NITYA VIDYARDHI
2026 సెప్టెంబర్ 24 కరెంట్ అఫైర్స్
1. దిల్లీలో BRICS పన్ను అధికారుల సమావేశం నిర్వహణ
ఇది వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది? BRICS పన్ను అధికారుల అధిపతుల సమావేశం 2026 సెప్టెంబర్ 23న భారత్ అధ్యక్షతన కొత్త దిల్లీలో జరిగింది. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఈ సమావేశాన్ని ప్రారంభించారు మరియు ప్రపంచ పన్ను నిబంధనలను రూపొందించడంలో BRICS దేశాల యొక్క బలమైన సమిష్టి గొంతుక ఉండాలని పిలుపునిచ్చారు.
ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- సమావేశం కొత్త దిల్లీలో జరిగింది.
- నిర్మలా సీతారామన్ ఈ సమావేశాన్ని ప్రారంభించారు.
- 10 BRICS పన్ను పరిపాలనల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
- అంతర్జాతీయ పన్ను సహకారం మరియు ఉద్భవిస్తున్న పన్ను సవాళ్లపై చర్చలు కేంద్రీకృతమయ్యాయి.
- అంతర్జాతీయ పన్నుల విధానం, బదిలీ ధరల నిర్ణయం (ట్రాన్స్ఫర్ ప్రైసింగ్) మరియు రాబడి గణాంకాలపై వర్కింగ్ గ్రూపులను ఏర్పాటు చేయాలని భారత్ ప్రతిపాదించింది.
వార్త వివరంగా
పాల్గొన్న BRICS పన్ను పరిపాలనలలో బ్రెజిల్, చైనా, ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, భారతదేశం, ఇండోనేషియా, ఇరాన్, రష్యా, దక్షిణాఫ్రికా మరియు UAE దేశాలు ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ పన్ను చర్చలలో BRICS దేశాలు మరింత ప్రభావవంతంగా తోడ్పడేందుకు సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడమే ఈ చర్చల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
2. South Central Railway Starts Using KAVACH 4.0 | దక్షిణ मध्य रेलवे ద్వారా కవచ్ (KAVACH) 4.0 ప్రారంభం
భారతీయ రైల్వే 2026 సెప్టెంబర్ 23న దక్షిణ मध्य रेलवे (SCR) పై మొదటిసారిగా KAVACH వెర్షన్ 4.0 ను ప్రారంభించింది. హైదరాబాద్ డివిజన్‌లోని మల్కాజ్‌గిరి–కామారెడ్డి మార్గంలో 108 రూట్ కిలోమీటర్ల మేರೆಗೆ ఈ అధునాతన వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు.
Key Highlights | ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- KAVACH 4.0 ను మొదటిసారిగా దక్షిణ మధ్య रेलवे పై అమర్చారు.
- ఇది 108 రూట్ కిలోమీటర్ల ప్రాంతాన్ని కవర్ చేస్తుంది.
- ఇది హైదరాబాద్ డివిజన్‌లోని మల్కాజ్‌గిరి–కామారెడ్డి సెక్షన్.
- దీనిని KAVACH 3.2 నుండి 4.0 కి అప్‌గ్రేడ్ చేశారు.
- కవచ్ (KAVACH) అనేది ఒక స్వదేశీ ఆటోమేటిక్ రైన్ ప్రొటెక్షన్ సిస్టమ్ (రైలు రక్షణ వ్యవస్థ).
వార్త వివరంగా
KAVACH 4.0 మెరుగైన రైలు-స్థాన ఖచ్చితత్వం, పెద్ద యార్డ్‌లలో మెరుగైన సిగ్నల్ సమాచారం, ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్ ద్వారా స్టేషన్ నుండి స్టేషన్‌కు సమాచార మార్పిడి మరియు ఎలక్ట్రానిక్ ఇంటర్‌లాకింగ్ సిస్టమ్‌లతో ప్రత్యక్ష అనుసంధానాన్ని అందిస్తుంది. అవసరమైనప్పుడు రైలు వేగాన్ని నియంత్రించడంలో మరియు ఆటోమేటిక్‌గా బ్రేక్‌లను వేయడంలో ఇది సహాయపడుతుంది.
