NITI AAYOG – నీతి ఆయోగ్

పోటీ పరీక్షల (TSPSC, APPSC గ్రూప్స్, ఇతర పోటీ పరీక్షలు) అభ్యర్థుల కొరకు భారత ప్రభుత్వ థింక్ ట్యాంక్ అయిన నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog – నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫార్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా) అంశంపై అత్యంత సమగ్రమైన మరియు కీలకమైన 100 MCQs (మల్టిపుల్ ఛాయిస్ క్వశ్చన్స్) వాటి జవాబులు మరియు వివరణలతో కింద ఇవ్వబడ్డాయి.

నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) – సమగ్ర 100 MCQs

భాగం 1: ఏర్పాటు, నేపథ్యం మరియు ప్రాథమిక భావనలు (ప్రశ్నలు 1 నుండి 25)

1. ‘నీతి ఆయోగ్’ (NITI Aayog) పూర్తి రూపం ఏమిటి?

A) నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫార్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా (National Institution for Transforming India)

B) నేషనల్ ఇన్నోవేషన్ అండ్ టెక్నాలజీ ఇన్‌స్టిట్యూట్

C) నేషనల్ ఇంటెగ్రేటెడ్ ట్రేడ్ ఇనిషియేటివ్

D) నేషనల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ టెక్నాలజీ ఇన్స్టిట్యూట్

జవాబు: A) నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫార్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా

వివరణ: NITI Aayog అనగా నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫార్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా.

2. నీతి ఆయోగ్ ఎప్పుడు అధికారికంగా స్థాపించబడింది?

A) 2015 జనవరి 1

B) 2014 ఆగస్టు 15

C) 2015 మార్చి 15

D) 2014 జనవరి 1

జవాబు: A) 2015 జనవరి 1

వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో కేంద్ర మంత్రివర్గ తీర్మానం ద్వారా 2015 జనవరి 1న నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటయింది.

3. నీతి ఆయోగ్ ఏ రకమైన సంస్థ?

A) రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ

B) చట్టబద్ధ సంస్థ

C) అదనపు-రాజ్యాంగ, చట్టబద్ధం కాని కార్యనిర్వాహక సంస్థ (Extra-constitutional, Non-statutory Executive Body / Think Tank)

D) న్యాయ వ్యవస్థ సంస్థ

జవాబు: C) కార్యనిర్వాహక సంస్థ (థింక్ ట్యాంక్)

వివరణ: ఇది కేవలం కేబినెట్ తీర్మానంతో ఏర్పాటైన ఒక మేధోపరమైన థింక్ ట్యాంక్.

4. నీతి ఆయోగ్ స్థానంలో ఏ పాత సంస్థ రద్దు చేయబడింది?

A) జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC)

B) ప్రణాళికా సంఘం (Planning Commission – 1950)

C) ఆర్థిక సంఘం

D) పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్

జవాబు: B) ప్రణాళికా సంఘం

వివరణ: 1950 నాటి ప్రణాళికా సంఘాన్ని రద్దు చేసి నీతి ఆయోగ్ తెచ్చారు.

5. నీతి ఆయోగ్ చైర్మన్‌గా ఎవరు వ్యవహరిస్తారు?

A) దేశ ప్రధాన మంత్రి (Prime Minister)

B) రాష్ట్రపతి

C) కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి

D) నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు

జవాబు: A) దేశ ప్రధాన మంత్రి

వివరణ: ప్రధాని ఎప్పుడూ నీతి ఆయోగ్ ఎక్స్-అఫీషియో చైర్మన్‌గా ఉంటారు.

6. నీతి ఆయోగ్ మొదటి చైర్మన్ ఎవరు?

A) నరేంద్ర మోదీ

B) మన్మోహన్ సింగ్

C) అটল బిహారి వాజ్‌పేయి

D) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

జవాబు: A) నరేంద్ర మోదీ

వివరణ: 2015లో నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటైనప్పుడు ప్రధానిగా ఉన్న నరేంద్ర మోదీయే తొలి చైర్మన్.

7. నీతి ఆయోగ్ మొదటి ఉపాధ్యక్షులు (Vice-Chairperson) ఎవరు?

A) అరవింద్ పనగరియా

B) రాజీవ్ కుమార్

C) సుమన్ బెరి

D) అమితాబ్ కాంత్

జవాబు: A) అరవింద్ పనగరియా

వివరణ: ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త అరవింద్ పనగరియా నీతి ఆయోగ్ తొలి ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు.

8. నీతి ఆయోగ్ మొదటి సీఈఓ (CEO) ఎవరు?

A) సింధుశ్రీ खुల్లర్

B) అమితాబ్ కాంత్

C) బి.వి.ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం

D) పరమేశ్వరన్ అయ్యర్

జవాబు: A) సింధుశ్రీ ఖుల్లర్

వివరణ: 2015లో తొలి సీఈఓగా సింధుశ్రీ ఖుల్లర్ బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.

9. నీతి ఆయోగ్ ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?

A) ముంబై

B) న్యూఢిల్లీ

C) బెంగళూరు

D) కోల్‌కతా

జవాబు: B) న్యూఢిల్లీ

వివరణ: నీతి ఆయోగ్ హెడ్‌క్వార్టర్స్ న్యూఢిల్లీలో ఉంది.

10. నీతి ఆయోగ్ ప్రధాన ఉద్దేశం లేదా పాత్ర ఏమిటి?

A) ప్రభుత్వానికి విధానపరమైన సలహాలు అందించే థింక్ ట్యాంక్ (Think Tank)

B) రాష్ట్రాలకు నేరుగా నిధులు కేటాయించే సంస్థ

C) పన్నులు వసూలు చేసే సంస్థ

D) చట్టాలు చేసే శాసనసభ

జవాబు: A) విధానపరమైన సలహాలు అందించే థింక్ ట్యాంక్

వివరణ: ఇది ఆర్థిక విధానాలపై ప్రభుత్వానికి సలహాలు ఇస్తుంది గానీ నిధులు కేటాయించే అధికారం దీనికి లేదు.

11. నీతి ఆయోగ్ దేనిని ప్రోత్సహించడానికి అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది?

A) సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తి (Cooperative Federalism) మరియు పోటీ సమాఖ్య స్ఫూర్తి (Competitive Federalism)

B) కేంద్ర కేంద్రీకృత విధానాలు

C) కేవలం ప్రైవేట్ రంగాలు

D) విదేశీ ఆధిపత్యం

జవాబు: A) సహకార మరియు పోటీ సమాఖ్య స్ఫూర్తి

వివరణ: కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయం కోసం సహకార సమాఖ్యను ఇది ప్రోత్సహిస్తుంది.

12. నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలిలో (Governing Council) ఎవరెవరు సభ్యులుగా ఉంటారు?

A) అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మరియు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు/అడ్మినిస్ట్రేటర్లు

B) కేవలం లోక్‌సభ సభ్యులు

C) కేవలం కేబినెట్ మంత్రులు

D) సుప్రీంకోర్టు జడ్జిలు

జవాబు: A) అన్ని రాష్ట్రాల సీఎంలు మరియు యూటీల ఎల్‌జీలు

వివరణ: గవర్నింగ్ కౌన్సిల్‌లో దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల సీఎంలు, యూటీల పాలకులు సభ్యులుగా ఉంటారు.

13. నీతి ఆయోగ్ కింద గల రెండు ప్రధాన హబ్‌లు (Hubs) ఏవి?

A) టీమ్ ఇండియా హబ్ (Team India Hub) మరియు నాలెడ్జ్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ హబ్ (Knowledge & Innovation Hub)

B) వ్యవసాయ హబ్ మరియు పారిశ్రామిక హబ్

C) గ్రామీణ హబ్ మరియు పట్టణ హబ్

D) ఆర్థిక హబ్ మరియు రక్షణ హబ్

జవాబు: A) టీమ్ ఇండియా హబ్ మరియు నాలెడ్జ్ & ఇన్నోవేషన్ హబ్

వివరణ: నీతి ఆయోగ్ పనితీరు ఈ రెండు హబ్‌ల ద్వారా విభజించబడింది.

14. ‘టీమ్ ఇండియా హబ్’ యొక్క ప్రధాన విధి ఏమిటి?

A) కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడం

B) కొత్త టెక్నాలజీలను కనిపెట్టడం

C) విదేశీ వ్యాపారాలు చేయడం

D) సైనిక వ్యూహాలు రచించడం

జవాబు: A) కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడం

వివరణ: రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యంతో జాతీయ లక్ష్యాలను సాధించడం దీని విధి.

15. ‘నాలెడ్జ్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ హబ్’ దేనికి తోడ్పడుతుంది?

A) నీతి ఆయోగ్ థింక్ ట్యాంక్ సామర్థ్యాన్ని, మేధో సంపత్తిని పెంచడానికి

B) రాష్ట్రాలకు అప్పులు ఇవ్వడానికి

C) ఎన్నికలు నిర్వహించడానికి

D) పన్నులు వసూలు చేయడానికి

జవాబు: A) థింక్ ట్యాంక్ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి

వివరణ: పరిశోధనలు, ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడానికి ఇది తోడ్పడుతుంది.

16. ప్రణాళికా సంఘానికి మరియు నీతి ఆయోగ్ మధ్య ఉన్న ప్రధాన వ్యత్యాసం ఏమిటి?

A) ప్రణాళికా సంఘానికి నిధులు పంచే పవర్ ఉండేది, నీతి ఆయోగ్ కేవలం సలహా సంఘం (థింక్ ట్యాంక్)

B) నీతి ఆయోగ్ రాజ్యాంగ సంస్థ, ప్రణాళికా సంఘం కాదు

C) ప్రణాళికా సంఘంలో సీఎంలు ఉండేవారు కాదు

D) రెండింటి మధ్య ఎలాంటి తేడా లేదు

జవాబు: A) ప్రణాళికా సంఘానికి నిధులు పంచే అధికారం ఉండేది, నీతి ఆయోగ్ కేవలం థింక్ ట్యాంక్

వివరణ: ప్లానింగ్ కమిషన్ ఆర్ధిక కేటాయింపులు చేసేది, నీతి ఆయోగ్ కేవలం సలహాలు ఇస్తుంది.

17. నీతి ఆయోగ్ ప్రాంతీయ కౌన్సిళ్లను (Regional Councils) ఎవరి అవసరాల కోసం ఏర్పాటు చేస్తుంది?

A) నిర్దిష్ట ప్రాంతీయ సమస్యలు లేదా రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలను పరిష్కరించడానికి (ప్రధాని లేదా ఆయన నామినీ అధ్యక్షతన)

B) కేవలం విదేశీ రాయబారుల కోసం

C) సైనిక బలగాల మోహరింపు కోసం

D) ఎన్నికల నిర్వహణ కోసం

జవాబు: A) ప్రాంతీయ సమస్యలు మరియు వివాదాల పరిష్కారానికి

వివరణ: నిర్దిష్ట ప్రాంతాల సమస్యలపై చర్చించడానికి ప్రధాని వీటిని ఏర్పాటు చేస్తారు.

18. నీతి ఆయోగ్ ఎక్స్-అఫీషియో (పదవీరీత్యా) సభ్యులుగా కేంద్ర కేబినెట్ నుండి గరిష్టంగా ఎంత మంది మంత్రులను ప్రధాని నామినేట్ చేయవచ్చు?

A) గరిష్టంగా నలుగురు మంత్రులు (4 Cabinet Ministers)

B) ఇద్దరు మంత్రులు

C) ఐదుగురు మంత్రులు

D) పరిమితి లేదు

జవాబు: A) గరిష్టంగా నలుగురు మంత్రులు

వివరణ: ప్రధాని నామినేట్ చేసిన నలుగురు కేంద్ర మంత్రులు ఇందులో ఎక్స్-అఫీషియో సభ్యులుగా ఉంటారు.

19. నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షునికి ప్రభుత్వంలో ఏ క్యాబినెట్ హోదా ఉంటుంది?

A) కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి హోదా (Cabinet Minister Rank)

B) రాష్ట్ర మంత్రి హోదా

C) కార్యదర్శి హోదా

D) ప్రధాన కార్యదర్శి హోదా

జవాబు: A) కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి హోదా

వివరణ: నీతి ఆయోగ్ వైస్-ఛైర్మన్‌కు కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రికి ఉండే హోదా మరియు వేతన సౌకర్యాలు ఉంటాయి.

20. నీతి ఆయోగ్ పూర్తికాల సభ్యులకు (Full-time Members) ఏ హోదా ఉంటుంది?

A) కేంద్ర రాష్ట్ర మంత్రి హోదా (Minister of State Rank)

B) కేబినెట్ మంత్రి హోదా

C) ఐఏఎస్ కార్యదర్శి హోదా

D) జడ్జి హోదా

జవాబు: A) కేంద్ర రాష్ట్ర మంత్రి హోదా

వివరణ: పూర్తికాల సభ్యులకు ఎంఓఎస్ (MoS) హోదా ఉంటుంది.

21. నీతి ఆయోగ్ పాలకమండలి (Governing Council) మొదటి సమావేశం ఎప్పుడు జరిగింది?

A) 2015 ఫిబ్రవరి 8

B) 2015 జనవరి 1

C) 2015 మార్చి 15

D) 2016 జనవరి 1

జవాబు: A) 2015 ఫిబ్రవరి 8

వివరణ: నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన తొలి గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ మీటింగ్ ఢిల్లీలో జరిగింది.

22. నీతి ఆయోగ్ ప్రవేశపెట్టిన ‘అస్పిరేషనల్ డిస్ట్రిక్ట్స్ ప్రోగ్రామ్’ (Aspirational Districts Programme) ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

A) 2018 జనవరి

B) 2015

C) 2020

D) 2016

జవాబు: A) 2018 జనవరి

వివరణ: దేశంలోని అత్యంత వెనుకబడిన జిల్లాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఈ పథకం తెచ్చారు.

23. నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసే నివేదికలలో రాష్ట్రాల పనితీరును అంచనా వేయడానికి వాడే ‘సమ్మిళిత సూచీలలో’ లేనిది ఏది?

A) ఆరోగ్య సూచీ, విద్య సూచీ, నీటి నిర్వహణ సూచీ మొదలైనవి (షేర్ మార్కెట్ సూచీ ఉండదు)

B) ఆరోగ్య సూచీ

C) నీటి నిర్వహణ సూచీ

D) ఎగుమతి సన్నద్ధత సూచీ

జవాబు: A) షేర్ మార్కెట్ సూచీ

వివరణ: నీతి ఆయోగ్ సామాజిక, ఆర్థిక రంగాలపై ఇండెక్స్‌లు ఇస్తుంది గానీ షేర్ మార్కెట్‌తో సంబంధం లేదు.

24. నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించిన ప్రముఖ ఆర్థికవేత్తల్లో కానివారు ఎవరు?

A) రఘురామ్ రాజన్ (ఈయన నీతి ఆయోగ్ వైస్-ఛైర్మన్ కాలేదు)

B) అరవింద్ పనగరియా

C) రాజీవ్ కుమార్

D) సుమన్ బెరి

జవాబు: A) రఘురామ్ రాజన్

వివరణ: రఘురామ్ రాజన్ ఆర్బీఐ గవర్నర్‌గా పనిచేశారు గానీ నీతి ఆయోగ్ వైస్-ఛైర్మన్ కాలేదు.

25. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ప్రధాన సలహా స్వభావం ఎలాంటిది?

A) బాటమ్-అప్ అప్రోచ్ (Bottom-up approach – క్రింది స్థాయి నుండి పైకి ప్రణాళికలు)

B) టాప్-డౌన్ అప్రోచ్ (Top-down approach)

C) కేంద్రీకృత ప్రణాళిక

D) విదేశీ జోక్య ప్రణాళిక

జవాబు: A) బాటమ్-అప్ అప్రోచ్

వివరణ: రాష్ట్రాల అభిప్రాయాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటూ క్రింది స్థాయి నుంచి ప్రణాళికలు రూపొందించడం దీని ప్రత్యేకత.

భాగం 2: నీతి ఆయోగ్ ప్రచురించే ప్రముఖ సూచీలు మరియు నివేదికలు (ప్రశ్నలు 26 నుండి 60)

26. నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసే ‘SDG ఇండియా ఇండెక్స్’ (Sustainable Development Goals India Index) దేనిని కొలుస్తుంది?

A) సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల సాధనలో రాష్ట్రాల పురోగతిని

B) పేదరిక రేఖను మాత్రమే

C) నిరుద్యోగ శాతాన్ని

D) విదేశీ మారక నిల్వలను

జవాబు: A) సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల సాధనలో రాష్ట్రాల పురోగతిని

వివరణ: ఐరాస SDG లక్ష్యాల ఆధారంగా రాష్ట్రాల పనితీరును ఇది మదింపు చేస్తుంది.

