151. ఒక దేశ పౌరులు విదేశాలలో ఆర్జించిన ఆదాయం మరియు విదేశీయులు మన దేశంలో ఆర్జించిన ఆదాయం మధ్య భేదాన్ని ఏమంటారు?
- ఆప్షన్స్: A) విదేశాల నుండి వచ్చే నికర కారక ఆదాయం (NFIA), B) నికర ఎగుమతులు, C) నికర పరోక్ష పన్నులు, D) తరుగుదల
- సమాధానం: A) విదేశాల నుండి వచ్చే నికర కారక ఆదాయం (NFIA)
- వివరణ: NFIA = (విదేశాల నుండి మన పౌరులు తెచ్చిన ఆదాయం) – (విదేశీయులు మన దేశం నుండి తీసుకెళ్లిన ఆదాయం).
152. ధరల పెరుగుదల రేటును మరియు రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని కొలవడానికి భారతదేశంలో ఎక్కువగా ఉపయోగించే సూచిక ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) వినియోగదారుల ధరల సూచిక (CPI – Consumer Price Index), B) టోకు ధరల సూచిక (WPI), C) జీడీపీ డిఫ్లేటర్, D) పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సూచిక
- సమాధానం: A) వినియోగదారుల ధరల సూచిక (CPI)
- వివరణ: రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ద్రవ్యోల్బణ నియంత్రణ లక్ష్యాల కోసం సీపీఐ (కన్జ్యూమర్ ప్రైస్ ఇండెక్స్) ని ప్రామాణికంగా తీసుకుంటుంది.
153. టోకు ధరల సూచిక (WPI) ప్రధానంగా దేనిలోని ధరల మార్పులను కొలుస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) టోకు మార్కెట్లో వర్తకం అయ్యే వస్తువుల ధరలను, B) రిటైల్ దుకాణాల ధరలను, C) కేవలం సేవల ధరలను, D) అంతర్జాతీయ మార్కెట్ ధరలను
- సమాధానం: A) టోకు మార్కెట్లో వర్తకం అయ్యే వస్తువుల ధరలను
- వివరణ: డబ్ల్యూపీఐ ముడి పదార్థాలు మరియు టోకు వస్తువుల ధరల మట్టంలోని మార్పులను సూచిస్తుంది.
154. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘అనధికార రంగం’ (Unorganised Sector) వాటా ఎలా ఉంటుంది?
- ఆప్షన్స్: A) చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది, కానీ దీనికి సంబంధించిన గణాంకాలను సేకరించడం కష్టం, B) సున్నా, C) కేవలం 1%, D) విదేశీ రంగం మాత్రమే చూస్తుంది
- సమాధానం: A) చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది, కానీ దీనికి సంబంధించిన గణాంకాలను సేకరించడం కష్టం
- వివరణ: భారతదేశంలో అసంఘటిత రంగంలో ఉపాధి మరియు ఉత్పత్తి వాటా అధికంగా ఉన్నప్పటికీ, అధికారిక లెక్కల్లో నమోదు కావడం సవాలుగా మారుతుంది.
155. క్యాపిటల్ ఫార్మేషన్ (మూలధన కల్పన) రేటు ఎక్కువగా ఉన్న దేశంలో జాతీయ ఆదాయ వృద్ధి ఎలా ఉంటుంది?
- ఆప్షన్స్: A) వేగంగా వృద్ధి చెందుతుంది, B) మందగిస్తుంది, C) పూర్తిగా నిలిచిపోతుంది, D) రుణాత్మకంగా మారుతుంది
- సమాధానం: A) వేగంగా వృద్ధి చెందుతుంది
- వివరణ: మూలధన సృష్టి పెరిగితే ఉత్పాదకత పెరిగి దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధి సాధ్యమవుతుంది.
156. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆదాయం’ లెక్కించేటప్పుడు ప్రభుత్వ రంగం మరియు ప్రైవ్ట్ రంగాల డేటాను ఏ సంస్థ క్రోడీకరిస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ఎన్ఎస్ఓ (NSO), B) నీతి ఆయోగ్, C) ఆర్బీఐ, D) సెబి
- సమాధానం: A) ఎన్ఎస్ఓ (NSO)
- వివరణ: నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీస్ దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రంగాల నుంచి డేటాను సేకరించి జాతీయ ఆదాయాన్ని లెక్కిస్తుంది.
157. ఒక దేశం యొక్క జీడీపీ (GDP) లో అత్యధిక వాటాను అందించే రంగం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) సేవా రంగం (Services Sector), B) వ్యవసాయ రంగం, C) పారిశ్రామిక రంగం, D) మైనింగ్ రంగం
- సమాధానం: A) సేవా రంగం (Services Sector)
- వివరణ: భారత దేశ జీడీపీలో సేవా రంగాదే సింహభాగం (సుమారు 50 శాతానికి పైగా).
158. కీనేషియన్ ఆర్థిక సిద్ధాంతం (Keynesian Economics) ప్రకారం జాతీయ ఆదాయం దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది?
- ఆప్షన్స్: A) సమగ్ర డిమాండ్ (Aggregate Demand), B) కేవలం సరఫరా మాత్రమే, C) పన్నుల విధానం, D) విదేశీ మారకం
- సమాధానం: A) సమగ్ర డిమాండ్ (Aggregate Demand)
- వివరణ: జాన్ మేనార్డ్ కీన్స్ ప్రకారం డిమాండ్ లోపమే మాంద్యానికి కారణం, కాబట్టి సమగ్ర డిమాండే జాతీయ ఆదాయాన్ని నిర్దేశిస్తుంది.
159. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ముఖ్యమైన ఆర్థిక సంక్షోభం’ ఏర్పడినప్పుడు జీడీపీ వృద్ధి రేటు ఏమవుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) క్షీణిస్తుంది లేదా రుణాత్మకంగా మారుతుంది, B) భారీగా పెరుగుతుంది, C) స్థిరంగా ఉంటుంది, D) ఎల్లప్పుడూ రెండంకెలలో ఉంటుంది
- సమాధానం: A) క్షీణిస్తుంది లేదా రుణాత్మకంగా మారుతుంది
- వివరణ: ఉపాధి మరియు ఉత్పత్తి పడిపోవడం వల్ల సంక్షోభ కాలంలో జీడీపీ వృద్ధి పడిపోతుంది.
160. భారతదేశంలో తలసరి ఆదాయాన్ని లెక్కించేటప్పుడు ఏ జనాభా ప్రాతిపదికను తీసుకుంటారు?
- ఆప్షన్స్: A) మధ్య వార్షిక జనాభా (Mid-year Population), B) సంవత్సరం చివరి జనాభా, C) జనవరి 1 నాటి జనాభా, D) ఓటర్ల జనాభా
- సమాధానం: A) మధ్య వార్షిక జనాభా (Mid-year Population)
- వివరణ: జాతీయ ఆదాయాన్ని ఆ సంవత్సరపు మధ్యకాలిక జనాభాతో భాగించి తలసరి ఆదాయం లెక్కిస్తారు.
161. జాతీయ ఆదాయ గణాంకాలలో ‘నికర పెట్టుబడి’ (Net Investment) అనగా ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) స్థూల పెట్టుబడి మైనస్ తరుగుదల, B) స్థూల పెట్టుబడి ప్లస్ తరుగుదల, C) కేవలం యంత్రాల కొనుగోలు, D) ప్రభుత్వ వ్యయం
- సమాధానం: A) స్థూల పెట్టుబడి మైనస్ తరుగుదల
- వివరణ: నికర పెట్టుబడి = స్థూల పెట్టుబడి – తరుగుదల (Depreciation).
162. భారతదేశంలో ఆర్థికాభివృద్ధిని సాధించడానికి ప్రవేశపెట్టిన ‘మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక’ కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1951-1956, B) 1956-1961, C) 1947-1952, D) 1961-1966
- సమాధానం: A) 1951-1956
- వివరణ: మొదటి ప్రణాళిక వ్యవసాయం మరియు హారడ్-డోమర్ మోడల్కు ప్రాధాన్యతనిచ్చింది.
163. భారతదేశంలో ‘రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ దేనికి అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చింది?
- ఆప్షన్స్: A) పారిశ్రామికీకరణ మరియు మహలనోబిస్ మోడల్, B) వ్యవసాయ అభివృద్ధి, C) పేదరిక నిర్మూలన, D) రక్షణ రంగం
- సమాధానం: A) పారిశ్రామికీకరణ మరియు మహలనోబిస్ మోడల్
- వివరణ: భారత్లో భారీ పరిశ్రమల అభివృద్ధికి మహలనోబిస్ నమూనా పునాది వేసింది.
164. ఒక దేశం యొక్క జీడీపీ (GDP) ని ఆ దేశ జనాభాతో భాగిస్తే వచ్చే ఫలితం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) తలసరి జీడీపీ (Per Capita GDP), B) తలసరి జాతీయ ఆదాయం, C) వ్యక్తిగత ఆదాయం, D) వ్యయార్హ ఆదాయం
- సమాధానం: A) తలసరి జీడీపీ (Per Capita GDP)
- వివరణ: ఇది దేశ ప్రజల సగటు ఆర్థిక ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని చూపుతుంది.
165. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘సేవారంగం’ (Tertiary Sector)లో వేటిని చేర్చరు?
- ఆప్షన్స్: A) గృహంలో కుటుంబ సభ్యులు స్వయంగా చేసుకునే వంట మరియు పనులు, B) హోటళ్లలో వంట చేయడం, C) ప్రైవేట్ పాఠశాలల విద్య, D) ఆసుపత్రి వైద్యం
- సమాధానం: A) గృహంలో కుటుంబ సభ్యులు స్వయంగా చేసుకునే వంట మరియు పనులు
- వివరణ: మార్కెట్ లావాదేవీలు లేని స్వంత సేవలు జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లోకిరావు.
166. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘మధ్యంతర వస్తువులు’ (Intermediate Goods) ఎందుకు మినాయించబడతాయి?
- ఆప్షన్స్: A) ద్విసృష్టి గణన (Double Counting) జరగకుండా ఉండటానికి, B) వాటికి విలువ లేనందున, C) చట్టం నిషేధించినందున, D) అవి విదేశీ వస్తువులు కాబట్టి
- సమాధానం: A) ద్విసృష్టి గణన (Double Counting) జరగకుండా ఉండటానికి
- వివరణ: తుది వస్తువు తయారీలో వాడే ముడి పదార్థాల విలువ అంతిమ వస్తువు ధరలోనే కలిసి ఉంటుంది.
167. భారతదేశంలో ఆర్థిక సంస్కరణలు (Economic Reforms – LPG) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడ్డాయి?
- ఆప్షన్స్: A) 1991, B) 1980, C) 2000, D) 1985
- సమాధానం: A) 1991
- వివరణ: పి.వి. నరసింహారావు ప్రధానిగా, మన్మోహన్ సింగ్ ఆర్థిక మంత్రిగా ఉన్న కాలంలో సరళీకరణ, ప్రైవేటీకరణ, ప్రపంచీకరణ (LPG) తెచ్చారు.
168. ఎల్పీజీ (LPG) సంస్కరణల తర్వాత భారతదేశ జాతీయ ఆదాయంలో ఏ రంగం అత్యంత వేగంగా వృద్ధి చెందింది?
- ఆప్షన్స్: A) సేవా రంగం (Services Sector), B) వ్యవసాయ రంగం, C) ప్రాథమిక రంగం, D) సాంప్రదాయ కుటీర పరిశ్రమలు
- సమాధానం: A) సేవా రంగం (Services Sector)
- వివరణ: ఐటీ, టెలికాం మరియు ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్ రంగాల విజయం వల్ల సేవా రంగం దూసుకుపోయింది.
169. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ఇన్వెంటరీ ఇన్వెస్ట్మెంట్’ (నిల్వల పెట్టుబడి) అంటే ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ముడి పదార్థాలు మరియు అమ్ముడుపోని తుది వస్తువుల నిల్వల్లో వచ్చే మార్పు, B) నగదు నిల్వలు, C) బంగారపు నిల్వలు, D) విదేశీ మారక నిల్వలు
- సమాధానం: A) ముడి పదార్థాలు మరియు అమ్ముడుపోని తుది వస్తువుల నిల్వల్లో వచ్చే మార్పు
- వివరణ: వ్యాపార సంస్థల వద్ద నిల్వ ఉండే స్టాక్లో జరిగే పెరుగుదల లేదా తగ్గుదల ఇన్వెంటరీ ఇన్వెస్ట్మెంట్.
170. భారతదేశంలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రించే ప్రధాన బాధ్యత ఏ సంస్థది?
- ఆప్షన్స్: A) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI), B) ఎన్ఎస్ఓ, C) నీతి ఆయోగ్, D) సెబి
- సమాధానం: A) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)
- వివరణ: ఆర్బీఐ తన ద్రవ్య విధానం (Monetary Policy) ద్వారా వడ్డీ రేట్లను నియంత్రిస్తూ ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేస్తుంది.
171. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ప్రభుత్వ తుది వినియోగ వ్యయం’ (Government Final Consumption Expenditure) అంటే ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ప్రభుత్వం తన ఉద్యోగుల జీతాలు మరియు వస్తు సేవల కొనుగోలు కోసం చేసే ఖర్చు, B) ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు, C) ప్రజలకు ఇచ్చే సబ్సిడీలు, D) విదేశీ రుణాలు
- సమాధానం: A) ప్రభుత్వం తన ఉద్యోగుల జీతాలు మరియు వస్తు సేవల కొనుగోలు కోసం చేసే ఖర్చు
- వివరణ: ఇది వ్యయ పద్ధతిలో జీడీపీ గణనలో ‘G’ భాగం.
172. భారతదేశంలో ప్రాంతీయ అసమానతలను (Regional Disparities) అంచనా వేయడానికి ఏ సూచికను ఎక్కువగా వాడతారు?
- ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్రాల వారీగా తలసరి ఆదాయం (Per Capita NSDP), B) జాతీయ జనాభా, C) ఎగుమతుల పరిమాణం, D) విదేశీ నిల్వలు
- సమాధానం: A) రాష్ట్రాల వారీగా తలసరి ఆదాయం (Per Capita NSDP)
- వివరణ: ఏ రాష్ట్రం ఆర్థికంగా ఎంత వెనుకబడి ఉందో లేదా ముందంజలో ఉందో తలసరి ఆదాయం ద్వారా తెలుస్తుంది.
173. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘సబ్సిడీలు’ కారక వ్యయాన్ని (Factor Cost) ఏ విధంగా మారుస్తాయి?
- ఆప్షన్స్: A) ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని తగ్గిస్తాయి కాబట్టి కారక వ్యయంలో కలుపుతారు, B) పెంచుతాయి, C) ఎలాంటి ప్రభావం చూపవు, D) తరుగుదలను పెంచుతాయి
- సమాధానం: A) ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని తగ్గిస్తాయి కాబట్టి కారక వ్యయంలో కలుపుతారు
- వివరణ: మార్కెట్ ధర నుండి పన్నులు తీసివేసి సబ్సిడీలు కలిపితే ఫాక్టర్ కాస్ట్ వస్తుంది.
174. ఒక దేశం యొక్క ఎగుమతులు దాని దిగుమతుల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే దానిని ఏమంటారు?
- ఆప్షన్స్: A) వాణిజ్య మిగులు (Trade Surplus), B) వాణిజ్య లోటు, C) బడ్జెట్ లోటు, D) ద్రవ్య లోటు
- సమాధానం: A) వాణిజ్య మిగులు (Trade Surplus)
- వివరణ: ఎగుమతులు > దిగుమతులు అయితే ట్రేడ్ సర్ప్లస్ అంటారు.
175. వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) అనగా ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) దిగుమతుల విలువ ఎగుమతుల విలువ కంటే ఎక్కువగా ఉండటం, B) ఎగుమతులు ఎక్కువగా ఉండటం, C) పన్నులు పెరగడం, D) విదేశీ నిల్వలు పెరగడం
- సమాధానం: A) దిగుమతుల విలువ ఎగుమతుల విలువ కంటే ఎక్కువగా ఉండటం
- వివరణ: దేశం నుంచి వెళ్లే చెల్లింపుల కంటే వచ్చే ఆదాయం తక్కువగా ఉంటే వాణిజ్య లోటు ఏర్పడుతుంది.
176. జాతీయ ఆదాయ గణాంకాలలో ‘పర్సనల్ డిస్పోజబుల్ ఇన్కమ్’ (Personal Disposable Income) సూత్రం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) వ్యక్తిగత ఆదాయం – ప్రత్యక్ష పన్నులు (Income Tax), B) జాతీయ ఆదాయం – తరుగుదల, C) జీడీపీ – పన్నులు, D) వ్యక్తిగత ఆదాయం + సబ్సిడీలు
- సమాధానం: A) వ్యక్తిగత ఆదాయం – ప్రత్యక్ష పన్నులు (Income Tax)
- వివరణ: పన్నులు పోను వ్యక్తుల చేతిలో ఖర్చుకు మిగిలేదే డిస్పోజబుల్ ఇన్కమ్.
177. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అభివృద్ధి మండలి’ (NDC – National Development Council) ఎప్పుడు ఏర్పాటయింది?
- ఆప్షన్స్: A) 1952, B) 1950, C) 1956, D) 1960
- సమాధానం: A) 1952
- వివరణ: పంచవర్ష ప్రణాళికల ఆమోదం కోసం 1952 ఆగస్టులో ఎన్డీసీ ఏర్పాటయింది (ప్రస్తుతం నీతి ఆయోగ్ ఉనికిలోకి వచ్చాక దీని ప్రాధాన్యత తగ్గింది).
178. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘మాన్యుఫాక్చరింగ్’ (Manufacturing) ఏ రంగానికి చెందుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ద్వితీయ రంగం (Secondary Sector), B) ప్రాథమిక రంగం, C) సేవా రంగం, D) చతుర్థ రంగం
- సమాధానం: A) ద్వితీయ రంగం (Secondary Sector)
- వివరణ: పరిశ్రమలు మరియు తయారీ రంగాలు సెకండరీ సెక్టార్ కిందకు వస్తాయి.
179. భారతదేశంలో అత్యధిక జనాభా ఏ రంగంపై ఆధారపడి ఉపాధి పొందుతున్నారు?
- ఆప్షన్స్: A) వ్యవసాయ రంగం (Agriculture), B) ఐటీ రంగం, C) తయారీ రంగం, D) బ్యాంకింగ్ రంగం
- సమాధానం: A) వ్యవసాయ రంగం (Agriculture)
- వివరణ: జీడీపీలో వాటా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, అత్యధిక జనాభా ఉపాధి కోసం వ్యవసాయంపైనే ఆధారపడి ఉంది.
180. జాతీయ ఆదాయంలో ‘క్యాపిటల్ గెయిన్స్’ (ఉదాహరణకు షేర్లు లేదా స్థిరాస్తుల అమ్మకం ద్వారా వచ్చే లాభాలు) నేరుగా జీడీపీలో కలుస్తాయా?
- ఆప్షన్స్: A) లేదు, ఇవి కేవలం ఆస్తుల మార్పిడి లాభాలు, కొత్త ఉత్పత్తి కాదు కాబట్టి కలపరు, B) పూర్తిగా కలుపుతారు, C) సగం కలుపుతారు, D) ఎన్ఎస్ఓ ప్రత్యేకంగా కలుపుతుంది
- సమాధానం: A) లేదు, ఇవి కేవలం ఆస్తుల మార్పిడి లాభాలు, కొత్త ఉత్పత్తి కాదు కాబట్టి కలపరు
- వివరణ: ఆస్తుల విలువ పెరగడం ద్వారా వచ్చే మూలధన లాభాలు ఉత్పత్తి సేవలు కావు.
181. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘గవర్మెంట్ సబ్సిడీలు’ ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని ఏ విధంగా ప్రభావితం చేస్తాయి?
- ఆప్షన్స్: A) ఉత్పత్తిదారులకు వ్యయాన్ని తగ్గించి వస్తువుల ధరలు తగ్గేలా చేస్తాయి, B) ధరలను పెంచుతాయి, C) ఎలాంటి ప్రభావం చూపవు, D) పన్నులతో సమానం అవుతాయి
- సమాధానం: A) ఉత్పత్తిదారులకు వ్యయాన్ని తగ్గించి వస్తువుల ధరలు తగ్గేలా చేస్తాయి
- వివరణ: సబ్సిడీల వల్ల తయారీ వ్యయం తగ్గి మార్కెట్ ధరలు అదుపులో ఉంటాయి.
182. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ లెక్కల కోసం సమాచారాన్ని సేకరించే ప్రధాన సర్వే సంస్థ ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) ఎన్ఎస్ఓ (National Statistical Office), B) రిజర్వ్ బ్యాంక్, C) సెబి, D) నీతి ఆయోగ్
- సమాధానం: A) ఎన్ఎస్ఓ (National Statistical Office)
- వివరణ: వివిధ గృహ, పారిశ్రామిక సర్వేల ద్వారా ఎన్ఎస్ఓ డేటా సేకరిస్తుంది.
183. ఒక దేశం యొక్క తలసరి ఆదాయం పెరిగినప్పటికీ, పేదరికం మరియు నిరుద్యోగం తగ్గకపోతే దానిని ఏమంటారు?
- ఆప్షన్స్: A) వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ సంక్షేమం లేకపోవడం (Growth without Development), B) సంపూర్ణ అభివృద్ధి, C) ఆర్థిక మాంద్యం, D) సంతులన వృద్ధి
- సమాధానం: A) వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ సంక్షేమం లేకపోవడం (Growth without Development)
- వివరణ: ఆర్థిక వృద్ధి ఫలాలు సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు అందకపోతే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
184. భారతదేశంలో ‘ద్రవ్యలోటు’ (Fiscal Deficit) అనగా ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ప్రభుత్వ మొత్తం ఖర్చులు మరియు మొత్తం ఆదాయం (రుణాలు మినహాయించి) మధ్య తేడా, B) ఎగుమతులు మైనస్ దిగుమతులు, C) పన్నుల లోటు, D) విదేశీ రుణాలు
- సమాధానం: A) ప్రభుత్వ మొత్తం ఖర్చులు మరియు మొత్తం ఆదాయం (రుణాలు మినహాయించి) మధ్య తేడా
- వివరణ: ప్రభుత్వం తన అవసరాల కోసం చేయవలసిన అప్పుల మొత్తాన్ని ఫిస్కల్ డెఫిసిట్ సూచిస్తుంది.
185. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘బడ్జెట్ లోటు’ (Budget Deficit) దేనిని సూచిస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ప్రభుత్వ మొత్తం వ్యయం, మొత్తం రాబడుల కంటే ఎక్కువగా ఉండటం, B) ఎగుమతుల లోటు, C) విదేశీ మారక లోటు, D) ద్రవ్యోల్బణ శాతం
- సమాధానం: A) ప్రభుత్వ మొత్తం వ్యయం, మొత్తం రాబడుల కంటే ఎక్కువగా ఉండటం
- వివరణ: ప్రభుత్వ ఆదాయం కంటే ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉన్న పరిస్థితి బడ్జెట్ లోటు.
186. జాతీయ ఆదాయంలో ‘వార్షిక పొదుపు రేటు’ (Savings Rate) ఎక్కువగా ఉంటే దాని అర్థం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) భవిష్యత్తులో పెట్టుబడులు మరియు వృద్ధికి ఎక్కువ అవకాశం ఉందని, B) దేశం పేదరికంలో ఉందని, C) ప్రజలు ఖర్చు చేయడం లేదని, D) ద్రవ్యోల్బణం ఎక్కువగా ఉందని
- సమాధానం: A) భవిష్యత్తులో పెట్టుబడులు మరియు వృద్ధికి ఎక్కువ అవకాశం ఉందని
- వివరణ: అధిక పొదుపులు బ్యాంకుల ద్వారా పెట్టుబడులుగా మారి ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదపడతాయి.
187. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘క్యాపిటల్ ఫార్మేషన్’ (మూలధన సృష్టి)లో ప్రధానమైనది ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) స్థిర ఆస్తులు (యంత్రాలు, భవనాలు, రోడ్లు) మరియు ఇన్వెంటరీ నిల్వలు పెరగడం, B) షేర్ల కొనుగోలు, C) బంగారం కొనుగోలు, D) విదేశీ ప్రయాణాలు
- సమాధానం: A) స్థిర ఆస్తులు (యంత్రాలు, భవనాలు, రోడ్లు) మరియు ఇన్వెంటరీ నిల్వలు పెరగడం
- వివరణ: భౌతిక మూలధన ఆస్తుల నిర్మాణమే వాస్తవ మూలధన సృష్టి.
188. భారతదేశంలో ‘ఆర్థిక సర్వే’ను పార్లమెంట్లో ఎప్పుడు ప్రవేశపెడతారు?
- ఆప్షన్స్: A) సాధారణ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడానికి ఒక రోజు ముందు, B) బడ్జెట్ తర్వాత నెలలో, C) ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 15న, D) ఎన్నికల ముందు
- సమాధానం: A) సాధారణ బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడానికి ఒక రోజు ముందు
- వివరణ: గత ఆర్థిక సంవత్సరపు దేశ ఆర్థిక స్థితిగతులను వివరిస్తూ బడ్జెట్కు ముందు ఆర్థిక సర్వే విడుదలవుతుంది.
189. జాతీయ ఆదాయంలో ‘విలువ జోడింపు’ (Value Added) అనగా ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ఉత్పత్తి విలువ నుండి మధ్యంతర వస్తువుల (ముడి పదార్థాల) విలువను తీసివేయగా మిగిలినది, B) కేవలం లాభం, C) పన్నుల మొత్తం, D) వేతనాలు మాత్రమే
- సమాధానం: A) ఉత్పత్తి విలువ నుండి మధ్యంతర వస్తువుల (ముడి పదార్థాల) విలువను తీసివేయగా మిగిలినది
- వివరణ: Value Added = ఉత్పత్తి మొత్తం విలువ – ముడి పదార్థాల ఖర్చు.
190. ఒక దేశం యొక్క జీడీపీలో ‘వ్యవసాయ రంగం’ వాటా క్రమంగా తగ్గడాన్ని ఏమని సూచిస్తారు?
- ఆప్షన్స్: A) పారిశ్రామికీకరణ మరియు సేవా రంగం వైపు దేశం మారుతోందని (ఆర్థిక అభివృద్ధి లక్షణం), B) దేశం నష్టపోతోందని, C) వ్యవసాయం పూర్తిగా అంతరించిపోతుందని, D) జనాభా తగ్గిపోతోందని
- సమాధానం: A) పారిశ్రామికీకరణ మరియు సేవా రంగం వైపు దేశం మారుతోందని (ఆర్థిక అభివృద్ధి లక్షణం)
- వివరణ: అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో కూడా జీడీపీలో వ్యవసాయ వాటా తక్కువగా ఉండి సేవా/పారిశ్రామిక వాటా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
191. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘బహిర్గత వ్యయాలు’ (Externalities – ఉదాహరణకు ఫ్యాక్టరీ కాలుష్యం) జీడీపీలో ఎలా ప్రతిబింబిస్తాయి?
- ఆప్షన్స్: A) సాంప్రదాయ జీడీపీలో ప్రతిబింబించవు (కాలుష్యం వల్ల నష్టం జరిగినా జీడీపీ పెరుగుదలలో అది కనిపించదు), B) జీడీపీని తగ్గిస్తాయి, C) జీడీపీని విపరీతంగా పెంచుతాయి, D) కాలుష్యాన్ని మినహాయించే లెక్కిస్తారు
- సమాధానం: A) సాంప్రదాయ జీడీపీలో ప్రతిబింబించవు (కాలుష్యం వల్ల నష్టం జరిగినా జీడీపీ పెరుగుదలలో అది కనిపించదు)
- వివరణ: సాంప్రదాయ జీడీపీ కేవలం ఉత్పత్తిని చూపిస్తుంది తప్ప పర్యావరణ నష్టాలను మైనస్ చేయదు (గ్రీన్ జీడీపీ దీనికి పరిష్కారం).
192. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ లెక్కల కోసం ‘పారిశ్రామిక రంగం’ డేటాను ప్రధానంగా దేని నుండి సేకరిస్తారు?
- ఆప్షన్స్: A) వార్షిక పరిశ్రమల సర్వే (ASI – Annual Survey of Industries) మరియు కంపెనీల బ్యాలెన్స్ షీట్లు, B) కేవలం రిటైల్ దుకాణాలు, C) ఎన్నికల సంఘం, D) విదేశీ నివేదికలు
- సమాధానం: A) వార్షిక పరిశ్రమల సర్వే (ASI) మరియు కంపెనీల బ్యాలెన్స్ షీట్లు
- వివరణ: పారిశ్రామిక ఉత్పాదకతను ఏఎస్ఐ సర్వేల ద్వారా లెక్కిస్తారు.
193. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘గృహరంగ సేవలు’ (Owner-occupied houses – స్వంత ఇళ్ల ద్వారా వచ్చే ఆపాదిత అద్దె) కలుపుతారా?
- ఆప్షన్స్: A) కలుపుతారు (ఆపాదిత అద్దె విలువను మార్కెట్ అద్దె ఆధారంగా లెక్కిస్తారు), B) కలపరు, C) కేవలం అద్దె ఇళ్లను మాత్రమే కలుపుతారు, D) ప్రభుత్వం పన్ను కడితేనే కలుపుతారు
- సమాధానం: A) కలుపుతారు (ఆపాదిత అద్దె విలువను మార్కెట్ అద్దె ఆధారంగా లెక్కిస్తారు)
- వివరణ: స్వంత ఇళ్లలో నివసించే యజమానులకు లభించే ఆపాదిత అద్దెను (Imputed Rent) సేవా రంగంలో లెక్కిస్తారు.
194. భారతదేశంలో తలసరి ఆదాయం మరియు పేదరిక రేఖ లెక్కలను ప్రధానంగా ఏ కమిటీ సిఫారసుల ఆధారంగా దీర్ఘకాలం నడిచాయి?
- ఆప్షన్స్: A) సురేశ్ టెందూల్కర్ కమిటీ, B) సర్కారియా కమిషన్, C) రాజమన్నార్ కమిటీ, D) పుంచి కమిషన్
- సమాధానం: A) సురేశ్ టెందూల్కర్ కమిటీ
- వివరణ: టెందూల్కర్ కమిటీ సిఫారసులు భారతదేశంలో పేదరిక అంచనాలకు ప్రామాణికంగా నిలిచాయి.
195. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘విదేశీ పర్యాటకులు’ మన దేశంలో చేసే ఖర్చు ఏ విధంగా పరిగణించబడుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) దేశ ఎగుమతుల వలె పరిగణించబడుతుంది (దేశీయ వస్తు సేవల కొనుగోలు కాబట్టి జీడీపీలో కలుస్తుంది), B) దిగుమతిగా, C) బదిలీ చెల్లింపుగా, D) మినహాయించబడుతుంది
- సమాధానం: A) దేశ ఎగుమతుల వలె పరిగణించబడుతుంది (దేశీయ వస్తు సేవల కొనుగోలు కాబట్టి జీడీపీలో కలుస్తుంది)
- వివరణ: విదేశీయులు మన దేశంలో చేసే ఖర్చు మన ఎగుమతుల కిందకు వస్తుంది కాబట్టి జీడీపీలో కలుస్తుంది.
196. భారతదేశంలో ‘ద్రవ్యోల్బణాన్ని’ కొలవడానికి అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన రెండు ప్రధాన సూచికలు ఏవి?
- ఆప్షన్స్: A) సీపీఐ (CPI) మరియు డబ్ల్యూపీఐ (WPI), B) జీడీపీ మరియు ఎన్ఎన్పీ, C) ఎఫ్డీఐ మరియు ఎఫ్ఐఐ, D) ఐఐపీ మరియు ఎన్ఎస్ఓ
- సమాధానం: A) సీపీఐ (CPI) మరియు డబ్ల్యూపీఐ (WPI)
- వివరణ: వినియోగదారుల ధరల సూచిక మరియు టోకు ధరల సూచికలు ద్రవ్యోల్బణాన్ని కొలుస్తాయి.
197. జాతీయ ఆదాయంలో ‘నికర కారక ఆదాయం’ (NFIA) రుణాత్మకంగా ఉంటే దాని అర్థం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) విదేశీయులు మన దేశం నుండి తీసుకువెళ్లే ఆదాయం, మన పౌరులు తెచ్చే దానికంటే ఎక్కువగా ఉందని, B) మన దేశం ఎగుమతులు ఎక్కువ చేస్తోందని, C) తరుగుదల ఎక్కువని, D) పన్నులు ఎక్కువని
- సమాధానం: A) విదేశీయులు మన దేశం నుండి తీసుకువెళ్లే ఆదాయం, మన పౌరులు తెచ్చే దానికంటే ఎక్కువగా ఉందని
- వివరణ: NFIA రుణాత్మకం అయితే GNP విలువ GDP కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
198. భారతదేశంలో ఆర్థిక వృద్ధి రేటును త్రైమాసిక ప్రాతిపదికన ఏ సంస్థ ప్రకటిస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ఎన్ఎస్ఓ (NSO), B) ఆర్బీఐ, C) నీతి ఆయోగ్, D) సెబి
- సమాధానం: A) ఎన్ఎస్ఓ (NSO)
- వివరణ: ప్రతీ మూడు నెలలకు ఒకసారి జీడీపీ వృద్ధి రేటు అంచనాలను ఎన్ఎస్ఓ విడుదల చేస్తుంది.
199. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘వ్యయ పద్ధతి’లో విదేశీ వాణిజ్యాన్ని సూచించే పదం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) నికర ఎగుమతులు (X – M), B) దిగుమతులు మాత్రమే, C) ఎగుమతులు మాత్రమే, D) విదేశీ రుణాలు
- సమాధానం: A) నికర ఎగుమతులు (X – M)
- వివరణ: ఎగుమతులు మైనస్ దిగుమతులను వ్యయ పద్ధతిలో పరిగణిస్తారు.
200. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ గణాంకాల అభివృద్ధికి మరియు గణాంక వ్యవస్థ ఏర్పాటుకు విశేష కృషి చేసిన ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) పి.సి. మహలనోబిస్, B) వి.కె.ఆర్.వి. రావు, C) దాదాభాయ్ నౌరోజీ, D) అమర్త్య సేన్
- సమాధానం: A) పి.సి. మహలనోబిస్
- వివరణ: ప్రశాంత్ చంద్ర మహలనోబిస్ భారతీయ గణాంక పితామహుడిగా గుర్తింపు పొందారు.
201. ఒక దేశం యొక్క జీడీపీ (GDP) మరియు జీఎన్పీ (GNP) సమానంగా ఉండటానికి గల కారణం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) విదేశాల నుండి వచ్చే నికర కారక ఆదాయం (NFIA) సున్నా అయినప్పుడు, B) ఎగుమతులు సున్నా అయినప్పుడు, C) జనాభా సున్నా అయినప్పుడు, D) తరుగుదల లేనప్పుడు
- సమాధానం: A) విదేశాల నుండి వచ్చే నికర కారక ఆదాయం (NFIA) సున్నా అయినప్పుడు
- వివరణ: GNP = GDP + NFIA కాబట్టి NFIA సున్నా అయితే GDP మరియు GNP సమానమవుతాయి.
202. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయాన్ని లెక్కించేటప్పుడు ‘అసంఘటిత రంగం’ (Unorganised Sector) సమాచారాన్ని సేకరించడానికి ఏ సర్వేలు ఉపయోగపడతాయి?
- ఆప్షన్స్: A) ఎన్ఎస్ఎస్ఓ (NSSO) సర్వేలు, B) కేవలం రిజర్వ్ బ్యాంక్ సర్వేలు, C) ఎలక్షన్ కమిషన్ సర్వేలు, D) కార్మిక సంఘాల సర్వేలు
- సమాధానం: A) ఎన్ఎస్ఎస్ఓ (NSSO) సర్వేలు
- వివరణ: జాతీయ నమూనా సర్వే సంస్థ (ప్రస్తుతం ఎన్ఎస్ఓలో విలీనమైంది) అసంఘటిత రంగ కార్యకలాపాలపై సర్వేలు చేస్తుంది.
203. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘పరోక్ష పన్నులు’ (Indirect Taxes) ప్రభుత్వానికి ఏ రూపంలో వస్తాయి?
- ఆప్షన్స్: A) వస్తు సేవలపై విధించే జీఎస్టీ, కస్టమ్స్ డ్యూటీ వంటి పన్నులు, B) ఆదాయ పన్ను, C) కార్పొరేట్ పన్ను, D) ఆస్తి పన్ను
- సమాధానం: A) వస్తు సేవలపై విధించే జీఎస్టీ, కస్టమ్స్ డ్యూటీ వంటి పన్నులు
- వివరణ: ఇవి నేరుగా వినియోగదారులపై పడే పన్నులు.
204. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ప్రత్యక్ష పన్నులు’ (Direct Taxes) దేని నుండి మినహాయించబడతాయి?
- ఆప్షన్స్: A) వ్యక్తిగత ఆదాయం నుండి పన్నులు తీసివేస్తే వ్యయార్హ ఆదాయం (Disposable Income) వస్తుంది, B) జీడీపీ నుండి, C) తరుగుదల నుండి, D) ఎగుమతుల నుండి
- సమాధానం: A) వ్యక్తిగత ఆదాయం నుండి పన్నులు తీసివేస్తే వ్యయార్హ ఆదాయం (Disposable Income) వస్తుంది
- వివరణ: ప్రత్యక్ష పన్నులు వ్యక్తిగత ఆదాయాన్ని తగ్గిస్తాయి.
205. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయంలో తలసరి ఆదాయం పెరుగుదల దేనిని సూచిస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) దేశ ప్రజల సగటు జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడుతున్నాయని, B) జనాభా తగ్గుతోందని, C) పన్నులు రద్దు అయ్యాయని, D) విదేశీ రుణాలు తీరిపోయాయని
- సమాధానం: A) దేశ ప్రజల సగటు జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడుతున్నాయని
- వివరణ: తలసరి ఆదాయం పెరుగుదల దేశ సంక్షేమ వృద్ధిని సూచిస్తుంది.
206. జాతీయ ఆదాయ గణాంకాలలో ‘డిప్రెషన్’ (Depreciation) అనగా ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) మూలధన వస్తువులు (యంత్రాలు, భవనాలు) అరిగిపోవడం వల్ల వాటి విలువ తగ్గుదల, B) కరెన్సీ విలువ పడిపోవడం, C) జనాభా తగ్గడం, D) పన్నులు తగ్గడం
- సమాధానం: A) మూలధన వస్తువులు (యంత్రాలు, భవనాలు) అరిగిపోవడం వల్ల వాటి విలువ తగ్గుదల
- వివరణ: తరుగుదల అనేది స్థిర ఆస్తుల విలువ క్షీణత.
207. భారతదేశంలో నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీస్ (NSO) ఏ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) గణాంక మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI), B) ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ, C) వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ, D) హోమ్ మంత్రిత్వ శాఖ
- సమాధానం: A) గణాంక మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI)
- వివరణ: MoSPI కింద ఎన్ఎస్ఓ పనిచేస్తూ జాతీయ ఆదాయ లెక్కలు ఇస్తుంది.
208. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘స్టాక్’ (Stock) భావనకు సరైన ఉదాహరణ క్రింది వాటిలో ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) ఒక నిర్దిష్ట తేదీ నాటికి బ్యాంకులో ఉన్న నిల్వ లేదా దేశంలోని మొత్తం సంపద, B) వార్షిక ఆదాయం, C) వార్షిక లాభం, D) రోజువారీ ఖర్చు
- సమాధానం: A) ఒక నిర్దిష్ట తేదీ నాటికి బ్యాంకులో ఉన్న నిల్వ లేదా దేశంలోని మొత్తం సంపద
- వివరణ: స్టాక్ అనేది ఒక పాయింట్ ఆఫ్ టైమ్ వద్ద కొలిచేది.
209. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ఫ్లో’ (Flow) భావనకు సరైన ఉదాహరణ ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ఒక సంవత్సర కాలంలో ఆర్జించిన జాతీయ ఆదాయం, B) ఆస్తి నిల్వ, C) బంగారు నిల్వ, D) జనాభా సంఖ్య
- సమాధానం: A) ఒక సంవత్సర కాలంలో ఆర్జించిన జాతీయ ఆదాయం
- వివరణ: ఫ్లో అనేది కాల వ్యవధికి లోబడి కొలిచే ప్రవాహం.
210. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ వృద్ధి రేటును లెక్కించేటప్పుడు ఏ రకమైన జీడీపీని ప్రామాణికంగా వార్షికంగా ప్రకటిస్తారు?
- ఆప్షన్స్: A) రియల్ జీడీపీ (Real GDP Growth Rate), B) నామినల్ జీడీపీ, C) కేవలం తలసరి జీడీపీ, D) విదేశీ మారక జీడీపీ
- సమాధానం: A) రియల్ జీడీపీ (Real GDP Growth Rate)
- వివరణ: ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావం లేని రియల్ జీడీపీ వృద్ధి రేటును అధికారిక వృద్ధిగా పరిగణిస్తారు.
211. భారతదేశంలో పేదరికాన్ని అంచనా వేయడానికి ‘టెందూల్కర్ కమిటీ’ ఏ సంవత్సరంలో తన నివేదికను సమర్పించింది?
- ఆప్షన్స్: A) 2009, B) 2005, C) 2014, D) 1993
- సమాధానం: A) 2009
- వివరణ: సురేశ్ టెందూల్కర్ కమిటీ 2009లో పేదరిక రేఖకు సంబంధించి సమగ్ర నివేదిక ఇచ్చింది.
212. భారతదేశంలో పేదరికాన్ని అంచనా వేసిన ‘రంగరాజన్ కమిటీ’ ఎప్పుడు ఏర్పాటయింది?
- ఆప్షన్స్: A) 2012 (నివేదిక 2014), B) 2005, C) 2000, D) 1991
- సమాధానం: A) 2012 (నివేదిక 2014)
- వివరణ: సీ రంగరాజన్ అధ్యక్షతన ఏర్పాటైన కమిటీ టెందూల్కర్ కమిటీ విధానాన్ని సమీక్షించి 2014లో నివేదిక ఇచ్చింది.
213. జాతీయ ఆదాయ గణాంకాలలో ‘ద్విసృష్టి గణన’ (Double Counting) ఎప్పుడు జరుగుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) మధ్యంతర వస్తువుల విలువను మరియు అంతిమ వస్తువుల విలువను విడివిడిగా కలిపినప్పుడు, B) కేవలం అంతిమ వస్తువులు తీసుకున్నప్పుడు, C) విలువ జోడింపు చేసినప్పుడు, D) ఎగుమతులు లెక్కించినప్పుడు
- సమాధానం: A) మధ్యంతర వస్తువుల విలువను మరియు అంతిమ వస్తువుల విలువను విడివిడిగా కలిపినప్పుడు
- వివరణ: ముడి పదార్థాల విలువ మళ్లీ తుది వస్తువు ధరలో కలవడం వల్ల ద్విసృష్టి గణన సమస్య వస్తుంది.
214. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయం తక్కువగా ఉండటానికి ప్రధాన సామాజిక-ఆర్థిక కారణం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) నిరుద్యోగం, నిరక్షరాస్యత మరియు తక్కువ ఉత్పాదకత, B) విదేశీ రుణాలు ఎక్కువగా ఉండటం, C) రవాణా సౌకర్యాలు లేకపోవడం, D) ప్రభుత్వాలు మారడం
- సమాధానం: A) నిరుద్యోగం, నిరక్షరాస్యత మరియు తక్కువ ఉత్పాదకత
- వివరణ: మానవ వనరుల అభివృద్ధి లోపించడం జాతీయ ఆదాయ వృద్ధిని మందగింపజేస్తుంది.
215. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ఉచిత విద్య మరియు వైద్యం’ ప్రభుత్వాల ద్వారా అందిస్తే వాటి విలువను ఎలా లెక్కిస్తారు?
- ఆప్షన్స్: A) ఆ సేవలను నిర్వహించడానికి ప్రభుత్వం చేసే వ్యయం ఆధారంగా, B) జీరోగా, C) మార్కెట్ రేటు ప్రకారం, D) ప్రజల విరాళాల ఆధారంగా
- సమాధానం: A) ఆ సేవలను నిర్వహించడానికి ప్రభుత్వం చేసే వ్యయం ఆధారంగా
- వివరణ: మార్కెట్లో విక్రయించని ప్రభుత్వ సేవల ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని జీడీపీలో కలుపుతారు.
216. ఒక దేశంలో ఆర్థిక వృద్ధి రేటు (GDP Growth Rate) పెరుగుతున్నప్పటికీ నిరుద్యోగం కూడా పెరిగితే దానిని ఏమంటారు?
- ఆప్షన్స్: A) జాబ్లెస్ గ్రోత్ (Jobless Growth – ఉపాధి రహిత వృద్ధి), B) సంపూర్ణ వృద్ధి, C) మాంద్యం, D) ద్రవ్యోల్బణం
- సమాధానం: A) జాబ్లెస్ గ్రోత్ (Jobless Growth – ఉపాధి రహిత వృద్ధి)
- వివరణ: టెక్నాలజీ ఆధారిత ఉత్పత్తి పెరిగి ఉపాధి అవకాశాలు పెరగని స్థితిని జాబ్లెస్ గ్రోత్ అంటారు.
217. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘అక్రమ కార్యకలాపాల’ (Illegal activities – స్మగ్లింగ్, జూదం మొదలైనవి) ద్వారా వచ్చే ఆదాయం ఎందుకు చేర్చబడదు?
- ఆప్షన్స్: A) అవి చట్టవిరుద్ధమైనవి మరియు వాటికి సంబంధించిన అధికారిక రికార్డులు ఉండవు కాబట్టి, B) వాటి విలువ తక్కువ కాబట్టి, C) ప్రభుత్వం పన్ను వసూలు చేస్తుంది కాబట్టి, D) విదేశీ కరెన్సీ కాబట్టి
- సమాధానం: A) అవి చట్టవిరుద్ధమైనవి మరియు వాటికి సంబంధించిన అధికారిక రికార్డులు ఉండవు కాబట్టి
- వివరణ: నేరపూరిత లేదా చట్టవిరుద్ధమైన లావాదేవీలు జాతీయ ఆదాయ అంచనాలలో రావు.
218. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘గిఫ్ట్లు మరియు విరాళాలు’ (Gifts and Donations) ఏ కోవలోకి వస్తాయి?
- ఆప్షన్స్: A) బదిలీ చెల్లింపులు (Transfer Payments), B) కారక ఆదాయం, C) పెట్టుబడి వ్యయం, D) తరుగుదల
- సమాధానం: A) బదిలీ చెల్లింపులు (Transfer Payments)
- వివరణ: బహుమతులు మరియు విరాళాలు ఎలాంటి ఉత్పత్తి సేవలకు ప్రతిఫలం కావు కాబట్టి నేరుగా జాతీయ ఆదాయంలో కలపరు.
219. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ వృద్ధికి ప్రధాన అడ్డంకులలో ‘ద్రవ్యోల్బణం’ ఎలాంటి పాత్ర పోషిస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ద్రవ్యోల్బణం ఎక్కువగా ఉంటే ప్రజల కొనుగోలు శక్తి తగ్గి వాస్తవ వృద్ధి మందగిస్తుంది, B) వృద్ధిని విపరీతంగా పెంచుతుంది, C) ఎలాంటి ప్రభావం చూపదు, D) నిరుద్యోగాన్ని తగ్గిస్తుంది
- సమాధానం: A) ద్రవ్యోల్బణం ఎక్కువగా ఉంటే ప్రజల కొనుగోలు శక్తి తగ్గి వాస్తవ వృద్ధి మందగిస్తుంది
- వివరణ: అధిక ధరల మట్టం పేద, మధ్యతరగతి ప్రజల కొనుగోలు శక్తిని దెబ్బతీస్తుంది.
220. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ఖాతాదారుల డిపాజిట్లపై బ్యాంకులు ఇచ్చే వడ్డీ’ ఏ విధంగా పరిగణించబడుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ఇది బదిలీ చెల్లింపు లేదా ఫైనాన్షియల్ సర్వీస్ ఛార్జీల రూపంలో సర్దుబాటు చేయబడుతుంది, B) ప్రత్యక్ష జాతీయ ఆదాయం, C) తరుగుదల, D) పన్నుల రూపం
- సమాధానం: A) ఇది బదిలీ చెల్లింపు లేదా ఫైనాన్షియల్ సర్వీస్ ఛార్జీల రూపంలో సర్దుబాటు చేయబడుతుంది
- వివరణ: బ్యాంకింగ్ రంగం అందించే నికర సేవల విలువ (FISIM – Financial Intermediation Services Indirectly Measured) ఆధారంగా లెక్కిస్తారు.
221. భారతదేశంలో తలసరి ఆదాయంలో ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాలు ఎక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మరియు మౌలిక సదుపాయాలు కొన్ని రాష్ట్రాలకే పరిమితం కావడం, B) అన్ని రాష్ట్రాల్లో జనాభా సమానంగా ఉండటం, C) వ్యవసాయం అన్నిచోట్ల ఒకేలా ఉండటం, D) కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులు సమానంగా ఉండటం
- సమాధానం: A) పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మరియు మౌలిక సదుపాయాలు కొన్ని రాష్ట్రాలకే పరిమితం కావడం
- వివరణ: గోవా, మహారాష్ట్ర వంటి రాష్ట్రాలు పారిశ్రామికంగా ముందుండటం వల్ల తలసరి ఆదాయం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
222. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘నికర దేశీయోత్పత్తి’ (NDP) మరియు ‘నికర జాతీయ ఉత్పత్తి’ (NNP) మధ్య ప్రధాన తేడా ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) విదేశాల నుండి వచ్చే నికర కారక ఆదాయం (NFIA), B) తరుగుదల, C) పన్నులు, D) సబ్సిడీలు
- సమాధానం: A) విదేశాల నుండి వచ్చే నికర కారక ఆదాయం (NFIA)
- వివరణ: NNP = NDP + NFIA.
223. భారతదేశంలో ‘గ్రీన్ నేషనల్ అకౌంటింగ్’ (Green National Accounting) ప్రాజెక్ట్ ఎవరి సహకారంతో ప్రారంభించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) ప్రపంచ బ్యాంకు (World Bank) మరియు ప్రభుత్వ సంస్థల సహకారంతో, B) కేవలం ఆర్బీఐ, C) ఐక్యరాజ్యసమితి మాత్రమే, D) ఐఎంఎఫ్
- సమాధానం: A) ప్రపంచ బ్యాంకు (World Bank) మరియు ప్రభుత్వ సంస్థల సహకారంతో
- వివరణ: పర్యావరణ నష్టాలను మినహాయించి జాతీయ ఆదాయాన్ని లెక్కించే పద్ధతులపై భారత్ పరిశోధనలు చేస్తోంది.
224. జాతీయ ఆదాయ గణాంకాలలో ‘లాఫర్ కర్వ్’ (Laffer Curve) ఏ ఆర్థిక భావనను వివరిస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) పన్ను రేట్లు పెరిగితే ఒక నిర్దిష్ట బిందువు తర్వాత పన్ను రాబడి ఎందుకు తగ్గుతుందో వివరిస్తుంది, B) ద్రవ్యోల్బణం, C) పేదరికం, D) నిరుద్యోగం
- సమాధానం: A) పన్ను రేట్లు పెరిగితే ఒక నిర్దిష్ట బిందువు తర్వాత పన్ను రాబడి ఎందుకు తగ్గుతుందో వివరిస్తుంది
- వివరణ: అధిక పన్నుల వల్ల ఎగవేతలు పెరిగి ప్రభుత్వానికి ఆదాయం తగ్గుతుందని ఇది తెలుపుతుంది.
225. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ వృద్ధి రేటును అంచనా వేసేటప్పుడు ‘వ్యవసాయ రంగం’ వృద్ధి దేనిపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది?
- ఆప్షన్స్: A) రుతుపవనాలు (Monsoons) మరియు వర్షపాతం, B) విదేశీ పెట్టుబడులు, C) ఐటీ ఎగుమతులు, D) షేర్ మార్కెట్
- సమాధానం: A) రుతుపవనాలు (Monsoons) మరియు వర్షపాతం
- వివరణ: భారతీయ వ్యవసాయం ఇప్పటికీ చాలావరకు వర్షాధారితంగానే ఉంది.
226. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘బహిర్గత లాభాలు’ (Positive Externalities) జీడీపీలో నేరుగా ఎలా నమోదు అవుతాయి?
- ఆప్షన్స్: A) అవి మార్కెట్ లావాదేవీల ద్వారా జరిగితే నమోదు అవుతాయి, లేదంటే సాధారణంగా జీడీపీలో పూర్తిగా కలవవు, B) పూర్తిగా కలుపుతారు, C) స్వయంచాలకంగా వస్తాయి, D) ప్రభుత్వమే ప్రకటిస్తుంది
- సమాధానం: A) అవి మార్కెట్ లావాదేవీల ద్వారా జరిగితే నమోదు అవుతాయి, లేదంటే సాధారణంగా జీడీపీలో పూర్తిగా కలవవు
- వివరణ: ఉదాహరణకు విద్య వల్ల సమాజానికి జరిగే ప్రయోజనం జీడీపీలో నేరుగా కనిపించదు.
227. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆదాయ కమిటీ’ (1949) తన నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో పూర్తి చేసింది?
- ఆప్షన్స్: A) మొదటి నివేదిక 1951 లో, తుది నివేదిక 1954 లో, B) 1949 లోనే, C) 1960 లో, D) 1947 లో
- సమాధానం: A) మొదటి నివేదిక 1951 లో, తుది నివేదిక 1954 లో
- వివరణ: జాతీయ ఆదాయ కమిటీ తన నివేదికలను రెండు విడతలుగా (1951 మరియు 1954) సమర్పించింది.
228. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘లాటరీ’ ద్వారా ప్రభుత్వానికి వచ్చే ఆదాయం ఏ విధంగా పరిగణించబడుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ప్రభుత్వానికి వచ్చే పన్ను/నాన్-టాక్స్ రెవెన్యూ, కానీ జాతీయ ఆదాయంలో కొత్త ఉత్పత్తి కావు, B) జాతీయ ఆదాయంలో ప్రధాన భాగం, C) విదేశీ సహాయం, D) తరుగుదల
- సమాధానం: A) ప్రభుత్వానికి వచ్చే పన్ను/నాన్-టాక్స్ రెవెన్యూ, కానీ జాతీయ ఆదాయంలో కొత్త ఉత్పత్తి కావు
- వివరణ: లాటరీ అనేది అదృష్ట ఆదాయం తప్ప ఉత్పాదక సేవ కాదు.
229. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆదాయం’ గణాంకాలను పరిశీలించడానికి మరియు సలహాలు ఇవ్వడానికి ఏర్పాటైన ప్రసిద్ధ కమిటీలలో మహలనోబిస్ కమిటీ తర్వాత వచ్చింది ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ కమిషన్ (R. Rangachari Commission మొదలైనవి), B) సర్కారియా కమిషన్, C) పుంచి కమిషన్, D) రాజమన్నార్ కమిటీ
- సమాధానం: A) నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ కమిషన్ (R. Rangachari Commission మొదలైనవి)
- వివరణ: గణాంక వ్యవస్థను మెరుగుపరచడానికి కాలక్రమేణా అనేక కమిటీలు ఏర్పాటయ్యాయి.
230. ఒక దేశం యొక్క జీడీపీ (GDP) ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ దేశ ప్రజల మానవాభివృద్ధి సూచిక (HDI) తక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ఆ సంపద కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతమై, ఆరోగ్యం మరియు విద్యపై ప్రభుత్వ వ్యయం తక్కువగా ఉండటం, B) జనాభా లేకపోవడం, C) ఎగుమతులు ఎక్కువ కావడం, D) విదేశీ నిల్వలు ఎక్కువ కావడం
- సమాధానం: A) ఆ సంపద కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతమై, ఆరోగ్యం మరియు విద్యపై ప్రభుత్వ వ్యయం తక్కువగా ఉండటం
- వివరణ: కేవలం జీడీపీ పెరిగినంత మాత్రాన ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడాలని లేదు.
231. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘ముడి చమురు ధరలు’ (Crude Oil Prices) పెరిగితే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) దిగుమతి వ్యయం పెరిగి, కరెంట్ అకౌంట్ లోటు పెరిగి, జీడీపీ వృద్ధి మందగిస్తుంది, B) జీడీపీ విపరీతంగా పెరుగుతుంది, C) ఎలాంటి ప్రభావం ఉండదు, D) ఎగుమతులు పెరుగుతాయి
- సమాధానం: A) దిగుమతి వ్యయం పెరిగి, కరెంట్ అకౌంట్ లోటు పెరిగి, జీడీపీ వృద్ధి మందగిస్తుంది
- వివరణ: భారతదేశం తన చమురు అవసరాల కోసం దిగుమతులపై ఆధారపడటం వల్ల ఆయిల్ ధరలు కీలకం.
232. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘కంపెనీల పంపిణీ చేయని లాభాలు’ (Undistributed Profits) జాతీయ ఆదాయంలో భాగమవుతాయా?
- ఆప్షన్స్: A) అవును, ఇవి కంపెనీ ఆర్జించిన ఆదాయమే కాబట్టి జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో (ఆదాయ పద్ధతిలో) పరిగణిస్తారు, B)రావు, C) ప్రభుత్వానికి వెళ్తేనే కలుపుతారు, D) తరుగుదల కింద పోతాయి
- సమాధానం: A) అవును, ఇవి కంపెనీ ఆర్జించిన ఆదాయమే కాబట్టి జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో (ఆదాయ పద్ధతిలో) పరిగణిస్తారు
- వివరణ: కార్పొరేట్ సేవింగ్స్ లేదా పంచని లాభాలు ఆదాయ పద్ధతిలో భాగమే.
233. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆదాయ వృద్ధి రేటు’ను లెక్కించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ మంత్రిత్వ శాఖను ప్రధానంగా నమ్ముతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) గణాంక మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI), B) రక్షణ శాఖ, C) విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ, D) వ్యవసాయ శాఖ
- సమాధానం: A) గణాంక మరియు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI)
- వివరణ: MoSPI ఆధ్వర్యంలోని ఎన్ఎస్ఓ ఈ బాధ్యత నిర్వర్తిస్తుంది.
234. జాతీయ ఆదాయ గణాంకాలలో ‘ఫాక్టర్ కాస్ట్ వద్ద ఎన్ఎన్పీ’ (NNP at Factor Cost) నే జాతీయ ఆదాయంగా ఎందుకు పరిగణిస్తారు?
- ఆప్షన్స్: A) ఇది దేశ పౌరులు ఆర్జించిన నిజమైన నికర ఉత్పత్తి కారకాల ప్రతిఫలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, B) పన్నులు ఎక్కువగా ఉంటాయి కాబట్టి, C) తరుగుదల ఉండదు కాబట్టి, D) ఇది విదేశీ మారకంలో ఉంటుంది కాబట్టి
- సమాధానం: A) ఇది దేశ పౌరులు ఆర్జించిన నిజమైన నికర ఉత్పత్తి కారకాల ప్రతిఫలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి
- వివరణ: ఇది పన్నులు, సబ్సిడీలు, తరుగుదల సర్దుబాట్ల తర్వాత వచ్చే ఖచ్చితమైన నికర ఉత్పత్తి విలువ.
235. ఒక దేశంలో ‘ద్రవ్యోల్బణం’ విపరీతంగా ఉన్నప్పుడు నామినల్ జీడీపీ మరియు రియల్ జీడీపీ మధ్య వ్యత్యాసం ఎలా ఉంటుంది?
- ఆప్షన్స్: A) నామినల్ జీడీపీ విలువ రియల్ జీడీపీ కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది, B) రెండూ సమానంగా ఉంటాయి, C) రియల్ జీడీపీ ఎక్కువగా ఉంటుంది, D) రెండూ సున్నా అవుతాయి
- సమాధానం: A) నామినల్ జీడీపీ విలువ రియల్ జీడీపీ కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది
- వివరణ: ప్రస్తుత ధరల ఆధారంగా లెక్కించే నామినల్ జీడీపీలో ధరల పెరుగుదల (ద్రవ్యోల్బణం) కలిసి ఉంటుంది కాబట్టి అది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
236. భారతదేశంలో తలసరి ఆదాయం లెక్కించేటప్పుడు ‘నికర జాతీయ ఉత్పత్తి’ని దేనితో భాగిస్తారు?
- ఆప్షన్స్: A) దేశ మొత్తం జనాభాతో, B) కేవలం ఉద్యోగులతో, C) ఓటర్లతో, D) పన్నులు కట్టే వారితో
- సమాధానం: A) దేశ మొత్తం జనాభాతో
- వివరణ: తలసరి ఆదాయం = NNP / జనాభా.
237. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘గవర్నమెంట్ బాండ్లపై వడ్డీ చెల్లింపులు’ (Interest on National Debt) జాతీయ ఆదాయంలో కలుపుతారా?
- ఆప్షన్స్: A) లేదు, ఇవి ప్రభుత్వ అప్పులపై ఇచ్చే బదిలీ చెల్లింపులు (Transfer Payments) కాబట్టి జాతీయ ఆదాయంలో కలపరు, B) కలుపుతారు, C) తరుగుదల కింద వస్తాయి, D) పన్నుల రూపంలో వస్తాయి
- సమాధానం: A) లేదు, ఇవి ప్రభుత్వ అప్పులపై ఇచ్చే బదిలీ చెల్లింపులు (Transfer Payments) కాబట్టి జాతీయ ఆదాయంలో కలపరు
- వివరణ: ప్రభుత్వ రుణాలు ఉత్పాదక కార్యకలాపాల కోసం కాకుండా సాధారణ ఖర్చుల కోసం చేసినప్పుడు వాటిపై వడ్డీని జాతీయ ఆదాయంలో కలపరు.
238. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆదాయ అంచనాలు’ ఏ కాలానికి సంబంధించి సంవత్సరానికి ఎన్నిసార్లు విడుదలవుతాయి?
- ఆప్షన్స్: A) క్వార్టర్లీ (ప్రతీ మూడు నెలలకు ఒకసారి) మరియు వార్షిక ప్రాతిపదికన, B) కేవలం పదేళ్లకు ఒకసారి, C) ఐదేళ్లకు ఒకసారి, D) నెలవారీగా మాత్రమే
- సమాధానం: A) క్వార్టర్లీ (ప్రతీ మూడు నెలలకు ఒకసారి) మరియు వార్షిక ప్రాతిపదికన
- వివరణ: త్రైమాసిక మరియు వార్షిక అంచనాలను ఎన్ఎస్ఓ క్రమం తప్పకుండా విడుదల చేస్తుంది.
239. జాతీయ ఆదాయంలో ‘ప్రాథమిక రంగం’ (Primary Sector) వాటా తగ్గుదల ఏ పరిణామాన్ని సూచిస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) ఆర్థిక వ్యవస్థ పారిశ్రామికీకరణ మరియు సేవా రంగం వైపు పరిణితి చెందుతోందని, B) దేశం సంక్షోభంలో ఉందని, C) ఆహార కొరత ఏర్పడిందని, D) జనాభా అంతరించిపోతోందని
- సమాధానం: A) ఆర్థిక వ్యవస్థ పారిశ్రామికీకరణ మరియు సేవా రంగం వైపు పరిణితి చెందుతోందని
- వివరణ: ఇది ఆర్థిక అభివృద్ధి యొక్క సహజమైన నిర్మాణ మార్పు (Structural Change).
240. ఒక దేశం యొక్క ఆర్థిక వృద్ధి రేటు (GDP Growth Rate) మందగించడానికి గల ప్రధాన అంతర్గత కారణం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) పెట్టుబడులు తగ్గడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం మరియు డిమాండ్ క్షీణించడం, B) ఎగుమతులు విపరీతంగా పెరగడం, C) జనాభా తగ్గడం, D) విదేశీ నిల్వలు ఎక్కువ కావడం
- సమాధానం: A) పెట్టుబడులు తగ్గడం, ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం మరియు డిమాండ్ క్షీణించడం
- వివరణ: డిమాండ్ లోపం మరియు పెట్టుబడుల లేమి వృద్ధిని మందగింపజేస్తాయి.
241. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘నికర ఎగుమతులు’ రుణాత్మకంగా ఉంటే (దిగుమతులు > ఎగుమతులు) జీడీపీపై దాని ప్రభావం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ఇది జీడీపీ మొత్తాన్ని తగ్గిస్తుంది (C + I + G + X-M సూత్రం ప్రకారం), B) జీడీపీని పెంచుతుంది, C) ఎలాంటి ప్రభావం చూపదు, D) తరుగుదలను ఆపుతుంది
- సమాధానం: A) ఇది జీడీపీ మొత్తాన్ని తగ్గిస్తుంది (C + I + G + X-M సూత్రం ప్రకారం)
- వివరణ: నికర ఎగుమతులు రుణాత్మకమైతే అది వ్యయ పద్ధతిలో జీడీపీ విలువను తగ్గిస్తుంది.
242. భారతదేశంలో ఆర్థిక అభివృద్ధిని వేగవంతం చేయడానికి ‘నీతి ఆయోగ్’ అనుసరించే ప్రధాన విధానం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితో ‘బాటమ్-అప్’ అప్రోచ్ మరియు రాష్ట్రాల మధ్య పోటీతత్వాన్ని పెంచడం, B) కేంద్రీకృత ప్రణాళికలు, C) ప్రైవేట్ రంగాన్ని నిషేధించడం, D) ఎగుమతులు పూర్తిగా నిలిపివేయడం
- సమాధానం: A) సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితో ‘బాటమ్-అప్’ అప్రోచ్ మరియు రాష్ట్రాల మధ్య పోటీతత్వాన్ని పెంచడం
- వివరణ: నీతి ఆయోగ్ రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యంతో దేశ అభివృద్ధికి ప్రణాళికలు రూపొందిస్తుంది.
243. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘పాత యంత్రాల అమ్మకం’ వల్ల వచ్చే కమిషన్ లేదా బ్రోకరేజ్ రుసుము కలుపుతారా?
- ఆప్షన్స్: A) కలుపుతారు (ఇది ఆ మధ్యవర్తి లేదా బ్రోకర్ అందించిన సేవకు ప్రతిఫలం కాబట్టి), B) కలపరు, C) యంత్రం ధరతో పాటు కలుపుతారు, D) పన్నుల కింద పోతుంది
- సమాధానం: A) కలుపుతారు (ఇది ఆ మధ్యవర్తి లేదా బ్రోకర్ అందించిన సేవకు ప్రతిఫలం కాబట్టి)
- వివరణ: పాత ఆస్తి అమ్మకం కలవకపోయినా, ఆ లావాదేవీలో దళారీ అందించే సేవ సేవా రంగంలో కలుస్తుంది.
244. భారతదేశంలో జాతీయ ఆదాయ వృద్ధి రేటును అంచనా వేసేటప్పుడు ‘వ్యవసాయ రంగం’ తర్వాత అత్యధిక ఉపాధి కల్పించే రంగం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) పారిశ్రామిక రంగం (తయారీ మరియు నిర్మాణం), B) ఐటీ రంగం, C) బ్యాంకింగ్, D) రవాణా
- సమాధానం: A) పారిశ్రామిక రంగం (తయారీ మరియు నిర్మాణం)
- వివరణ: వ్యవసాయం తర్వాత లక్షలాది మందికి పారిశ్రామిక మరియు నిర్మాణ రంగం ఉపాధి ఇస్తుంది.
245. జాతీయ ఆదాయ గణాంకాలలో ‘మాక్రో ఎకనామిక్స్’ (స్థూల అర్థశాస్త్రం) పితామహుడు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) జాన్ మేనార్డ్ కీన్స్ (John Maynard Keynes), B) ఆడమ్ స్మిత్, C) కార్ల్ మార్క్స్, D) డేవిడ్ రికార్డో
- సమాధానం: A) జాన్ మేనార్డ్ కీన్స్ (John Maynard Keynes)
- వివరణ: స్థూల అర్థశాస్త్రం మరియు జాతీయ ఆదాయ భావనల అభివృద్ధిలో కీన్స్ పాత్ర కీలకం.
246. ఒక దేశం యొక్క జాతీయ ఆదాయం అధికంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ దేశంలో సంపద సమానంగా పంపిణీ కాకపోతే ఏ సమస్య తలెత్తుతుంది?
- ఆప్షన్స్: A) తీవ్రమైన ఆర్థిక అసమానతలు, పేదరికం మరియు సామాజిక అశాంతి, B) ఆర్థిక వృద్ధి ఆగిపోతుంది, C) జనాభా సున్నా అవుతుంది, D) విదేశీ మారకం పెరిగిపోతుంది
- సమాధానం: A) తీవ్రమైన ఆర్థిక అసమానతలు, పేదరికం మరియు సామాజిక అశాంతి
- వివరణ: ఆదాయ పంపిణీలో అసమతుల్యత సమాజంలో అంతరాలను పెంచుతుంది.
247. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘స్వంత వినియోగం కోసం农民 పండించుకున్న పంట’ (Produce for self-consumption) కలుపుతారా?
- ఆప్షన్స్: A) కలుపుతారు (ఇది వస్తు ఉత్పత్తి కాబట్టి ద్రవ్య విలువను ఆపాదించి జాతీయ ఆదాయంలో కలుపుతారు), B) కలపరు, C) రైతు అమ్మింది మాత్రమే కలుపుతారు, D) ప్రభుత్వం సబ్సిడీ ఇస్తేనే కలుపుతారు
- సమాధానం: A) కలుపుతారు (ఇది వస్తు ఉత్పత్తి కాబట్టి ద్రవ్య విలువను ఆపాదించి జాతీయ ఆదాయంలో కలుపుతారు)
- వివరణ: మార్కెట్లో విక్రయించకపోయినా రైతులు తమ స్వంత వినియోగం కోసం ఉంచుకున్న ధాన్యాన్ని కూడా ఉత్పాదక విలువగా పరిగణిస్తారు.
248. భారతదేశంలో తలసరి ఆదాయం పెరుగుదల మరియు పేదరిక నిర్మూలనకు ఏ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక సంక్షేమ పథకాలను అమలు చేస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రెండూ, B) కేవలం రిజర్వ్ బ్యాంక్, C) కేవలం ప్రైవేట్ సంస్థలు, D) ప్రపంచ బ్యాంకు
- సమాధానం: A) కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రెండూ
- వివరణ: ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు పెంచడానికి సంక్షేమ పథకాలు అవసరం.
249. జాతీయ ఆదాయ లెక్కల్లో ‘నికర జాతీయ ఉత్పత్తి’ (NNP at Market Price) మరియు ‘నికర జాతీయ ఉత్పత్తి’ (NNP at Factor Cost) మధ్య గల వ్యత్యాసం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) నికర పరోక్ష పన్నులు (పరోక్ష పన్నులు మైనస్ సబ్సిడీలు), B) తరుగుదల, C) విదేశీ నిల్వలు, D) వ్యక్తిగత పన్నులు
- సమాధానం: A) నికర పరోక్ష పన్నులు (పరోక్ష పన్నులు మైనస్ సబ్సిడీలు)
- వివరణ: మార్కెట్ ధర = ఫాక్టర్ కాస్ట్ + నికర పరోక్ష పన్నులు.
250. భారతదేశ జాతీయ ఆదాయం మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంబంధించి అంతిమంగా అత్యుత్తమ అభివృద్ధి సూచిక ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) తలసరి వాస్తవ ఆదాయం మరియు మానవాభివృద్ధి సూచిక (HDI) లో పురోగతి, B) కేవలం నామినల్ జీడీపీ పరిమాణం, C) విదేశీ రుణాల మొత్తం, D) కరెన్సీ ముద్రణ పరిమాణం
- సమాధానం: A) తలసరి వాస్తవ ఆదాయం మరియు మానవాభివృద్ధి సూచిక (HDI) లో పురోగతి
- వివరణ: ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు, ఆరోగ్యం, విద్య మరియు సగటు ఆదాయం కలగలిపినప్పుడే నిజమైన అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుంది.


