తెలంగాణ సంస్కృతి ప్రాక్టీస్ బిట్స్ టాప్ 100

తెలంగాణ సంస్కృతి – ముఖ్యమైన మల్టిపుల్ ఛాయిస్ బిట్స్ (MCQs)

పోటీ పరీక్షల (TSPSC, గ్రూప్స్, DSC) కోసం తెలంగాణ సంస్కృతి, పండుగలు, కళలు మరియు సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, జవాబులు మరియు వివరణలు క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:

ప్రశ్నలు మరియు వివరణలు

• 1. బోనాల పండుగను సాధారణంగా ఏ మాసంలో జరుపుకుంటారు?
  • A) శ్రావణ మాసం
  • B) ఆషాఢ మాసం
  • C) భాద్రపద మాసం
  • D) కార్తీక మాసం
  • జవాబు: B) ఆషాఢ మాసం
  • వివరణ: ఆషాఢ మాసంలో గ్రామ దేవతలైన మైసమ్మ, పోచమ్మ, ఎల్లమ్మలకు భక్తులు తొట్టిలు కట్టి, ప్రత్యేకంగా తయారు చేసిన బోనాలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తారు.
• 2. ‘ఒగ్గు కథ’ కళాకారులు ప్రధానంగా ఏ దేవుని మహిమలను కీర్తిస్తూ గానం చేస్తారు?
  • A) వెంకటేశ్వర స్వామి
  • B) మల్లన్న (మల్లికార్జున స్వామి)
  • C) శివుడు
  • D) హనుమంతుడు
  • జవాబు: B) మల్లన్న (మల్లికార్జున స్వామి)
  • వివరణ: కొమురవెల్లి మల్లన్న మరియు బీరప్ప కథలను వాయిద్యాల (డమరుకం, తాళాలు) సహాయంతో లయబద్ధంగా పాడుతూ ప్రదర్శించే జానపద కళారూపమే ఒగ్గు కథ.
• 3. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక చెట్టు (వృక్షం) ఏది?
  • A) వేప చెట్టు
  • B) రావి చెట్టు
  • C) జమ్మి చెట్టు
  • D) మామిడి చెట్టు
  • జవాబు: C) జమ్మి చెట్టు
  • వివరణ: విజయదశమి (దసరా) పండుగ రోజున జమ్మి ఆకులను ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం తెలంగాణ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైనది. దీనిని శమీ వృక్షం అని కూడా అంటారు.
• 4. ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన జాతరగా పేరుగాంచిన మేడారం సమ్మక్క – సారలమ్మ జాతర ఎంత కాలానికి ఒకసారి జరుగుతుంది?
  • A) ప్రతి సంవత్సరం
  • B) రెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి
  • C) మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి
  • D) ఐదు సంవత్సరాలకు ఒకసారి
  • జవాబు: B) రెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి
  • వివరణ: ములుగు జిల్లా తాడ్వాయి మండలం మేడారంలో ప్రతి రెండేళ్లకోసారి మాఘ శుద్ధ పౌర్ణమి సందర్భంగా ఈ మహాజాతర వైభవంగా జరుగుతుంది.
• 5. బతుకమ్మ పండుగలో చివరి రోజు మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన రోజును ఏమని పిలుస్తారు?
  • A) ఎత్తిపోతల
  • B) సద్దుల బతుకమ్మ
  • C) అట్లతద్ది
  • D) బొడ్డెమ్మ బతుకమ్మ
  • జవాబు: B) సద్దుల బతుకమ్మ
  • వివరణ: దుర్గాష్టమి రోజున జరుపుకునే సద్దుల బతుకమ్మ రోజున వివిధ రకాల నైవేద్యాలను (సద్దులు) సమర్పించి, చెరువులో బతుకమ్మలను నిమజ్జనం చేస్తారు.
• 6. ‘చిందు భాగవతం’ ఏ వర్గానికి చెందిన ప్రాచీన జానపద కళారూపం?
  • A) మాదిగ
  • B) పిచ్చగుట్ల
  • C) చిందు మాల (చిందు కళాకారులు)
  • D) గొల్ల
  • జవాబు: C) చిందు మాల (చిందు కళాకారులు)
  • వివరణ: పురాణ గాథలను, రామాయణ భారత కథలను అభినయంతో కూడిన నృత్య నాటకంగా ప్రదర్శించే కళారూపం చిందు భాగవతం.
• 7. కాకతీయుల కాలానికి చెందిన ‘నృత్త రత్నావళి’ గ్రంథాన్ని రచించింది ఎవరు?
  • A) ప్రతాపరుద్రుడు
  • B) జాయప సేనాని
  • C) రుద్రమదేవి
  • D) బమ్మెర పోతన
  • జవాబు: B) జాయప సేనాని
  • వివరణ: గణపతి దేవుని బావమరిది అయిన జాయప సేనాని సంస్కృతంలో ‘నృత్త రత్నావళి’ గ్రంథాన్ని రాశారు. ఇందులో పేరిణి వంటి నాట్య రీతుల వివరాలు ఉన్నాయి.
• 8. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక జంతువు ఏది?
  • A) పులి
  • B) ఏనుగు
  • C) మచ్చల జింక (Spotted Deer)
  • D) సింహం
  • జవాబు: C) మచ్చల జింక (Spotted Deer)
  • వివరణ: తెలంగాణ అడవులలో మరియు అభయారణ్యాలలో విస్తృతంగా కనిపించే మచ్చల జింకను రాష్ట్ర అధికారిక జంతువుగా గుర్తించారు.
• 9. ‘గొల్లసుద్దులు’ ఏ రకమైన కళారూపానికి చెందినవి?
  • A) చిత్రకళ
  • B) జానపద గాయక కళ
  • C) శిల్పకళ
  • D) నాటక కళ
  • జవాబు: B) జానపద గాయక కళ
  • వివరణ: గొల్లసుద్దులు అనేది సమాజంలోని వివిధ అంశాలను, నీతి కథలను జోడించి లయబద్ధంగా పాడుకునే ఒక చక్కని జానపద గాయక కళారూపం.
• 10. ‘పెరిణి శివతాండవం’ నృత్యాన్ని ఏ రాజవంశం కాలంలో అత్యధికంగా ఆదరించారు?
  • A) శాతవాహనులు
  • B) కాకతీయులు
  • C) కుతుబ్‌షాహీలు
  • D) నిజాములు
  • జవాబు: B) కాకతీయులు
  • వివరణ: కాకతీయుల కాలంలో సైనికులు యుద్ధ విజయం కోసం, భక్తి భావంతో శివునికి అంకితంగా ఈ శక్తివంతమైన వీర నృత్యాన్ని ప్రదర్శించేవారు.
• 11. సమ్మక్క-సారలమ్మ మహాజాతర జరిగే మేడారం ఏ నదీ లేదా వాగు తీరాన ఉంది?
  • A) గోదావరి నది
  • B) ప్రాణహిత నది
  • C) జంపన్న వాగు
  • D) మంజీర నది
  • జవాబు: C) జంపన్న వాగు
  • వివరణ: మేడారం జాతర జరిగే ప్రాంతం దగ్గర ప్రవహించే ప్రసిద్ధ వాగు ‘జంపన్న వాగు’. సమ్మక్క కుమారుడైన జంపన్న కాకతీయ సైన్యంతో పోరాడుతూ ఈ వాగులో వీరమరణం పొందడం వల్ల దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.
• 12. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక పక్షి ‘పాలపిట్ట’ శాస్త్రీయ నామం ఏమిటి?
  • A) పావో క్రిస్టాటస్
  • B) కొరాసియాస్ బెంగాల్లెన్సిస్ (Coracias benghalensis)
  • C) సైకస్ సర్సియాలిస్
  • D) ఎసిపిటెర్ బాడియస్
  • జవాబు: B) కొరాసియాస్ బెంగాల్లెన్సిస్ (Coracias benghalensis)
  • వివరణ: పాలపిట్టను ఆంగ్లంలో ‘ఇండియన్ రోలర్’ (Indian Roller) అంటారు. విజయదశమి రోజున దీనిని దర్శించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు.
• 13. బతుకమ్మ పండుగలో చివరి రోజు మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన రోజు అయిన ‘సద్దుల బతుకమ్మ’ను ఏ రోజున జరుపుకుంటారు?
  • A) అష్టమి (దుర్గాష్టమి)
  • B) పాడ్యమి
  • C) నవమి
  • D) చవితి
  • జవాబు: A) అష్టమి (దుర్గాష్టమి)
  • వివరణ: తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ వేడుకలు దుర్గాష్టమి నాడు ‘సద్దుల బతుకమ్మ’తో ముగుస్తాయి. ఈ రోజు రకరకాల సద్దులను (నైవేద్యాలు) సమర్పిస్తారు.
