస్‌మెంట్ మార్చురీలపై నిషేధం

• నూతన నిబంధనలు: 2026 ఆగస్టు 30న భారతదేశంలో మార్చురీలు మరియు పోస్ట్‌మార్టం మౌలిక సదుపాయాల కోసం తొలిసారిగా జాతీయ కనీస ప్రమాణాలను (National Minimum Standards) విడుదల చేశారు.
• ​నిర్వాహక సంస్థ: క్లినికల్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్స్ (రిజిస్ట్రేషన్ అండ్ రెగ్యులేషన్) యాక్ట్, 2010 కింద డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ హెల్త్ సర్వీసెస్ (DGHS) పరిధిలోని ‘నేషనల్ కౌన్సిల్ ఫర్ క్లినికల్ ఎస్టాబ్లిష్‌మెంట్స్’ (NCCE) ఈ ప్రమాణాలను ఖరారు చేసింది.
• ​కేంద్రీకృత వ్యవస్థ: ఇప్పటివరకు వేర్వేరు రాష్ట్రాల్లో విడివిడిగా ఉన్న విధానాల స్థానంలో, ఈ చట్టాన్ని అమలు చేసే రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలోని ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ ఆసుపత్రులన్నింటికీ వర్తించేలా ఒకే కేంద్రీకృత నియంత్రణ వ్యవస్థను రూపొందించారు.
• ​కీలక మౌలిక సదుపాయాలు:
• గ్రౌండ్ ఫ్లోర్‌లోనే ఏర్పాటు: మార్చురీలను తప్పనిసరిగా గ్రౌండ్ ఫ్లోర్‌లోనే ఏర్పాటు చేయాలి (బేస్‌మెంట్ మార్చురీలపై నిషేధం విధించారు).కోల్డ్ స్టోరేజ్: ప్రతి మృతదేహానికి ప్రత్యేక ఐడీ (Unique ID) కేటాయిస్తూ, 4–8°C ఉష్ణోగ్రత కలిగిన కోల్డ్ స్టోరేజ్ సౌకర్యాన్ని కల్పించాలి.విస్తీర్ణం: ఆటోప్సీ (శవపరీక్ష) నిర్వహణ కోసం సుమారు 4,000 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో సదుపాయాలు ఉండాలి.ఇతర నిబంధనలు: మెడికో-లీగల్ కేసుల విభజన మరియు వ్యర్థ పదార్థాల నిర్వహణ (Waste-zone restriction) నిబంధనలను తప్పనిసరి చేశారు.

11. C-DOT ద్వారా 14 స్వదేశీ క్వాంటమ్ ఉత్పత్తుల ఆవిష్కరణ

• ఆవిష్కరణ: కేంద్ర కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని టెలికమ్యూనికేషన్స్ రంగానికి చెందిన ప్రముఖ ఆర్ అండ్ డి (R&D) సంస్థ ‘సెంటర్ ఫర్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ టెలిమాటిక్స్’ (C-DOT) 14 స్వదేశీ క్వాంటమ్ ఉత్పత్తులను (14 Indigenous Quantum Products) ప్రారంభించింది.
• ​సందర్భం & ప్రాంతం: న్యూఢిల్లీలో జరిగిన C-DOT 43వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవ (43rd Foundation Day) వేడుకల సందర్భంగా ఈ ఉత్పత్తులను ప్రదర్శించారు.
• ​ముఖ్య ఉద్దేశం: భారతదేశంలో క్వాంటమ్-సేఫ్ కమ్యూనికేషన్‌ను (Quantum-Safe Communication) మరింత బలోపేతం చేయడం మరియు సైబర్ రక్షణ వ్యవస్థను స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో మెరుగుపరచడం.
• C-DOT క్వాంటమ్ ఉత్పత్తుల వివరాలు
• సాంకేతిక పరిజ్ఞానం: ఈ ఉత్పత్తులను క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్ వల్ల కలిగే భద్రతా ముప్పుల నుండి కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలను రక్షించడానికి క్వాంటమ్ కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ (QKD), పోస్ట్-క్వాంటమ్ క్రిప్టోగ్రఫీ (PQC) విభాగాలలో అభివృద్ధి చేశారు.
• తేదీ & వేదిక: C-DOT 43వ వ్యవస్థాపక దినోత్సవ కార్యక్రమం 2026 ఆగస్టు 25న న్యూఢిల్లీలోని డాక్టర్ అంబేడ్కర్ ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్‌లో జరిగింది.
• ముఖ్య అతిథులు: కేంద్ర కమ్యూనికేషన్ల శాఖ మంత్రి జ్యోతిరాదిత్య ఎం. సింధియా మరియు C-DOT ప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారి (CEO) డాక్టర్ రాజ్‌కుమార్ ఉపాధ్యాయ్‌ సమక్షంలో ఈ క్వాంటమ్ ప్రొడక్ట్ సిరీస్ ఆవిష్కరించబడింది.
• ప్రత్యేక ప్రచురణ: C-DOT స్వదేశీ క్వాంటమ్ పరిష్కారాలు, QKD, PQC మరియు భద్రతా కమ్యూనికేషన్ సాంకేతికతలను వివరిస్తూ ఒక ప్రత్యేక “క్వాంటమ్ ప్రొడక్ట్ సిరీస్ బుక్‌లెట్”ను విడుదల చేశారు.

