ఆదేశిక సూత్రాలు & ప్రాథమిక విధులు ప్రాక్టీస్ బిట్స్

1. ఆదేశిక సూత్రాలు (DPSP) రాజ్యాంగంలో ఏ భాగంలో, ఏ నిబంధనలలో పొందుపరచబడ్డాయి?

A) భాగం III, ఆర్టికల్స్ 12-35

B) భాగం IV, ఆర్టికల్స్ 36-51

C) భాగం IV-A, ఆర్టికల్ 51A

D) భాగం V, ఆర్టికల్స్ 52-78

జవాబు: B) భాగం IV, ఆర్టికల్స్ 36-51

వివరణ: భారత రాజ్యాంగంలోని 4వ భాగంలో ఆర్టికల్ 36 నుండి 51 వరకు ఆదేశిక సూత్రాల గురించి వివరిస్తాయి.

​2. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాలను ఏ దేశ రాజ్యాంగం నుండి గ్రహించారు?

A) అమెరికా

B) బ్రిటన్

C) ఐర్లాండ్

D) ఆస్ట్రేలియా

జవాబు: C) ఐర్లాండ్

వివరణ: ఐర్లాండ్ (1937 రాజ్యాంగం) నుండి ఆదేశిక సూత్రాల భావనను గ్రహించారు. ఐర్లాండ్ దీనిని స్పానిష్ రాజ్యాంగం నుండి తీసుకుంది.

​3. “ఆదేశిక సూత్రాలు సౌకర్యాన్ని బట్టి నగదుగా మార్చుకునే బ్యాంక్ చెక్కు వంటివి” అని వ్యాఖ్యానించినది ఎవరు?

A) బి.ఆర్. అంబేద్కర్

B) కె.టి. షా

C) ఐవర్ జెన్నింగ్స్

D) కె.ఎమ్. మున్షీ

జవాబు: B) కె.టి. షా

వివరణ: ఆదేశిక సూత్రాలకు కోర్టుల ద్వారా న్యాయ సంరక్షణ (Justiciability) లేనందున, ప్రాఫెసర్ కె.టి. షా వీటిని బ్యాంక్ సౌకర్యాన్ని బట్టి చెల్లించే చెక్కుతో పోల్చారు.

​4. రాజ్యాంగంలో ఆదేశిక సూత్రాలను చేర్చడం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?

A) పోలీస్ రాజ్యాన్ని స్థాపించడం

B) సంక్షేమ రాజ్యాన్ని (Welfare State) స్థాపించడం

C) ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యాన్ని నెలకొల్పడం

D) కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాన్ని పెంచడం

జవాబు: B) సంక్షేమ రాజ్యాన్ని (Welfare State) స్థాపించడం

వివరణ: ఆర్థిక, సామాజిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని సాధించి, పౌరుల సంక్షేమాన్ని కోరే ‘సంక్షేమ రాజ్యం’ స్థాపించడమే ఆదేశిక సూత్రాల ముఖ్య ఉద్దేశం.

​5. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (Uniform Civil Code) గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 40

B) ఆర్టికల్ 44

C) ఆర్టికల్ 48

D) ఆర్టికల్ 50

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 44

వివరణ: ఆర్టికల్ 44 భారతదేశ భూభాగమంతటా పౌరులందరికీ ఒకే రకమైన ఉమ్మడి పౌర స్మృతిని రూపొందించడానికి రాజ్యం ప్రయత్నించాలని పేర్కొంటుంది.

​6. గ్రామ పంచాయతీల ఏర్పాటు గురించి తెలిపే గాంధేయవాద సూత్రం ఏ ఆర్టికల్‌లో ఉంది?

A) ఆర్టికల్ 39

B) ఆర్టికల్ 40

C) ఆర్టికల్ 43

D) ఆర్టికల్ 47

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 40

వివరణ: ఆర్టికల్ 40 ప్రకారం గ్రామ పంచాయతీలను స్వయంపాలన యూనిట్లుగా తీర్చిదిద్దడానికి ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలి.

​7. కార్యనిర్వాహక వర్గం నుండి న్యాయవ్యవస్థను వేరు చేయడం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 45

B) ఆర్టికల్ 48A

C) ఆర్టికల్ 50

D) ఆర్టికల్ 51

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 50

వివరణ: ఆర్టికల్ 50 ప్రభుత్వ పబ్లిక్ సర్వీసుల్లో న్యాయవ్యవస్థను కార్యనిర్వాహక వర్గం నుండి స్వతంత్రంగా వేరు చేయాలని నిర్దేశిస్తుంది.

​8. అంతర్జాతీయ శాంతి మరియు భద్రతను పెంపొందించడం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 48

B) ఆర్టికల్ 49

C) ఆర్టికల్ 50

D) ఆర్టికల్ 51

జవాబు: D) ఆర్టికల్ 51

వివరణ: ఆర్టికల్ 51 అంతర్జాతీయ శాంతి, భద్రత, దేశాల మధ్య గౌరవప్రదమైన సంబంధాల పెంపుదలను వివరిస్తుంది. ఇది భారత విదేశాంగ విధానానికి ప్రాతిపదిక.

​9. ప్రాథమిక విధులను (Fundamental Duties) రాజ్యాంగంలో ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చారు?

A) 24వ సవరణ (1971)

B) 42వ సవరణ (1976)

C) 44వ సవరణ (1978)

D) 86వ సవరణ (2002)

జవాబు: B) 42వ సవరణ (1976)

వివరణ: 1976లో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ద్వారా రాజ్యాంగంలో భాగం IV-A మరియు ఆర్టికల్ 51A ని చేర్చి ప్రాథమిక విధులను ప్రవేశపెట్టారు.

​10. ప్రాథమిక విధుల చేరికకు సిఫార్సు చేసిన కమిటీ ఏది?

A) స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ

B) సర్కారియా కమిషన్

C) వర్మా కమిటీ

D) బల్వంత్ రాయ్ మెహతా కమిటీ

జవాబు: A) స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ

వివరణ: 1976లో ఏర్పాటు చేసిన స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫార్సుల మేరకు రాజ్యాంగంలో మొదట 10 ప్రాథమిక విధులను చేర్చారు.

​11. ప్రస్తుతం భారత రాజ్యాంగంలో ఎన్ని ప్రాథమిక విధులు ఉన్నాయి?

A) 8

B) 10

C) 11

D) 12

జవాబు: C) 11

వివరణ: 1976లో 10 విధులు ఉండేవి. 2002లో 86వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా 11వ విధిని (6-14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత విద్యావకాశం) చేర్చారు.

​12. ప్రాథమిక విధుల భావనను ఏ దేశ రాజ్యాంగం నుండి గ్రహించారు?

A) యు.ఎస్.ఎ (USA)

B) పూర్వ యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ (USSR – రష్యా)

C) ఫ్రాన్స్

D) జర్మనీ

జవాబు: B) పూర్వ యు.ఎస్.ఎస్.ఆర్ (USSR – రష్యా)

వివరణ: ప్రాథమిక విధుల భావనను పూర్వపు సోవియట్ యూనియన్ (USSR) రాజ్యాంగం నుండి స్వీకరించారు.

​13. ప్రాథమిక విధులు క్రింది ఎవరికి వర్తిస్తాయి?