• 14. ప్రసిద్ధి చెందిన ‘గొల్లబామ’ చీరలను ఏ ప్రాంతంలో నేస్తారు?
  • A) పోచంపల్లి
  • B) గద్వాల్
  • C) సిద్దిపేట
  • D) నారాయణపేట
  • జవాబు: C) సిద్దిపేట
  • వివరణ: సిద్దిపేట చేనేత మగ్గాలపై అందమైన గొల్లబామ డిజైన్లతో కూడిన చీరలను నేయడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.
• 15. కాకతీయ కళా తోరణం (హన్మకొండ) పై చెక్కబడి ఉన్న జాతీయ ఆదర్శ వాక్యం ఏమిటి?
  • A) వందేమాతరం
  • B) సత్యమేవ జయతే
  • C) జై హింద్
  • D) జై తెలంగాణ
  • జవాబు: B) సత్యమేవ జయతే
  • వివరణ: తెలంగాణ ప్రభుత్వ అధికారిక చిహ్నంలో భాగంగా ఉన్న కాకతీయ కళా తోరణం పై ‘సత్యమేవ జయతే’ అనే పదం చెక్కబడి ఉంటుంది.
• 16. తెలంగాణ గ్రామాల్లో హిందూ-ముస్లిం సఖ్యతకు ప్రతీకగా జరుపుకునే పండుగ ఏది?
  • A) రంజాన్
  • B) మొహర్రం (పీర్ల పండుగ)
  • C) బక్రీద్
  • D) మిలాద్-ఉన్-నబీ
  • జవాబు: B) మొహర్రం (పీర్ల పండుగ)
  • వివరణ: తెలంగాణ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మొహర్రం మాసాన్ని ‘పీర్ల పండుగ’ లేదా ‘పెద్ద పండుగ’గా కులమతాలకు అతీతంగా అందరూ భక్తిశ్రద్ధలతో జరుపుకుంటారు.
• 17. ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో గొండు గిరిజనులు అత్యంత నిష్టతో జరుపుకునే జాతర ఏది?
  • A) మేడారం జాతర
  • B) నాగోబా జాతర
  • C) సడక్ బంద్ జాతర
  • D) కొమురవెల్లి జాతర
  • జవాబు: B) నాగోబా జాతర
  • వివరణ: ఆదిలాబాద్ జిల్లా కేస్లాపూర్ గ్రామంలో మేస్రమ్ వంశీయులు పుష్య మాసంలో నిర్వహించే శేషనాగు (నాగోబా) జాతర ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్/తెలంగాణలో గిరిజనుల పెద్ద పండుగ.
• 18. సంస్కృత పదాలు లేకుండా కేవలం ‘అచ్చ తెలుగు’ పదాలతో వెలువడిన తొలి కావ్యం ‘యయాతి చరిత్ర’ రచయిత ఎవరు?
  • A) బమ్మెర పోతన
  • B) పొన్నగంటి తెలగన్న
  • C) మల్లినాథ సూరి
  • D) కొరవి గోపరాజు
  • జవాబు: B) పొన్నగంటి తెలగన్న
  • వివరణ: ఇబ్రహీం కుతుబ్‌షా సర్ధారు అమీన్‌ఖాన్‌ అంకితంగా పొన్నగంటి తెలగన్న అచ్చ తెలుగులో ‘యయాతి చరిత్ర’ను రచించారు.
• 19. ‘ఉరుతర గద్య పద్యోక్తుల కంటే, సరసమై పరిగిన జాను తెనుంగు’ అని దేశీయ భాషకు ప్రాధాన్యతనిచ్చిన కవి ఎవరు?
  • A) పాల్కురికి సోమనాథుడు
  • B) బమ్మెర పోతన * C) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు * D) అన్నమయ్య
  • జవాబు: A) పాల్కురికి సోమనాథుడు
  • వివరణ: బసవ పురాణం రచించిన పాల్కురికి సోమనాథుడు తెలుగు జానపద భాషకు, జాను తెనుంగుకు సాహిత్య గౌరవాన్ని తెచ్చిపెట్టారు.
• 20. తెలంగాణ సాంఘిక జీవనం నేపథ్యంగా ‘సింహాసన ద్వాత్రింశిక’ కావ్యాన్ని రచించింది ఎవరు?
  • A) కొరవి గోపరాజు
  • B) బమ్మెర పోతన
  • C) మారన
  • D) భాస్కరుడు
  • జవాబు: A) కొరవి గోపరాజు
  • వివరణ: తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన కొరవి గోపరాజు రాసిన ‘సింహాసన ద్వాత్రింశిక’ నాటి సాంఘిక జీవనం, ఆచార వ్యవహారాలకు అద్దం పడుతుంది.
• 21. తెలంగాణలో బోనాల పండుగను రాష్ట్ర పండుగగా ప్రభుత్వం ఏ సంవత్సరంలో ప్రకటించింది?
  • A) 2014
  • B) 2015
  • C) 2016
  • D) 2018
  • జవాబు: A) 2014
  • వివరణ: తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన వెంటనే 2014 జూన్‌లో ప్రభుత్వం బోనాల పండుగను రాష్ట్ర పండుగగా అధికారికంగా ప్రకటించింది.
• 22. తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ పండుగలో ఏ రోజున ‘అలిగిన బతుకమ్మ’ పేరుతో బతుకమ్మను ఆడరు?
  • A) మూడవ రోజు
  • B) ఐదవ రోజు
  • C) ఏడవ రోజు
  • D) ఎనిమిదవ రోజు
  • జవాబు: B) ఐదవ రోజు
  • వివరణ: బతుకమ్మ పండుగలో 5వ రోజును ‘అలిగిన బతుకమ్మ’ అంటారు. ఈ రోజు అమ్మవారు అలిగారని నమ్మి పూలతో బతుకమ్మను చేయరు, కేవలం నైవేద్యం సమర్పిస్తారు.
• 23. తెలంగాణకు చెందిన ఏ ప్రముఖ జానపద కళాకారుడు ‘చిందు భాగవతం’ ద్వారా జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు తెచ్చారు?
  • A) గద్దర్
  • B) చుక్కా సత్తయ్య
  • C) బిరుదురాజు రామరాజు
  • D) గోరటి వెంకన్న
  • జవాబు: B) చుక్కా సత్తయ్య
  • వివరణ: చిందు భాగవత కళను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పి, పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ప్రముఖులు చుక్కా సత్తయ్య.
• 24. కాకతీయ కాలంలో వేశ్యా వృత్తాంతం నేపథ్యంలో బమ్మెర పోతన రచించిన ప్రసిద్ధ రచన ఏది?
  • A) వీరభద్ర విజయం
  • B) భోగినీ దండకం
  • C) నారాయణ శతకం
  • D) భాగవతం
  • జవాబు: B) భోగినీ దండకం
  • వివరణ: రాచకొండ రాజు సర్వజ్ఞ సింగభూపాలుని ఇష్టసఖి అయిన భోగినిపై పోతన ఈ భోగినీ దండకాన్ని రచించారు. ఇది తెలుగులో తొలి దండకం.
• 25. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక గీతం ‘జయ జయహే తెలంగాణ’ గీత రచయిత ఎవరు?
  • A) అందశ్రీ
  • B) గోరటి వెంకన్న
  • C) కాళోజీ
  • D) దేశపతి శ్రీనివాస్
  • జవాబు: A) అందశ్రీ
  • వివరణ: ప్రసిద్ధ కవి అందశ్రీ రచించిన ‘జయ జయహే తెలంగాణ జననీ జయకేతనం’ పాటను తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక గీతంగా ప్రభుత్వం ఆమోదించింది.
• 26. కొమురవెల్లి మల్లన్న జాతర ఏ జిల్లాలో జరుగుతుంది?
  • A) సిద్దిపేట
  • B) జనగామ
  • C) రాజన్న సిరిసిల్ల
  • D) యాదాద్రి భువనగిరి
  • జవాబు: A) సిద్దిపేట
  • వివరణ: సిద్దిపేట జిల్లా చేర్యాల మండలం కొమురవెల్లిలో శ్రీ మల్లికార్జున స్వామి (మల్లన్న) జాతర అత్యంత వైభవంగా జరుగుతుంది.
• 27. ‘గద్వాల్ చీరలు’ ఏ రకమైన నేతకు మరియు డిజైన్‌కు ప్రసిద్ధి చెందాయి?