12. NSO Q1FY27 త్రైమాసిక అంచనాలు: 7.8%గా జిడిపి వృద్ధి రేటు

• జిడిపి వృద్ధి రేటు: 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి త్రైమాసికంలో (Q1: ఏప్రిల్-జూన్ 2026) భారత వాస్తవ జిడిపి (Real GDP) 7.8% వృద్ధి నమోదు చేసింది. ఇది గత ఏడాది ఇదే త్రైమాసికంలో (Q1FY26) నమోదైన 6.9% కంటే మెరుగైనది.
• ​జిడిపి పరిమాణం: స్థిర ధరల (2022-23) వద్ద Q1FY27 లో జిడిపి రూ. 81.36 లక్షల కోట్లుగా అంచనా వేయబడింది (Q1FY26 లో ఇది రూ. 75.46 లక్షల కోట్లు).
• ​నూతన విధానం & సవరణలు: 2022-23 ఆధారిత సంవత్సరంతో రూపొందించిన అవుట్‌పుట్ ప్రొడ్యూసర్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ (PPI), బ్యాంకింగ్ సర్వీసెస్ ప్రైస్ ఇండెక్స్ (BSPI) ఆధారంగా సవరించిన జాతీయ ఖాతాల గణాంకాలను (NAS) ఈ నివేదికలో మొదటిసారి చేర్చారు.
• ​గణన పద్ధతి: త్రైమాసిక జిడిపి అంచనాలను సెక్టోరల్ సూచికల ఆధారంగా పనిచేసే “బెంచ్‌మార్క్-ఇండికేటర్ పద్ధతి” (Benchmark-Indicator Methodology) ద్వారా లెక్కించారు.

13. భారత తొలి రాష్ట్రస్థాయి స్పోర్ట్స్ జీనోమిక్స్ ప్రోగ్రామ్

• క్రీడా ప్రతిభను శాస్త్రీయంగా గుర్తించి, క్రీడాకారుల సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు గుజరాత్ భారత్ తొలి రాష్ట్రస్థాయి స్పోర్ట్స్ జీనోమిక్స్ ప్రోగ్రామ్‌ను ప్రారంభించింది.
• ​అమలు సంస్థ: గుజరాత్ బయోటెక్నాలజీ రీసెర్చ్ సెంటర్ (జీబీఆర్‌సీ).
• ​జెనెటిక్స్, స్పోర్ట్స్ సైన్స్, ఫిజియాలజీ, న్యూట్రిషన్లను సమన్వయం చేసి క్రీడాకారులను శాస్త్రీయంగా అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
• ​లక్ష్యం: తొలి ఏడాది 2,000, ఐదేళ్లలో మొత్తం 10,000 మంది క్రీడాకారుల నమూనాలను విశ్లేషించడం.
• ​గుజరాత్ అథ్లెట్ జీనోమ్ డేటాబేస్ (జీ-ఏజీడీ)ను రూపొందించి కండరాల సామర్థ్యం, మెటబాలిజం, గాయాలకు గురయ్యే అవకాశం వంటి అంశాలను అధ్యయనం చేయనున్నారు.
• ​2030 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ సహా అంతర్జాతీయ పోటీలకు అనుగుణంగా గుజరాత్ క్రీడా వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం దీని లక్ష్యం.

