ముల్కీ ఉద్యమం – టాప్ 150 MCQs
భాగం 1: ముల్కీ నిబంధనలు మరియు నిజాం కాలం (ప్రశ్నలు 1 నుండి 35)
1. ‘ముల్కీ’ (Mulki) అనగా ఉర్దూ భాషలో అర్థం ఏమిటి?
A) స్థానికుడు లేదా స్వదేశీయుడు (Local / Native)
B) విదేశీయుడు
C) వలసదారుడు
D) ఉద్యోగి
జవాబు: A) స్థానికుడు లేదా స్వదేశీయుడు
వివరణ: ఉర్దూలో ముల్కీ అంటే స్థానిక భూభగానికి చెందిన వ్యక్తి అని అర్థం.
2. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ముల్కీ నిబంధనలను మొట్టమొదట అధికారికంగా ఏ నిజాం నవాబు కాలంలో అమలులోకి తెచ్చారు?
A) మీర్ మహబూబ్ అలీ ఖాన్ (నిజాం VI – 1888)
B) మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్
C) సికిందర్ జా
D) అఫ్జల్ ఉద్ దౌలా
జవాబు: A) మీర్ మహబూబ్ అలీ ఖాన్ (1888)
వివరణ: 1888లో నిజాం VI కాలంలో స్థానికులకే ఉద్యోగాలు ఇవ్వాలనే నిబంధనలు ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి.
3. ముల్కీ నిబంధనల ప్రకారం హైదరాబాద్లో స్థానికుడిగా గుర్తించబడాలంటే ఎన్ని సంవత్సరాలు నివసించి ఉండాలి?
A) కనీసం 15 సంవత్సరాలు నిరంతరం నివసించి ఉండాలి
B) 5 సంవత్సరాలు
C) 10 సంవత్సరాలు
D) 20 సంవత్సరాలు
జవాబు: A) కనీసం 15 సంవత్సరాలు
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనల ప్రకారం 15 ఏళ్లు స్థానికంగా నివసించిన వారు లేదా ఇక్కడ స్థిరపడిన ఆస్తులు ఉన్నవారు ముల్కీలుగా అర్హులు.
4. హైదరాబాద్ రాజ్యంలో ‘ముల్కీ సర్టిఫికేట్’ పొందడానికి ఏ సంవత్సరంలో ప్రత్యేక నిబంధనల ఫర్మానా జారీ చేయబడింది?
A) 1919 (నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కాలంలో)
B) 1909
C) 1935
D) 1948
జవాబు: A) 1919 (ఫర్మానా)
వివరణ: 1919 సెప్టెంబర్ 11న నిజాం VII (మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్) ముల్కీ నిబంధనలను కఠినతరం చేస్తూ ఫర్మానా జారీ చేశారు.
5. 1919 నాటి ముల్కీ నిబంధనల ప్రకారం హైదరాబాద్లో ప్రభుత్వ ఉద్యోగం పొందాలంటే ఎవరు ముల్కీ సర్టిఫికేట్ సమర్పించాలి?
A) రాష్ట్రంలోని అందరూ ఉద్యోగార్థులు (బయటి ప్రాంతాల వారితో పాటు స్థానికులు కూడా రుజువు చేసుకోవాలి)
B) కేవలం ముస్లింలు మాత్రమే
C) కేవలం విదేశీయులు మాత్రమే
D) కేవలం మహిళలు
జవాబు: A) ఉద్యోగార్థులందరూ
వివరణ: స్థానికులే ఉద్యోగాలు పొందాలని, నాన్-ముల్కీలు రావద్దని ఈ నిబంధన తెచ్చారు.
6. హైదరాబాద్లో నాన్-ముల్కీల (బయటి ప్రాంతాల వారి, ముఖ్యంగా మద్రాస్, బొంబాయి, ఉత్తర భారతదేశం) ప్రాబల్యం ఎవరి కాలంలో విపరీతంగా పెరిగింది?
A) సాలార్ జంగ్ సంస్కరణల కాలం నుండి మరియు ఆ తర్వాత
B) నిజాం I కాలం
C) కుతుబ్షాహీల కాలం
D) కాకతీయుల కాలం
జవాబు: A) సాలార్ జంగ్ సంస్కరణల కాలం నుండి
వివరణ: ఆధునిక పరిపాలనా సంస్కరణల కోసం ఇతర ప్రాంతాల నుండి విద్యావంతులను (ముఖ్యంగా కాయస్థులు, ముస్లింలు, మద్రాసీలు) దిగుమతి చేసుకోవడంతో నాన్-ముల్కీ సమస్య ప్రారంభమైంది.
7. హైదరాబాద్లోని స్థానిక యువతకు ఉద్యోగ అవకాశాలు కల్పించాలని కోరుతూ 1930లలో వెలువడిన ప్రముఖ ఉద్యమం లేదా నినాదం ఏమిటి?
A) ‘హైదరాబాద్ నినాదం’ / ‘ముల్కీ-నన్ ముల్కీ’ వివాదం
B) జై తెలంగాణ ఉద్యమం
C) విశాలాంధ్ర ఉద్యమం
D) రైతు ఉద్యమం
జవాబు: A) ముల్కీ-నాన్ ముల్కీ వివాదం
వివరణ: నాన్-ముల్కీల ఆక్రమణకు వ్యతిరేకంగా 1930లలోనే ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయ విద్యార్థులు ఆందోళనలు చేపట్టారు.
8. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఎప్పుడు స్థాపించబడింది?
A) 1917
B) 1918
C) 1920
D) 1930
జవాబు: A) 1918
వివరణ: ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ 1918లో ఏర్పాటయింది. ఇక్కడి విద్యార్థులే ముల్కీ ఉద్యమానికి తొలి రూపం ఇచ్చారు.