A) భారత పౌరులకు మాత్రమే

B) పౌరులు మరియు విదేశీయులకు

C) కేవలం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు

D) కేవలం ప్రజాప్రతినిధులకు

జవాబు: A) భారత పౌరులకు మాత్రమే

వివరణ: ప్రాథమిక హక్కులలో కొన్ని విదేశీయులకు వర్తిస్తాయి కానీ, ప్రాథమిక విధులు కేవలం భారత పౌరులకు (Citizens only) మాత్రమే వర్తిస్తాయి.

​14. 86వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (2002) ద్వారా ఆర్టికల్ 51A లో చేర్చబడిన 11వ ప్రాథమిక విధి ఏది?

A) పర్యావరణ పరిరక్షణ

B) 6 నుండి 14 సంవత్సరాల పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించడం

C) శాస్త్రీయ దృక్పథాన్ని పెంపొందించుకోవడం

D) ప్రజా ఆస్తిని పరిరక్షించడం

జవాబు: B) 6 నుండి 14 సంవత్సరాల పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించడం

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(k) ద్వారా తల్లిదండ్రులు/సంరక్షకులు తమ 6-14 ఏళ్ల పిల్లలకు విద్యావకాశాలు కల్పించడం బాధ్యతగా నిర్ణయించారు.

​15. ఆదేశిక సూత్రాలకు న్యాయ సంరక్షణ (Justiciability) ఉందా?

A) అవును, కోర్టుల ద్వారా అమలు చేయవచ్చు

B) లేదు, న్యాయస్థానాల ద్వారా బలవంతంగా అమలు చేయలేము (Non-justiciable)

C) కేవలం సుప్రీంకోర్టు మాత్రమే అమలు చేయగలదు

D) హైకోర్టుల ఉత్తర్వుల ద్వారా అమలు చేయవచ్చు

జవాబు: B) లేదు, న్యాయస్థానాల ద్వారా బలవంతంగా అమలు చేయలేము (Non-justiciable)

వివరణ: ఆర్టికల్ 37 ప్రకారం ఆదేశిక సూత్రాలు రాజ్యాంగ నిర్వహణకు ప్రాథమికమైనవి, కానీ వీటి ఉల్లంఘనపై కోర్టులను ఆశ్రయించి బలవంతంగా అమలు చేయించలేము.

​16. 44వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1978) ద్వారా ఆదేశిక సూత్రాలలో చేర్చబడిన నిబంధన ఏది?

A) ఉచిత న్యాయ సహాయం (39A)

B) ఆదాయం, హోదా, సదుపాయాలలో అసమానతలను తగ్గించడం (ఆర్టికల్ 38(2))

C) పరిశ్రమల యాజమాన్యంలో కార్మికుల భాగస్వామ్యం (43A)

D) పర్యావరణ పరిరక్షణ (48A)

జవాబు: B) ఆదాయం, హోదా, సదుపాయాలలో అసమానతలను తగ్గించడం (ఆర్టికల్ 38(2))

వివరణ: 44వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 38 లో క్లాజ్ (2) ను చేర్చి వ్యక్తులు, సమూహాల మధ్య ఆదాయం, హోదా, సదుపాయాలలో అసమానతలను తగ్గించాలని ఆదేశించారు.

​17. ఉచిత న్యాయ సహాయం మరియు సమాన న్యాయం (Equal justice and free legal aid) ఏ ఆర్టికల్‌లో ఉంది?

A) ఆర్టికల్ 39

B) ఆర్టికల్ 39A

C) ఆర్టికల్ 43A

D) ఆర్టికల్ 48A

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 39A

వివరణ: 1976లోని 42వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 39A ని చేర్చారు. దీని ఆధారంగానే 1987లో లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీస్ యాక్ట్ (NALSA) వచ్చింది.

​18. మద్యపాన నిషేధం, ప్రజల పోషకాహార ప్రమాణాల పెంపుదల గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 45

B) ఆర్టికల్ 47

C) ఆర్టికల్ 48

D) ఆర్టికల్ 49

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 47

వివరణ: ఆర్టికల్ 47 ప్రకారం ప్రజల ఆరోగ్య రక్షణ, పోషకాహార స్థాయి పెంపు మరియు ఆరోగ్యానికి హానికరమైన మత్తు పానీయాలు/మందుల నిషేధం రాజ్యం బాధ్యత.

​19. ప్రాథమిక విధుల చట్టబద్ధత మరియు అమలు తీరును పరిశీలించిన కమిటీ ఏది?

A) వర్మా కమిటీ (1999)

B) సంథానం కమిటీ

C) మాలిమత్ కమిటీ

D) కేల్కర్ కమిటీ

జవాబు: A) వర్మా కమిటీ (1999)

వివరణ: జస్టిస్ వర్మా కమిటీ (1999) ప్రాథమిక విధుల అమలుకు సంబంధించి ఇప్పటికే ఉన్న చట్టపరమైన నిబంధనలను (ఉదా: జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం) గుర్తించింది.

​20. “ఆదేశిక సూత్రాలు మరియు ప్రాథమిక హక్కులు రాజ్యాంగానికి అంతరాత్మ (Conscience of the Constitution)” అని వ్యాఖ్యానించిన ప్రముఖ రాజ్యాంగ నిపుణుడు ఎవరు?

A) గ్రాన్విల్లే ఆస్టిన్ (Granville Austin)

B) బి.ఎన్. రావు

C) సుభాష్ కాశ్యప్

D) సర్ ఐవర్ జెన్నింగ్స్

జవాబు: A) గ్రాన్విల్లే ఆస్టిన్ (Granville Austin)

వివరణ: గ్రాన్విల్లే ఆస్టిన్ ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాలను రాజ్యాంగానికి అంతరాత్మగా అభివర్ణించారు.

21. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం రాజ్యం ప్రజల సంక్షేమాన్ని పెంపొందించడానికి సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయంతో కూడిన సామాజిక వ్యవస్థను ఏర్పరచాలి?

A) ఆర్టికల్ 36

B) ఆర్టికల్ 37

C) ఆర్టికల్ 38

D) ఆర్టికల్ 39

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 38

వివరణ: ఆర్టికల్ 38(1) ప్రజల సంక్షేమాన్ని పెంపొందించే సామాజిక వ్యవస్థను ఏర్పరచాలని ఆదేశిస్తుంది. ఇది ‘సంక్షేమ రాజ్యం’ భావనకు మూలస్తంభం.

​22. ‘స్త్రీ, పురుషులకు సమాన పనికి సమాన వేతనం’ అందించాలని తెలిపే ఆదేశిక సూత్రం ఏది?

A) ఆర్టికల్ 39(a)

B) ఆర్టికల్ 39(d)

C) ఆర్టికల్ 41

D) ఆర్టికల్ 42

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 39(d)

వివరణ: ఆర్టికల్ 39(d) ప్రకారం స్త్రీ, పురుషులకు లింగ వివక్ష లేకుండా సమాన పనికి సమాన వేతనం పొందే హక్కును ప్రభుత్వం కల్పించాలి.