14. ఉజ్బెకిస్థాన్‌కు విస్తరించిన యూపీఐ

• ఉజ్బెకిస్థాన్‌లో యూనిఫైడ్ పేమెంట్స్ ఇంటర్‌ఫేస్ (యూపీఐ) చెల్లింపులను అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి ఎన్‌పీసీఐ ఇంటర్నేషనల్ పేమెంట్స్ లిమిటెడ్ (ఎన్‌పీఐఎల్), ఆ దేశ నేషనల్ ఇంటర్‌బ్యాంక్ ప్రాసెసింగ్ సెంటర్ జేఎస్‌సీ (ఎన్‌పీపీసీ)తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.
• ​ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఉజ్బెకిస్థాన్ పర్యటన సందర్భంగా ఈ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రకటించారు.
• ​ఈ ఏర్పాటు ద్వారా భారతీయులు ఉజ్బెకిస్థాన్‌లోని భాగస్వామ్య వ్యాపార సంస్థల వద్ద యూజెడ్‌క్యూఆర్‌ కోడ్‌ను స్కాన్ చేసి యూపీఐ ద్వారా చెల్లింపులు చేయవచ్చు.
• ​భారత పర్యాటకులు, వ్యాపార ప్రయాణికులు, విద్యార్థులు తమ భారతీయ బ్యాంక్ ఖాతాల నుంచి నేరుగా చెల్లింపులు చేయగలరు. దీనివల్ల అంతర్జాతీయ క్రెడిట్/డెబిట్ కార్డులు, నగదుపై ఆధారపడటం తగ్గడంతో పాటు విదేశీ మారక చెల్లింపు వ్యయాన్ని తగ్గించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. భారత్ యూపీఐ వ్యవస్థను ఉజ్బెకిస్థాన్ దేశీయ క్యూఆర్ ఆధారిత పేమెంట్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌తో అనుసంధానించడం ఈ భాగస్వామ్యం ప్రత్యేకత.

15. సెమికాన్ 2.0

₹1.27 లక్షల కోట్లతో ‘సెమికాన్ 2.0’ పథకాన్ని నోటిఫై చేసిన కేంద్రం

• ​సెమికాన్ ఇండియా ప్రోగ్రామ్ రెండో దశగా ‘సెమికాన్ 2.0’ పథకాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం 2026 ఆగస్టు 31న నోటిఫై చేసింది. దీనికి ₹1,27,500 కోట్ల ఆర్థిక కేటాయింపు చేశారు.
• ​చిప్ డిజైన్ నుంచి తయారీ, ప్యాకేజింగ్, పరిశోధన, నైపుణ్యాభివృద్ధి వరకు దేశంలో సమగ్ర సెమీకండక్టర్ ఎకోసిస్టమ్‌ను అభివృద్ధి చేయడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
• ​సెమికాన్ 2.0ను ఆరు ప్రధాన స్తంభాలపై రూపొందించారు — డిజైన్; మెషిన్స్ అండ్ మెటీరియల్స్; ఫ్యాబ్రికేషన్ యూనిట్స్; ప్యాకేజింగ్ అండ్ ఓఎస్‌ఏటీ; రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్; టాలెంట్ డెవలప్‌మెంట్.
• ​కనీసం ₹20,000 కోట్ల పెట్టుబడితో ఏర్పాటు చేసే సిలికాన్ వేఫర్ ఫ్యాబ్రికేషన్ యూనిట్లకు 40% ఆర్థిక సహాయం అందించనున్నారు.
• ​కాంపౌండ్ సెమీకండక్టర్, డిస్‌ప్లే, ఇతర ప్రత్యేక ఫ్యాబ్రికేషన్ యూనిట్లకు 35% ఆర్థిక సహాయం లభిస్తుంది.
• ​సెమీకండక్టర్ చిప్ డిజైన్ రంగంలో పనిచేసే అర్హత కలిగిన స్టార్టప్స్, భారతీయులు లేదా ఓవర్సీస్ సిటిజన్ ఆఫ్ ఇండియా యాజమాన్యంలోని సంస్థలు ప్రోత్సాహకాలకు దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు.
• ​డిప్లాయ్‌మెంట్-లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ కింద నికర అమ్మకాలపై 9% చొప్పున గరిష్టంగా ఐదేళ్ల వరకు ప్రోత్సాహకం అందిస్తారు. ఒక్కో దరఖాస్తుకు గరిష్ట పరిమితి ₹30 కోట్లు.
• ​ఇప్పటికే సుమారు 85,000 మంది సెమీకండక్టర్ ఇంజనీర్లకు శిక్షణ అందించగా, అదనంగా మరో లక్ష మంది ఇంజనీర్లకు శిక్షణ ఇవ్వాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
• ​సెమీకండక్టర్ దిగుమతులపై ఆధారపడాన్ని తగ్గించడం, దేశీయ సరఫరా గొలుసులను బలోపేతం చేయడం, భారత్‌ను సెమీకండక్టర్ డిజైన్–తయారీకి ప్రపంచస్థాయి కేంద్రంగా అభివృద్ధి చేయడం ఈ పథకం లక్ష్యం.

​01st SEPTEMBER 2026 – సెమికాన్ 2.0 – ముఖ్య గణాంకాలు

• ​అంశం : వివరాలు
• ​నోటిఫికేషన్ : 2026 ఆగస్టు 31
• ​మొత్తం కేటాయింపు : ₹1,27,500 కోట్లు
• ​ప్రధాన స్తంభాలు : 6
• ​సిలికాన్ వేఫర్ ఫ్యాబ్ సహాయం : 40%
• ​కనీస పెట్టుబడి : ₹20,000 కోట్లు
• ​ప్రత్యేక ఫ్యాబ్స్ సహాయం : 35%
• ​డిప్లాయ్‌మెంట్-లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ : నికర అమ్మకాలపై 9%
• ​ప్రోత్సాహక కాలం : గరిష్టంగా 5 సంవత్సరాలు
• ​ఒక్కో దరఖాస్తుకు గరిష్ట మొత్తం : ₹30 కోట్లు
• ​అదనపు ఇంజనీర్ల శిక్షణ లక్ష్యం : 1 లక్ష

​సెమికాన్ ఇండియా ప్రోగ్రామ్

• ​ఆమోదం : 2021
• ​ప్రధాన లక్ష్యం : భారత్‌లో సెమీకండక్టర్, డిస్‌ప్లే తయారీ ఎకోసిస్టమ్‌ను అభివృద్ధి చేయడం.
• ​అమలు సంస్థ : ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్.

16. గ్లోబల్ కంబాట్ ఎయిర్ ప్రోగ్రామ్ (జీక్యాప్)

​జీక్యాప్ ఆరోతరం యుద్ధ విమాన ప్రాజెక్టులో భారత్‌కు ‘డైలాగ్ పార్ట్‌నర్’ హోదా

• గ్లోబల్ కంబాట్ ఎయిర్ ప్రోగ్రామ్ (జీక్యాప్)లో భారత్‌కు 2026 ఆగస్టులో ‘డైలాగ్ పార్ట్‌నర్’ హోదా లభించింది. ఆరోతరం యుద్ధ విమాన సాంకేతికతలను అధ్యయనం చేసే దిశగా ఇది కీలక అడుగు.
• ​జీక్యాప్ అనేది బ్రిటన్, జపాన్, ఇటలీ సంయుక్తంగా చేపట్టిన నెక్స్ట్-జెనరేషన్ కంబాట్ ఎయిర్ ప్రోగ్రామ్.
• ​డైలాగ్ పార్ట్‌నర్‌గా చేరడం అంటే భారత్ ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టులో పూర్తి సభ్యదేశం, కో-డెవలపర్, తయారీదారు లేదా కొనుగోలుదారుగా చేరిందని కాదు.
• ​ఈ హోదా ద్వారా జీక్యాప్ వ్యవస్థాపక దేశాలతో ప్రాజెక్టు కాన్సెప్ట్, పురోగతి, సామర్థ్యాలు, భవిష్యత్ టెక్నాలజీలపై చర్చల్లో పాల్గొనే అవకాశం భారత్‌కు లభిస్తుంది.
• ​స్టీల్త్, ఆధునిక సెన్సార్లు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, ఎలక్ట్రానిక్ వార్‌ఫేర్, ప్రొపల్షన్, నెట్‌వర్క్ వార్‌ఫేర్, వెపన్స్ ఇంటిగ్రేషన్ వంటి రంగాల్లో భవిష్యత్ సాంకేతిక పరిణామాలను అధ్యయనం చేసేందుకు ఇది ఉపయోగపడవచ్చు.
• ​జీక్యాప్‌ను 2022 డిసెంబర్‌లో ప్రారంభించారు. బ్రిటన్-ఇటలీకి చెందిన టెంపెస్ట్/ఫ్యూచర్ కంబాట్ ఎయిర్ సిస్టమ్ ప్రయత్నాలు, జపాన్‌కు చెందిన ఎఫ్-ఎక్స్ ప్రోగ్రామ్‌ను ఒకే ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లోకి తీసుకొచ్చారు.
• ​జీక్యాప్ నెక్స్ట్-జెనరేషన్ యుద్ధ విమానాన్ని 2035 నాటికి సేవల్లోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
• ​భారత్ మరోవైపు స్వదేశీ అడ్వాన్స్‌డ్ మీడియం కంబాట్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ (అమ్కా) ఐదోతరం స్టీల్త్ ఫైటర్ ప్రోగ్రామ్‌ను కొనసాగిస్తోంది. అందువల్ల జీక్యాప్ డైలాగ్ పార్ట్‌నర్ హోదా ద్వారా ప్రస్తుతానికి ప్రాజెక్టులో పెట్టుబడి లేదా కొనుగోలుకు కట్టుబడకుండా భవిష్యత్ కంబాట్ ఎయిర్ టెక్నాలజీలపై అవగాహన పొందే అవకాశం భారత్‌కు లభిస్తుంది.

​01st SEPTEMBER 2026 – గ్లోబల్ కంబాట్ ఎయిర్ ప్రోగ్రామ్ (జీక్యాప్)

• ​ప్రారంభం : డిసెంబర్ 2022
• ​వ్యవస్థాపక దేశాలు : బ్రిటన్, జపాన్, ఇటలీ
• ​రకం : నెక్స్ట్-జెనరేషన్ / ఆరోతరం కంబాట్ ఎయిర్ ప్రోగ్రామ్
• ​సేవల్లోకి లక్ష్యం : 2035
• ​భారత్ : డైలాగ్ పార్ట్‌నర్
• ​కెనడా : అబ్జర్వర్ నేషన్ … ఇండస్ట్రియల్ జాయింట్ వెంచర్: ఎడ్జ్‌వింగ్

17. ఇండియన్ కోస్ట్ గార్డ్ నౌకల డీకమిషన్

​ఐసీజీఎస్ ‘మీరా బెహన్’, ‘సుభద్రా కుమారి చౌహాన్’ నౌకలను డీకమిషన్ చేసిన ఇండియన్ కోస్ట్ గా

• ఇండియన్ కోస్ట్ గార్డ్ (ఐసిజి)కు చెందిన రెండు ఫాస్ట్ పెట్రోల్ వెసిల్స్ ఐసిజిఎస్ మీరా బెహన్, ఐసిజిఎస్ సుభద్రా కుమారి చౌహాన్ ను దాదాపు రెండు దశాబ్దాల సేవల అనంతరం 2026 ఆగస్టులో డీకమిషన్ చేశారు. ఈ నౌకలు మారిటైమ్ సెక్యూరిటీ, కోస్టల్ సర్వైలన్స్, పెట్రోలింగ్, లా ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ఆపరేషన్స్‌లో సేవలందించాయి.
• ​పెన్సెంట్ నంబర్ 234 కలిగిన ఐసిజిఎస్ మీరా బెహన్‌ను 2026 ఆగస్టు 22న గుజరాత్‌లోని ఓఖాలో డీకమిషన్ చేశారు.
• ​మీరా బెహన్‌ను గోవా షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ నిర్మించింది. దీనిని 2006 జులై 25న ఇండియన్ కోస్ట్ గార్డ్‌లో కమిషన్ చేశారు.
• ​పెన్సెంట్ నంబర్ 233 కలిగిన ఐసిజిఎస్ సుభద్రా కుమారి చౌహాన్‌ను 2026 ఆగస్టు 27న ముంబైలో డీకమిషన్ చేశారు.
• ​తమ సేవాకాలంలో ఈ నౌకలు తీర భద్రత, సముద్ర నిఘా, భారత మారిటైమ్ ప్రయోజనాల పరిరక్షణలో కీలక పాత్ర పోషించాయి.
• ​ఫాస్ట్ పెట్రోల్ వెసిల్స్‌ను ప్రధానంగా హై-స్పీడ్ పెట్రోలింగ్, సర్వైలన్స్, ఇంటర్సెప్షన్, సెర్చ్ అండ్ రెస్క్యూ, మారిటైమ్ లా ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ కోసం ఉపయోగిస్తారు.

​01st SEPTEMBER 2026

​ఐసిజిఎస్ మీరా బెహన్

• ​నిర్మాణ సంస్థ: గోవా షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్
• ​కమిషనింగ్: 2006 జులై 25
• ​డీకమిషనింగ్: 2026 ఆగస్టు 22
• ​ప్రదేశ్: ఓఖా, గుజరాత్
• ​రకం: ఫాస్ట్ పెట్రోల్ వెసిల్

​ఐసిజిఎస్ సుభద్రా కుమారి చౌహాన్

• ​డీకమిషనింగ్: 2026 ఆగస్టు 27
• ​ప్రదేశ్: ముంబై, మహారాష్ట్ర
• ​రకం: ఫాస్ట్ పెట్రోల్ వెసిల్