3. Ayushman Bharat Health Scheme Completes Eight Years | ఆయుష్మాన్ భారత్ ఆరోగ్య పథకానికి ఎనిమిదేళ్లు పూర్తి
2026 సెప్టెంబర్ 23 నాటికి ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం ఎనిమిదేళ్లు పూర్తి చేసుకుంది. ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఈ పథకం సాధించిన విజయాలను కొనియడారు. అలాగే 60 కోట్లకు పైగా లబ్ధిదారులకు రూ. 5 లక్షల వార్షిక ఆరోగ్య బీమా కవరేజ్ లభిస్తోందని తెలిపారు.
ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- ఆయుష్మాన్ భారత్ 8 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది.
- ఈ పథకం సెప్టెంబర్ 2018 లో ప్రారంభించబడింది.
- 60 కోట్లకు పైగా లబ్ధిదారులు రూ. 5 లక్షల వార్షిక ఆరోగ్య బీమాను పొందుతున్నారు.
- ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిర్లలో 500 కోట్లకు పైగా సందర్శనలు (విజిట్స్) నమోదయ్యాయి.
- సరసమైన మరియు నాణ్యమైన ఆరోగ్య సేవలను అందించడమే ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
వార్త వివరంగా ఆయుష్మాన్ భారత్ సెప్టెంబర్ 2018 లో ప్రారంభించబడింది. ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం ప్రకారం, ఈ పథకం ప్రపంచంలోనే అత్య较大的 ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే ఆరోగ్య భద్రతా పథాకయింది. అలాగే ‘ఆయుష్మాన్ ఆరోగ్య మందిర్’లు అట్టడుగు స్థాయిలో ప్రాథమిక ఆరోగ్య సేవలను బలోపేతం చేస్తున్నాయి.
4. India Discusses AI, Space and Energy Cooperation | ఏఐ, అంతరిక్షం మరియు శక్తి సహకారంపై భారత్ చర్చలు
ఇది వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది? 81వ ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ సమావేశాల సందర్భంగా 2026 సెప్టెంబర్ 22న న్యూయార్క్‌లో భారత్, ఫ్రాన్స్ మరియు యూఏఈ (UAE) దేశాలు త్రిపాక్షిక మంత్రివర్గ సమావేశాన్ని నిర్వహించాయి. ఈ మూడు దేశాలు కృత్రిమ మేధస్సు (AI), అంతరిక్షం, ఇంధనం, సంస్కృతి మరియు వారసత్వ రంగాలలో సహకారాన్ని సమీక్షించాయి.
ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- ఈ సమావేశం న్యూయార్క్‌లో జరిగింది.
- ఇందులో భారత్, ఫ్రాన్స్ మరియు యూఏఈ దేశాలు పాల్గొన్నాయి.
- భారతదేశం తరఫున ఎస్. జైశంకర్ ప్రాతినిధ్యం వహించారు.
- ఏఐ (AI) మరియు అంతరిక్ష రంగంలో సహకారంపై సమీక్ష జరిగింది.
- ఇంధనం, సంస్కృతి మరియు వారసత్వ అంశాలపై కూడా చర్చించారు.
వార్త వివరంగా
ఈ సమావేశంలో భారత విదేశ和ంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్, ఫ్రాన్స్ విదేశాంగ మంత్రి జీన్-నోయెల్ బారోట్, మరియు యూఏఈ విదేశాంగ మంత్రి షేక్ అబ్దుల్లా బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ పాల్గొన్నారు. పశ్చిమాసియా (వెస్ట్ ఆసియా) లోని పరిస్థితులపై కూడా మంత్రులు చర్చించి, త్రిపాక్షిక సహకారాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లాలని అంగీకరించారు.