​23. కార్మికులకు కనీస జీవన వేతనం (Living Wage) మరియు కుటీర పరిశ్రమల ప్రోత్సాహం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 41

B) ఆర్టికల్ 42

C) ఆర్టికల్ 43

D) ఆర్టికల్ 43A

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 43

వివరణ: ఆర్టికల్ 43 ప్రకారం కార్మికులకు జీవన వేతనం, మంచి పని వాతావరణం కల్పించడంతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో కుటీర పరిశ్రమలను వ్యక్తిగత లేదా సహకార ప్రాతిపదికన ప్రోత్సహించాలి.

​24. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (1976) ద్వారా పరిశ్రమల యాజమాన్యంలో కార్మికులకు భాగస్వామ్యం కల్పించడానికి చేర్చబడిన నిబంధన ఏది?

A) ఆర్టికల్ 43A

B) ఆర్టికల్ 43B

C) ఆర్టికల్ 39A

D) ఆర్టికల్ 48A

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 43A

వివరణ: 42వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 43A ని చేర్చి, పరిశ్రమల యాజమాన్య నిర్వహణలో కార్మికులు పాల్గొనేలా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని నిర్దేశించారు.

​25. 97వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (2011) ద్వారా ఆదేశిక సూత్రాలలో చేర్చబడిన ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 39A

B) ఆర్టికల్ 43B

C) ఆర్టికల్ 48A

D) ఆర్టికల్ 45

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 43B

వివరణ: 97వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 43B ని చేర్చి సహకార సంఘాల (Cooperative Societies) స్వచ్ఛంద ఏర్పాటు, స్వయంప్రతిపత్తి నిర్వహణను ప్రోత్సహించాలని పేర్కొన్నారు.

​26. ఆర్టికల్ 45 లోని ‘ఉచిత మరియు నిర్బంధ విద్యా నిబంధన’ ను 6 సంవత్సరాల లోపు పిల్లల సంరక్షణ మరియు పూర్వ ప్రాథమిక విద్య (Early Childhood Care) గా మార్చిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?

A) 42వ సవరణ (1976)

B) 44వ సవరణ (1978)

C) 86వ సవరణ (2002)

D) 91వ సవరణ (2003)

జవాబు: C) 86వ సవరణ (2002)

వివరణ: 86వ సవరణ ద్వారా 6-14 ఏళ్ల విద్యను ఆర్టికల్ 21A కింద ప్రాథమిక హక్కుగా మార్చి, ఆర్టికల్ 45 ని 0-6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల సంరక్షణకు పరిమితం చేశారు.

​27. శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో వ్యవసాయం, పశుపోషణ నిర్వహణ మరియు గోవధ నిరోధం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 47

B) ఆర్టికల్ 48

C) ఆర్టికల్ 48A

D) ఆర్టికల్ 49

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 48

వివరణ: ఆర్టికల్ 48 వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధకాన్ని ఆధునీకరించడంతో పాటు ఆవులు, దూడలు మరియు ఇతర పాడి పశువుల వధను నిషేధించాలని పేర్కొంటుంది (గాంధేయ సూత్రం).

​28. అడవులు, వన్యప్రాణుల పరిరక్షణ మరియు పర్యావరణ అభివృద్ధి గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 48

B) ఆర్టికల్ 48A

C) ఆర్టికల్ 49

D) ఆర్టికల్ 50

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 48A

వివరణ: 1976 లోని 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 48A ని చేర్చారు. ఇది పర్యావరణాన్ని, అడవులను, వన్యప్రాణులను కాపాడటం రాజ్యం బాధ్యత అని చెబుతుంది.

​29. జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన స్మారక చిహ్నాలు (Monuments), చారిత్రక ప్రదేశాలు మరియు వస్తువులను పరిరక్షించడం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 47

B) ఆర్టికల్ 48

C) ఆర్టికల్ 49

D) ఆర్టికల్ 50

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 49

వివరణ: పార్లమెంట్ చట్టం ద్వారా జాతీయ ప్రాధాన్యత ఉన్నవిగా ప్రకటించబడిన ప్రతి చారిత్రక స్థలాన్ని, స్మారకాన్ని నాశనం కాకుండా కాపాడడం ఆర్టికల్ 49 ప్రకారం ప్రభుత్వ బాధ్యత.

​30. ఆదేశిక సూత్రాలను రాజ్యాంగంలో వర్గీకరించారా?

A) అవును, 3 రకాలుగా రాజ్యాంగంలో స్పష్టంగా వర్గీకరించారు

B) లేదు, రాజ్యాంగంలో అధికారిక వర్గీకరణ లేదు

C) కేవలం గాంధేయ సూత్రాలను మాత్రమే వర్గీకరించారు

D) కేవలం సమాజవాద సూత్రాలను మాత్రమే వర్గీకరించారు

జవాబు: B) లేదు, రాజ్యాంగంలో అధికారిక వర్గీకరణ లేదు

వివరణ: రాజ్యాంగంలో ఆదేశిక సూత్రాల వర్గీకరణ లేదు. అయితే, సౌలభ్యం కోసం నిపుణులు వీటిని (1) సమాజవాద (Socialistic), (2) గాంధేయ (Gandhian), (3) ఉదారవాద-మేధోపరమైన (Liberal-Intellectual) సూత్రాలుగా వర్గీకరించారు.

​31. ప్రాథమిక హక్కులకు మరియు ఆదేశిక సూత్రాలకు వివాదం వచ్చినప్పుడు ప్రాథమిక హక్కులే పైచేయి సాధిస్తాయని సుప్రీంకోర్టు మొదట ఏ కేసులో తీర్పు ఇచ్చింది?

A) చంపకం దొరైరాజన్ వర్సెస్ మద్రాస్ రాష్ట్రం (1951)

B) గోలక్‌నాథ్ కేసు (1967)

C) కేశవానంద భారతి కేసు (1973)

D) మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)

జవాబు: A) చంపకం దొరైరాజన్ వర్సెస్ మద్రాస్ రాష్ట్రం (1951)

వివరణ: ఈ కేసులో ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య వివాదం వస్తే ప్రాథమిక హక్కులదే పైచేయి అని, ఆదేశిక సూత్రాలు ప్రాథమిక హక్కులకు సహాయకారిగా (Subsidiary) పనిచేయాలని కోర్టు తెలిపింది.

​32. ప్రాథమిక హక్కులు మరియు ఆదేశిక సూత్రాలు “రెండు చక్రాల లాంటివి, వీటి మధ్య సమతుల్యత రాజ్యాంగ మూలతత్వం” అని సుప్రీంకోర్టు ఏ కేసులో స్పష్టం చేసింది?

A) కేశవానంద భారతి కేసు (1973)

B) మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)

C) వామన్ రావు కేసు (1981)

D) ఐ.ఆర్. కోయెల్హో కేసు (2007)

జవాబు: B) మినర్వా మిల్స్ కేసు (1980)

వివరణ: మినర్వా మిల్స్ కేసులో 31C నిబంధనలోని సవరణను కొట్టివేస్తూ, భాగం III (హక్కులు) మరియు భాగం IV (సూత్రాలు) ల మధ్య సమతుల్యత రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నిర్మాణంలో (Basic Structure) భాగమని స్పష్టం చేసింది.

​33. 4వ భాగంలో (Part IV) కాకుండా రాజ్యాంగంలో ఇతర భాగాలలో ఉన్న ఆదేశిక సూత్రం ఏది?