  • A) జలదరి నేత
  • B) కొప్పడ జరీ అంచు (Kuppadam)
  • C) ఇక్కత్ నేత
  • D) గొల్లబామ డిజైన్
  • జవాబు: B) కొప్పడ జరీ అంచు (Kuppadam)
  • వివరణ: గద్వాల్ చేనేత చీరలు కాటన్ బాడీ మరియు సిల్క్ పల్లు/అంచుతో కూడిన ‘కొప్పడ’ సాంప్రదాయ పద్ధతికి జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (GI Tag) కలిగి ఉన్నాయి.
• 28. ‘సారస్వత వ్యాస ముక్తావళి’ గ్రంథ రచయిత ఎవరు?
  • A) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
  • B) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • C) మాడపాటి హనుమంతరావు
  • D) పి.వి. నరసింహారావు
  • జవాబు: A) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
  • వివరణ: బూర్గుల రామకృష్ణారావు గారు రచించిన ప్రసిద్ధ సాహిత్య వ్యాసాల సంపుటి ‘సారస్వత వ్యాస ముక్తావళి’.
• 29. తెలంగాణలో బతుకమ్మ పండుగ సందర్భంగా ఆడపిల్లలు ఆడే ప్రధాన నృత్యం ఏ విధంగా సాగుతుంది?
  • A) త్రిపద లయ
  • B) వృత్తాకారంలో చప్పట్లతో తిరుగుతూ
  • C) వీర నాట్య లయ
  • D) కోలాట లయ
  • జవాబు: B) వృత్తాకారంలో చప్పట్లతో తిరుగుతూ
  • వివరణ: బతుకమ్మ చుట్టూ చేరి మహిళలు చప్పట్లు చరుస్తూ, అడుగులు వేస్తూ వృత్తాకారంలో తిరుగుతూ భక్తిభావంతో పాటలు పాడుతారు.
• 30. ‘ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర’ గ్రంథాన్ని రచించి తెలంగాణ సాహిత్య చరిత్రకు గొప్ప వెలుగునిచ్చిన వారు ఎవరు?
  • A) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • B) కాళోజీ నారాయణరావు
  • C) రావి నారాయణ రెడ్డి
  • D) వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి
  • జవాబు: A) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • వివరణ: సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారు ‘ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర’ రాసి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం అందుకున్నారు. అలాగే ‘గోలకొండ’ పత్రిక సంపాదకులుగా పనిచేశారు.
• 31. తెలంగాణలో ‘పీర్ల పండుగ’ (మొహర్రం) సందర్భంగా భక్తులు పీర్ల వద్ద ప్రధానంగా ఏ రకమైన సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తారు?
  • A) కోలాటం ఆడుతారు
  • B) నిప్పుల గుండాలు తొక్కడం మరియు భక్తి గీతాలు పాడుతారు
  • C) పేరిణి నృత్యం చేస్తారు
  • D) పడవ పోటీలు నిర్వహిస్తారు
  • జవాబు: B) నిప్పుల గుండాలు తొక్కడం మరియు భక్తి గీతాలు పాడుతారు
  • వివరణ: పీర్ల పండుగను తెలంగాణ గ్రామాల్లో కులమతాలకు అతీతంగా హిందూ-ముస్లింలు ఐక్యతతో జరుపుకుంటారు.
• 32. తెలంగాణలో ప్రసిద్ధి చెందిన ‘నిర్మల్ బొమ్మలు’ తయారీకి ఏ చెక్కను ఉపయోగిస్తారు?
  • A) మామిడి చెక్క
  • B) పొనికి చెక్క (White Poniki wood)
  • C) వేప చెక్క
  • D) చందనపు చెక్క
  • జవాబు: B) పొనికి చెక్క (White Poniki wood)
  • వివరణ: నిర్మల్ ప్రాంతంలో అందమైన కలంకారి కళాకృతులు, జంతువులు, పక్షుల బొమ్మలను ‘పొనికి’ చెక్కతో తయారు చేసి రంగులు అద్దుతారు. దీనికి భౌగోళిక గుర్తింపు (GI Tag) ఉంది.
• 33. కాకతీయుల కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రసిద్ధ ‘రామప్ప దేవాలయం’ (రుద్రేశ్వరాలయం) ఎవరి కాలంలో నిర్మించబడింది?
  • A) గణపతి దేవుడు
  • B) రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు
  • C) రుద్రదేవుడు
  • D) రెండవ ప్రోలరాజు
  • జవాబు: A) గణపతి దేవుడు
  • వివరణ: గణపతి దేవుని సైనాధిపతి అయిన రేచర్ల రుద్రుడు ములుగు జిల్లా పాలంపేటలో ఈ రామప్ప ఆలయాన్ని నిర్మించారు. దీనికి యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ హోదా లభించింది.
• 34. తెలంగాణలో ‘సమ్మక్క-సారలమ్మ’ జాతరలో పూజలందుకునే దేవతలు ఏ సంఘటనతో ప్రసిద్ధి చెందారు?
  • A) కాకతీయ సైన్యంతో వీరోచిత పోరాటం
  • B) శాతవాహనుల మీద విజయం
  • C) కుతుబ్‌షాహీలతో సంధి
  • D) కరువు నివారణ
  • జవాబు: A) కాకతీయ సైన్యంతో వీరోచిత పోరాటం
  • వివరణ: అడవి బిడ్డల హక్కుల కోసం కాకతీయ చక్రవర్తి ప్రతాపరుద్రుని సైన్యంతో పోరాడి ప్రాణాలర్పించిన గిరిజన తల్లులు సమ్మక్క, సారలమ్మలు.
• 35. తెలంగాణలో రైతులు వ్యవసాయ పనులు ప్రారంభించే ముందు పశువులను పూజించే పండుగ ఏది?
  • A) పోలాలు పండుగ (ఏరువాక)
  • B) బతుకమ్మ
  • C) బోనాలు
  • D) ఉగాది
  • జవాబు: A) పోలాలు పండుగ (ఏరువాక)
  • వివరణ: పంటలు బాగా పండాలని, పశువులు సురక్షితంగా ఉండాలని రైతులు ఈ పండుగను శ్రావణ/భాద్రపద మాసాల్లో జరుపుకుంటారు.
• 36. తెలంగాణలో ప్రసిద్ధిగాంచిన ‘గొల్లసుద్దులు’ కళారూపంలో ప్రధానంగా ఉపయోగించే వాయిద్యం ఏది?
  • A) డమరుకం
  • B) తంబూర మరియు చిడతలు
  • C) డప్పు
  • D) సన్నాయి
  • జవాబు: B) తంబూర మరియు చిడతలు
  • వివరణ: గొల్లసుద్దులు గానం చేసే కళాకారులు చేతిలో తంబూర పట్టుకుని లయబద్ధంగా నీతి కథలను వివరిస్తారు.
• 37. జాయప సేనాని రాసిన ‘నృత్త రత్నావళి’ గ్రంథంలో ఎన్ని దేశి (జానపద) నృత్యాల గురించి వివరించబడింది?
  • A) 5
  • B) 10
  • C) అనేక జానపద మరియు మార్గ నృత్యాలు
  • D) కేవలం 2
  • జవాబు: C) అనేక జానపద మరియు మార్గ నృత్యాలు
  • వివరణ: కాకతీయుల కాలం నాటి నృత్య సంస్కృతికి ఈ గ్రంథం ప్రధాన ఆధారంగా నిలుస్తుంది.
• 38. ‘చిందు భాగవతం’ ప్రదర్శనలో ప్రధాన పాత్రధారులు ఎవరు?
  • A) భాగవతులు
  • B) చిందు కులస్తులు (చిందు కళాకారులు)
  • C) ఒగ్గు కథకులు
  • D) డప్పు కళాకారులు
  • జవాబు: B) చిందు కులస్తులు (చిందు కళాకారులు)
  • వివరణ: పురాణ గాథలను అభినయంతో ప్రదర్శించడంలో నిపుణులైన చిందు కళాకారులు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో దీనిని ప్రదర్శిస్తారు.
• 39. మేడారం జాతరలో పూజా విధానాలు ఎవరి సంప్రదాయం ప్రకారం జరుగుతాయి?
  • A) బ్రాహ్మణ పూజారులు
  • B) కోయ గిరిజన పూజారులు
  • C) రాజ్‌గొండులు
  • D) వీరశైవులు
  • జవాబు: B) కోయ గిరిజన పూజారులు
  • వివరణ: మేడారం జాతరలో గద్దెల వద్ద సమ్మక్క-సారలమ్మలకు చేసే పూజలన్నీ కోయ గిరిజనుల ఆచారాల ప్రకారమే నిర్వహిస్తారు.