27. నీతి ఆయోగ్ అందించే ‘స్టేట్ హెల్త్ ఇండెక్స్’ (State Health Index) ఏ రంగంలోని పనితీరును అంచనా వేస్తుంది?

A) ఆరోగ్య రంగం మరియు వైద్య సదుపాయాలు

B) వ్యవసాయ రంగం

C) పారిశ్రామిక భద్రత

D) విద్యా ప్రమాణాలు

జవాబు: A) ఆరోగ్య రంగం మరియు వైద్య సదుపాయాలు

వివరణ: రాష్ట్రాలలో ఆరోగ్య సేవల నాణ్యతను ఇది కొలుస్తుంది.

28. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘ఇండిਆ ఇన్నోవేషన్ ఇండెక్స్’ (India Innovation Index) దేనిని ప్రోత్సహిస్తుంది?

A) రాష్ట్రాల మధ్య ఆవిష్కరణలు మరియు సాంకేతికత పోటీని (Innovation & Technology)

B) వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని

C) జనాభా నియంత్రణను

D) పన్నుల వసూళ్లను

జవాబు: A) ఆవిష్కరణలు మరియు సాంకేతికత పోటీని

వివరణ: రాష్ట్రాల వారీగా ఇన్నోవేషన్ సామర్థ్యాలను ఇది విశ్లేషిస్తుంది.

29. నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసే ‘ఎగుమతి సన్నద్ధతా సూచీ’ (Export Preparedness Index – EPI) ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?

A) రాష్ట్రాల ఎగుమతి సామర్థ్యాలు మరియు సన్నద్ధతను మదింపు చేయడం

B) దిగుమతులు పూర్తిగా నిరోధించడం

C) విదేశీ పర్యటనలను పెంచడం

జవాబు: A) రాష్ట్రాల ఎగుమతి సామర్థ్యాలను మదింపు చేయడం

వివరణ: ఎగుమతుల రంగంలో రాష్ట్రాల పోటీతత్వాన్ని ఇది తెస్తుంది.

30. నీతి ఆయోగ్ మరియు కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు కలిసి విడుదల చేసే ‘కాంపోజిట్ వాటర్ మేనేజ్‌మెంట్ ఇండెక్స్’ (CWMI) దేనికి సంబంధించినది?

A) నీటి వనరుల నిర్వహణ మరియు జల సంరక్షణలో రాష్ట్రాల పనితీరు

B) తాగునీటి ధరలు

C) నదుల అనుసంధానం

జవాబు: A) నీటి వనరుల నిర్వహణలో రాష్ట్రాల పనితీరు

వివరణ: దేశంలో నీటి సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొనేలా రాష్ట్రాలను సన్నద్ధం చేయడానికి ఈ ఇండెక్స్ వాడతారు.

(ప్రశ్నలు 31 నుండి 60 వరకు నీతి ఆయోగ్ ఇతర నివేదికలైన స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్, ఎనర్జీ అండ్ క్లైమేట్ ఇండెక్స్, డిజిటల్ హెల్త్ మిషన్ మొదలైన వాటిపై కొనసాగుతాయి…)

31. నీతి ఆయోగ్ ప్రవేశపెట్టిన ‘స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్’ (SEQI) ఏ రంగానికి చెందినది?

A) పాఠశాల విద్యలో నాణ్యతా ప్రమాణాలు మరియు ఫలితాలు

B) ఉన్నత విద్య మరియు యూనివర్సిటీలు

C) సాంకేతిక విద్య

D) వయోజన విద్య

జవాబు: A) పాఠశాల విద్యలో నాణ్యతా ప్రమాణాలు

వివరణ: స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్‌లో రాష్ట్రాల పనితీరును ఇది మదింపు చేస్తుంది.

32. నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసే ‘స్టేట్ ఎనర్జీ అండ్ క్లైమేట్ ఇండెక్స్’ (SECI) ఏ అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటుంది?

A) విద్యుత్ లభ్యత, సరఫరా, ఇంధన సామర్థ్యం మరియు పర్యావరణ వాతావరణం

B) కేవలం సోలార్ పవర్

C) బొగ్గు ఉత్పత్తి మాత్రమే

D) పెట్రోల్ ధరలు

జవాబు: A) విద్యుత్ సరఫరా, ఇంధన సామర్థ్యం మరియు పర్యావరణం

వివరణ: ఇంధన రంగంలో రాష్ట్రాల పురోగతిని ఇది చూపుతుంది.

33. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘నార్త్ ఈస్టర్న్ రీజన్ డిస్ట్రిక్ట్ ఎస్డీజీ ఇండెక్స్’ (NER District SDG Index) ఏ ప్రాంతంపై దృష్టి పెడుతుంది?

A) ఈశాన్య రాష్ట్రాల (North-Eastern States) జిల్లాల అభివృద్ధి

B) దక్షిణ భారత రాష్ట్రాలు

C) తీర ప్రాంతాలు

D) ద్వీపకల్పం

జవాబు: A) ఈశాన్య రాష్ట్రాల జిల్లాల అభివృద్ధి

వివరణ: నార్త్-ఈస్ట్ ప్రాంతంలోని జిల్లాల వారీగా ఎస్డీజీ సాధనను ఇది విశ్లేషిస్తుంది.

34. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంస్థతో కలిసి ‘మహిళా ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా అవార్డులను’ (Women Transforming India Awards) అందిస్తుంది?

A) ఐక్యరాజ్యసమితి (UN Women) మరియు ఇతర భాగస్వాములు

B) ప్రపంచ బ్యాంకు

C) డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ

D) ఐఎంఎఫ్

జవాబు: A) UN Women

వివరణ: దేశంలో మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు, సాధికారత సాధించిన మహిళలను గుర్తించడానికి ఈ అవార్డులు ఇస్తారు.

35. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్’ (AIM) ను ప్రారంభించింది?

A) 2016

B) 2015

C) 2018

D) 2020

జవాబు: A) 2016

వివరణ: దేశంలో ఇన్నోవేషన్ మరియు ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌ను ప్రోత్సహించడానికి AIM ని నీతి ఆయోగ్ తెచ్చింది.

36. అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్ కింద పాఠశాలల్లో సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ ఆసక్తిని పెంచడానికి ఏ లాబ్స్‌ను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు?

A) అటల్ టింకరింగ్ లాబ్స్ (Atal Tinkering Labs – ATL)

B) డిజిటల్ లాబ్స్

C) రోబోటిక్స్ లాబ్స్

D) సైన్స్ పార్క్ లాబ్స్

జవాబు: A) అటల్ టింకరింగ్ లాబ్స్ (ATL)

వివరణ: పాఠశాల విద్యార్థులలో సృజనాత్మకతను పెంపొందించడానికి వీటిని ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.

37. అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్ కింద కాలేజీలు, స్టార్టప్‌లలో ఇంక్యుబేషన్ కేంద్రాలను ఏ పేరుతో ఏర్పాటు చేస్తున్నారు?

A) అటల్ ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్స్ (AIC)

B) అటల్ రీసెర్చ్ హబ్

C) టెక్నో సెంటర్స్

D) ఇన్నోవేషన్ హబ్స్

జవాబు: A) అటల్ ఇంక్యుబేషన్ సెంటర్స్ (AIC)

వివరణ: నూతన వ్యాపార ఆలోచనలకు ఇంక్యుబేషన్ సదుపాయం కల్పిస్తారు.

38. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘డిజిటల్ ఇండియా హెచ్‌ఐఎం’ లేదా ఆరోగ్య రంగానికి సంబంధించి డిజిటల్ హెల్త్ బ్లూప్రింట్ తెచ్చింది?

A) 2019 – 2020 కాలంలో (నేషనల్ డిజిటల్ హెల్త్ మిషన్ రూపకల్పనలో)

B) 2015

C) 2022

D) 2016

జవాబు: A) 2019-2020 కాలంలో

వివరణ: దేశ ఆరోగ్య రంగాన్ని డిజిటలీకరించడానికి నీతి ఆయోగ్ బ్లూప్రింట్ ఇచ్చింది.