A) ఆర్టికల్ 335 (ఉద్యోగాలలో SC/ST ల క్లెయిమ్‌లు)

B) ఆర్టికల్ 350A (మాతృభాషలో ప్రాథమిక విద్య)

C) ఆర్టికల్ 351 (హిందీ భాషాభివృద్ధి)

D) పైవన్నీ

జవాబు: D) పైవన్నీ

వివరణ: భాగం IV బయట కూడా ప్రభుత్వానికి నిర్దేశాలు ఇచ్చే సూత్రాలు ఉన్నాయి: ఆర్టికల్ 335 (భాగం XVI), ఆర్టికల్ 350A & 351 (భాగం XVII). ఇవి కూడా న్యాయ విచారణకు అర్హత లేనివే.

​34. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ మొత్తం ఎన్ని ప్రాథమిక విధులను చేర్చాలని సిఫార్సు చేసింది?

A) 8

B) 10

C) 11

D) 12

జవాబు: A) 8

వివరణ: స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ 8 విధులను సిఫార్సు చేసింది, కానీ ప్రభుత్వం 42వ సవరణ (1976) ద్వారా కొన్ని మార్పులతో 10 ప్రాథమిక విధులను చేర్చింది.

​35. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫార్సు చేసి, ప్రభుత్వం ఆమోదించని నిబంధన ఏది?

A) పన్నులు చెల్లించడం పౌరుల ప్రాథమిక విధి

B) విధులు నెరవేర్చని వారికి శిక్షలు విధించే అధికారం పార్లమెంట్‌కు ఉండాలి

C) ఏ శిక్షనైనా కోర్టుల్లో ప్రశ్నించకూడదు

D) పైవన్నీ

జవాబు: D) పైవన్నీ

వివరణ: పన్నులు చెల్లించడం ప్రాథమిక విధిగా మార్చాలని, విధులు పాటించని వారిపై శిక్షలు విధించాలని స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ ప్రతిపాదించినప్పటికీ, కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఆ సిఫార్సులను తిరస్కరించింది.

​36. ఆర్టికల్ 51A(a) ప్రకారం పౌరులు క్రింది ఏ అంశాలను గౌరవించాలి?

A) రాజ్యాంగం, దాని ఆదర్శాలు, సంస్థలు

B) జాతీయ పతాకం (National Flag)

C) జాతీయ గీతం (National Anthem)

D) పైవన్నీ

జవాబు: D) పైవన్నీ

వివరణ: తొలి ప్రాథమిక విధి ఆర్టికల్ 51A(a) ప్రకారం ప్రతీ పౌరుడు రాజ్యాంగానికి కట్టుబడి దాని ఆదర్శాలను, జాతీయ పతాకాన్ని, జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించాలి.

​37. “మహిళల గౌరవానికి భంగం కలిగించే ఆచారాలను నిరోధించడం” ఏ ఆర్టికల్ కింద ప్రాథమిక విధి?

A) ఆర్టికల్ 51A(e)

B) ఆర్టికల్ 51A(f)

C) ఆర్టికల్ 51A(g)

D) ఆర్టికల్ 51A(h)

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 51A(e)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(e) ప్రకారం సోదరభావాన్ని పెంపొందించుకోవడంతో పాటు, స్త్రీల ఆత్మగౌరవానికి భంగం కలిగించే ఆచారాలను పరిత్యజించడం ప్రతి పౌరుడి విధి.

​38. “శాస్త్రీయ దృక్పథం, మానవతావాదం, జిజ్ఞాస, సంస్కరణ దృక్పథాన్ని పెంపొందించుకోవడం” ఏ ఆర్టికల్ పరిధిలోకి వస్తుంది?

A) ఆర్టికల్ 51A(f)

B) ఆర్టికల్ 51A(g)

C) ఆర్టికల్ 51A(h)

D) ఆర్టికల్ 51A(j)

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(h)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(h) ప్రతీ పౌరుడు సైంటిఫిక్ టెంపర్ (Scientific temper), హ్యూమనిజం మరియు సంస్కరణ ఆకాంక్షను అలవర్చుకోవాలని చెబుతుంది.

​39. “నదులు, సరస్సులు, అడవులు మరియు వన్యప్రాణులతో కూడిన ప్రకృతి పర్యావరణాన్ని రక్షించడం మరియు అభివృద్ధి చేయడం” తెలిపే ప్రాథమిక విధి ఏది?

A) ఆర్టికల్ 51A(g)

B) ఆర్టికల్ 51A(i)

C) ఆర్టికల్ 48A

D) ఆర్టికల్ 51A(e)

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 51A(g)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(g) అనేది పౌరుల పర్యావరణ పరిరక్షణ విధి. (గమనిక: ఆర్టికల్ 48A ప్రభుత్వం యొక్క పర్యావరణ బాధ్యతను చెబుతుంది).

​40. హింసను వీడి, ప్రభుత్వ ఆస్తిని (Public Property) పరిరక్షించడం ఏ ఆర్టికల్‌లోని ప్రాథమిక విధి?

A) ఆర్టికల్ 51A(g)

B) ఆర్టికల్ 51A(h)

C) ఆర్టికల్ 51A(i)

D) ఆర్టికల్ 51A(j)

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(i)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(i) ప్రకారం ప్రజా ఆస్తులను కాపాడుకోవడం, హింసాత్మక చర్యలకు దూరంగా ఉండటం ప్రతీ పౌరుడి బాధ్యత.

​41. జాతీయ గౌరవ అవమానాల నిరోధక చట్టం (Prevention of Insults to National Honour Act) ఏ సంవత్సరంలో చేయబడింది?

A) 1950

B) 1971

C) 1976

D) 1985

జవాబు: B) 1971

వివరణ: ఈ చట్టం రాజ్యాంగం, జాతీయ జెండా మరియు జాతీయ గీతాన్ని అవమానించడాన్ని శిక్షార్హమైన నేరంగా పేర్కొంటుంది. ఇది ప్రాథమిక విధి 51A(a) కు చట్టబద్ధమైన బలాన్ని ఇస్తుంది.

​42. “ఆదేశిక సూత్రాలు నవభారత సామాజిక విప్లవానికి మూలస్తంభాలు” అని అభివర్ణించిన ప్రముఖ రాజ్యాంగ కోవిదుడు ఎవరు?

A) కె.సి. వేర్

B) గ్రాన్విల్లే ఆస్టిన్

C) బి.ఆర్. అంబేద్కర్

D) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

జవాబు: B) గ్రాన్విల్లే ఆస్టిన్

వివరణ: గ్రాన్విల్లే ఆస్టిన్ ఆదేశిక సూత్రాలను భారతదేశంలో సామాజిక విప్లవాన్ని (Social Revolution) తీసుకువచ్చే సాధనాలుగా పేర్కొన్నారు.

​43. ఆర్టికల్ 31C ని రాజ్యాంగంలో ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చారు?

A) 24వ సవరణ (1971)

B) 25వ సవరణ (1971)

C) 42వ సవరణ (1976)

D) 44వ సవరణ (1978)

జవాబు: B) 25వ సవరణ (1971)

వివరణ: 25వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 31C ని చేర్చి, ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c) లలోని ఆదేశిక సూత్రాల అమలుకు చేసే చట్టాలకు ఆర్టికల్ 14 మరియు 19 లపై ప్రాధాన్యత కల్పించారు.