9. ‘మల్లీ నాన్-ముల్కీ గో బ్యాక్’ అనే నినాదం ఏ సంవత్సరంలో తొలిసారిగా తీవ్ర రూపం దాల్చింది?
A) 1952 (1952 నాటి నాన్-ముల్కీ ఉద్యమం)
B) 1969
C) 1948
D) 1956
జవాబు: A) 1952
వివరణ: 1952లో ఉస్మానియా విద్యార్థులు నాన్-ముల్కీలకు వ్యతిరేకంగా ‘గో బ్యాక్’ ఉద్యమం చేపట్టారు.
10. నిజాం పాలన అంతమై హైదరాబాద్ సంస్థానం ఎప్పుడు భారత యూనియన్లో విలీనం చేయబడింది?
A) 1948 సెప్టెంబర్ 17 (ఆపరేషన్ పోలో / పోలీసు చర్య)
B) 1947 ఆగస్టు 15
C) 1950 జనవరి 26
D) 1956 నవంబర్ 1
జవాబు: A) 1948 సెప్టెంబర్ 17
వివరణ: పోలీసు చర్య ద్వారా హైదరాబాద్ భారత్లో కలిసింది. ఆ తర్వాత జె.ఎన్. చౌదరి సైనిక పాలన, ఆపై ఎం.కె. వెల్లోడి పౌరపాలన వచ్చింది.
భాగం 2: 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమం (ప్రశ్నలు 36 నుండి 70)
36. 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమం రావడానికి ప్రధాన తక్షణ కారణం ఏమిటి?
A) స్థానికేతరులకు (నాన్-ముల్కీలకు) పెద్ద ఎత్తున ఉద్యోగాలు ఇవ్వడం మరియు స్థానికులను తొలగించడం
B) ధరల పెరుగుదల
C) భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు
D) ఎన్నికల బహిష్కరణ
జవాబు: A) స్థానికేతరులకు ఉద్యోగాలు ఇవ్వడం
వివరణ: వెల్లోడి పాలనలో వందలాది మంది నాన్-ముల్కీలను (ఆంధ్ర ప్రాంతం మరియు ఇతర ప్రాంతాల వారిని) ఉద్యోగాల్లో నియమించడంతో స్థానికులు తిరగబడ్డారు.
37. 1952లో నాన్-ముల్కీ ఉద్యమం ఏ నగరంలో తీవ్రరూపం దాల్చింది?
A) హైదరాబాద్
B) వరంగల్
C) కరీంనగర్
D) నిజామాబాద్
జవాబు: A) హైదరాబాద్
వివరణ: హైదరాబాద్ కేంద్రంగా సిటీ కాలేజీ విద్యార్థుల ఆందోళనతో ఈ ఉద్యమం చెలరేగింది.
38. 1952 సెప్టెంబర్ 3 న జరిగిన సిటీ కాలేజీ కాల్పులలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన మొదటి విద్యార్థి / వ్యక్తి ఎవరు?
A) అబ్దుల్ బషీర్ (Abdul Basheer)
B) శంకర్
C) యాదగిరి
D) రామచంద్రు
జవాబు: A) అబ్దుల్ బషీర్
వివరణ: సిటీ కాలేజీ వద్ద పోలీసు కాల్పుల్లో అబ్దుల్ బషీర్తో పాటు పలువురు విద్యార్థులు మరణించారు.
39. 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమ పరిస్థితులను విచారించడానికి ప్రభుత్వం ఏ కమిషన్ను నియమించింది?
A) పిנגళి జగన్మోகன் రెడ్డి కమిషన్ (Jagmohan Reddy Commission)
B) భార్గవ కమిషన్
C) కుమార లలిత్ కమిషన్
D) వంచూ కమిటీ
జవాబు: A) జగన్మోహన్ రెడ్డి కమిషన్
వివరణ: సిటీ కాలేజీ కాల్పుల ఘటనపై హైకోర్టు న్యాయమూర్తి పింగళి జగన్మోహన్ రెడ్డి ఆధ్వర్యంలో విచారణ కమిషన్ వేశారు.
40. జగన్మోహన్ రెడ్డి కమిషన్ తన నివేదికలో సిటీ కాలేజీ కాల్పులకు ఎవరిని బాధ్యులను చేసింది?
A) పోలీసుల అధిక బలం ప్రయోగం మరియు తప్పుడు ఆదేశాలు
B) విద్యార్థుల హింసాత్మక చర్యలు మాత్రమే
C) నిజాం నవాబు
D) కేంద్ర ప్రభుత్వం
జవాబు: A) పోలీసుల అధిక బలం ప్రయోగం
వివరణ: పరిస్థితులను అంచనా వేయడంలో పోలీసులు విఫలమయ్యారని కమిషన్ తేల్చింది.
41. 1952 ఉద్యమ సమయంలో హైదరాబాద్ ముఖ్యమంత్రిగా (Chief Minister of Hyderabad State) ఎవరు ఉన్నారు?
A) బూర్గుల రామకృష్ణారావు (Burgula Ramakrishna Rao)
B) ఎం.కె. వెల్లోడి
C) జె.ఎన్. చౌదరి
D) కాసు బ్రహ్మానంద రెడ్డి
జవాబు: A) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
వివరణ: 1952లో మొదటి ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికల ద్వారా బూర్గుల రామకృష్ణారావు హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి సీఎం అయ్యారు.
42. బూర్గుల రామకృష్ణారావు ప్రభుత్వం నాన్-ముల్కీ సమస్యను పరిష్కరించడానికి జారీ చేసిన జీవో (GO) ఏది?
A) జి.ఓ. నెం. 558 (GO Ms No. 558)
B) జి.ఓ. నెం. 36
C) జి.ఓ. నెం. 610
D) జి.ఓ. నెం. 22
జవాబు: A) జి.ఓ. నెం. 558
వివరణ: నాన్-ముల్కీలను గుర్తించి వారిని తొలగించడానికి మరియు ముల్కీ నిబంధనలు కఠినంగా అమలు చేయడానికి ఈ జీవో తెచ్చారు.
43. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో నాన్-ముల్కీ ఉద్యమకారులు ఏ నినాదంతో కరపత్రాలు పంచారు?
A) “హైదరాబాద్ హైదరాబాదీలకే” / “నాన్-ముల్కీ గో బ్యాక్”
B) “జై తెలంగాణ”
C) “విశాలాంధ్ర వర్ధిల్లు”
D) “अलग రాష్ట్రం కావాలి”
జవాబు: A) హైదరాబాద్ హైదరాబాదీలకే
వివరణ: స్థానికులకే ఉద్యోగాలు దక్కాలనే డిమాండ్తో ఈ నినాదం వచ్చింది.
44. 1952 నాటి ఉద్యమంలో ప్రముఖ పాత్ర పోషించిన ‘హైదరాబాద్ సిటీ కాలేజీ’ ఏ నది ఒడ్డున ఉంది?
A) మూసీ నది (Musi River)
B) గోదావరి
C) కృష్ణా
D) హుస్సేన్ సాగర్
జవాబు: A) మూసీ నది
వివరణ: సిటీ కాలేజీ మూసీ నది ఒడ్డున ఉంది, ఇక్కడే ఉద్యమం ఉధృతమైంది.
45. 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమ సమయంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్గా ఎవరున్నారు?
A) నవాబ్ అలీ యావర్ జంగ్
B) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
C) ప్రొఫెసర్ హరిచంద్
D) డా. రాధాకృష్ణన్
జవాబు: A) నవాబ్ అలీ యావర్ జంగ్
వివరణ: ఆ సమయంలో ఆయన వీసీగా వ్యవహరించారు.
భాగం 3: పెద్దమనుషుల ఒప్పందం మరియు 1969 ఉద్యమం (ప్రశ్నలు 71 నుండి 115)
71. ‘పెద్దమనుషుల ఒప్పందం’ (Gentlemen’s Agreement) ఎప్పుడు కుదిరింది?
A) 1956 ఫిబ్రవరి 20
B) 1956 నవంబర్ 1
C) 1953 ఆగస్టు
D) 1969 జనవరి
జవాబు: A) 1956 ఫిబ్రవరి 20
వివరణ: హైదరాబాద్లోని ఢిల్లీ రాష్ట్ర అతిథి గృహంలో ఆంధ్ర, తెలంగాణ నాయకులు ఈ ఒప్పందం చేసుకున్నారు.
72. పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో తెలంగాణ ప్రాంతం తరఫున సంతకం చేసిన నాయకులు ఎవరు?
A) బూర్గుల రామకృష్ణారావు, జె.వి. నర్సింగరావు, కె.వి. రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి
B) బెజవాడ గోపాల ರೆಡ್ಡಿ, నీలం సంజీవరెడ్డి
C) అల్లూరి సీతారామరాజు
D) కేసీఆర్
జవాబు: A) బూర్గుల, జె.వి. నర్సింగరావు, కె.వి. రంగారెడ్డి, మర్రి చెన్నారెడ్డి
వివరణ: తెలంగాణ నుంచి నలుగురు, ఆంధ్ర నుంచి నలుగురు (మొత్తం 8 మంది) ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారు.
73. పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో ఆంధ్ర ప్రాంతం తరఫున సంతకం చేసిన నాయకులు ఎవరు?
A) బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, నీలం సంజీవరెడ్డి, జి. లచ్చిరెడ్డి, అల్లూరి సత్యనారాయణ రాజు
B) బూర్గుల, మర్రి చెన్నారెడ్డి
C) కళావెంకటరావు, ప్రకాశం పంతులు
D) సంజీవయ్య, పీవీ నరసింహారావు
జవాబు: A) బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, నీలం సంజీవరెడ్డి, జి. లచ్చిరెడ్డి, అల్లూరి సత్యనారాయణ రాజు
వివరణ: ఆంధ్ర తరఫున వీరు నలుగురు సంతకాలు చేశారు.
74. పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో ముల్కీ నిబంధనలకు సంబంధించి ఏ నిబంధన పొందుపరిచారు?
A) తెలంగాణలో ఉద్యోగాలు రావాలంటే ముల్కీ నిబంధనలు (12 ఏళ్లు నివాసం) కచ్చితంగా అమలు చేయాలి
B) ముల్కీ నిబంధనలను రద్దు చేయాలి
C) అందరికీ సమాన ఉద్యోగాలు
D) ఉద్యోగాల కేటాయింపు కేంద్ర ప్రభుత్వానిది
జవాబు: A) ముల్కీ నిబంధనలు కచ్చితంగా అమలు చేయాలి
వివరణ: ఒప్పందంలోని పాయింట్ నం. 1 ముల్కీ నిబంధనల రక్షణ గురించి తెలియజేస్తుంది.
75. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఎప్పుడు అవతరించింది?
A) 1956 నవంబర్ 1
B) 1953 అక్టోబర్ 1
C) 1950 జనవరి 26
D) 1969 జూన్ 2
జవాబు: A) 1956 నవంబర్ 1
వివరణ: పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ఆధారంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడింది.
76. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడిన తర్వాత ముల్కీ నిబంధనలను ఉల్లంఘిస్తూ వెలువడిన మొదటి వివాదాస్పద జీవో ఏది?
A) జి.ఓ. నెం. 36 (GO Ms No. 36)
B) జి.ఓ. నెం. 610
C) జి.ఓ. నెం. 558
D) జి.ఓ. నెం. 100
జవాబు: A) జి.ఓ. నెం. 36
వివరణ: నాన్-ముల్కీలను తెలంగాణ ప్రాంతంలో అక్రమంగా నియమించడానికి వీలుగా ఈ జీవో తెచ్చారు.