• 40. తెలంగాణ ప్రాంతంలో ‘గోలకొండ’ పత్రికను స్థాపించి, గ్రంథాలయోద్యమానికి కృషి చేసిన ప్రముఖుడు ఎవరు?
  • A) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • B) మాడపాటి హనుమంతరావు
  • C) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
  • D) కాళోజీ
  • జవాబు: A) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • వివరణ: 1926లో సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారు ‘గోలకొండ’ పత్రికను ప్రారంభించి తెలంగాణలో సాహిత్య, సాంస్కృతిక చైతన్యాన్ని తీసుకువచ్చారు.
• 41. తెలంగాణలో ‘నాగోబా జాతర’ను ఏ గిరిజన వంశీయులు అత్యంత పవిత్రంగా నిర్వహిస్తారు?
  • A) రాజ్‌గొండులు
  • B) మేస్రమ్ వంశీయులు
  • C) తొట్టి గిరిజనులు
  • D) బంజారాలు
  • జవాబు: B) మేస్రమ్ వంశీయులు
  • వివరణ: ఆదిలాబాద్ జిల్లా కేస్లాపూర్‌లో జరిగే నాగోబా జాతరలో మేస్రమ్ వంశీయుల ఆచారాలు ప్రధానమైనవి.
• 42. కాకతీయ రాజవంశపు అధికారిక లాంఛనం (రాజముద్ర) ఏది?
  • A) సింహం
  • B) వరాహం (పంది)
  • C) గరుడ పక్షి
  • D) నంది
  • జవాబు: B) వరాహం (పంది)
  • వివరణ: కాకతీయుల శాసనాలపై మరియు నాణేలపై వరాహ చిహ్నం ముద్రించబడి ఉంటుంది.
• 43. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక పుష్పం (పూవు) ఏది?
  • A) చామంతి
  • B) గులాబీ
  • C) తంగేడు పువ్వు (Senna auriculata)
  • D) మల్లెపువ్వు
  • జవాబు: C) తంగేడు పువ్వు (Senna auriculata)
  • వివరణ: బతుకమ్మ పండుగలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన తంగేడు పువ్వును తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక పుష్పంగా ఎంపిక చేశారు.
• 44. చిందు కళాకారులు ప్రదర్శించే నాటకాల్లో ప్రధాన వస్తువు ఏమిటి?
  • A) రామాయణ, భారత పురాణ గాథలు మరియు భక్త చరిత్రలు
  • B) ఆధునిక రాజకీయాలు
  • C) చారిత్రక యుద్ధాలు
  • D) కేవలం హాస్యం
  • జవాబు: A) రామాయణ, భారత పురాణ గాథలు మరియు భక్త చరిత్రలు
  • వివరణ: పురాణ ఇతిహాసాలను ప్రజలకు సులభంగా అర్థమయ్యే రీతిలో నాటకాలుగా మలచి ప్రదర్శిస్తారు.
• 45. తెలంగాణ సాంస్కృతిక ప్రతీక అయిన ‘బతుకమ్మ’ పండుగను ఏ రుతువులో నిర్వహిస్తారు?
  • A) వసంత రుతువు
  • B) శరదృతువు (వర్షాకాలం ముగిసి శీతాకాలం ఆరంభంలో)
  • C) గ్రీష్మ రుతువు
  • D) శిశిర రుతువు
  • జవాబు: B) శరదృతువు
  • వివరణ: చెరువులు నిండి, ప్రకృతి పచ్చదనంతో కళకళలాడే శరదృతువులో బతుకమ్మ పండుగను అంగరంగ వైభవంగా జరుపుకుంటారు.
• 46. ‘ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర’ గ్రంథాన్ని రచించి తెలంగాణ సాహిత్యానికి వన్నె తెచ్చిన వారు ఎవరు?
  • A) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • B) కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు
  • C) మాడపాటి హనుమంతరావు
  • D) రావి నారాయణ రెడ్డి
  • జవాబు: A) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • వివరణ: ఈ గ్రంథానికి గాను సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారికి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది.
• 47. తెలంగాణలో చేనేతకు ప్రపంచ ఖ్యాతి తెచ్చిన ‘పోచంపల్లి ఇక్కత్’ చీరలకు ఏ సంవత్సరంలో GI ట్యాగ్ లభించింది?
  • A) 2004-2005
  • B) 2010
  • C) 2014
  • D) 2018
  • జవాబు: A) 2004-2005
  • వివరణ: పోచంపల్లి ఇక్కత్ (Pochampally Ikat) భారతదేశంలోనే జియోగ్రాఫికల్ ఇండికేషన్ (GI) ట్యాగ్ పొందిన తొలి హస్తకళల ఉత్పత్తులలో ఒకటి.
• 48. తెలంగాణ పల్లెల్లో జానపద వాయిద్యాలతో శివుని భక్తిని చాటే ‘ఒగ్గు కథ’ సంప్రదాయంలో ప్రసిద్ధి చెందిన దేవుడు ఎవరు?
  • A) మల్లికార్జున స్వామి (మల్లన్న) మరియు బీరప్ప
  • B) వెంకటేశ్వర స్వామి
  • C) రామచంద్రుడు
  • D) ఆంజనేయ స్వామి
  • జవాబు: A) మల్లికార్జున స్వామి (మల్లన్న) మరియు బీరప్ప
  • వివరణ: ఒగ్గు కళాకారులు కొమురవెల్లి మల్లన్న మరియు బీరప్పల కథలను డమరుకం, తాళాలతో లయబద్ధంగా గానం చేస్తారు.
• 49. కాకతీయుల కాలంలో నిర్మించబడిన ప్రసిద్ధ ‘వెయ్యి స్తంభాల గుడి’ (రుద్రేశ్వరాలయం) ఎక్కడ ఉంది?
  • A) వరంగల్ (హన్మకొండ)
  • B) పాలంపేట
  • C) రామప్ప
  • D) ఖాజీపేట
  • జవాబు: A) వరంగల్ (హన్మకొండ)
  • వివరణ: త్రికుటాలయంగా ప్రసిద్ధి చెందిన వెయ్యి స్తంభాల గుడిని మొదటి రుద్రదేవుడు హన్మకొండలో నిర్మించారు.
• 50. తెలంగాణ ప్రభుత్వం అధికారికంగా గుర్తించి నిర్వహిస్తున్న రాష్ట్ర పండుగలు ఏవి?
  • A) బతుకమ్మ మరియు బోనాలు
  • B) సంక్రాంతి మరియు ఉగాది
  • C) దసరా మరియు దీపావళి
  • D) రంజాన్ మరియు క్రిస్మస్
  • జవాబు: A) బతుకమ్మ మరియు బోనాలు
  • వివరణ: తెలంగాణ సాంస్కృతిక అస్తిత్వానికి ప్రతీకలుగా నిలిచే ఈ రెండు పండుగలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా నిర్వహిస్తోంది.
• 51. తెలంగాణలో ప్రసిద్ధి చెందిన ‘చేర్యాల చిత్రకళ’ (Cheriyal Scroll Paintings) ఏ జిల్లాకు చెందినది?
  • A) వరంగల్
  • B) సిద్దిపేట
  • C) కరీంనగర్
  • D) నల్లగొండ
  • జవాబు: B) సిద్దిపేట
  • వివరణ: సిద్దిపేట జిల్లాలోని చేర్యాల గ్రామంలో జానపద కథలను దొర్లు చిత్రాల (Scroll paintings) రూపంలో కాన్వాస్ లేదా కాగితంపై వర్ణాలతో చిత్రించే ఈ కళకు భౌగోళిక గుర్తింపు (GI Tag) ఉంది.
• 52. కాకతీయుల కాలంలో నిర్మించిన ప్రసిద్ధ ‘ఛాయా సోమేశ్వర ఆలయం’ ఎక్కడ ఉంది?
  • A) హన్మకొండ
  • B) పానగల్ (నల్లగొండ)
  • C) పాలంపేట
  • D) రామప్ప
  • జవాబు: B) పానగల్ (నల్లగొండ)
  • వివరణ: నల్లగొండ సమీపంలోని పానగల్‌లో కుందూ ఈశ్వర భట్టు నిర్మించిన ఈ ఆలయంలో గర్భగుడిలోని శివలింగంపై ఎల్లప్పుడూ ఒక ఛాయ (నీడ) పడుతూ ఉండటం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.
• 53. హైదరాబాద్‌లోని చారిత్రక కట్టడమైన ‘చార్మినార్‌’ను ఏ సంవత్సరంలో నిర్మించారు?