​44. “పనిచేసే హక్కు, విద్యనభ్యసించే హక్కు మరియు వృద్ధాప్యం, అనారోగ్య సమయాల్లో ప్రభుత్వ సహాయం పొందే హక్కు” ఏ ఆర్టికల్‌లో ఉంది?

A) ఆర్టికల్ 39

B) ఆర్టికల్ 41

C) ఆర్టికల్ 42

D) ఆర్టికల్ 43

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 41

వివరణ: ఆర్టికల్ 41 పని హక్కు, విద్యా హక్కు మరియు నిరుద్యోగం, వృద్ధాప్యం, వికలాంగత్వం వంటి సమయాల్లో సహాయం అందించాలని రాజ్యానికి ఆదేశిస్తుంది (మహాత్మా గాంధీ ఉపాధి హామీ పథకం దీని ఆధారంగానే వచ్చింది).

​45. పని స్థలంలో న్యాయమైన, మానవీయ పరిస్థితులు మరియు ప్రసూతి సహాయం (Maternity Relief) కల్పించడం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 40

B) ఆర్టికల్ 41

C) ఆర్టికల్ 42

D) ఆర్టికల్ 43

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 42

వివరణ: ఆర్టికల్ 42 ప్రకారం పని ప్రదేశాలలో సన్మార్గపు వాతావరణం మరియు మహిళలకు ప్రసూతి సెలవులు/సహాయం అందించడానికి ప్రభుత్వం నిబంధనలు చేయాలి.

​46. క్రింది వానిలో ఏ జాతీయ కమిషన్ లేదా చట్టం ఆర్టికల్ 39A (ఉచిత న్యాయ సహాయం) అమలులో భాగంగా ఏర్పడింది?

A) NALSA (రాష్ట్రీయ న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థ – 1987)

B) జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC)

C) జాతీయ మహిళా కమిషన్

D) కేంద్ర విజిలెన్స్ కమిషన్

జవాబు: A) NALSA (రాష్ట్రీయ న్యాయ సేవల ప్రాధికార సంస్థ – 1987)

వివరణ: ఆర్టికల్ 39A అమలు కోసం పార్లమెంట్ ‘లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీస్ యాక్ట్ 1987’ చేసి NALSA, SALSA మరియు లోక్ అదాలత్‌లను ఏర్పాటు చేసింది.

​47. క్రింది ఏ రకమైన విధులు ఆర్టికల్ 51A పరిధిలోకి రావు?

A) పన్నులు చెల్లించడం

B) ఓటు హక్కు వినియోగించుకోవడం

C) కుటుంబ నియంత్రణ పాటించడం

D) పైవన్నీ

జవాబు: D) పైవన్నీ

వివరణ: పన్నులు చెల్లించడం, ఓటు వేయడం, కుటుంబ నియంత్రణ పాటించడం వంటి అంశాలు ప్రాథమిక విధుల జాబితా (51A) లో లేవు.

​48. ప్రాథమిక విధుల అమలుకై జస్టిస్ వర్మా కమిటీ నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో సమర్పించింది?

A) 1976

B) 1988

C) 1999

D) 2002

జవాబు: C) 1999

వివరణ: ప్రాథమిక విధుల అమలుపై ఏర్పడిన జస్టిస్ వర్మా కమిటీ 1999లో తన నివేదికను సమర్పించి, పాఠశాలల పాఠ్యాంశాల్లో విధులను చేర్చాలని సిఫార్సు చేసింది.

​49. రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాలను “ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్య సాధనలు” గా వర్ణించినది ఎవరు?

A) డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్

B) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

C) సర్దర్శ్ పటేల్

D) కె.ఎం. మున్షీ

జవాబు: A) డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్

వివరణ: డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ రాజ్యాంగ అసెంబ్లీలో మాట్లాడుతూ ప్రాథమిక హక్కులు రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఇస్తే, ఆదేశిక సూత్రాలు ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యాన్ని (Economic Democracy) అందిస్తాయని పేర్కొన్నారు.

​50. ఒక పౌరుడు ప్రాథమిక విధులను ఉల్లంఘిస్తే అతనికి నేరుగా శిక్ష విధించే అధికారం ఎవరికి ఉంటుంది?

A) సుప్రీంకోర్టుకు స్వయంచాలకంగా ఉంటుంది

B) రాష్ట్రపతికి ఉంటుంది

C) పార్లమెంట్ చేసిన ప్రత్యేక చట్టం ఉంటే మాత్రమే శిక్ష పడుతుంది

D) ఎవరికీ శిక్షించే అధికారం లేదు

జవాబు: C) పార్లమెంట్ చేసిన ప్రత్యేక చట్టం ఉంటే మాత్రమే శిక్ష పడుతుంది

వివరణ: ప్రాథమిక విధులు స్వయంచాలకంగా అమలు కావు. పౌరులు వీటిని ఉల్లంఘిస్తే నేరుగా కోర్టు శిక్షించలేదు; కానీ ఆ విధికి సంబంధించి పార్లమెంట్ ఏమైనా చట్టం చేసి ఉంటే (ఉదా: పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం, చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం) ఆ చట్టం కింద శిక్ష పడుతుంది.

​51. 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టంలోని ‘ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్స్’ (Instrument of Instructions) ను రాజ్యాంగంలో ఏ పేరుతో చేర్చారు?

A) ప్రాథమిక హక్కులు

B) ఆదేశిక సూత్రాలు

C) ప్రాథమిక విధులు

D) పీఠిక

జవాబు: B) ఆదేశిక సూత్రాలు

వివరణ: 1935 బ్రిటీష్ ప్రభుత్వ చట్టంలో గవర్నర్ జనరల్ మరియు గవర్నర్లకు జారీ చేసిన ‘ఇన్‌స్ట్రుమెంట్ ఆఫ్ ఇన్‌స్ట్రక్షన్స్’ తరహాలోనే మన రాజ్యాంగంలో ఆదేశిక సూత్రాలను చేర్చారు.

​52. ఆర్టికల్ 36 ప్రకారం ‘రాజ్యం’ (State) అనే పదానికి అర్థం ఏ ఆర్టికల్‌లో పేర్కొన్న నిర్వచనంతో సమానం?

A) ఆర్టికల్ 12

B) ఆర్టికల్ 13

C) ఆర్టికల్ 14

D) ఆర్టికల్ 37

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 12

వివరణ: ఆర్టికల్ 36 ప్రకారం, 4వ భాగంలో పేర్కొన్న ‘రాజ్యం’ అనే పదానికి అర్థం 3వ భాగంలోని ఆర్టికల్ 12 లో ఇచ్చిన నిర్వచనమే వర్తిస్తుంది (కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, పార్లమెంట్, అసెంబ్లీలు మరియు స్థానిక/ఇతర ప్రాధికార సంస్థలు).

​53. “ఈ భాగంలో పొందుపరిచిన నిబంధనలు ఏ కోర్టు ద్వారానూ అమలు కావు, అయినప్పటికీ దేశ పాలనలో ఇవి ప్రాథమికమైనవి” అని తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 36

B) ఆర్టికల్ 37

C) ఆర్టికల్ 38

D) ఆర్టికల్ 39

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 37

వివరణ: ఆర్టికల్ 37 ఆదేశిక సూత్రాల స్వభావాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది. ఇవి న్యాయ సంరక్షణ లేనివి (Non-justiciable), కానీ దేశ పరిపాలనకు మూలాధారాలు.