77. 1969 ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమం ఎక్కడ మొదట ప్రారంభమైంది?
A) ఖమ్మం (రవీంద్రనాథ్ ఆమరణ నిరాహార దీక్షతో)
B) హైదరాబాద్
C) వరంగల్
D) నిజామాబాద్
జవాబు: A) ఖమ్మం
వివరణ: ఖమ్మంలో విద్యార్థి నాయకుడు రవీంద్రనాథ్ ముల్కీ నిబంధనలు అమలు చేయాలని దీక్ష చేపట్టడంతో 1969 ఉద్యమం మొదలైంది.
78. 1969 ఉద్యమ కాలంలో ముల్కీ నిబంధనల అమలును కోరుతూ హైకోర్టును ఆశ్రయించిన ప్రముఖ ఉద్యోగ నేత / న్యాయవాది ఎవరు?
A) ఎס.వి.కె. ప్రసాద్ (S.V.K. Prasad)
B) మర్రి చెన్నారెడ్డి
C) అచ్యుత రెడ్డి
D) ఈశ్వరీ బాయి
జవాబు: A) ఎస్.వి.కె. ప్రసాద్
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుబాటు అవుతాయని హైకోర్టులో పోరాడిన ప్రముఖులలో ఆయన ఒకరు.
79. ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు పూర్తి బెంచ్ (Full Bench) ముల్కీ నిబంధనలపై ఏ సంవత్సరంలో చట్టబద్ధతను సమర్థిస్తూ తీర్పునిచ్చింది?
A) 1972 (మల్లి మధుసూధన్ రావు కేసు మరియు సుప్రీంకోర్టు తీర్పు)
B) 1969
C) 1958
D) 1973
జవాబు: A) 1972
వివరణ: 1972 జనవరిలో హైకోర్టు ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయని తీర్పునిచ్చింది.
80. 1969 ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన అమరుల సంఖ్య సుమారు ఎంతగా అంచనా?
A) 369 మంది విద్యార్థులు మరియు యువకులు
B) 100 మంది
C) 500 మంది
D) 50 మంది
జవాబు: A) 369 మంది
వివరణ: 1969 ఉద్యమంలో 369 మంది తెలంగాణ బిడ్డలు పోలీసు కాల్పుల్లో అమరులయ్యారు.
81. 1969 ఉద్యమ కాలంలో తెలంగాణ ప్రజా సమైతి (TPS) అధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A) డా. మర్రి చెన్నారెడ్డి (Dr. Marri Chenna Reddy)
B) కె.వి. రంగారెడ్డి
C) బాటా సుబ్బారావు
D) పి.వి. నరసింహారావు
జవాబు: A) డా. మర్రి చెన్నారెడ్డి
వివరణ: టీపీఎస్ ఆధ్వర్యంలో 1969 ఉద్యమం ఉధృతంగా నడిచింది.
82. 1969 ఉద్యమాన్ని అణచివేయడానికి మరియు పరిస్థితులు పరిశీలించడానికి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ప్రకటించిన ‘అష్ట సూత్రాల పథకం’ (Eight-Point Formula) ఎప్పుడు ప్రకటించబడింది?
A) 1969 ఏప్రిల్ 11
B) 1969 జనవరి
C) 1971
D) 1973
జవాబు: A) 1969 ఏప్రిల్ 11
వివరణ: కేంద్ర ప్రభుత్వం అష్ట సూత్రాల ఫార్ములాలను తెచ్చింది.
83. 1969 లో తెలంగాణ ఉద్యమ పరిణామాలపై ఏర్పాటైన ‘భార్గవ కమిటీ’ (Bhargava Committee) దేనిని విచారించింది?
A) ఉద్యమ కాలంలో జరిగిన ప్రాణనష్టం మరియు పోలీసు కాల్పులపై
B) ముల్కీ నిబంధనలపై
C) నీటి పారుదల ప్రాజెక్టులపై
D) నిధుల కేటాయింపులపై
జవాబు: A) పోలీసు కాల్పులు మరియు ప్రాణనష్టంపై
వివరణ: జస్టిస్ కె.ఎన్. భార్గవ కమిషన్ పోలీసుల అణచివేతను విచారించింది.
84. 1969 తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో మిగులు నిధుల (Surplus Funds) లెక్కల కోసం ఏ కమిటీని వేశారు?
A) జస్టిస్ వంచూ కమిటీ (Wanchoo Committee)
B) భార్గవ కమిటీ
C) జగన్మోహన్ రెడ్డి కమిటీ
D) కుమార లలిత్ కమిటీ
జవాబు: A) జస్టిస్ వంచూ కమిటీ
వివరణ: తెలంగాణ మిగులు నిధులు ఆంధ్ర ప్రాంతానికి మళ్లించబడ్డాయనే ఆరోపణలపై వంచూ కమిటీ వేశారు.
85. తెలంగాణ మిగులు నిధులు సుమారు ఎంతని వంచూ కమిటీ తేల్చింది?
A) రూ. 28.34 కోట్లు
B) రూ. 50 కోట్లు
C) రూ. 10 కోట్లు
D) రూ. 100 కోట్లు
జవాబు: A) రూ. 28.34 కోట్లు
వివరణ: తెలంగాణకు చెందాల్సిన మిగులు నిధులు ఆ లెక్కన ఉన్నట్లు వంచూ కమిటీ నిర్ధారించింది.
భాగం 4: సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు, 6-సూత్రాల పథకం మరియు రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు (ప్రశ్నలు 116 నుండి 150)
116. ముల్కీ నిబంధనల రాజ్యాంగ బద్ధతను సమర్థిస్తూ సుప్రీంకోర్టు తుది చారిత్రాత్మక తీర్పును ఎప్పుడు వెలువరించింది?