  • A) 1591
  • B) 1605
  • C) 1550
  • D) 1620
  • జవాబు: A) 1591
  • వివరణ: కుతుబ్‌షాహీ వంశానికి చెందిన ఐదవ పాలకుడు ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా ప్లేగు వ్యాధి నివారణకు ప్రార్థనల చిహ్నంగా మూసీ నది ఒడ్డున చార్మినార్‌ను నిర్మించారు.
• 54. తెలంగాణ సాయుధ పోరాట కాలంలో వీరమరణం పొందిన తొలి అమరుడు ఎవరు?
  • A) షోయబుల్లా ఖాన్
  • B) దొడ్డి కొమరయ్య
  • C) బందగీ
  • D) ఆరుట్ల రామచంద్రారెడ్డి
  • జవాబు: B) దొడ్డి కొమరయ్య
  • వివరణ: 1946 జూలైలో జనగామ ప్రాంతంలోని కడవెండి గ్రామంలో దేశ్‌ముఖ్ ల గుండాలతో జరిగిన పోరాటంలో దొడ్డి కొమరయ్య అమరులయ్యారు.
• 55. “జల్, జంగల్, జమీన్” (నీరు, అడవి, భూమి) అనే నినాదంతో గిరిజనులను సమీకరించి పోరాడిన వీరుడు ఎవరు?
  • A) సమ్మయ్య
  • B) రాంజీ గోండు
  • C) కొమరం భీమ్
  • D) ఈశ్వరయ్య
  • జవాబు: C) కొమరం భీమ్
  • వివరణ: ఆదిలాబాద్ ప్రాంతంలో నిజాం నిరంకుశ పాలనకు మరియు అటవీ అధికారుల ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా గిరిజనుల హక్కుల కోసం కొమరం భీమ్ పోరాడారు.
• 56. తెలంగాణ ప్రాంతంలో ‘గోలకొండ’ వారపత్రికను 1926లో ప్రారంభించిన సంపాదకులు ఎవరు?
  • A) మాడపాటి హనుమంతరావు
  • B) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • C) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
  • D) వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి
  • జవాబు: B) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • వివరణ: తెలంగాణలో సాహిత్య, సాంస్కృతిక చైతన్యాన్ని తీసుకురావడంలో గోలకొండ పత్రిక మరియు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి పాత్ర చిరస్మరణీయమైనది.
• 57. ఆంధ్ర మహాసభ తొలి మహాసభ 1931 సంవత్సరంలో ఎక్కడ నిర్వహించబడింది?
  • A) హైదరాబాద్
  • B) జోగిపేట (మెదక్)
  • C) వరంగల్
  • D) నిజామాబాద్
  • జవాబు: B) జోగిపేట (మెదక్)
  • వివరణ: సురవరం ప్రతాపరెడ్డి అధ్యక్షతన 1931లో మెదక్ జిల్లా జోగిపేటలో ప్రథమాంధ్ర మహాసభ అత్యంత వైభవంగా జరిగింది.
• 58. తెలంగాణలో కాకతీయుల కాలం నాటి ప్రసిద్ధ ‘పేరిణి శివతాండవం’ నృత్యాన్ని తిరిగి వెలుగులోకి తెచ్చి ప్రాచుర్యం కల్పించిన నాట్యాచార్యుడు ఎవరు?
  • A) పద్మశ్రీ నటరాజ రామకృష్ణ
  • B) చుక్కా సత్తయ్య
  • C) వెంపటి చినసత్యం
  • D) కళాకృష్ణ
  • జవాబు: A) పద్మశ్రీ నటరాజ రామకృష్ణ
  • వివరణ: జాయప సేనాని ‘నృత్త రత్నావళి’ ఆధారంగా శిథిలమవుతున్న పేరిణి నృత్యాన్ని శాస్త్రీయంగా పరిశోధించి పునరుద్ధరించారు.
• 59. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక గీతం ‘జయ జయహే తెలంగాణ’ గేయ రచయిత ఎవరు?
  • A) గోరటి వెంకన్న
  • B) అందశ్రీ
  • C) కాళోజీ నారాయణరావు
  • D) దేశపతి శ్రీనివాస్
  • జవాబు: B) అందశ్రీ
  • వివరణ: తెలంగాణ ఉద్యమస్ఫూర్తిని నింపిన ‘జయ జయహే తెలంగాణ జననీ జయకేతనం’ పాటను రాష్ట్ర అధికారిక గీతంగా ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
• 60. ములుగు జిల్లాలోని రామప్ప దేవాలయానికి (రుద్రేశ్వరాలయం) యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ఏ సంవత్సరంలో గుర్తింపు లభించింది?
  • A) 2019
  • B) 2021
  • C) 2022
  • D) 2024
  • జవాబు: B) 2021
  • వివరణ: కాకతీయుల శిల్పకళా చాతుర్యానికి ప్రతీక అయిన రామప్ప ఆలయానికి 2021లో యునెస్కో ఘనమైన గుర్తింపును అందించింది.
• 61. తెలంగాణలో ప్రసిద్ధి చెందిన ‘కొమురవెల్లి మల్లన్న’ జాతరలో భక్తులు దేవునికి సమర్పించే ప్రత్యేక నైవేద్యం (వంటకం) పేరు ఏమిటి?
  • A) బోనం
  • B) పట్నం (పెసరపప్పు, బెల్లం, బియ్యం పిండితో చేసే నైవేద్యం)
  • C) పులిహోర
  • D) దద్దోజనం
  • జవాబు: B) పట్నం (పెసరపప్పు, బెల్లం, బియ్యం పిండితో చేసే నైవేద్యం)
  • వివరణ: కొమురవెల్లి మల్లన్న స్వామిని దర్శించుకునే భక్తులు బియ్యం పిండి, బెల్లంతో నేలపై ముగ్గులు వేసి (పట్నాలు) నైవేద్యం సమర్పిస్తారు.
• 62. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం (Osmania University) ఏ నిజాం నవాబు కాలంలో స్థాపించబడింది?
  • A) ఏడవ నిజాం – మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
  • B) నిజాం-ఉల్-ముల్క్
  • C) సికందర్ జా
  • D) అఫ్జల్ ఉద్ దౌలా
  • జవాబు: A) ఏడవ నిజాం – మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
  • వివరణ: ఉర్దూను బోధనా భాషగా మలుస్తూ 1918లో మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయానికి శ్రీకారం చుట్టారు.
• 63. తెలంగాణ సాంస్కృతిక ప్రతీక అయిన బతుకమ్మ పండుగను ఏ మాసంలో అమావాస్య నుండి తొమ్మిది రోజుల పాటు నిర్వహిస్తారు?
  • A) శ్రావణ మాసం
  • B) భాద్రపద అమావాస్య (ఎత్తిపోతల అమావాస్య)
  • C) కార్తీక మాసం
  • D) ఆషాఢ మాసం
  • జవాబు: B) భాద్రపద అమావాస్య (ఎత్తిపోతల అమావాస్య)
  • వివరణ: భాద్రపద అమావాస్య రోజున ప్రారంభమయ్యే బతుకమ్మ సంబురాలు దుర్గాష్టమి (సద్దుల బతుకమ్మ) వరకు కనులపండువగా జరుగుతాయి.
• 64. హైదరాబాద్‌లోని ప్రసిద్ధ ‘సాలార్జంగ్ మ్యూజియం’లో ఉన్న అత్యంత విలువైన పాలరాతి శిల్పం ఏది?
  • A) నటరాజ విగ్రహం
  • B) వీల్డ్ రెబెకా (Veiled Rebecca)
  • C) బుద్ధుని శిల్పం
  • D) మయూర ఆసనం
  • జవాబు: B) వీల్డ్ రెబెకా (Veiled Rebecca)
  • వివరణ: ఇటాలియన్ శిల్పి జియోవాని మోంటి చెక్కిన ఈ ముసుగు ధరించిన మహిళా శిల్పం (Veiled Rebecca) సాలార్జంగ్ మ్యూజియం యొక్క ప్రధాన ఆకర్షణ.
• 65. తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన ప్రముఖ కవి కాళోజీ నారాయణరావు జన్మదినం (సెప్టెంబర్ 9)ను తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటుంది?
  • A) తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం
  • B) తెలంగాణ జానపద దినోత్సవం
  • C) తెలంగాణ సాహిత్య దినోత్సవం
  • D) తెలంగాణ కవుల దినోత్సవం
  • జవాబు: A) తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం
  • వివరణ: ప్రజాకవి కాళోజీ జన్మదినమైన సెప్టెంబర్ 9వ తేదీని తెలంగాణ ప్రభుత్వం అధికారికంగా ‘తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం’గా ప్రకటిస్తూ గౌరవిస్తోంది.