​54. సమాజంలో భౌతిక వనరుల పంపిణీ సమతుల్యంగా ఉండాలని, సంపద కేంద్రీకరణ కాకుండా చూడాలని తెలిపే ఆర్టికల్స్ ఏవి?

A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c)

B) ఆర్టికల్ 38(1) మరియు 38(2)

C) ఆర్టికల్ 41 మరియు 42

D) ఆర్టికల్ 43A మరియు 43B

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c)

వివరణ: ఆర్టికల్ 39(b) ప్రజా శ్రేయస్సు కోసం దేశ వనరుల పంపిణీని, 39(c) సంపద మరియు ఉత్పత్తి సాధనాలు కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతం కాకుండా చూడాలని ఆదేశిస్తాయి.

​55. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా ఆర్టికల్ 39 కి చేర్చబడిన నిబంధన 39(f) దేని గురించి తెలుపుతుంది?

A) ఉచిత న్యాయ సహాయం

B) పిల్లలు ఆరోగ్యకరమైన వాతావరణంలో, స్వేచ్ఛగా ఎదిగేందుకు అవకాశాలు కల్పించడం

C) పరిశ్రమల నిర్వహణలో భాగస్వామ్యం

D) పర్యావరణ పరిరక్షణ

జవాబు: B) పిల్లలు ఆరోగ్యకరమైన వాతావరణంలో, స్వేచ్ఛగా ఎదిగేందుకు అవకాశాలు కల్పించడం

వివరణ: 42వ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 39(f) ని సవరించి, சிறுవయస్సులోనే పిల్లలను దోపిడీకి గురికాకుండా కాపాడడం మరియు వారు గౌరవప్రదంగా పెరిగే అవకాశాలు కల్పించడం రాజ్యం బాధ్యతగా పేర్కొన్నారు.

​56. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ఆధారంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం’ (MGNREGA) ను అమలులోకి తెచ్చింది?

A) ఆర్టికల్ 40

B) ఆర్టికల్ 41

C) ఆర్టికల్ 43

D) ఆర్టికల్ 45

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 41

వివరణ: ఆర్టికల్ 41 పౌరులకు ‘పనిహక్కు’ (Right to work) కల్పించాలని చెబుతుంది. దీని ఆధారంగానే ప్రభుత్వం ఉపాధి హామీ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చింది.

​57. స్వాతంత్ర్య పోరాట ఆదర్శాలను స్మరించుకోవడం మరియు అనుసరించడం ఏ ఆర్టికల్ కింద ప్రాథమిక విధి?

A) ఆర్టికల్ 51A(a)

B) ఆర్టికల్ 51A(b)

C) ఆర్టికల్ 51A(c)

D) ఆర్టికల్ 51A(d)

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 51A(b)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(b) ప్రకారం జాతీయ స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి స్ఫూర్తినిచ్చిన ఉన్నత ఆదర్శాలను హృదయపూర్వకంగా గౌరవించడం మరియు అనుసరించడం ప్రతీ పౌరుడి విధి.

​58. “భారతదేశ సార్వభౌమత్వాన్ని, ఐక్యతను మరియు సమగ్రతను కాపాడడం” ఏ ఆర్టికల్ క్రింద పౌరుల ప్రాథమిక విధి?

A) ఆర్టికల్ 51A(a)

B) ఆర్టికల్ 51A(b)

C) ఆర్టికల్ 51A(c)

D) ఆర్టికల్ 51A(d)

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(c)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(c) భారతదేశ సార్వభౌమత్వం (Sovereignty), ఐక్యత (Unity), సమగ్రతలను (Integrity) సమర్థించడం మరియు పరిరక్షించడం ప్రధాన బాధ్యతగా నిర్దేశిస్తుంది.

​59. “దేశాన్ని రక్షించడం మరియు అవసరమైనప్పుడు జాతీయ సేవ చేయడం” (Render national service) ఏ ప్రాథమిక విధిని సూచిస్తుంది?

A) ఆర్టికల్ 51A(c)

B) ఆర్టికల్ 51A(d)

C) ఆర్టికల్ 51A(e)

D) ఆర్టికల్ 51A(f)

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 51A(d)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(d) ప్రకారం దేశ రక్షణకు మరియు పిలుపు వచ్చినప్పుడు జాతీయ సేవలు అందించడానికి పౌరులు సిద్ధంగా ఉండాలి.

​60. మన సాంస్కృతిక సమ్మేళనం (Composite Culture) యొక్క సంపన్న వారసత్వాన్ని గౌరవించడం మరియు పరిరక్షించడం ఏ ఆర్టికల్ కిందకు వస్తుంది?

A) ఆర్టికల్ 51A(f)

B) ఆర్టికల్ 51A(g)

C) ఆర్టికల్ 51A(h)

D) ఆర్టికల్ 51A(i)

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 51A(f)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(f) ప్రకారం మన మిశ్రమ సంస్కృతి యొక్క విశిష్ట వారసత్వాన్ని విలువైనదిగా గుర్తించి రక్షించుకోవాలి.

​61. వైయక్తిక మరియు సమిష్టి కార్యరంగాల్లో ఉన్నత శిఖరాలను చేరుకోవడానికి నిరంతరం ప్రయత్నించడం (Strive towards excellence) ఏ ఆర్టికల్‌లో ఉంది?

A) ఆర్టికల్ 51A(h)

B) ఆర్టికల్ 51A(i)

C) ఆర్టికల్ 51A(j)

D) ఆర్టికల్ 51A(k)

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 51A(j)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51A(j) ప్రకారం దేశం నిరంతరం పురోగమించేలా ప్రతి వ్యక్తిగత, సమిష్టి కార్యకలాపాల్లో శ్రేష్ఠతను కనబరచడానికి ప్రయత్నించాలి.

​62. క్రింది ఏ కమిటీ ఉపాధ్యాయులకు విద్యాసంస్థలలో ప్రాథమిక విధులను బోధించాలని, అలాగే ఓటు హక్కును కూడా ప్రాథమిక విధిగా చేర్చాలని సూచించింది?

A) స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ

B) జస్టిస్ వర్మా కమిటీ

C) రాజ్యాంగ సమీక్ష జాతీయ కమిషన్ (NCRWC – జస్టిస్ వెంకటాచలయ్య కమిషన్)

D) సంథానం కమిటీ

జవాబు: C) రాజ్యాంగ సమీక్ష జాతీయ కమిషన్ (NCRWC – జస్టిస్ వెంకటాచలయ్య కమిషన్)

వివరణ: 2000లో ఏర్పడిన NCRWC (వెంకటాచలయ్య కమిషన్) ఓటు వేయడం, పన్నులు చెల్లించడం మరియు విద్యాసంస్థల్లో విధులను బోధించడంపై సిఫార్సులు చేసింది.

​63. ప్రాథమిక పాఠశాల స్థాయిలో మాతృభాషలోనే బోధన సౌకర్యాలు కల్పించాలని కోరే ఆదేశిక నిబంధన రాజ్యాంగంలో ఎక్కడ ఉంది?