5. Indian Rowers Reach Asian Games Finals | ఆసియా క్రీడల ఫైనల్స్‌కు చేరిన భారత రోవర్లు
ఇది వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది? ఐచీ-నగోయా ఆసియా క్రీడలు 2026 లో భారత్‌కు చెందిన రోవర్లు సత్నామ్ సింగ్, సల్మాన్ ఖాన్ మరియు బలరాజ్ పన్వర్ తమ ఈవెంట్‌ల ఫైనల్స్‌కు అర్హత సాధించారు.
Key Highlights | ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- పురుషుల డబుల్ స్కల్స్‌లో సత్నామ్ సింగ్ మరియు సల్మాన్ ఖాన్ అర్హత సాధించారు.
- వారు తమ హీట్‌లో రెండో స్థానంలో నిలిచారు.
- వారి హీట్ టైమింగ్ 6:15.63 నిమిషాలుగా నమోదైంది.
- పురుషుల సింగిల్ స్కల్స్ ‘ఫైనల్ ఏ’ కు బలరాజ్ పన్వర్ అర్హత సాధించారు.
- పన్వర్ 6:52.84 సమయంతో తన హీట్‌లో మూడో స్థానంలో నిలిచారు.
| వార్త వివరంగా
పురుషుల డబుల్ స్కల్స్ హీట్‌లో సత్నామ్ సింగ్ మరియు సల్మాన్ ఖాన్ రెండో స్థానంలో నిలవగా, పురుషుల సింగిల్ స్కల్స్ హీట్‌లో బలరాజ్ పన్వర్ మూడో స్థానంలో నిలిచారు. అలాగే భారతదేశపు పురుషుల కయాక్ ఫోర్ జట్టు కూడా తన ఫైనల్‌కు అర్హత సాధించింది.
6. Jaishankar Calls for Global South Unity | గ్లోబల్ సౌత్ ఐక్యతకు పిలుపునిచ్చిన జైశంకర్
సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలు, ఇంధన మరియు ఆహార భద్రత, కృత్రిమ మేధస్సు (AI), సముద్ర భద్రత మరియు అభివృద్ధి ఆర్థిక సహాయం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య బలమైన సహకారం ఉండాలని విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ పిలుపునిచ్చారు.
Key Highlights | ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల మధ్య మరింత సహకారం ఉండాలని జైశంకర్ మాట్లాడారు.
- సరఫరా గొలుసులో అంతరాయాలు ప్రధాన సవాలుగా హైలైట్ చేయబడ్డాయి.
- ఇంధన మరియు ఆహార భద్రతపై చర్చించారు.
- ఏఐ (AI) రంగంలో సహకారాన్ని నొక్కిచెప్పారు.
- ప్రపంచ నిర్ణయ ప్రక్రియలలో ఎక్కువ ప్రాతినిధ్యం ఉండాలని వాదించారు.
వార్త వివరంగా
ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ వేదికగా మాట్లాడిన జైశంకర్.. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, పెట్టుబడి ప్రవాహాలలో విభజన, రుణ సమస్యలు మరియు సరిపోని అభివృద్ధి నిధుల వంటి సవాళ్లను ప్రస్తావించారు. అలాగే నిష్పక్షపాత వాణిజ్యం, సురక్షితమైన సముద్ర మార్గాలు మరియు AI రంగంలో సహకారంపై ఆయన জোর (నొక్కి) చెప్పారు.
7. Jay Meena Wins India’s First Asian Games Soft Tennis Medal | ఆసియా క్రీడల సాఫ్ట్ టెన్నిస్‌లో భారత్‌కు తొలి పతకం తెచ్చిన జై మీనా
భారతీయ సాఫ్ట్ టెన్నిస్ ఆటగాడు జై మీనా ఆసియా క్రీడల చరిత్రలో సాఫ్ట్ టెన్నిస్‌లో భారతదేశానికి మొట్టమొదటి పతకాన్ని సాధించి చరిత్ర సృష్టించారు. ఆయన ఐచీ-నగోయా ఆసియా క్రీడలు 2026 లో పురుషుల సింగిల్స్‌లో కాంస్య పతకం గెలుచుకున్నారు.
ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- జై మీనా కాంస్య పతకం గెలుచుకున్నారు.
- పురుషుల సింగిల్స్ సాఫ్ట్ టెన్నిస్‌లో ఈ పతకం దక్కింది.
- సాఫ్ట్ టెన్నిస్‌లో ఆసియా క్రీడల్లో భారతదేశానికి ఇదే మొదటి పతకం.
- సెమీఫైనల్‌లో జపాన్‌కు చెందిన తకుయా కురోసాకా చేతిలో మీనా ఓడిపోయారు.
- జై మీనా మధ్యప్రదేశ్లోని దేవాస్ ప్రాంతానికి చెందినవారు.
వార్త వివరంగా
క్వార్టర్ ఫైనల్‌లో ఫిలిప్పీన్స్‌కు చెందిన షెర్విన్ నుగుయిట్‌ను ఓడించి జై మీనా భారత్‌కు చారిత్రాత్మక పతకాన్ని ఖాయం చేసుకున్నారు. ఆ తర్వాత సెమీఫైనల్‌లో జపాన్ ఆటగాడు తకుయా కురోసాకా చేతిలో ఓడిపోయి కాంస్య పతకాన్ని కైవసం చేసుకున్నారు.
8. India Wins Silver in Weightlifting and Bronze in Skeet | వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌లో రజతం, స్కీట్‌లో కాంస్యం సాధించిన భారత్
భారతదేశం 2026 ఆసియా క్రీడలలో మహిళల 49 కిలోల వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ విభాగంలో మీరాబாய் చాను ద్వారా రజత పతకాన్ని సాధించింది. అలాగే పురుషుల మరియు మహిళల స్కీట్ టీమ్ ఈవెంట్లలో కాంస్య పతకాలను కైవసం చేసుకుంది.
Key Highlights | ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- మహిళల 49 కిలోల వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌లో మీరాబాయి చాను రజత పతకం గెలుచుకున్నారు.
- చాను మొత్తం 198 కేజీల బరువు ఎత్తారు.
- ఆమె స్నాచ్‌లో 87 కిలోలు, క్లీన్ అండ్ జర్క్‌లో 111 కిలోలు ఎత్తారు.
- పురుషుల స్కీట్ టీమ్ ఈవెంట్‌లో భారత్ కాంస్య పతకం సాధించింది.
- మహిళల స్కీట్ టీమ్ ఈవెంట్‌లో కూడా భారత్ కాంస్యం గెలుచుకుంది.
వార్త వివరంగా
మీరాబాయి చాను మొత్తం 198 కేజీల బరువు ఎత్తి రజత పతకాన్ని సాధించారు. ఆసియా క్రీడల్లో ఆమెకు ఇదే మొదటి పతకం. అలాగే భారత్ స్కీట్ జట్లు మరో రెండు కాంస్య పతకాలను సాధించడం ద్వారా పతకాల పట్టికలో భారత్ స్థానాన్ని మెరుగుపరిచాయి.
9. Indian Men’s Badminton Team Wins Asian Games Bronze | ఆసియా క్రీడల్లో కాంస్య పతకం సాధించిన భారత పురుషుల బ్యాడ్మింటన్ జట్టు
ఐచీ-నగోయా ఆసియా క్రీడలు 2026 లో భారత పురుషుల బ్యాడ్మింటన్ జట్టు సెమీఫైనల్‌లో చైనా చేతిలో 3–1 తేడాతో ఓడిపోయి కాంస్య పతకాన్ని కైవసం చేసుకుంది.
Key Highlights | ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- భారత పురుషుల బ్యాడ్మింటన్ జట్టు కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది.
- సెమీఫైనల్‌లో చైనా చేతిలో భారత్ 3–1 తేడాతో ఓడిపోయింది.