• 66. కాకతీయ రాజ్య స్థాపకుడు ఎవరు?
  • A) మొదటి ప్రోలరాజు
  • B) రెండో బీమరాజు
  • C) రెండవ ప్రోలరాజు
  • D) గణపతి దేవుడు
  • జవాబు: C) రెండవ ప్రోలరాజు
  • వివరణ: కాకతీయ రాజవంశాన్ని స్వతంత్ర రాజ్యంగా స్థిరపరిచి, హన్మకొండను రాజధానిగా చేసుకుని పాలించిన మొదటి పాలకుడు రెండవ ప్రోలరాజు.
• 67. తెలంగాణలో ‘నాగోబా జాతర’ను ఏ జిల్లాలో నిర్వహిస్తారు?
  • A) ఖమ్మం
  • B) ఆదిలాబాద్ (కేస్లాపూర్)
  • C) నిజామాబాద్
  • D) మెదక్
  • జవాబు: B) ఆదిలాబాద్ (కేస్లాపూర్)
  • వివరణ: ఆదిలాబాద్ జిల్లా ఉట్నూరు మండలం కేస్లాపూర్‌లో గిరిజనులు అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో నాగోబా (శేషనాగు) జాతరను జరుపుకుంటారు.
• 68. తెలంగాణలో చేనేత రంగానికి ప్రపంచవ్యాప్త ఖ్యాతి తెచ్చిన ‘ఇక్కత్’ (Ikat) విధానం ఏ జిల్లాకు ప్రత్యేకం?
  • A) యాదాద్రి భువనగిరి (పోచంపల్లి)
  • B) రాజన్న సిరిసిల్ల (సిరిసిల్ల)
  • C) జోగులాంబ గద్వాల్
  • D) నారాయణపేట
  • జవాబు: A) యాదాద్రి భువనగిరి (పోచంపల్లి)
  • వివరణ: పోచంపల్లి టై అండ్ డై (Tie and Dye) ఇక్కత్ చీరలకు భారతదేశంలోనే తొలిసారిగా GI ట్యాగ్ లభించింది.
• 69. ‘తెలంగాణ వైతాళికులు’గా పేరుగాంచిన వ్యక్తులలో గ్రంథాలయోద్యమ పితామహుడు ఎవరు?
  • A) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • B) మాడపాటి హనుమంతరావు
  • C) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
  • D) కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు
  • జవాబు: B) మాడపాటి హనుమంతరావు
  • వివరణ: ఆంధ్ర బాలికల సంఘం, శ్రీకృష్ణదేవరాయ ఆంధ్ర భాషా నిలయం స్థాపనలో మరియు తెలంగాణలో గ్రంథాలయోద్యమ వ్యాప్తికి మాడపాటి హనుమంతరావు గారు అపారమైన కృషి చేశారు.
• 70. తెలంగాణలో ‘బోనాలు’ పండుగను ఏ ప్రత్యేక మాసంలో జరుపుకుంటారు?
  • A) శ్రావణ మాసం
  • B) ఆషాఢ మాసం
  • C) భాద్రపద మాసం
  • D) కార్తీక మాసం
  • జవాబు: B) ఆషాఢ మాసం
  • వివరణ: గ్రామ దేవతలకు కృతజ్ఞతగా ఆషాఢ మాసంలో భక్తులు తొట్టిలు కట్టి, తొలి బోనం సమర్పిస్తూ ఈ పండుగను ఘనంగా జరుపుకుంటారు.
• 71. తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక జంతువు ‘మచ్చల జింక’ (Spotted Deer) ఎక్కువగా ఏ అభయారణ్యంలో రక్షించబడుతుంది?
  • A) ఏటూరునాగారం
  • B) మహావీర్ హరిణ వనస్థలి జాతీయ ఉద్యానవనం
  • C) కవాల్ టైగర్ రిజర్వ్
  • D) కిన్నెరసాని
  • జవాబు: B) మహావీర్ హరిణ వనస్థలి జాతీయ ఉద్యానవనం
  • వివరణ: హైదరాబాద్ శివారులోని వనస్థలిపురం వద్ద ఉన్న ఈ పార్కులో మచ్చల జింకలు అధిక సంఖ్యలో సంరక్షించబడుతున్నాయి.
• 72. తెలంగాణలో ప్రసిద్ధి చెందిన ‘ఒగ్గు కథ’ కళారూపంలో ప్రధాన వాయిద్య పరికరం ఏది?
  • A) డప్పు
  • B) డమరుకం (ఒగ్గు డమరుకం) మరియు తాళాలు
  • C) తంబూర
  • D) సన్నాయి
  • జవాబు: B) డమరుకం (ఒగ్గు డమరుకం) మరియు తాళాలు
  • వివరణ: గొల్ల మల్లన్న మరియు బీరప్ప కథలను లయబద్ధంగా పాడుతూ డమరుకాలను లయబద్ధంగా వాయిస్తూ ఒగ్గు కళాకారులు ప్రదర్శన ఇస్తారు.
• 73. “మా భూమి” నాటకానికి మరియు తెలంగాణ జానపద సాహిత్యానికి విశేష సేవలందించిన ప్రముఖ కవి మరియు రచయిత ఎవరు?
  • A) సుంకిరెడ్డి నారాయణ రెడ్డి
  • B) బిరుదురాజు రామరాజు
  • C) ప్రజా కవి గద్దర్
  • D) అందశ్రీ
  • జవాబు: B) బిరుదురాజు రామరాజు
  • వివరణ: ‘తెలంగాణ జానపద రామాయణం’, ‘ఆంధ్రప్రదేశ్ జానపద గేయ సాహిత్యాలు’ వంటి గ్రంథాలతో జానపద విజ్ఞానానికి పునాది వేసిన ప్రముఖులు బిరుదురాజు రామరాజు.
• 74. తెలంగాణలో తొలిసారిగా ముద్రించబడిన తెలుగు దినపత్రిక ‘తెలంగాణ’కు సంపాదకులుగా వ్యవహరించిన వారు ఎవరు?
  • A) మందముల నరసింహారావు
  • B) షోయబుల్లా ఖాన్
  • C) బండారు శ్రీనివాస శర్మ
  • D) వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి
  • జవాబు: A) మందముల నరసింహారావు
  • వివరణ: హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో తెలుగు భాషా చైతన్యం కోసం వచ్చిన తొలి దినపత్రిక ‘తెలంగాణ’కు మందముల నరసింహారావు సంపాదకులుగా పనిచేశారు.
• 75. కాకతీయ రాజవంశపు మూల పురుషుడు లేదా తొలి పాలకుడిగా ఎవరిని భావిస్తారు?
  • A) మొదటి బేతరాజు
  • B) గణపతి దేవుడు
  • C) ప్రతాపరుద్రుడు
  • D) రుద్రదేవుడు
  • జవాబు: A) మొదటి బేతరాజు
  • వివరణ: కాకతీయ రాజ్యానికి స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి తెచ్చే క్రమంలో తొలి బేతరాజు ఈ వంశ పాలనకు పునాది వేశారు.

తెలంగాణ సంస్కృతి – తదుపరి మరియు చివరి బిట్స్ (76 – 100)

పోటీ పరీక్షల (TSPSC, గ్రూప్స్, DSC) కోసం తెలంగాణ సంస్కృతి, జాతర్లు, పండుగలు మరియు సాహిత్యానికి సంబంధించిన మిగిలిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, జవాబులు మరియు వివరణలు (76 నుండి 100 వరకు) క్రింద ఇవ్వబడ్డాయి:

ప్రశ్నలు మరియు వివరణలు (76 – 100)

• 76. భద్రాచలం శ్రీ సీతారామచంద్రస్వామి ఆలయ నిర్మాణానికి ప్రభుత్వ ధనాన్ని వినియోగించారని ఆరోపణలు ఎదుర్కొని, ‘భక్త రామదాసు’గా ప్రసిద్ధి చెందిన కంచర్ల గోపన్న ఏ నవాబు కాలంలో కారాగారశిక్ష అనుభవించారు?
  • A) అబ్దుల్లా కుతుబ్ షా
  • B) అబుల్ హసన్ తానిషా
  • C) ఇబ్రహీం కుతుబ్ షా
  • D) కులీ కుతుబ్ షా
  • జవాబు: B) అబుల్ హసన్ తానిషా
  • వివరణ: గోల్కొండ నవాబైన తానిషా కాలంలో రామదాసు భద్రాచలం ఆలయ పునర్నిర్మాణానికి నిధులు ఖర్చు చేశారనే నెపంతో గోల్కొండ కోటలోని చీకటి గదిలో బంధించబడ్డారు.