A) ఆర్టికల్ 45

B) ఆర్టికల్ 350A

C) ఆర్టికల్ 351

D) ఆర్టికల్ 335

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 350A

వివరణ: ఇది భాగం XVII లోని ఆదేశిక నిబంధన. ఆర్టికల్ 350A ప్రకారం భాషా మైనారిటీల పిల్లలకు ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృభాషలోనే విద్యనందించే బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంటుంది.

​64. “హిందీ భాష అభివృద్ధి మరియు ప్రచారం” గురించి తెలిపే రాజ్యాంగ నిబంధన ఏది?

A) ఆర్టికల్ 343

B) ఆర్టికల్ 350

C) ఆర్టికల్ 351

D) ఆర్టికల్ 335

జవాబు: C) ఆర్టికల్ 351

వివరణ: ఆర్టికల్ 351 (భాగం XVII) ప్రకారం హిందీ భాష వ్యాప్తిని ప్రోత్సహించడం, దానిని భారత్ లోని వివిధ సంస్కృతుల భావప్రకటన సాధనంగా అభివృద్ధి చేయడం కేంద్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత.

​65. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగ నియామకాలలో ఎస్సీ (SC), ఎస్టీ (ST) ల క్లెయిమ్‌ల పరిశీలన గురించి తెలిపే ఆదేశిక నిబంధన ఏది?

A) ఆర్టికల్ 16(4)

B) ఆర్టికల్ 335

C) ఆర్టికల్ 338

D) ఆర్టికల్ 340

జవాబు: B) ఆర్టికల్ 335

వివరణ: ఆర్టికల్ 335 (భాగం XVI) ప్రకారం పరిపాలనా సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయకుండా ఉద్యోగ నియామకాల్లో SC/ST ల హక్కులు/క్లెయిమ్‌లను ప్రభుత్వం క్రమంగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

​66. క్రింది వానిలో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా ఆదేశిక సూత్రాలలో చేర్చబడని ఆర్టికల్ ఏది?

A) ఆర్టికల్ 39A (ఉచిత న్యాయ సేవలు)

B) ఆర్టికల్ 43A (కార్మికుల భాగస్వామ్యం)

C) ఆర్టికల్ 48A (పర్యావరణ పరిరక్షణ)

D) ఆర్టికల్ 43B (సహకార సంఘాల ప్రోత్సాహం)

జవాబు: D) ఆర్టికల్ 43B (సహకార సంఘాల ప్రోత్సాహం)

వివరణ: ఆర్టికల్ 43B ని 2011 లోని 97వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చారు. మిగిలిన మూడు (39A, 43A, 48A) 42వ సవరణ ద్వారా చేర్చబడ్డాయి.

​67. గోలక్‌నాథ్ కేసు (1967) లో సుప్రీంకోర్టు ఏ తీర్పు ఇచ్చింది?

A) ఆదేశిక సూత్రాల అమలు కోసం ప్రాథమిక హక్కులను సవరించకూడదు

B) ఆదేశిక సూత్రాలే ప్రాథమిక హక్కుల కంటే అధిపత్యం వహిస్తాయి

C) పార్లమెంట్ రాజ్యాంగంలో దేనినైనా సవరించవచ్చు

D) ఆదేశిక సూత్రాలకు కోర్టు రక్షణ ఉంటుంది

జవాబు: A) ఆదేశిక సూత్రాల అమలు కోసం ప్రాథమిక హక్కులను సవరించకూడదు

వివరణ: గోలక్‌నాథ్ కేసులో పార్లమెంట్‌కు ప్రాథమిక హక్కులను తగ్గించే లేదా రద్దు చేసే అధికారం లేదని, ఆదేశిక సూత్రాల అమలు పేరుతో హక్కులను మార్చకూడదని తీర్పు ఇచ్చింది.

​68. 25వ రాజ్యాంగ సవరణ (1971) ద్వారా ఆర్టికల్ 31C లో చేసిన నిబంధన ఏమిటి?

A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c) లలోని ఆదేశిక సూత్రాల అమలుకు చేసే చట్టాలను ఆర్టికల్ 14, 19 ల ఉల్లంఘన ప్రాతిపదికన ప్రశ్నించకూడదు

B) ఆస్తి హక్కు పూర్తిగా రద్దయింది

C) ప్రాథమిక విధులు ఆమోదించబడ్డాయి

D) కోర్టులకు న్యాయ సమీక్ష అధికారం పోయింది

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 39(b) మరియు 39(c) లలోని ఆదేశిక సూత్రాల అమలుకు చేసే చట్టాలను ఆర్టికల్ 14, 19 ల ఉల్లంఘన ప్రాతిపదికన ప్రశ్నించకూడదు

వివరణ: ఆర్టికల్ 31C ద్వారా సమాజవాద సూత్రాలైన 39(b), (c) లకు ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వం) మరియు 19 (స్వేచ్ఛ) ల కంటే ప్రాధాన్యత కల్పించారు.

​69. నేషనల్ ఆంథమ్ కేసు (జాతీయ గీతం కేసు) గా ప్రసిద్ధి చెందిన ‘బిజోయ్ ఇమ్మాన్యుయెల్ వర్సెస్ స్టేట్ ఆఫ్ కేరళ (1986)’ కేసు దేనికి సంబంధించినది?

A) ప్రాథమిక విధి 51A(a) – జాతీయ గీతాన్ని గౌరవించడం

B) ఆర్టికల్ 25 – మత స్వేచ్ఛ

C) ఏ మరియు బి రెండూ

D) కేవలం ఆర్టికల్ 19

జవాబు: C) ఏ మరియు బి రెండూ

వివరణ: కేరళకు చెందిన జెహోవా సాక్షుల వర్గానికి చెందిన విద్యార్థులు జాతీయ గీతం పాడుతున్నప్పుడు లేచి నిలబడి గౌరవం ఇచ్చారు కానీ మత విశ్వాసాల వల్ల పాడలేదు. సుప్రీంకోర్టు గౌరవంగా నిలబడడం ద్వారా విధి పాటించారని, బలవంతంగా పాడించలేమని తీర్పు ఇచ్చింది.

​70. గోవధ నిషేధం (Prohibition of Cow Slaughter) అనేది ఆదేశిక సూత్రాలలో ఏ రకమైన వర్గీకరణలోకి వస్తుంది?

A) సమాజవాద సూత్రం

B) గాంధేయవాద సూత్రం

C) ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం

D) అంతర్జాతీయ సూత్రం

జవాబు: B) గాంధేయవాద సూత్రం

వివరణ: గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ, పాడి పశువుల రక్షణ మరియు గోవధ నిషేధం (ఆర్టికల్ 48) గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకు అనుగుణంగా రూపొందించిన గాంధేయ సూత్రం.

​71. ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (Uniform Civil Code – Article 44) అనేది ఏ వర్గీకరణ పరిధిలోకి వస్తుంది?

A) గాంధేయ సూత్రం

B) సమాజవాద సూత్రం

C) ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం (Liberal-Intellectual)

D) రాజనీతి సూత్రం

జవాబు: C) ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం (Liberal-Intellectual)

వివరణ: పౌరులందరికీ దేశమంతటా ఒకే రకమైన పౌర చట్టాలు (వివాహం, విడాకులు, ఆస్తి హక్కులు) ఉండాలనే భావన ఉదారవాద-మేధోపరమైన సూత్రం కిందకు వస్తుంది.