- సాత్విక్‌సాయిరాజ్ రంకిరెడ్డి మరియు చిరాగ్ శెట్టి జోడీ భారత్ తరఫున ఏకైక విజయాన్ని అందించింది.
- వారు లియాంగ్ వీకెం మరియు వాంగ్ చాంగ్ జోడీని ఓడించారు.
- వరుసగా రెండో ఆసియా క్రీడల్లోనూ భారత్ పోడియంపై నిలిచింది.
వార్త వివరంగా
పురుషుల డబుల్స్ మ్యాచ్‌లో భారత్‌కు చెందిన సాత్విక్‌సాయిరాజ్ రంకిరెడ్డి మరియు చిరాగ్ శెట్టి ప్రస్తుత ప్రపంచ ఛాంపియన్‌లు లియాంగ్ వీకెం మరియు వాంగ్ చాంగ్ జోడీని 21–11, 22–20 తేడాతో ఓడించారు. ఈ విజయం సాధించినప్పటికీ, చైనా మొత్తం మ్యాచ్‌ను 3–1 తో గెలుచుకుని ఫైనల్‌కు దూసుకెళ్లగా, భారత్‌కు కాంస్య పతకం లభించింది.
10. భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO)కు చెందిన ISTRAC ఆధ్వర్యంలో అసోంలోని చంద్రపూర్‌లో ఏర్పాటు చేస్తున్న ISTRAC అడ్వాన్స్‌డ్ రాడార్ రీసెర్చ్ ఫెసిలిటీ (IARRF) దేశ అంతరిక్ష పర్యవేక్షణ నెట్‌వర్క్‌ను మరింత బలోపేతం చేయనుంది.
IARRF ప్రాజెక్ట్ ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు:
- వ్యూహాత్మక స్థానం: ఈశాన్య భారతదేశం నుండి ISRO యొక్క శాటిలైట్ ట్రాకింగ్, టెలిమెట్రీ మరియు కమాండ్ సామర్థ్యాలను మెరుగుపరచడానికి అసోంలోని చంద్రపూర్ వద్ద ఈ నూతన కేంద్రం ఏర్పాటు చేయబడింది.
- భవిష్యత్తు మిషన్‌లకు మద్దతు: రాబోయే ప్రతిష్టాత్మక ‘గగన్‌యాన్’ (Gaganyaan) మానవ సహిత అంతరిక్ష యాత్ర మరియు నావిగేషన్ ఉపగ్రహ ప్రయోగాలకు ఈ కేంద్రం అత్యంత కీలకమైన ట్రాకింగ్ సేవలను అందిస్తుంది.
- స్పేస్ సిట్యుయేషనల్ అవేర్‌నెస్ (SSA): కక్ష్యలో తిరుగుతున్న వ్యర్థాలు (Space Debris) మరియు యాక్టివ్ శాటిలైట్‌లను గుర్తించి, భారత అంతరిక్ష ఆస్తులను రక్షించడంలో ఇది సహాయపడుతుంది.
- బహుళ ప్రయోజన పరిశోధన: అంతరిక్ష పరిశోధనలతో పాటు, వాతావరణ అధ్యయనాల కోసం క్లౌడ్-రీసెర్చ్ రాడార్ వ్యవస్థలను కూడా ఇక్కడ ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
విస్తృత సహకారం: ISRO-ESA భాగస్వామ్యం & క్వాంటం మిషన్
జాతీయ క్వాంటం మిషన్ (National Quantum Mission): భారతదేశంలో క్వాంటం టెక్నాలజీ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ఇందులో భాగంగా C-DOT అభివృద్ధి చేసిన 14 స్వదేశీ క్వాంటం ఉత్పత్తులు మరియు బెంగళూరులోని ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (IISc) ఆధ్వర్యంలోని ఫౌండేషన్ ఫర్ క్వాంటం కంప్యూటింగ్ ఇన్నోవేషన్ వంటివి కీలక మైలురాళ్లుగా నిలిచాయి.
ISRO-ESA ఒప్పందం: ఇస్రో (ISRO) మరియు యూరోపియన్ స్పేస్ ఏజెన్సీ (ESA) తమ సహకార ఒప్పందాన్ని 2032 జనవరి 8 వరకు పొడిగించాయి. దీని ద్వారా అంతరిక్ష వాతావరణం, మానవ సహిత మరియు రోబోటిక్ అన్వేషణ రంగాలలో పరస్పర సహకారం మరింత విస్తరించనుంది.
11. యుద్ధ అభ్యాస్ 2026 లో పాల్గొన్న భారతదేశపు AH-64E అపాచీ హెలికాప్టర్లు
భారతదేశానికి చెందిన AH-64E అపాచీ అటాక్ హెలికాప్టర్లు ‘యుద్ధ అభ్యాస్ 2026’ (Yudh Abhyas 2026) సైనిక వ్యాయామంలో పాల్గొంటున్నాయి. భారత్-అమెరికా సంయుక్తంగా నిర్వహించే ఈ వార్షిక ద్వైపాక్షిక సైనిక కసరత్తుల యొక్క 22వ ఎడిషన్ సెప్టెంబర్ 15న ప్రారంభమైంది. దీనిని ఉత్తరాఖండ్‌లోని ఔలీ ఫారిన్ ట్రైనింగ్ నోడ్ మరియు రాజస్థాన్‌లోని మహాజన్ ఫీల్డ్ ఫైరింగ్ రేంజ్‌లో ఏకకాలంలో నిర్వహిస్తున్నారు.
ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
- అపాచీ హెలికాప్టర్ల భాగస్వామ్యం: భారత్-అమెరికా సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలలో అత్యాధునిక AH-64E అపాచీ దాడి హెలికాప్టర్లు చురుగ్గా పాల్గొంటున్నాయి.
- 22వ ఎడిషన్: ఇది భారతదేశం మరియు అమెరికా మధ్య జరుగుతున్న వార్షిక సైనిక వ్యాయామం యొక్క 22వ ఎడిషన్
- ప్రాంతాలు: ఈ విన్యాసాలు ఉత్తరాఖండ్‌లోని ఔలీ మరియు రాజస్థాన్‌లోని మహాజన్ ఫీల్డ్ ఫైరింగ్ రేంజ్‌లలో ఏకకాలంలో కొనసాగుతున్నాయి.
- ప్రారంభ తేదీ: ఈ విన్యాసాలు సెప్టెంబర్ 15న ప్రారంభమయ్యాయి.
12. India-France defence-space ties deepen further | మరింత బలపడిన భారత్-ఫ్రాన్స్ రక్షణ-అంతరిక్ష సంబంధాలు
ఈ వారం కుదిరిన ‘నిబే లిమిటెడ్’ (Nibe Limited) మరియు ‘థేల్స్ అలేనియా స్పేస్’ (Thales Alenia Space) ఉపగ్రహ భాగస్వామ్యం, అలాగే పారిస్‌లో జరిగిన అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష శిఖరాగ్ర సమావేశంలో కుదిరిన త్రిపాక్షిక ఒప్పందాలు.. సివిల్ స్పేస్ మరియు రక్షణ ఆధారిత సాంకేతిక సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేశాయి. ఇవి భారత్-ఫ్రాన్స్ ప్రత్యేక ప్రపంచ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని (Special Global Strategic Partnership) మరింత ముందుకు తీసుకువెళుతున్నాయి.
ముఖ్య ముఖ్యాంశాలు
రంగాల విస్తృతి: ఈ సహకారం పౌర అంతరిక్షం (civil space) మరియు రక్షణ సంబంధిత సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వంటి విభిన్న రంగాలను కవర్ చేస్తుంది.
ఉపగ్రహ భాగస్వామ్యం: నిబే లిమిటెడ్ మరియు థేల్స్ అలేనియా స్పేస్ మధ్య జరిగిన కొత్త ఒప్పందం రక్షణ-అంతరిక్ష రంగంలో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింతగా పెంచింది.
వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం: పారిస్‌లో జరిగిన ఇంటర్నేషనల్ స్పేస్ సమ్మిట్‌లో కుదిరిన త్రిపాక్షిక ఒప్పందాలు ఈ బంధాన్ని మరింత దృఢపరిచాయి.
13. భారతదేశంలో ఒక కొమ్ము రైనోసారస్ (గ్రేటర్ వన్-హార్న్డ్ రైనో) గణాంకాలకు సంబంధించి సెప్టెంబర్ 24, 2026 నాటి ప్రధాన ముఖ్యాంశాలు తెలుగులో ఇక్కడ ఉన్నాయి:
భారతదేశంలో 4,000 దాటిన ఒక కొమ్ము రైనోసారస్ జనాభా
వార్తల్లో ఎందుకు ఉంది?
సెప్టెంబర్ 23, 2026 నాడు కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ రాసిన ఒక వ్యాసాన్ని ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ షేర్ చేశారు. భారతదేశంలో ఒక కొమ్ము రైనోసారస్‌ల సంరక్షణలో సాధించిన పురోగతిని ఈ సందర్భంగా వారు ప్రశంసించారు.
ప్రధాన ముఖ్యాంశాలు (Key Facts):
ప్రాజెక్ట్ రైనో (Project Rhino): ప్రపంచ రైనో దినోత్సవం (సెప్టెంబర్ 22, 2026) సందర్భంగా ‘ప్రాజెక్ట్ రైనో’ ప్రారంభానికి సంబంధించిన వివరాలు వెల్లడయ్యాయి. ఈ పథకం కింద రైనోల సంరక్షణ, ఆవాసాల నిర్వహణ, జన్యుపరమైన అభివృద్ధి మరియు జనాభా గతిశీలతను అధ్యయనం చేయడానికి సంబంధిత రాష్ట్రాలకు ఆర్థిక మరియు సాంకేతిక మద్దతు అందించబడుతుంది.
జనాభా వృద్ధి: భారతదేశంలో గ్రేటర్ వన్-హార్న్డ్ రైనో (Rhinoceros unicornis) జనాభా సుమారు 1,500 నుండి 2024 నాటికి 4,000 కు పైగా పెరిగింది. ఇది దాదాపు 170% వృద్ధిని సూచిస్తుంది.
ముఖ్యమైన ప్రాంతాలు: భారతదేశంలో ఇవి ప్రధానంగా అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో కనిపిస్తాయి. గడ్డి భూములు, చిత్తడి నేలలు మరియు ఆవాసాల అనుసంధానాన్ని రక్షించడం వీటి సంరక్షణకు అత్యంత కీలకం.
సంరక్షణ చర్యలు: ఒక కొమ్ము రైనోసారస్ కోసం ‘జాతీయ సంరక్షణ వ్యూహం’ (National Conservation Strategy) 2019 లో ప్రారంభించబడింది. దీని తదుపరి దశ ఆవాసాల పునరుద్ధరణ, శాస్త్రీయ పర్యవేక్షణ మరియు కొత్త ప్రాంతాలకు రైనోల జనాభాను విస్తరించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.
14. ఉత్తరప్రదేశ్ దేశీయ పర్యాటకంలో అగ్రగామి గమ్యస్థాన రాష్ట్రం: NSO సర్వే
సెప్టెంబర్ 23, 2026 నాడు, నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీస్ (NSO) 80వ NSS రౌండ్ (జూలై 2025–జూన్ 2026) సమయంలో నిర్వహించిన దేశీయ పర్యాటక వ్యయ సర్వే ఫలితాలను విడుదల చేసింది.
ముఖ్యమైన విషయాలు (Key Facts):
ఒకరోజు ప్రయాణాలు (Same-Day Trips): సామాజిక సందర్శనలు మరియు షాపింగ్ అనేవి గ్రామీణ మరియు పట్టణ కుటుంబాలు రెండింటికీ రెండు ప్రధాన ఒకరోజు ప్రయాణ రకాలుగా ఉన్నాయి. ఇందులో షాపింగ్ ప్రయాణాలు రెండు రంగాలలోనూ అత్యధిక వ్యయాన్ని కలిగించాయి.
ప్రాథమిక ప్రయాణ ఉద్దేశ్యం: 365 రోజుల సూచిక కాలపరిమితి కలిగిన రాత్రిపూట ప్రయాణాలలో, తీర్థయాత్రలు మరియు మతపరమైన యాత్రలు అత్యధికంగా 48% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. 30 రోజుల సూచిక కాలపరిమితిలో, సామాజిక అవసరాల కోసం చేసిన రాత్రిపూట ప్రయాణాలు 89% ఉన్నాయి.
అగ్ర గమ్యస్థానాలు: 365 రోజుల సూচిక కాలపరిమితిలో మొత్తం సందర్శకుల ప్రయాణాల పరంగా, ఉత్తరప్రదేశ్ 15.7% వాటాతో మొదటి స్థానంలో నిలిచింది, ఆ తర్వాత తమిళనాడు (13.4%) రెండవ స్థానంలో, రాజస్థాన్ (8%) మూడవ స్థానంలో నిలిచాయి.
ప్రయాణ ఖర్చు: 365 రోజుల కాలంలో, ఆరోగ్య మరియు వైద్య ప్రయాణాలు అత్యధిక సగటు వ్యూయాన్ని నమోదు చేశాయి — గ్రామీణ కుటుంబాలకు రూ. 29,454 మరియు పట్టణ కుటుంబాలకు రూ. 41,649. 30 రోజుల కాలంలో, వ్యాపార సంబంధిత రాత్రిపూట ప్రయాణాలు అత్యధిక వ్యయాన్ని నమోదు చేశాయి.
15. డాక్టర్ బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్‌కు అంకితం చేయబడిన మ్యూజియం మరియు ఇ-లైబ్రరీ
సెప్టెంబర్ 23, 2026 నాడు, గుజరాత్ ఉప ముఖ్యమంత్రి హర్ష్ సంఘవి అహ్మదాబాద్‌లోని రాణిప్‌లో డాక్టర్ బాబాసాహెబ్ అంబేడ్కర్ నేషనల్ ఫౌండేషన్ యొక్క అత్యాధునిక మ్యూజియం మరియు ఇ-లైబ్రరీని ప్రారంభించారు.
ముఖ్యమైన విషయాలు (Key Facts):
చారిత్రక నేపథ్యం: గుజరాత్ ప్రభుత్వం గుర్తించినట్లుగా, 1917లో వడోదరలో డాక్టర్ అంబేడ్కర్ తీసుకున్న చారిత్రాత్మక తీర్మానానికి అనుగుణంగా ఈ కార్యక్రమం సెప్టెంబర్ 23న నిర్వహించబడింది.
ప్రాజెక్ట్ ఖర్చు: ఈ ఆధునిక సౌకర్యాన్ని గుజరాత్ సామాజిక न्याय మరియు సాధికారత శాఖ సుమారు రూ. 11.01 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో అభివృద్ధి చేసింది.
డిజిటల్ మ్యూజియం: ఈ మ్యూజియం డిజిటల్ మరియు 3D సాంకేతికతలు, వర్చువల్ ప్రెజెంటేషన్‌లు మరియు లైట్-అండ్-సౌండ్ షోలను ఉపయోగించి సామాజిక న్యాయం కోసం డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ జీవితం, పోరాటాలు, ప్రసంగాలు మరియు సహకారాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది.
పంచ్ తీర్థ్: డాక్టర్ అంబేడ్కర్‌కు సంబంధించిన ‘పంచ్ తీర్థ్’ భాగాలను కూడా ఈ మ్యూజియంలో ప్రత్యేకంగా హైలైట్ చేశారు. ఈ సముదాయంలో అదనంగా ఒక ఇ-లైబ్రరీ మరియు ఆడిటోరియం కూడా ఉన్నాయి.