• 77. తెలంగాణ సాహిత్య రంగంలో అభ్యుదయ కవిగా పేరుగాంచిన దాశరథి కృష్ణమాచార్య జన్మదినం (జూలై 22)ను తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏ దినోత్సవంగా అధికారికంగా నిర్వహిస్తోంది?
  • A) తెలంగాణ సాహిత్య దినోత్సవం
  • B) తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం
  • C) తెలంగాణ కవుల దినోత్సవం
  • D) తెలంగాణ జానపద దినోత్సవం
  • జవాబు: A) తెలంగాణ సాహిత్య దినోత్సవం
  • వివరణ: ‘అగ్నిధార’, ‘రుద్రవీణ’ వంటి గొప్ప కావ్యాల రచయిత దాశరథి జయంతిని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సాహిత్య దినోత్సవంగా జరుపుతుంది.
• 78. బతుకమ్మ పండుగ మొదటి రోజును ఏమంటారు?
  • A) సద్దుల బతుకమ్మ
  • B) అలిగిన బతుకమ్మ
  • C) ఎంగ్లిపూల బతుకమ్మ (ఇంజ పువ్వుల బతుకమ్మ)
  • D) బొడ్డెమ్మ బతుకమ్మ
  • జవాబు: C) ఎంగ్లిపూల బతుకమ్మ (ఇంజ పువ్వుల బతుకమ్మ)
  • వివరణ: భాద్రపద అమావాస్య రోజున ప్రారంభమయ్యే బతుకమ్మ వేడుకల్లో మొదటి రోజును ఎంగ్లిపూల బతుకమ్మ అంటారు.
• 79. జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాలో గల కాకతీయుల కాలం నాటి ప్రసిద్ధ ‘కోటగుళ్లు’ ఏ నిర్మాణ శైలికి నిదర్శనం?
  • A) వేసర శైలి
  • B) కాకతీయ త్రికుటాలయ శైలి
  • C) ద్రావిడ శైలి
  • D) నాగర శైలి
  • జవాబు: B) కాకతీయ త్రికుటాలయ శైలి
  • వివరణ: గణపురం (కోటగుళ్లు) వద్ద కాకతీయుల కాలంలో నిర్మించిన శివాలయాలు త్రికుటాలయ నిర్మాణ శైలికి అద్దం పడతాయి.
• 80. తెలంగాణ ఉద్యమ గీతాలలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన ‘పల్లె కన్నీరు పెడుతుందో…’ పాటను రచించిన ప్రసిద్ధ కవి ఎవరు?
  • A) అందశ్రీ
  • B) గోరటి వెంకన్న
  • C) దేశపతి శ్రీనివాస్
  • D) గద్దర్
  • జవాబు: B) గోరటి వెంకన్న
  • వివరణ: గ్రామీణ వలసలు, కూలీల కష్టాలను కళ్లకు కట్టేలా గోరటి వెంకన్న రాసిన ఈ పాట తెలంగాణ ఉద్యమంలో విశేష స్పూర్తిని నింపింది.
• 81. తెలంగాణ సాయుధ పోరాట నేపథ్యంలో వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామి రచించిన ప్రసిద్ధ నవల ఏమిటి?
  • A) గంగిగోవు
  • B) ప్రజల మనిషి
  • C) కాలం మారింది
  • D) బతుకు బాట
  • జవాబు: B) ప్రజల మనిషి
  • వివరణ: నిజాం నిరంకుశ పాలన, దొరల అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా సామాన్యుల చైతన్యాన్ని తెలిపే గొప్ప నవల ‘ప్రజల మనిషి’.
• 82. తెలంగాణ ప్రజల ఆత్మగౌరవ ప్రతీక అయిన ‘నా గొడవ’ ఆత్మకథ (స్వీయ చరిత్ర) ఎవరిది?
  • A) దాశరథి రంగాచార్యులు
  • B) కాళోజీ నారాయణరావు
  • C) సురవరం ప్రతాపరెడ్డి
  • D) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
  • జవాబు: B) కాళోజీ నారాయణరావు
  • వివరణ: ప్రజాకవి కాళోజీ తన కవితల సంపుటి మరియు జీవితానుభవాలను ‘నా గొడవ’ పేరుతో ప్రచురించారు.
• 83. హైదరాబాద్‌లో ప్రతి సంవత్సరం జనవరి నెలలో జరిగే ప్రసిద్ధ ‘నుమాయిష్’ (ఆలిండియా ఇండస్ట్రియల్ ఎగ్జిబిషన్) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభమైంది?
  • A) 1938
  • B) 1947
  • C) 1956
  • D) 1960
  • జవాబు: A) 1938
  • వివరణ: ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ గ్రాడ్యుయేట్ల సంఘం ఆధ్వర్యంలో స్థానిక హస్తకళలను ప్రోత్సహించడానికి 1938లో నుమాయిష్ ప్రారంభించబడింది.
• 84. తెలంగాణ జానపద వృత్తి కళారూపాలలో ‘డక్కి కథ’ ప్రధానంగా ఏ కులస్తుల ద్వారా గానం చేయబడుతుంది?
  • A) పిచ్చుగుట్ల
  • B) డక్కి వంశీయులు (మాల/మాదిగ ఉప కులాలు)
  • C) గొల్లలు
  • D) బంజారాలు
  • జవాబు: B) డక్కి వంశీయులు (మాల/మాదిగ ఉప కులాలు)
  • వివరణ: డక్కి వంశీయులు రేణుక ఎల్లమ్మ కథలను, పురాణ గాథలను డక్కి వాయిద్యంతో లయబద్ధంగా గానం చేస్తారు.
• 85. తెలంగాణలో ప్రతి సంవత్సరం ‘జాతీయ చేనేత దినోత్సవం’ ఏ రోజున జరుపుకుంటారు?
  • A) ఆగస్టు 7
  • B) జూలై 15
  • C) సెప్టెంబర్ 9
  • D) అక్టోబర్ 2
  • జవాబు: A) ఆగస్టు 7
  • వివరణ: చేనేత కార్మికుల సంక్షేమాన్ని, వారి కళను గౌరవిస్తూ ప్రతి సంవత్సరం ఆగస్టు 7న జాతీయ చేనేత దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు.
• 86. సమ్మక్క-సారలమ్మ జాతరలో పూజలందుకునే సమ్మక్క తల్లి ఏ ప్రాంతానికి చెందినదిగా స్థానిక ఐతిహ్యం చెబుతుంది?
  • A) మేడారం
  • B) చిలుకలపర్తి (తాడ్వాయి మండలం)
  • C) కటాపూర్
  • D) పస్రా
  • జవాబు: B) చిలుకలపర్తి (తాడ్వాయి మండలం)
  • వివరణ: సమ్మక్క పుట్టినిల్లు చిలుకలపర్తి అని, ఆమె కోయ గిరిజనుల ఆరాధ్య దైవంగా వెలిశారని నమ్ముతారు.
• 87. కాకతీయ సామ్రాజ్యానికి చెందిన ప్రముఖ సంస్కృత గ్రంథమైన ‘నృత్త రత్నావళి’ని రచించిన జాయప సేనాని ఎవరి బావమరిది?
  • A) గణపతి దేవుడు
  • B) ప్రతాపరుద్రుడు
  • C) రుద్రదేవుడు
  • D) ప్రోలరాజు
  • జవాబు: A) గణపతి దేవుడు
  • వివరణ: గణపతి దేవుని సేనాధిపతి మరియు బావమరిది అయిన జాయప సేనాని నాట్య శాస్త్రంపై ‘నృత్త రత్నావళి’ రాశారు.
• 88. తెలంగాణలో ‘బోనాలు’ పండుగ ముగింపు రోజున అమ్మవారికి సమర్పించే బోనంలో ప్రధానంగా ఏ పదార్థం ఉంటుంది?
  • A) పాలు మరియు పండ్లు
  • B) అన్నం, బెల్లం లేదా పెరుగు (తొట్టిలు మరియు బోనం)
  • C) కేవలం గోధుమ పిండి
  • D) పులిహోర మాత్రమే
  • జవాబు: B) అన్నం, బెల్లం లేదా పెరుగు (తొట్టిలు మరియు బోనం)
  • వివరణ: కొత్త కుండలో బియ్యం, బెల్లం, పాలు కలిపి వండిన నైవేద్యాన్ని బోనంగా సమర్పిస్తారు.