​72. క్రింది ఏ రాష్ట్రంలో ఉమ్మడి పౌర స్మృతి (UCC) ఇప్పటికే పోర్చుగీస్ సివిల్ కోడ్ రూపంలో అమల్లో ఉంది?

A) కేరళ

B) గోవా

C) గుజరాత్

D) మిజోరాం

జవాబు: B) గోవా

వివరణ: గోవాలో పోర్చుగీసు పాలనా కాలం నుండి (1867 సివిల్ కోడ్) పౌరులందరికీ మతంతో సంబంధం లేకుండా ఉమ్మడి పౌర స్మృతి అమలులో ఉంది.

​73. క్రింది ఏ చట్టం ప్రాథమిక విధి 51A(c) [దేశ సమగ్రత, సార్వభౌమత్వ రక్షణ] అమలుకు చట్టబద్ధ రక్షణ కల్పిస్తుంది?

A) అన్ లాఫుల్ యాక్టివిటీస్ ప్రివెన్షన్ యాక్ట్ (UAPA – 1967)

B) పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం

C) వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్

D) ఐపీసీ సెక్షన్ 302

జవాబు: A) అన్ లాఫుల్ యాక్టివిటీస్ ప్రివెన్షన్ యాక్ట్ (UAPA – 1967)

వివరణ: చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (UAPA) దేశ సార్వభౌమత్వానికి, సమగ్రతకు భంగం కలిగించే చర్యలను నిరోధిస్తుంది.

​74. ‘పిల్లల ప్రాథమిక విద్యా హక్కు చట్టం (RTE Act, 2009)’ రాజ్యాంగంలోని ఏ రెండు అంశాల అనుసంధానానికి ఉదాహరణ?

A) ఆర్టికల్ 21A (హక్కు) మరియు ఆర్టికల్ 51A(k) (విధి)

B) ఆర్టికల్ 14 మరియు 19

C) ఆర్టికల్ 19 మరియు 21

D) ఆర్టికల్ 32 మరియు 226

జవాబు: A) ఆర్టికల్ 21A (హక్కు) మరియు ఆర్టికల్ 51A(k) (విధి)

వివరణ: RTE Act ద్వారా 6-14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత విద్య పొందడం వారి ప్రాథమిక హక్కు (21A) కాగా, వారికి విద్యావకాశం కల్పించడం తల్లిదండ్రుల ప్రాథమిక విధి (51A(k)).

​75. “ఆదేశిక సూత్రాలు కేవలం లాలనా పూర్వక ఆకాంక్షలు (Pious Aspirations) మాత్రమే” అని విమర్శించిన రాజ్యాంగ పండితుడు ఎవరు?

A) ఐవర్ జెన్నింగ్స్ (Sir Ivor Jennings)

B) కె.టి. షా

C) నసీరుద్దీన్

D) కె.సి. వేర్

జవాబు: A) ఐవర్ జెన్నింగ్స్ (Sir Ivor Jennings)

వివరణ: సర్ ఐవర్ జెన్నింగ్స్ ఆదేశిక సూత్రాలకు చట్టపరమైన బలం లేకపోవడాన్ని విమర్శిస్తూ వాటిని ‘లాలనా పూర్వక ఆశాభావాలు/ఆకాంక్షలు’గా అభివర్ణించారు.

​76. ప్రాథమిక విధుల భావనను అమలు చేసిన మొదటి ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగం ఏది?

A) అమెరికా రాజ్యాంగం

B) జపాన్ రాజ్యాంగం

C) ఐర్లాండ్ రాజ్యాంగం

D) స్విట్జర్లాండ్ రాజ్యాంగం

జవాబు: B) జపాన్ రాజ్యాంగం

వివరణ: సాధారణంగా ప్రజాస్వామ్య దేశాలలో (USA, UK వంటివి) పౌరుల విధులు స్పష్టంగా ఉండవు. అయితే జపాన్ (1947 రాజ్యాంగం) పౌరుల హక్కులతో పాటు విధులను పొందుపరిచిన మొదటి ప్రజాస్వామ్య దేశం.

​77. వైల్డ్ లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్ (వన్యప్రాణుల సంరక్షణ చట్టం) ఏ సంవత్సరంలో చేయబడింది?

A) 1952

B) 1972

C) 1980

D) 1986

జవాబు: B) 1972

వివరణ: వన్యప్రాణుల సంరక్షణ చట్టం (1972) అనేది ఆర్టికల్ 48A (ఆదేశిక సూత్రం) మరియు ఆర్టికల్ 51A(g) (ప్రాథమిక విధి) ಗಳ అమలుకు చట్టబద్ధత కల్పిస్తుంది.

​78. ఫారెస్ట్ కన్జర్వేషన్ యాక్ట్ (అటవీ సంరక్షణ చట్టం) ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది?

A) 1972

B) 1976

C) 1980

D) 1986

జవాబు: C) 1980

వివరణ: అడవుల నరికివేతను అరికట్టడానికి మరియు అటవీ భూముల పరిరక్షణకు 1980లో ఫారెస్ట్ కన్జర్వేషన్ యాక్ట్ చేయబడింది.

​79. ఆర్టికల్ 51 లోని అంతర్జాతీయ శాంతి మరియు భద్రత పెంపుదల సూత్రం భారత ప్రభుత్వ ఏ విధానానికి మార్గదర్శకంగా పనిచేస్తుంది?

A) ఆర్థిక విధానం

B) విదేశాంగ విధానం (Foreign Policy)

C) రక్షణ విధానం

D) హోం వ్యవహారాలు

జవాబు: B) విదేశాంగ విధానం (Foreign Policy)

వివరణ: ఆర్టికల్ 51 లో ఉన్న పంచశీల సూత్రాలు, అలీన విధానం మరియు అంతర్జాతీయ వివాదాల శాంతియుత పరిష్కారం భారత విదేశాంగ విధానానికి రాజ్యాంగ ప్రాతిపదికగా నిలిచాయి.

​80. క్రింది వానిలో ప్రాథమిక విధులకు సంబంధించి సరియైన ప్రకటన ఏది?

A) ప్రాథమిక విధులు రాజ్యాంగంలో ప్రారంభం నుండి ఉన్నాయి

B) వీటి అమలుకు సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యక్షంగా రిట్లు జారీ చేయగలదు

C) ప్రాథమిక విధులు కేవలం పౌరులకు సద్భావనాపూరిత హెచ్చరికలుగా పనిచేస్తాయి

D) ఇవి విదేశీయులకు కూడా సమానంగా వర్తిస్తాయి

జవాబు: C) ప్రాథమిక విధులు కేవలం పౌరులకు సద్భావనాపూరిత హెచ్చరికలుగా పనిచేస్తాయి

వివరణ: ప్రాథమిక విధులు మొదట్లో రాజ్యాంగంలో లేవు (42వ సవరణ ద్వారా చేరాయి), వీటిపై కోర్టులు ప్రత్యక్షంగా రిట్లు ఇవ్వలేవు మరియు ఇవి కేవలం భారత పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి