ప్రధాన మంత్రి ఖనిజ్ క్షేత్ర కల్యాణ్ యోజన (PMKKKY)

• పథకం ప్రారంభం: ప్రధాన మంత్రి ఖనిజ్ క్షేత్ర కల్యాణ్ యోజన (PMKKKY) 2015 సెప్టెంబర్ 17న ప్రారంభించబడింది.
• ప్రధాన ఉద్దేశ్యం: గనుల తవ్వకం (Mining) వల్ల పర్యావరణ, ఆరోగ్య మరియు సామాజిక-ఆర్థిక పరంగా నష్టపోతున్న స్థానిక ప్రజల సంక్షేమం, అభివృద్ధి పనులను చేపట్టడం ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
• నిర్వహణ సంస్థలు: ఈ పథకాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలోని ‘జిల్లా ఖనిజ ఫౌండేషన్లు’ (District Mineral Foundations – DMFs) అమలు చేస్తాయి.
• వ్యాప్తి: దేశవ్యాప్తంగా 23 రాష్ట్రాల్లోని 656 జిల్లాలలో DMFలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
• నిధుల సమీకరణ విధానం:
  • జనవరి 12, 2015 తర్వాత మంజూరైన మైనింగ్ లీజులపై రాయల్టీలో 10 శాతం సేకరించబడుతుంది.
  • జనవరి 12, 2015కి ముందు మంజూరైన మైనింగ్ లీజులపై రాయల్టీలో 30 శాతం సేకరించబడుతుంది.
• నిధుల వినియోగం మరియు రంగాలు:
  • అత్యధిక ప్రాధాన్యత రంగాలు (కనీసం 70% నిధులు): తాగునీటి సరఫరా, పర్యావరణ పరిరక్షణ, కాలుష్య నియంత్రణ, ఆరోగ్య సంరక్షణ, విద్య, మహిళలు-పిల్లలు-వృద్ధులు-దివ్యాంగుల సంక్షేమం, నైపుణ్యాభివృద్ధి, జీవనోపాధి, పారిశుద్ధ్యం, గృహనిర్మాణం, వ్యవసాయం మరియు పశుసంవర్ధకం.
  • ఇతర ప్రాధాన్యత రంగాలు (30% వరకు నిధులు): భౌతిక మౌలిక సదుపాయాలు, నీటిపారుదల, ఇంధన మరియు వాటర్‌షెడ్ అభివృద్ధి.
• ప్రాజెక్ట్‌ల పురోగతి వివరాలు (జూలై 2026 నాటికి):
  • మంజూరైన ప్రాజెక్ట్‌లు: 4,70,020 (విలువ సుమారు రూ. 1,09,938 కోట్లు).
  • పూర్తయిన ప్రాజెక్ట్‌లు: 2,92,156 (విలువ సుమారు రూ. 49,973 కోట్లు).
  • కొనసాగుతున్న ప్రాజెక్ట్‌లు: 78,809 (కమిట్ చేయబడిన నిధులు రూ. 30,512 కోట్లు).