• 89. హైదరాబాద్‌లోని చారిత్రక కట్టడాలైన ‘హైకోర్టు’ మరియు ‘ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పటల్’ భవనాలను రూపొందించిన యూరోపియన్ వాస్తుశిల్పి ఎవరు?
  • A) విన్సెంట్ ఎష్ (Vincent Esch)
  • B) చార్లెస్ కోరియా
  • C) ఎడ్విన్ లూటెన్స్
  • D) హెన్రీ ఇర్విన్
  • జవాబు: A) విన్సెంట్ ఎష్ (Vincent Esch)
  • వివరణ: ఇండో-సారసెనిక్ శైలిలో హైదరాబాద్‌లో అనేక భవనాలను విన్సెంట్ ఎష్ డిజైన్ చేశారు.
• 90. తెలంగాణలో ‘లంబాడీ’ (బంజారా) గిరిజనులు తమ సంస్కృతిని ప్రతిబింబించేలా ప్రదర్శించే నృత్యం ఏది?
  • A) పేరిణి నృత్యం
  • B) లంబాడీ నృత్యం
  • C) చిందు నృత్యం
  • D) ఒగ్గు నృత్యం
  • జవాబు: B) లంబాడీ నృత్యం
  • వివరణ: బంజారా మహిళలు అద్దాల కుట్టుతో కూడిన రంగురంగుల దుస్తులు ధరించి, వృత్తాకారంలో చప్పట్లతో ఈ నృత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తారు.
• 91. తెలంగాణ సాంస్కృతిక వైభవాన్ని చాటే ‘బతుకమ్మ’ పండుగ ప్రధాన విశిష్టత ఏమిటి?
  • A) పశువులను పూజించడం
  • B) ప్రకృతిని మరియు పువ్వులను ఆరాధించడం
  • C) నదులలో స్నానాలు చేయడం
  • D) వ్యవసాయ పనులను ప్రారంభించడం
  • జవాబు: B) ప్రకృతిని మరియు పువ్వులను ఆరాధించడం
  • వివరణ: పూలను దైవంగా భావించి పూజించే ఏకైక పండుగ బతుకమ్మ.
• 92. తెలంగాణలో ‘పీర్ల పండుగ’ (మొహర్రం) నాడు పీర్లను నిమజ్జనం చేసే ప్రాంతాన్ని సాధారణంగా ఏమంటారు?
  • A) అశ్వూర్ ఖానా
  • B) పీర్ల మడుగు / నీటి వనరుల వద్ద ప్రత్యేక వేదిక
  • C) గద్దెలు
  • D) దర్గాల ప్రాంగణం
  • జవాబు: B) పీర్ల మడుగు / నీటి వనరుల వద్ద ప్రత్యేక వేదిక
  • వివరణ: మొహర్రం ఆఖరి రోజున పీర్లను బావులు లేదా చెరువుల వద్దకు చేర్చి భక్తిశ్రద్ధలతో నిమజ్జనం చేస్తారు.
• 93. తెలంగాణలో ‘చిందు భాగవతం’ ప్రదర్శనలకు విశేష కృషి చేసిన పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత చుక్కా సత్తయ్య ఏ రకమైన కళకు ప్రసిద్ధులు?
  • A) ఒగ్గు కథ
  • B) చిందు భాగవతం
  • C) గొల్లసుద్దులు
  • D) వీరనాట్యం
  • జవాబు: B) చిందు భాగవతం
  • వివరణ: చిందు భాగవత కళను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పి పద్మశ్రీ అందుకున్న ప్రముఖులు చుక్కా సత్తయ్య.
• 94. కాకతీయ రాజవంశం చివరి పాలకుడు ఎవరు?
  • A) గణపతి దేవుడు
  • B) రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు
  • C) రుద్రమదేవి
  • D) మొదటి ప్రతాపరుద్రుడు
  • జవాబు: B) రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు
  • వివరణ: ఢిల్లీ సుల్తానుల దండయాత్రలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొని కాకతీయ సామ్రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన చివరి చక్రవర్తి రెండవ ప్రతాపరుద్రుడు.
• 95. తెలంగాణలో ‘నాగోబా జాతర’ ముగిసిన తర్వాత మేస్రమ్ వంశీయులు నిర్వహించే పవిత్రమైన సాంప్రదాయ కార్యక్రమం ఏమిటి?
  • A) భేట్ పూజ (బంధువులను మరియు దైవాలను దర్శించుకోవడం)
  • B) జంతు బలులు
  • C) వన మహోత్సవం
  • D) నదీ స్నానాలు
  • జవాబు: A) భేట్ పూజ (బంధువులను మరియు దైవాలను దర్శించుకోవడం)
  • వివరణ: నాగోబా జాతర ముగింపు సందర్భంగా మేస్రమ్ వంశీయులు తమ బంధువులను, ఇష్ట దైవాలను దర్శించుకునే ‘భేట్’ కార్యక్రమం నిర్వహిస్తారు.
• 96. తెలంగాణ పల్లెల్లో కరవు కాలంలో వర్షాలు కురవాలని కోరుకుంటూ జరిపే జానపద ఆచారం ఏమిటి?
  • A) కప్పల వివాహం (వర్ష సంస్కృతి)
  • B) బోనాలు సమర్పించడం
  • C) బతుకమ్మ ఆడటం
  • D) అగ్నిగుండాలు తొక్కడం
  • జవాబు: A) కప్పల వివాహం (వర్ష సంస్కృతి)
  • వివరణ: వర్షాలు పడాలని కోరుకుంటూ తెలంగాణ జానపద సంప్రదాయంలో కప్పలకు పెళ్లి చేయడం ఒక ప్రత్యేక ఆచారం.
• 97. తెలంగాణలో ప్రత్యేకమైన ‘గొల్లబామ’ చీరల తయారీకి ప్రసిద్ధి చెందిన జిల్లా ఏది?
  • A) సిద్దిపేట జిల్లా
  • B) రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా
  • C) యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా
  • D) వరంగల్ జిల్లా
  • జవాబు: A) సిద్దిపేట జిల్లా
  • వివరణ: సిద్దిపేట చేనేత మగ్గాలపై ప్రత్యేకమైన గొల్లబామ డిజైన్లతో చీరలను నేయడం ఇక్కడి ప్రత్యేకత.
• 98. తెలంగాణలో ‘సమ్మక్క-సారలమ్మ’ జాతర జరిగే మేడారం గ్రామం ఏ ప్రసిద్ధ వాగు ఒడ్డున ఉంది?
  • A) మంజీర వాగు
  • B) జంపన్న వాగు
  • C) కడెం వాగు
  • D) హరిశ్చంద్ర వాగు
  • జవాబు: B) జంపన్న వాగు
  • వివరణ: సమ్మక్క కుమారుడైన జంపన్న కాకతీయ సైన్యంతో పోరాడి వీరమరణం పొందిన వాగు కాబట్టి దీనికి జంపన్న వాగు అని పేరు వచ్చింది.
• 99. తెలంగాణలో బతుకమ్మ పండుగ సందర్భంగా చివరి రోజున బతుకమ్మలను ఎక్కడ నిమజ్జనం చేస్తారు?
  • A) సముద్రంలో
  • B) ఊరి చెరువు లేదా కుంటలలో (నీటి వనరులలో)
  • C) పారుతున్న నదిలో మాత్రమే
  • D) బావులలో
  • జవాబు: B) ఊరి చెరువు లేదా కుంటలలో (నీటి వనరులలో)
  • వివరణ: సద్దుల బతుకమ్మ రోజున మహిళలందరూ కలిసి గ్రామ చెరువు లేదా కుంట వద్దకు వెళ్లి నీటిలో బతుకమ్మలను సాగనంపుతారు.
• 100. తెలంగాణ సాంస్కృతిక అస్తిత్వాన్ని, జానపద సంప్రదాయాలను కాపాడటంలో కీలకపాత్ర పోషిస్తున్న ప్రధాన అంశం ఏమిటి?
  • A) పల్లె ప్రజల జీవన విధానం, ప్రకృతి ఆరాధన మరియు పండుగలు
  • B) కేవలం పట్టణ సంస్కృతి
  • C) విదేశీ ప్రభావం
  • D) ఆధునిక సాంకేతికత
  • జవాబు: A) పల్లె ప్రజల జీవన విధానం, ప్రకృతి ఆరాధన మరియు పండుగలు
  • వివరణ: తెలంగాణ సంస్కృతి అంటేనే గ్రామీణ వాతావరణం, జాతరాలు, పండుగలు మరియు ప్రకృతితో మమేకమైన జీవనశైలి.