39. నీతి ఆయోగ్ ‘బ్యాంక్ ఆఫ్ ఐడియాస్’ (Bank of Ideas) లేదా ఇన్నోవేషన్ పోర్టల్‌ను ఎవరి కోసం తెచ్చింది?

A) దేశంలో సృజనాత్మక ఆలోచనలు, విధానాలను పంచుకోవడానికి

B) బ్యాంకు ఖాతాలు తెరవడానికి

C) అప్పులు ఇవ్వడానికి

D) ఉద్యోగాల వెతుకులాట కోసం

జవాబు: A) సృజనాత్మక ఆలోచనలు పంచుకోవడానికి

వివరణ: పాలనాపరమైన మెరుగైన విధానాలను సేకరించడానికి ఇది తోడ్పడుతుంది.

40. నీతి ఆయోగ్ ‘వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ మరియు ఫార్మర్ ఫ్రెండ్లీ రిఫార్మ్స్ ఇండెక్స్’ (Agriculture Marketing and Farmer Friendly Reforms Index) ద్వారా దేనిని పరిశీలిస్తుంది?

A) రాష్ట్రాలు వ్యవసాయ మార్కెట్లలో తెచ్చిన సంస్కరణలను

B) రైతుల రుణాల మాఫీని

C) ఎరువుల ఉత్పత్తిని

D) కనీస మద్దతు ధరల పంపిణీని

జవాబు: A) రాష్ట్రాలు తెచ్చిన వ్యవసాయ మార్కెట్ సంస్కరణలను

వివరణ: ఏపీఎంసీ సంస్కరణలు, కాంట్రాక్ట్ ఫార్మింగ్ వంటి అంశాలపై రాష్ట్రాల పనితీరును ఇది మదింపు చేస్తుంది.

(ప్రశ్నలు 41 నుండి 60 వరకు నీతి ఆయోగ్ ఇతర వ్యూహాత్మక పత్రాలు, ఇంధన విధానాలు, ఎఐ వ్యూహాలు మొదలైనవాటిపై కొనసాగుతాయి)

41. నీతి ఆయోగ్ కృత్రిమ మేధస్సు (Artificial Intelligence) పై జాతీయ వ్యూహాత్మక పత్రాన్ని ఏ పేరుతో విడుదల చేసింది?

A) నేషనల్ స్ట్రాటజీ ఫॉर ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (#AIforAll)

B) డిజిటల్ ఇండియా AI

C) రోబోటిక్ పాలసీ

D) ఫ్యూచర్ AI

జవాబు: A) #AIforAll (నేషనల్ స్ట్రాటజీ ఫర్ ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్)

వివరణ: ఆరోగ్య, వ్యవసాయ, విద్యారంగాల్లో AI ని వాడటానికి నీతి ఆయోగ్ ఈ వ్యూహం తెచ్చింది.

42. నీతి ఆయోగ్ ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీని ప్రోత్సహించడానికి ఏ నివేదికను లేదా మిషన్‌ను ప్రముఖంగా సమర్థించింది?

A) నేషనల్ ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ మిషన్ మరియు బ్యాటరీ స్వాపింగ్ పాలసీ

B) పెట్రోల్ కార్ల నిషేధ చట్టం

C) డీజిల్ సబ్సిడీ

D) రోడ్డు రవాణా నిబంధనలు

జవాబు: A) బ్యాటరీ స్వాపింగ్ పాలసీ మరియు ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ

వివరణ: ఈవీ (EV) వాహనాల వినియోగాన్ని పెంచడానికి నీతి ఆయోగ్ సిఫారసులు చేసింది.

43. నీతి ఆయోగ్ భారతదేశంలో ‘ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్లు మరియు త్రీ-వీలర్ల’ అమ్మకాలను ఎప్పటి నాటికి వంద శాతం చేయాలని సిఫారసు చేసింది?

A) 2030 నాటికి నిర్దిష్ట లక్ష్యాలతో (EV Transition)

B) 2025 నాటికి

C) 2035 నాటికి

D) 2050 నాటికి

జవాబు: A) 2030 నాటికి నిర్దిష్ట లక్ష్యాలతో

వివరణ: కాలుష్య నియంత్రణ కోసం ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలకు మారాలని నీతి ఆయోగ్ సూచించింది.

44. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘వ్యాసంగాలు మరియు వ్యూహాత్మక పత్రాలు’ (Strategy for New India @ 75) ను విడుదల చేసింది?

A) 2018 డిసెంబర్

B) 2015

C) 2020

D) 2022

జవాబు: A) 2018 డిసెంబర్

వివరణ: స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 75 ఏళ్లు పూర్తవుతున్న సందర్భంగా ‘న్యూ ఇండియా @ 75’ వ్యూహాత్మక పత్రాన్ని తెచ్చారు.

45. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘స్ట్రాటజీ ఫర్ న్యూ ఇండియా @ 75’ ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?

A) ఆర్థిక వృద్ధిని వేగవంతం చేసి, 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు భారత్‌ను నడిపించడం

B) వ్యవసాయాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేయడం

C) జనాభాను తగ్గించడం

D) విదేశీ రుణాలు తీసుకోవడం

జవాబు: A) 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు నడిపించడం

వివరణ: సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం వివిధ రంగాలవారీ లక్ష్యాలను ఇది నిర్దేశించింది.

46. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంస్థతో కలిసి దేశంలో పోషకాహార లోపం (Malnutrition) నివారణకు ‘పోషణ్ అభియాన్’ అమలులో భాగస్వామిగా ఉంది?

A) మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖతో కలిసి

B) డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ తో కలిసి

C) ప్రపంచ బ్యాంకుతో కలిసి

D) ఐక్యరాజ్యసమితితో కలిసి

జవాబు: A) మహిళా మరియు శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖతో కలిసి

వివరణ: పోషణ్ అభియాన్ విజయవంతం కావడానికి నీతి ఆయోగ్ మానిటరింగ్ చేస్తుంది.

47. నీతి ఆయోగ్ ప్రవేశపెట్టిన ‘కాన్‌పోజిట్ వాటర్ మేనేజ్‌మెంట్ ఇండెక్స్’ (CWMI) లో ఏ రాష్ట్రం పలుసార్లు మొదటి స్థానంలో నిలిచింది?

A) గుజరాత్ (లేదా మధ్యప్రదేశ్, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాలు మెరుగైన స్థానాల్లో నిలిచాయి)

B) కేరళ

C) బీహార్

D) పంజాబ్

జవాబు: A) గుజరాత్ / ఆంధ్రప్రదేశ్ (వివిధ సంవత్సరాల్లో)

వివరణ: నీటి నిర్వహణలో మెరుగైన ప్రతిభ చూపిన రాష్ట్రాలకు ఈ ర్యాంకులు ఇస్తారు.

48. నీతి ఆయోగ్ ఎగుమతి సన్నద్ధతా సూచీ (EPI) లో ఏ రాష్ట్రం తరచుగా అగ్రస్థానంలో నిలుస్తోంది?

A) గుజరాత్ (Gujarat)

B) మహారాష్ట్ర

C) తమిళనాడు

D) కర్ణాటక

జవాబు: A) గుజరాత్

వివరణ: ఎగుమతుల మౌలిక వసతుల్లో గుజరాత్ ముందు వరుసలో ఉంది.

49. నీతి ఆయోగ్ ‘ఇండియా ఇన్నోవేషన్ ఇండెక్స్’ లో ప్రధానంగా ఏ రకమైన రాష్ట్రాలు (Major States) అగ్రస్థానంలో ఉంటున్నాయి?

A) కర్ణాటక, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర వంటి రాష్ట్రాలు

B) బీహార్, జార్ఖండ్

C) రాజస్థాన్, ఒడిశా

D) పంజాబ్, హర్యానా

జవాబు: A) కర్ణాటక, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర

వివరణ: ఐటీ, ఇన్నోవేషన్ రంగాల్లో ఈ రాష్ట్రాలు ముందంజలో ఉన్నాయి.

50. నీతి ఆయోగ్ యొక్క పాలక మండలి సమావేశాలకు ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు?

A) ప్రధాన మంత్రి (Prime Minister)

B) రాష్ట్రపతి

C) నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు

D) కేంద్ర హోంమంత్రి

జవాబు: A) ప్రధాన మంత్రి

వివరణ: గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ మీటింగ్స్ అన్నీ ప్రధాని అధ్యక్షుడిగా జరుగుతాయి.

భాగం 3: నిర్మాణం, ప్రస్తుత నాయకత్వం మరియు ఇతర ముఖ్యాంశాలు (ప్రశ్నలు 51 నుండి 100)

51. నీతి ఆయోగ్ ప్రస్తుత (2026 నాటి) చైర్మన్ ఎవరు?

A) నరేంద్ర మోదీ (ప్రధాన మంత్రి)

B) అశోక్ కుమార్ లాహిరి

C) అనురాగ్ జైన్

D) అమిత్ షా

జవాబు: A) నరేంద్ర మోదీ

వివరణ: ప్రధాని హోదాలో నరేంద్ర మోదీ నీతి ఆయోగ్ చైర్మన్‌గా కొనసాగుతున్నారు.

52. నీతి ఆయోగ్ ప్రస్తుత (2026 ఏప్రిల్ నాటికి నియమితులైన) ఉపాధ్యక్షులు (Vice-Chairperson) ఎవరు?

A) అశోక్ కుమార్ లాహిరి (Ashok Kumar Lahiri)

B) సుమన్ బెరి

C) రాజీవ్ కుమార్

D) అరవింద్ పనగరియా

జవాబు: A) అశోక్ కుమార్ లాహిరి

వివరణ: ప్రముఖ ఆర్థికవేత్త అశోక్ కుమార్ లాహిరి నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడిగా నియమితులయ్యారు.

53. నీతి ఆయోగ్ ప్రస్తుత (2026 ఆగస్టు నాటికి బాధ్యతలు చేపట్టిన) ముఖ్య కార్యనిర్వహణ అధికారి (CEO) ఎవరు?

A) అనురాగ్ జైన్ (Anurag Jain – IAS)

B) బి.వి.ఆర్. సుబ్రహ్మణ్యం

C) పరమేశ్వరన్ అయ్యర్

D) అమితాబ్ కాంత్

జవాబు: A) అనురాగ్ జైన్

వివరణ: 1989 బ్యాచ్ ఐఏఎస్ అధికారి అనురాగ్ జైన్ నీతి ఆయోగ్ సీఈఓగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు.

54. నీతి ఆయోగ్ పాలక మండలిలో (Governing Council) కింద పేర్కొన్న వారిలో ఎవరు సభ్యులుగా ఉండరు?

A) సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి (ఈయన సభ్యుడు కాదు)

B) అన్ని రాష్ట్రాల సీఎంలు

C) ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూ కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రులు/ఎల్‌జీలు

D) కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు

జవాబు: A) సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

వివరణ: న్యాయవ్యవస్థకు నీతి ఆయోగ్ గవర్నింగ్ కౌన్సిల్‌తో సంబంధం లేదు.

55. నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటుకు సంబంధించి కేంద్ర మంత్రివర్గం తీర్మానం ఎప్పుడు చేయబడింది?

A) 2014 డిసెంబర్ / 2015 జనవరి

B) 2013

C) 2016

D) 2012

జవాబు: A) 2014 డిసెంబర్ / 2015 జనవరి

వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో కేబినెట్ తీర్మానంతో ఇది రూపాంతరం చెందింది.

56. నీతి ఆయోగ్ యొక్క అధికారిక వెబ్‌సైట్ లేదా దాని ప్రకారము ప్రధాన విధి కానిది ఏది?

A) ప్రత్యక్షంగా రాష్ట్రాలకు పద్దుల కేటాయించడం మరియు గ్రాంట్లు విడుదల చేయడం (ఇది నీతి ఆయోగ్ చేయదు)

B) వ్యూహాత్మక మరియు సాంకేతిక సలహాలు ఇవ్వడం

C) సహకార సమాఖ్యను ప్రోత్సహించడం

D) మానిటరింగ్ మరియు ఎవాల్యుయేషన్ (పర్యవేక్షణ, మూల్యాంకనం)

జవాబు: A) రాష్ట్రాలకు నిధులు, గ్రాంట్లు విడుదల చేయడం

వివరణ: నిధులు పంచే అధికారం కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖకు / ఫైనాన్స్ కమిషన్‌కు ఉంటుంది గానీ నీతి ఆయోగ్ ఇవ్వదు.

57. నీతి ఆయోగ్ పూర్తికాల సభ్యులలో (Full-time Members) శాస్త్రవేత్తలు, ఆర్థికవేత్తలు ఉంటారు; ప్రస్తుత ప్యానెల్‌లో సభ్యులుగా ఉన్న ప్రముఖులు ఎవరు?

A) విజయ్ కుమార్ సరస్వత్, రమేష్ చంద్, వినోద్ కుమార్ పాల్, అరవింద్ విర్మాని మరియు గోవర్ధన్ దాస్ మొదలైనవారు

B) కేవలం రాజకీయ నాయకులు

C) కేవలం విదేశీ నిపుణులు

D) సుప్రీంకోర్టు జడ్జిలు

జవాబు: A) విజయ్ కుమార్ సరస్వత్, రమేష్ చంద్, వినోద్ కుమార్ పాల్ తదితరులు

వివరణ: నీతి ఆయోగ్ ప్యానెల్‌లో వివిధ రంగాల నిపుణులు పూర్తికాల సభ్యులుగా ఉంటారు.

58. నీతి ఆయోగ్ రూపకల్పనలో ‘టాప్-డౌన్’ విధానానికి బదులుగా ఏ విధానానికి పెద్దపీట వేసింది?

A) బాటమ్-అప్ విధానం (Bottom-up approach)

B) కేంద్రీకృత విధానం

C) ఏకపక్ష విధానం

D) యాదృచ్ఛిక విధానం

జవాబు: A) బాటమ్-అప్ విధానం

వివరణ: గ్రామ, రాష్ట్ర స్థాయిల నుండి అభిప్రాయాలను సేకరించి జాతీయ ప్రణాళికలు రూపకల్పన చేయడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.

59. భారతదేశంలో సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తిని పెంపొందించడంలో నీతి ఆయోగ్ నిర్వహించే కీలక వేదిక ఏది?

A) గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ (పాలక మండలి) సమావేశాలు

B) పార్లమెంట్ ఉమ్మడి సమావేశాలు

C) సుప్రీంకోర్టు సమావేశాలు

D) కేబినెట్ సమావేశాలు

జవాబు: A) గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ సమావేశాలు

వివరణ: ప్రధాని మరియు సీఎంలందరూ ఒకే వేదికపై చర్చించే ప్రధాన వేదిక ఇదే.

60. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘నేషనల్ హెల్త్ అసిస్టెన్స్’ లేదా ఆరోగ్య రంగానికి సంబంధించి ‘సస్స్టైనబుల్ యాక్షన్ ఫర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ హ్యూమన్ క్యాపిటల్’ (SATH-H) కార్యక్రమం ప్రారంభించింది?

A) 2017

B) 2015

C) 2020

D) 2012

జవాబు: A) 2017

వివరణ: మానవ వనరుల అభివృద్ధి, ముఖ్యంగా విద్య, ఆరోగ్య రంగాల్లో రాష్ట్రాలకు సహాయం చేయడానికి SATH కార్యక్రమం తెచ్చారు.

(ప్రశ్నలు 61 నుండి 100 వరకు నీతి ఆయోగ్ అనుబంధ విభాగాలు, ప్రత్యేక సూచీలు మరియు సంస్కరణలపై ప్రశ్నలు)

61. నీతి ఆయోగ్ కింద పనిచేసే ‘అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్’ (AIM) డైరెక్టర్ లేదా మిషన్ డైరెక్టర్‌గా ఎవరు వ్యవహరిస్తారు?

A) ప్రభుత్వంచే నియమించబడిన ప్రముఖ సాంకేతిక నిపుణులు (ఉదా: చింతన్ వైష్ణవ్ తదితరులు)

B) ఆర్బీఐ గవర్నర్

C) రక్షణ మంత్రి

D) విదేశీ రాయబారి

జవాబు: A) ప్రభుత్వంచే నియమించబడిన నిపుణులు

వివరణ: AIM డైరెక్టర్ ఆధ్వర్యంలో ఇన్నోవేషన్ కార్యక్రమాలు నడుస్తాయి.

62. నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసే ‘ఇండియా ఇన్నోవేషన్ ఇండెక్స్’లో ఈశాన్య మరియు కొండ ప్రాంతాల రాష్ట్రాల (Hilly & NE States) జాబితాలో తరచుగా ప్రథమ స్థానంలో నిలిచే రాష్ట్రం ఏది?

A) హిమాచల్ ప్రదేశ్ లేదా మణిపూర్/ఉత్తరాఖండ్

B) సిక్కిం

C) అస్సాం

D) త్రిపుర

జవాబు: A) హిమాచల్ ప్రదేశ్ / ఉత్తరాఖండ్

వివరణ: పర్వత ప్రాంతాల కేటగిరీలో ఈ రాష్ట్రాలు ముందుంటాయి.

63. నీతి ఆయోగ్ ‘జిల్లా ఆకాంక్షిత ప్రణాళిక’ (Aspirational Districts Programme) కింద ఎన్ని జిల్లాలను మొదట ఎంపిక చేశారు?

A) 112 జిల్లాలు

B) 50 జిల్లాలు

C) 200 జిల్లాలు

D) 500 జిల్లాలు

జవాబు: A) 112 జిల్లాలు

వివరణ: దేశవ్యాప్తంగా వెనుకబడిన 112 జిల్లాలను ఈ కార్యక్రమం కింద అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.

64. నీతి ఆయోగ్ ప్రవేశపెట్టిన ‘స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్’ (SEQI) లో ఏ రాష్ట్రం మెరుగైన పనితీరు కనబరిచింది?

A) కేరళ (Kerala)

B) బీహార్

C) ఉత్తరప్రదేశ్

D) జార్ఖండ్

జవాబు: A) కేరళ

వివరణ: పాఠశాల విద్య నాణ్యతలో కేరళ తరచుగా అగ్రస్థానంలో నిలుస్తోంది.

65. నీతి ఆయోగ్ ‘ఎనర్జీ అండ్ క్లైమేట్ ఇండెక్స్’ (SECI) లో పెద్ద రాష్ట్రాల కేటగిరీలో అగ్రస్థానంలో నిలిచిన రాష్ట్రం ఏది?

A) గుజరాత్ (Gujarat)

B) కేరళ

C) పంజాబ్

D) హర్యానా

జవాబు: A) గుజరాత్

వివరణ: ఇంధన రంగం మరియు వాతావరణ అనుకూలతలో గుజరాత్ ముందుంది.

66. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘కాంపోజిట్ వాటర్ మేనేజ్‌మెంట్ ఇండెక్స్’ నివేదికను ఎవరి భాగస్వామ్యంతో విడుదల చేస్తారు?

A) జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖతో కలిసి

B) వ్యవసాయ శాఖతో కలిసి

C) రక్షణ శాఖతో కలిసి

D) విదేశీ శాఖతో కలిసి

జవాబు: A) జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ

వివరణ: జల వనరుల మంత్రిత్వ శాఖతో కలిసి నీతి ఆయోగ్ ఈ నివేదిక ఇస్తుంది.

67. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘నేషనల్ డేటా అండ్ అనలిటిక్స్ ప్లాట్‌ఫాం’ (NDAP) ను ప్రారంభించింది?

A) 2022

B) 2018

C) 2015

D) 2020

జవాబు: A) 2022

వివరణ: ప్రభుత్వ డేటాను ప్రజలకు, పరిశోధకులకు సులభంగా అందుబాటులో ఉంచడానికి NDAP తెచ్చారు.

68. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో దేశంలో ‘బ్యాటరీ స్వాపింగ్ పాలసీ’ ముసాయిదాను విడుదల చేసింది?

A) 2022

B) 2019

C) 2015

D) 2024

జవాబు: A) 2022

వివరణ: ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల రంగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి బ్యాటరీ మార్పిడి విధానాన్ని తెచ్చారు.

69. నీతి ఆయోగ్ ‘డబ్ల్యూఈఎఫ్’ (WEF – వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరమ్) తో కలిసి ఏ రంగంలో సెంటర్‌ను ఏర్పాటు చేసింది?

A) ఫోర్త్ ఇండస్ట్రియల్ రెవల్యూషన్ (Fourth Industrial Revolution – C4IR India in Mumbai)

B) వ్యవసాయ విప్లవం

C) డిజిటల్ కరెన్సీ

D) అంతరిక్ష పరిశోధన

జవాబు: A) నాల్గవ పారిశ్రామిక విప్లవం (C4IR)

వివరణ: ముంబైలో వరల్డ్ ఎకనామిక్ ఫోరమ్‌తో కలిసి ఈ సెంటర్ ఏర్పాటు చేశారు.

70. నీతి ఆయోగ్ యొక్క పాలకమండలి సమావేశాలు సాధారణంగా సంవత్సరానికి ఎన్నిసార్లు జరుగుతాయి?

A) సంవత్సరానికి కనీసం ఒకసారైనా (Annual Meetings)

B) నెలకు ఒకసారి

C) ఆరు నెలలకు ఒకసారి

D) ఐదేళ్లకు ఒకసారి

జవాబు: A) సంవత్సరానికి ఒకసారి

వివరణ: ప్రధాన మంత్రి అధ్యక్షతన గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ సమావేశం ఏటా జరుగుతుంది.

71. నీతి ఆయోగ్ ‘ఇండియాస్ బూమింగ్ గిగ్ అండ్ ఫ్లాట్‌ఫాం ఎకానమీ’ (India’s Booming Gig and Platform Economy) నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో విడుదల చేసింది?

A) 2022

B) 2019

C) 2016

D) 2024

జవాబు: A) 2022

వివరణ: గిగ్ వర్కర్లు (డెలివరీ బాయ్స్, ఫ్రీలాన్సర్లు) ఉపాధి అవకాశాలపై ఈ నివేదిక వదిలారు.

72. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంస్థతో కలిసి ‘గ్రీన్ హైడ్రోజన్’ అభివృద్ధిపై వ్యూహాత్మక పత్రాలు రూపొందిస్తోంది?

A) కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE)

B) రక్షణ శాఖ

C) రైల్వే శాఖ

D) హోం శాఖ

జవాబు: A) MNRE (నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన శాఖ)

వివరణ: హరిత ఇంధన వనరుల పెంపునకు నీతి ఆయోగ్ కృషి చేస్తోంది.

73. నీతి ఆయోగ్ ‘ఎగుమతి సన్నద్ధతా సూచీ’ (EPI) లో భూపరివేష్టిత రాష్ట్రాల (Landlocked States) కేటగిరీలో అగ్రస్థానంలో నిలిచే రాష్ట్రం ఏది?

A) హర్యానా / పంజాబ్ / తెలంగాణ (వివిధ సార్లు ముందున్నాయి)

B) బీహార్

C) జార్ఖండ్

D) ఛత్తీస్‌గఢ్

జవాబు: A) హర్యానా / తెలంగాణ

వివరణ: ల్యాండ్‌లాక్డ్ స్టేట్స్ కేటగిరీలో ఈ రాష్ట్రాలు ముందంజలో ఉన్నాయి.

74. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ప్రధాన లక్ష్యాలలో ‘సహకార సమాఖ్య’ సాధనకు ఉదాహరణగా ఏది నిలుస్తుంది?

A) రాష్ట్రాల అభిప్రాయాలతో కూడిన విధాన రూపకల్పన మరియు ఉత్తమ విధానాల (Best Practices) బదిలీ

B) రాష్ట్రాలను నియంత్రించడం

C) రాష్ట్రాల బడ్జెట్ రద్దు చేయడం

D) కేంద్రం చెప్పినట్లే వినాలని ఒత్తిడి చేయడం

జవాబు: A) రాష్ట్రాల అభిప్రాయాలతో విధాన రూపకల్పన

వివరణ: రాష్ట్రాలను భాగస్వామ్యం చేయడం సహకార సమాఖ్య లక్షణం.

75. నీతి ఆయోగ్ ప్రవేశపెట్టిన ‘హెల్త్ సెక్టార్ ఫైనాన్సింగ్ అండ్ డెలివరీ ఇన్ ఇండియా’ నివేదిక దేనికి సిఫారసులు చేసింది?

A) ఆరోగ్య రంగంలో సార్వత్రిక బీమా మరియు ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ బలోపేతం

B) ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల మూసివేత

C) విదేశీ వైద్యుల నిషేధం

D) ఆయుర్వేదం రద్దు

జవాబు: A) సార్వత్రిక ఆరోగ్య బీమా మరియు ప్రాథమిక వైద్యం

వివరణ: అందరికీ వైద్యం అందేలా సిఫారసులు చేసింది.

76. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘నేషనల్ మల్టిడైమెన్షనల్ పావర్టీ ఇండెక్స్’ (MPI) మొదటి బేస్‌లైన్ నివేదికను విడుదల చేసింది?

A) 2021

B) 2018

C) 2015

D) 2023

జవాబు: A) 2021

వివరణ: బహుమితీయ పేదరికంపై నీతి ఆయోగ్ తొలిసారిగా 2021లో నివేదిక ఇచ్చింది.

77. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్’ ద్వారా ఇప్పటివరకు వేలాది పాఠశాలల్లో ఏర్పాటు చేసిన ‘అటల్ టింకరింగ్ లాబ్స్’ ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి?

A) విద్యార్థులలో మానిప్యులేటివ్ స్కిల్స్, రోబోటిక్స్, ఐఓటీ వంటి సృజనాత్మక నైపుణ్యాలు పెంపొందించడం

B) కేవలం కంప్యూటర్ గేమ్స్ ఆడటం

C) పరీక్షల్లో మార్కులు తెప్పించడం

D) కేవలం హోంవర్క్ చేయించడం

జవాబు: A) రోబోటిక్స్, ఐఓటీ వంటి సృజనాత్మక నైపుణ్యాలు పెంచడం

వివరణ: విద్యార్థులకు ప్రాక్టికల్ సైన్స్ నైపుణ్యాలు నేర్పడం.

78. నీతి ఆయోగ్ ‘ఫుడ్ సేఫ్రటీ ఇండెక్స్’ (Food Safety Index) ని ఎవరి సహకారంతో ఇస్తుంది?

A) ఎఫ్ఎస్ఎస్‌ఏఐ (FSSAI – ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా)

B) డబ్ల్యూహెచ్‌ఓ

C) వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ

D) ఐసీఏఆర్

జవాబు: A) FSSAI

వివరణ: ఆహార భద్రత ప్రమాణాలపై ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐతో కలిసి నీతి ఆయోగ్ నివేదిక ఇస్తుంది.

79. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘ఇండియా ఇన్నోవేషన్ ఇండెక్స్’ లో కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల (UTs) కేటగిరీలో తరచుగా ప్రథమ స్థానంలో నిలిచే ప్రాంతం ఏది?

A) చండీగఢ్ లేదా ఢిల్లీ

B) పుదుచ్చేరి

C) లడఖ్

D) అండమాన్ నికోబార్

జవాబు: A) చండీగఢ్ / ఢిల్లీ

వివరణ: యూటీల విభాగంలో ఇవి ముందుంటాయి.

80. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘ఎగుమతి సన్నద్ధతా సూచీ’ (EPI) లో హిమాలయ / ఈశాన్య రాష్ట్రాల కేటగిరీలో ముందున్న రాష్ట్రం ఏది?

A) ఉత్తరాఖండ్ / హిమాచల్ ప్రదేశ్

B) సిక్కిం

C) అస్సాం

D) మేఘాలయ

జవాబు: A) ఉత్తరాఖండ్ / హిమాచల్ ప్రదేశ్

వివరణ: కొండ ప్రాంతాల కేటగిరీలో ఈ రాష్ట్రాలు ముందుంటాయి.

81. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘వ్యర్థాల నుండి సంపద’ (Waste to Wealth) మిషన్‌ను ప్రోత్సహించడానికి మార్గదర్శకాలు తెచ్చింది?

A) 2019-2020 కాలంలో

B) 2015

C) 2023

D) 2016

జవాబు: A) 2019-2020

వివరణ: వృత్తాకార ఆర్థిక వ్యవస్థ (Circular Economy) సాధనకు ఇది తోడ్పడుతుంది.

82. నీతి ఆయోగ్ ప్రవేశపెట్టిన ‘పోషణ్ అభియాన్’ మానిటరింగ్ కోసం ఏ ప్రత్యేక డ్యాష్‌బోర్డ్‌ను వాడుతున్నారు?

A) పోషణ్ ట్రాకర్ డ్యాష్‌బోర్డ్ (Poshan Tracker)

B) డిజిటల్ హెల్త్ పోర్టల్

C) ఆరోగ్య సేతు

D) ఈ-శ్రమ్

జవాబు: A) పోషణ్ ట్రాకర్ డ్యాష్‌బోర్డ్

వివరణ: అంగన్‌వాడీల ద్వారా పిల్లల పోషకాహార స్థాయిలను దీనితో పర్యవేక్షిస్తారు.

83. నీతి ఆయోగ్ యొక్క పూర్తికాల సభ్యుడిగా పనిచేసిన ప్రముఖ వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త / నిపుణుడు ఎవరు?

A) రమేష్ చంద్ (Ramesh Chand)

B) ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్

C) వర్గీస్ కురియన్

D) జె.సి. బోస్

జవాబు: A) రమేష్ చంద్

వివరణ: వ్యవసాయ రంగ నిపుణుడు రమేష్ చంద్ నీతి ఆయోగ్ పూర్తికాల సభ్యుడిగా కొనసాగుతున్నారు.

84. నీతి ఆయోగ్ యొక్క పూర్తికాల సభ్యుడిగా వైద్య రంగం నుండి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ప్రముఖ నిపుణుడు ఎవరు?

A) డా. వినోద్ కుమార్ పాల్ (Dr. V.K. Paul)

B) డా. గులేరియా

C) డా. నరేష్ త్రెహాన్

D) డా. దేవి శెట్టి

జవాబు: A) డా. వినోద్ కుమార్ పాల్

వివరణ: వైద్య ఆరోగ్య రంగ నిపుణుడు వినోద్ కుమార్ పాల్ నీతి ఆయోగ్ సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

85. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ప్రధాన సలహాదారు లేదా చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ పాత్రను పోషించే విభాగం లేదా వ్యవస్థ ఏది?

A) రీసెర్చ్ అండ్ పాలసీ వింగ్ (Research & Policy Wing)

B) ఫైనాన్స్ వింగ్

C) డిఫెన్స్ వింగ్

D) విదేశీ వ్యవహారాల వింగ్

జవాబు: A) రీసెర్చ్ అండ్ పాలసీ వింగ్

వివరణ: ఆర్థిక విధానాల రూపకల్పనకు ఈ విభాగం పనిచేస్తుంది.

86. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో దేశంలో ‘ఫాస్ట్ ట్రాక్ ఎలక్ట్రిక్ వెహికల్’ ప్రమోషన్ కోసం ‘రాహి’ (RAHI) లేదా ఈవీ ప్రచారాలను సమర్థించింది?

A) 2019-2021 కాలంలో (FAME పథకాలకు మద్దతుగా)

B) 2015

C) 2024

D) 2016

జవాబు: A) 2019-2021 కాలంలో

వివరణ: ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల రవాణాను ప్రోత్సహించడానికి నీతి ఆయోగ్ పలు నివేదికలు ఇచ్చింది.

87. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంస్థతో కలిసి ‘ఇండియాస్ డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ రెవల్యూషన్’ నివేదికను తెచ్చింది?

A) రాకీ माउంటైన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ (RMI) మరియు ప్రపంచ బ్యాంకు సహకారంతో

B) ఆర్బీఐ సహకారంతో మాత్రమే

C) ఎస్‌బీఐ సహకారంతో

D) నాబార్డ్ సహకారంతో

జవాబు: A) RMI మరియు ఇతర అంతర్జాతీయ సంస్థల సహకారంతో

వివరణ: డిజిటల్ బ్యాంకింగ్, ఎనర్జీ రంగాలపై నీతి ఆయోగ్ RMI తో కలిసి పని చేసింది.

88. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ‘ఆకాంక్షిత జిల్లాల కార్యక్రమం’ (ADP) విజయవంతం కావడానికి ఏ పద్ధతిలో ర్యాంకులు ఇస్తారు?

A) డెల్టా ర్యాంకింగ్ (Delta Ranking – నెలవారీగా అభివృద్ధిలో జరిగిన పురోగతి ఆధారంగా)

B) కేవలం వార్షిక లాటరీ పద్ధతి

C) జనాభా ఆధారంగా

D) విదేశీ నిధుల ఆధారంగా

జవాబు: A) డెల్టా ర్యాంకింగ్ (మాసవారీ పురోగతి)

వివరణ: జిల్లాల వారీగా నెలవారీ సాధించిన ప్రగతిని బట్టి డెల్టా ర్యాంకులు ఇస్తారు.

89. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘భారతదేశంలో మిల్ల్లెట్స్ (చిరుధాన్యాలు) ప్రోత్సాహం’పై ప్రత్యేక వ్యూహ పత్రాన్ని విడుదల చేసింది?

A) 2022-2023 (అంతర్జాతీయ చిరుధాన్యాల సంవత్సరానికి ముందు/సమయంలో)

B) 2015

C) 2018

D) 2020

జవాబు: A) 2022-2023

వివరణ: చిరుధాన్యాల (శ్రీ అన్న) సాగును, వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి నీతి ఆయోగ్ సూచనలు ఇచ్చింది.

90. నీతి ఆయోగ్ యొక్క పాలక మండలిలో ప్రత్యేక ఆహ్వానితులుగా (Special Invitees) ఎవరిని పిలుస్తారు?

A) కేంద్ర మంత్రులు, ప్రముఖ నిపుణులు మరియు ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించబడిన సీఎంలు/ఎల్‌జీలు

B) విదేశీ దేశాల అధ్యక్షులు

C) సుప్రీంకోర్టు రిటైర్డ్ జడ్జిలు

D) పెద్ద వ్యాపారవేత్తలు మాత్రమే

జవాబు: A) కేంద్ర మంత్రులు మరియు నిపుణులు

వివరణ: అవసరమైనప్పుడు ప్రత్యేక ఆహ్వానితులుగా నిపుణులను సమావేశాలకు పిలుస్తారు.

91. నీతి ఆయోగ్ ‘ఇండియాస్ వాటర్ మేనేజ్‌మెంట్’ నివేదిక ప్రకారం భారతదేశం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్య ఏమిటి?

A) తీవ్రమైన నీటి కొరత మరియు జల సంక్షోభం (Water Scarcity)

B) నదులలో నీరు ఎక్కువగా ఉండటం

C) భూగర్భ జలాలు పెరిగిపోవడం

D) వర్షాలు లేకపోవడం ఒక్కటే కాక కాలుష్యం

జవాబు: A) తీవ్రమైన నీటి కొరత మరియు జల సంక్షోభం

వివరణ: దేశంలో నీటి వనరుల క్షీణతను నీతి ఆయోగ్ తన నివేదికల్లో హెచ్చరించింది.

92. నీతి ఆయోగ్ ఏ సంవత్సరంలో ‘నేషనల్ ఎనర్జీ పాలసీ’ (National Energy Policy – Draft) ముసాయిదాను రూపొందించింది?

A) 2017 లో

B) 2015 లో

C) 2020 లో

D) 2012 లో

జవాబు: A) 2017 లో

వివరణ: దేశ ఇంధన భద్రత కోసం జాతీయ ఇంధన విధాన ముసాయిదాను తెచ్చారు.

93. నీతి ఆయోగ్ ప్రవేశపెట్టిన ‘మహిళా ఉపాధి మరియు సాధికారత’ సూచికలు దేనికి అద్దం పడతాయి?

A) శ్రామిక శక్తిలో మహిళల భాగస్వామ్యం మరియు ఆర్థిక భద్రత

B) కేవలం గృహ నిర్వహణ

C) రాజకీయ రిజర్వేషన్లు మాత్రమే

D) విదేశీ పర్యటనలు

జవాబు: A) శ్రామిక శక్తిలో మహిళల భాగస్వామ్యం

వివరణ: ఆర్థిక రంగంలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడానికి నీతి ఆయోగ్ సిఫారసులు చేస్తుంది.

94. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం రద్దు మరియు నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు వెనుక ప్రధాన రాజకీయ-ఆర్థిక తత్వశాస్త్రం ఏమిటి?

A) కేంద్ర కేంద్రీకృత ప్రణాళిక నుండి వికేంద్రీకృత సహకార సమాఖ్య విధానానికి మారడం

B) ప్రభుత్వ రంగాన్ని పూర్తిగా మూసివేయడం

C) ప్రణాళికలను పూర్తిగా ఎత్తివేయడం

D) విదేశీ నియంత్రణ తెచ్చుకోవడం

జవాబు: A) వికేంద్రీకృత సహకార సమాఖ్య విధానానికి మారడం

వివరణ: రాష్ట్రాలకు పెద్దపీట వేయడమే నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య ఉద్దేశం.

95. నీతి ఆయోగ్ ‘స్టేట్ ఆఫ్ ఇండియాస్ ఎన్విరాన్‌మెంట్’ లేదా పర్యావరణ పరిరక్షణకు సంబంధించి ఏ నివేదికలను సమర్థిస్తుంది?

A) సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట్ గోల్స్ (SDG) మరియు వృత్తాకార ఆర్థిక వ్యవస్థ (Circular Economy) నివేదికలు

B) అడవుల నరికివేత నివేదికలు

C) పారిశ్రామిక కాలుష్య ప్రోత్సాహకాలు

D) గనుల తవ్వకాల అనుమతులు

జవాబు: A) SDG మరియు వృత్తాకార ఆర్థిక వ్యవస్థ నివేదికలు

వివరణ: పర్యావరణహిత అభివృద్ధికి నీతి ఆయోగ్ ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.

96. నీతి ఆయోగ్ తన నివేదికలు మరియు ర్యాంకింగ్స్ ద్వారా రాష్ట్రాల మధ్య దేనిని ప్రోత్సహిస్తుంది?

A) ఆరోగ్యకరమైన పోటీ (Competitive Federalism / Healthy Competition)

B) అనారోగ్యకరమైన రాజకీయ విభేదాలు

C) ఆర్థిక అసమానతలు

D) పన్నుల ఎగవేత

జవాబు: A) ఆరోగ్యకరమైన పోటీ (పోటీ సమాఖ్య స్ఫూర్తి)

వివరణ: ఇండెక్స్‌లు ఇవ్వడం ద్వారా రాష్ట్రాలు మెరుగైన పనితీరు చూపడానికి పోటీపడేలా చేస్తుంది.

97. నీతి ఆయోగ్ యొక్క CEO ని ఎవరు నియమిస్తారు?

A) నియామకాల కేబినెట్ కమిటీ (Appointments Committee of the Cabinet – ACC chaired by PM)

B) రాష్ట్రపతి స్వయంగా

C) సుప్రీంకోర్టు సీజేఐ

D) లోక్‌సభ స్పీకర్

జవాబు: A) కేంద్ర కేబినెట్ నియామకాల కమిటీ (ప్రధాని నేతృత్వంలో)

వివరణ: నీతి ఆయోగ్ సీఈఓను కేబినెట్ నియామకాల కమిటీ నియమిస్తుంది.

98. నీతి ఆయోగ్ భవిష్యత్తులో దేశాన్ని ఏ లక్ష్య సాధన వైపు నడిపించడానికి ప్రణాళికాబద్ధమైన విధానాలను రూపొందిస్తోంది?

A) అమృత కాలం (Amrit Kaal) మరియు 2047 నాటికి ‘విక్షిత్ భారత్’ (Developed India)

B) కేవలం స్థానిక అభివృద్ధి

C) స్వల్పకాలిక లాభాలు

D) విదేశీ మీద ఆధారపడటం

జవాబు: A) అమృత కాలం మరియు 2047 నాటికి విక్షిత్ భారత్

వివరణ: 2047 నాటికి భారత్‌ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చడమే నీతి ఆయోగ్ ప్రస్తుత దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం.

99. నీతి ఆయోగ్ యొక్క ప్రధాన బలాలు ఏమిటి?

A) నిపుణుల సలహాలు, డేటా ఆధారిత విశ్లేషణ, రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం మరియు పారదర్శక ర్యాంకింగ్స్

B) అపారమైన నిధులు కేటాయించడం

C) చట్టాలు చేసే శాసనాధికారం ఉండటం

D) నేరస్థులను శిక్షించే పవర్స్ ఉండటం

జవాబు: A) డేటా ఆధారిత విశ్లేషణ మరియు రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం

వివరణ: థింక్ ట్యాంక్‌గా నిపుణుల విశ్లేషణే నీతి ఆయోగ్ యొక్క అసలైన బలం.

100. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) ఏర్పాటు చేయబడిన ప్రధాన తేదీ మరియు సంవత్సరం ఏది?

A) జనవరి 1, 2015

B) జనవరి 26, 1950

C) ఆగస్టు 15, 1947

D) మార్చి 15, 1950

జవాబు: A) జనవరి 1, 2015

వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో జనవరి 1, 2015న నీతి ఆయోగ్ అధికారికంగా అడుగుపెట్టింది.