A) 1972 అక్టోబర్ 3 (జస్టిస్ ఎస్.ఎం. సిక్రీ నేతృత్వంలోని ధర్మాసనం)
B) 1969 డిసెంబర్
C) 1973 నవంబర్
D) 1956 నవంబర్
జవాబు: A) 1972 అక్టోబర్ 3
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనలు రాజ్యాంగబద్ధమైనవేనని, అవి ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా వర్తిస్తాయని సుప్రీంకోర్టు తీర్పునిచ్చింది.
117. సుప్రీంకోర్టు 1972 ముల్కీ తీర్పు వెలువడిన తర్వాత ఆంధ్ర ప్రాంతంలో పుట్టుకొచ్చిన వ్యతిరేక ఉద్యమం ఏమిటి?
A) జై ఆంధ్ర ఉద్యమం (Jai Andhra Movement – 1972-73)
B) విశాలాంధ్ర ఉద్యమం
C) రాయలసీమ గర్జన
D) ప్రత్యేక కర్ణాటక ఉద్యమం
జవాబు: A) జై ఆంధ్ర ఉద్యమం
వివరణ: ముల్కీ తీర్పుతో ఆంధ్ర ప్రాంత ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు తీవ్రంగా నష్టపోతామని భావించి ‘జై ఆంధ్ర’ ఉద్యమం ప్రారంభించారు.
118. జై ఆంధ్ర ఉద్యమం తీవ్రరూపం దాల్చడంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న ఎవరు రాజీనామా చేయవలసి వచ్చింది?
A) పి.వి. నరసింహారావు (P.V. Narasimha Rao)
B) మర్రి చెన్నారెడ్డి
C) కాసు బ్రహ్మానంద రెడ్డి
D) జలగం వెంగళరావు
జవాబు: A) పి.వి. నరసింహారావు
వివరణ: ఆ సమయంలో ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న పివి నరసింహారావు నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ రాజీనామా చేశారు. ఆ తర్వాత రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించారు.
119. ముల్కీ వివాదానికి శాశ్వత పరిష్కారంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ‘ఆరు సూత్రాల పథకం’ (Six-Point Formula) ఎప్పుడు ప్రకటించబడింది?
A) 1973 సెప్టెంబర్ 21
B) 1972 నవంబర్
C) 1975 జనవరి
D) 1969 ఏప్రిల్
జవాబు: A) 1973 సెప్టెంబర్ 21
వివరణ: జై ఆంధ్ర, తెలంగాణ ఉద్యగాలకు చెక్ పెడుతూ ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం 6 సూత్రాల పథకాన్ని తెచ్చింది.
120. ఆరు సూత్రాల పథకం అమలు కోసం భారత రాజ్యాంగంలో ఏ అధికరణం (Article) చేర్చబడింది?
A) ఆర్టికల్ 371-D మరియు 371-E
B) ఆర్టికల్ 370
C) ఆర్టికల్ 356
D) ఆర్టికల్ 371-B
జవాబు: A) ఆర్టికల్ 371-D మరియు 371-E
వివరణ: 32వ రాజ్యాంగ సవరణ (1973) ద్వారా ఆర్టికల్ 371-D ని చేర్చి స్థానికతకు చట్టబద్ధత కల్పించారు.
121. ఆరు సూత్రాల పథకం ప్రకారం ముల్కీ నిబంధనలు ఏమయ్యాయి?
A) రద్దు చేయబడ్డాయి (వాటికి బదులుగా ఆర్టికల్ 371-D కింద ‘స్థానికత’ నిబంధనలు వచ్చాయి)
B) మరింత కఠినతరం చేయబడ్డాయి
C) అలాగే కొనసాగాయి
D) కేవలం హైదరాబాద్కు మాత్రమే పరిమితం చేశారు
జవాబు: A) రద్దు చేయబడ్డాయి
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనలను రద్దు చేసి, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా స్థానిక కేడర్లను ఏర్పాటు చేశారు.
122. ఆర్టికల్ 371-D ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఉద్యోగాల నియామకాల కోసం ఎన్ని జోన్లుగా విభజించారు?
A) మొదట వివిధ జోన్లుగా, ఆ తర్వాత ప్రాంతీయ / జిల్లా కేడర్లుగా (మొత్తం 6 జోన్లు)
B) 2 జోన్లు
C) 10 జోన్లు
D) 3 జోన్లు
జవాబు: A) జోన్లు మరియు జిల్లా కేడర్లుగా
వివరణ: స్థానిక రిజర్వేషన్ల కోసం జోనల్ సిస్టమ్ అమల్లోకి వచ్చింది.
123. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో తొలి ‘రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు’ (Presidential Order) ఎప్పుడు జారీ చేయబడ్డాయి?
A) 1975 అక్టోబర్ 18 (ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ ఎంప్లాయిమెంట్ ఆర్డర్, 1975)
B) 1973
C) 1980
D) 1956
జవాబు: A) 1975 అక్టోబర్ 18
వివరణ: ఆర్టికల్ 371-D(1) & (2) ప్రకారం రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు వచ్చాయి.
124. రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల (1975) ప్రకారం స్థానిక అభ్యర్థి (Local Candidate) గా గుర్తించబడటానికి పాఠశాల విద్యకు సంబంధించి ఏ నిబంధన ఉంది?
A) 4వ తరగతి నుండి 10వ తరగతి వరకు వరుసగా 4 సంవత్సరాలు ఎక్కడ చదివితే అక్కడ స్థానికులు
B) కేవలం పుట్టిన ఊరు
C) ఇంటర్ చదివిన చోటు
D) తల్లిదండ్రుల ఉద్యోగం
జవాబు: A) 4 నుండి 10 తరగతి వరకు 4 ఏళ్లు చదివిన ప్రాంతం
వివరణ: స్థానికతను నిర్ధారించడానికి ఈ విద్యా నిబంధనే ప్రాతిపదిక.
125. 1985 లో ఎన్.టి. రామారావు ప్రభుత్వం తెలంగాణ ఉద్యోగుల రక్షణ కోసం ఏ కమిటీని నియమించింది?
A) జస్టిస్ సుందരേశన్ కమిటీ / జై భారತ್ కమిటీ / జీవో 610 కి దారితీసిన అంశాలు
B) జగన్మోహన్ రెడ్డి కమిటీ
C) వంచూ కమిటీ
D) గిర్గ్లాని కమిటీ
జవాబు: A) జై భారత్ మరియు గిర్గ్లాని కమిటీలు (తర్వాత కాలంలో)
వివరణ: స్థానిక ఉద్యోగాలు అన్య ప్రాంతాల వారికి వెళ్లడాన్ని పరిశీలించడానికి కమిటీలు వేశారు.
126. జి.ఓ. నెం. 610 (GO Ms No. 610) ఎప్పుడు జారీ చేయబడింది?
A) 1985 ఆగస్టు 4 (స్థానికేతరులను వెనక్కి పంపాలని జె.వి. రావు ప్రభుత్వ హయాంలో)
B) 1969
C) 1975
D) 2001
జవాబు: A) 1985 ఆగస్టు 4
వివరణ: తెలంగాణలో అక్రమంగా ఉద్యోగాలు పొందిన స్థానికేతరులను వారి ప్రాంతాలకు పంపాలని ఈ జీవో ఆదేశించింది.
127. జి.ఓ. 610 అమలును సమీక్షించడానికి మరియు ఉల్లంఘనలపై నివేదిక ఇవ్వడానికి నియమించబడిన ఏకసభ్య కమిషన్ ఏది?
A) గిర్గ్లాని కమిషన్ (Girglani Commission – 2001)
B) జగన్మోహన్ రెడ్డి కమిషన్
C) పున్నయ్య కమిషన్
D) శ్రీకృష్ణ కమిటీ
జవాబు: A) గిర్గ్లాని కమిషన్
వివరణ: ఐఏఎస్ అధికారి గిర్గ్లాని అధ్యక్షతన కమిషన్ వేయగా, అది భారీ ఉల్లంఘనలను ఎత్తిచూపుతూ నివేదిక ఇచ్చింది.
128. గిర్గ్లాని కమిషన్ తన నివేదికను ఏ సంవత్సరంలో ప్రభుత్వానికి సమర్పించింది?
A) 2004
B) 2001
C) 2009
D) 1999
జవాబు: A) 2004
వివరణ: జీవో 610 అమలు కాకపోవడానికి గల కారణాలను గిర్గ్లాని కమిషన్ స్పష్టంగా వివరించింది.
129. తెలంగాణ ఉద్యమ చరిత్రలో ముల్కీ ఉద్యమం మరియు స్థానికత పోరాటాలు దేనికి పునాది వేశాయి?
A) ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనకు (2014 జూన్ 2)
B) రాష్ట్ర విభజనకు వ్యతిరేకతకు
C) కేంద్ర ప్రభుత్వ పాలనకు
D) పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థకు
జవాబు: A) ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనకు
వివరణ: నీళ్లు, నిధులు, నియామకాల నినాదంలో ‘నియామకాలు’ అనగా ముల్కీ నిబంధనలు మరియు స్థానికత హక్కులే ప్రధానాంశాలు.
130. ముల్కీ నిబంధనలు మరియు స్థానికత అంశాలకు సంబంధించి సరైన ముగింపు ఏమిటి?
A) ఇవి తెలంగాణ ప్రజల ఆత్మగౌరవానికి, ఉపాధి హక్కులకు ప్రతీకగా నిలిచాయి
B) కేవలం తాత్కాలిక సమస్య
సి) ఉద్యోగుల అంతర్గత సమస్య
D) ఏదీ కాదు
జవాబు: A) తెలంగాణ ఆత్మగౌరవానికి, ఉపాధి హక్కులకు ప్రతీక
వివరణ: 1952 నుంచి 2014 వరకు తెలంగాణ ఉద్యమాల్లో ముల్కీ నిబంధనల ఆచరణ ప్రధాన భూమిక పోషించింది.
131. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఉపాధి మరియు ఉద్యోగాల నియామకాలలో స్థానికతను కాపాడటానికి 1975 నాటి రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులలోని ఏ నిబంధనలు (Paragraphs) స్థానిక అభ్యర్థిత్వాన్ని నిర్వచిస్తాయి?
A) పారా 3 మరియు పారా 4 (Paragraphs 3 & 4)
B) పారా 10 మరియు 11
C) పారా 1 మరియు 2
D) పారా 14 మాత్రమే
జవాబు: A) పారా 3 మరియు పారా 4
వివరణ: 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులలో (Presidential Order) స్థానిక అభ్యర్థుల అర్హతలను పారా 3, 4 స్పష్టంగా వివరిస్తాయి.
132. ఆరు సూత్రాల పథకం అమలుకు ముందు, ముల్కీ నిబంధనలకు చట్టబద్ధత కల్పిస్తూ పార్లమెంటు ఏ సంవత్సరంలో చట్టం చేసింది?
A) ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ ఎంప్లాయిమెంట్ (నివాస అవసరాలు) చట్టం, 1957
B) ముల్కీ చట్టం 1919
C) విశాలాంధ్ర చట్టం 1956
D) ఉస్మానియా రక్షణ చట్టం 1960
జవాబు: A) 1957 నాటి పార్లమెంట్ చట్టం
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనల కొనసాగింపునకు పార్లమెంటు 1957లో ఈ చట్టాన్ని ఆమోదించింది.
133. 1957 నాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ ఎంప్లాయిమెంట్ చట్టం యొక్క గడువు మొదట ఏ సంవత్సరంతో ముగియాల్సి ఉంది?
A) 1972 మార్చి (ఆ తర్వాత సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వచ్చింది)
B) 1960
C) 1965
D) 1980
జవాబు: A) 1972 మార్చి
వివరణ: ఈ చట్టం గడువు ముగిసినప్పటికీ, ముల్కీ నిబంధనల చెల్లుబాటుపై సుప్రీంకోర్టులో వ్యాజ్యాలు నడిచాయి.
134. 1969 ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమ కాలంలో ముల్కీ నిబంధనల అమలుకై పోరాడిన ప్రముఖ ‘తెలంగాణ ఉద్యోగుల సంఘం’ నేతలలో ఎవరు ప్రముఖులు?
A) కె.ఆర్. ఆచారి మరియు ఇతర ఉద్యోగ నేతలు
B) మర్రి చెన్నారెడ్డి
C) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
D) జె.వి. నర్సింగరావు
జవాబు: A) కె.ఆర్. ఆచారి తదితరులు
వివరణ: ఉద్యోగుల హక్కుల కోసం వారు ముల్కీ నిబంధనల అమలును కోరుతూ కోర్టులను ఆశ్రయించారు.
135. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ‘జోనల్ మరియు మల్టీ-జోనల్’ వ్యవస్థ ఏ రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ద్వారా పూర్తిగా రూపుదిద్దుకుంది?
A) 1975 ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ ఎంప్లాయిమెంట్ (ఆర్డర్)
B) 1956 ఉత్తర్వులు
C) 1985 ఉత్తర్వులు
D) 2001 ఉత్తర్వులు
జవాబు: A) 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు
వివరణ: ఆర్టికల్ 371-D ప్రకారం 1975లో జోనల్ సిస్టమ్ అమల్లోకి వచ్చింది.
136. 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ప్రకారం ‘మల్టీ-జోన్’ పరిధిలోకి సాధారణంగా ఏ రకమైన ఉద్యోగాలు వస్తాయి?
A) హెచ్ఓడీ (Head of Departments) మరియు రాష్ట్ర స్థాయి ముఖ్యమైన సర్వీసులు
B) గ్రామ పంచాయతీ ఉద్యోగాలు
C) జిల్లా కలెక్టర్ ఆఫీస్ క్లర్కులు
D) కేవలం ఉపాధ్యాయులు
జవాబు: A) హెచ్ఓడీ మరియు రాష్ట్ర స్థాయి సర్వీసులు
వివరణ: రాష్ట్ర స్థాయి మరియు విభాగాధిపతుల పోస్టులు మల్టీ-జోన్ పరిధిలో ఉంటాయి.
137. తెలంగాణ ప్రాంతంలో నాన్-ముల్కీల ప్రవేశం వల్ల ఏ రంగంలోని స్థానికులు తీవ్రంగా నష్టపోయారని ఆనాడు ఉద్యమకారులు ఆరోపించారు?
A) విద్య, వైద్యం మరియు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు
B) రవాణా శాఖ
C) విదేశీ వాణిజ్యం
D) రైల్వే శాఖ
జవాబు: A) విద్య, వైద్యం మరియు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు
వివరణ: ఉద్యోగ అవకాశాలు కోల్పోవడమే ప్రధాన సమస్యగా ఉండేది.
138. జీవో 610 (GO Ms No. 610) యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?
A) తెలంగాణ ప్రాంతంలో అక్రమంగా పనిచేస్తున్న స్థానికేతర ఉద్యోగులను వారి సొంత ప్రాంతాలకు బదిలీ చేయడం
B) తెలంగాణ ఉద్యోగులను తొలగించడం
C) జీతాలు తగ్గించడం
D) కొత్త శాఖలు ఏర్పాటు చేయడం
జవాబు: A) స్థానికేతర ఉద్యోగులను వారి సొంత ప్రాంతాలకు బదిలీ చేయడం
వివరణ: నిబంధనలకు విరుద్ధంగా పనిచేస్తున్న వారిని గుర్తించి వెనక్కి పంపాలని ఈ జీవో ఆదేశించింది.
139. గిర్గ్లాని కమిషన్ (2001-2004) తన నివేదికలో జీవో 610 అమలు కాకపోవడానికి ప్రధాన కారణాలుగా దేనిని ఎత్తిచూపింది?
A) ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మరియు అధికారుల పర్యవేక్షణా లోపాలు
B) విద్యార్థుల ఆందోళనలు
C) హైకోర్టు జోక్యం
D) విదేశీ నిధుల కొరత
జవాబు: A) ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మరియు పర్యవేక్షణా లోపాలు
వివరణ: అధికారుల ఉదాసీనత వల్ల జీవో అమలు కాలేదని కమిషన్ పేర్కొంది.
140. గిర్గ్లాని కమిషన్ నివేదిక ప్రకారం తెలంగాణలో వేలాది ఉద్యోగాలు ఎవరి పాలయ్యాయని విశ్లేషించబడింది?
A) స్థానికేతరుల (నాన్-ముల్కీల) పాలు
B) విదేశీయుల పాలు
C) కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల పాలు
D) స్థానికుల పాలు
జవాబు: A) స్థానికేతరుల పాలు
వివరణ: వేలాది పోస్టులు స్థానికేతరులకు దక్కడంతో స్థానికులు నష్టపోయారని కమిషన్ తేల్చింది.
141. 1969 తెలంగాణ ఉద్యమ సమయంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం విద్యార్థి నాయకులలో ముందుండి ఉద్యమాన్ని నడిపిన ప్రముఖుడు ఎవరు?
A) మల్లికార్జున్ (Mallikarjun)
B) ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు
C) వై.ఎస్. రాజశేఖర రెడ్డి
D) కిరణ్ కుమార్ రెడ్డి
జవాబు: A) మల్లికార్జున్
వివరణ: 1969 విద్యార్థి ఉద్యమంలో మల్లికార్జున్ కీలక పాత్ర పోషించారు.
142. 1969 ఉద్యమ కాలంలో తెలంగాణ ప్రజా సమైతి (TPS) తరఫున పార్లమెంట్కు ఎన్నికైన ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A) డా. మర్రి చెన్నారెడ్డి (మెదక్ నుండి ఎంపీగా గెలిచారు)
B) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
C) పి.వి. నరసింహారావు
D) జె.వి. నర్సింగరావు
జవాబు: A) డా. మర్రి చెన్నారెడ్డి
వివరణ: టీపీఎస్ అభ్యర్థులు 1971 ఎన్నికల్లో భారీ విజయం సాధించారు.
143. పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో విద్యా సౌకర్యాలకు సంబంధించి తెలంగాణ విద్యార్థులకు కల్పించిన రక్షణ ఏమిటి?
A) ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ ప్రాంతంలో లేదా విద్యా సంస్థల్లో స్థానిక విద్యార్థులకు తగిన వాటా/ప్రాధాన్యత
B) సీట్లు పూర్తిగా ఆంధ్ర విద్యార్థులకు ఇవ్వాలి
C) విద్యా సంస్థలను మూసివేయాలి
D) రిజర్వేషన్లు ఉండవు
జవాబు: A) విద్యా సంస్థల్లో స్థానిక విద్యార్థులకు తగిన వాటా
వివరణ: విద్యారంగంలోనూ స్థానిక రక్షణలు కల్పించాలని ఒప్పందంలో ఉంది.
144. తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం (TRC) లో ఏ నాయకులు సభ్యులుగా ఉండేవారు?
A) తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన శాసనసభ సభ్యులందరూ (MLAలు)
B) కేవలం 10 మంది మంత్రులు
C) ఆంధ్ర ఎమ్మెల్యేలు
D) కేంద్ర నాయకులు
జవాబు: A) తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన ఎమ్మెల్యేలందరూ
వివరణ: టీఆర్సీలో తెలంగాణ ప్రాంత ఎమ్మెల్యేలందరూ సభ్యులుగా ఉండేవారు.
145. 1953 అక్టోబర్ 1న ఏర్పడిన ‘ఆంధ్ర రాష్ట్రం’ యొక్క తొలి రాజధాని ఏది?
A) కర్నూలు (Kurnool)
B) హైదరాబాద్
C) విశాఖపట్నం
D) విజయవాడ
జవాబు: A) కర్నూలు
వివరణ: విశాలాంధ్ర ఏర్పడకముందు ఆంధ్ర రాష్ట్ర రాజధాని కర్నూలు ఉండేది.
146. రాయలసీమ నాయకులకు, ఆంధ్ర నాయకులకు మధ్య మద్రాస్ రాజధాని నేపథ్యంలో కుదిరిన చారిత్రాత్మక ఒప్పందం ఏది?
A) శ్రీబాగ్ ఒప్పందం (Sri Bagh Pact – 1937 నవంబర్ 16)
B) పెద్దమనుషుల ఒప్పందం
C) హరిత ఒప్పందం
D) ఢిల్లీ ఒప్పందం
జవాబు: A) శ్రీబాగ్ ఒప్పందం (1937)
వివరణ: రాయలసీమ రక్షణల కోసం కోటిరెడ్డి నివాసంలో శ్రీబాగ్ ఒప్పందం కుదిరింది.
147. 1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ఎక్కడ జరిగింది?
A) ఢిల్లీలోని హైదరాబాద్ హౌస్ (Hyderabad House, New Delhi)
B) హైదరాబాద్ నిజాం ప్యాలెస్
C) మద్రాస్ గవర్నర్ హౌస్
D) విజయవాడ సర్క్యూట్ హౌస్
జవాబు: A) ఢిల్లీలోని హైదరాబాద్ హౌస్
వివరణ: ఆంధ్ర, తెలంగాణ నాయకులు సమావేశమై హైదరాబాద్ హౌస్లో ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారు.
148. నిజాం నవాబు కాలంలో స్థానికులకే ఉద్యోగాలు ఇవ్వాలని జారీ చేసిన ఫర్మానా ఏ సంవత్సరంలో వెలువడింది?
A) 1919 సెప్టెంబర్ 11
B) 1888
C) 1935
D) 1948
జవాబు: A) 1919 సెప్టెంబర్ 11
వివరణ: ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కాలంలో ఈ ముల్కీ ఫర్మానా వచ్చింది.
149. 1958లో ఏర్పాటు చేసిన ‘తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం’ (TRC) ఏ ప్రాతిపదికన ఏర్పాటయింది?
A) పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలోని సిఫారసుల ఆధారంగా ప్రెసిడెన్షియల్ ఆర్డర్ ద్వారా
B) హైకోర్టు ఆదేశాల ద్వారా
C) కేంద్ర కేబినెట్ ప్రత్యేక చట్టం ద్వారా
D) ఎన్నికల సంఘం ద్వారా
జవాబు: A) ప్రెసిడెన్షియల్ ఆర్డర్ ద్వారా
వివరణ: పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో భాగంగా ప్రాంతీయ కమిటీ ఏర్పాటయింది.
150. ముల్కీ ఉద్యమం మరియు స్థానికత హక్కుల కోసం జరిగిన పోరాటాలు తెలంగాణ చరిత్రలో దేనికి బలమైన పునాది వేశాయి?
A) ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఆకాంక్షకు మరియు ఆత్మగౌరవ ఉద్యమానికి
B) పారిశ్రామిక అభివృద్ధಿಗೆ
C) విదేశీ వాణిజ్యానికి
D) కేంద్ర పాలనకు
జవాబు: A) ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఆకాంక్షకు
వివరణ: ముల్కీ ఉద్యమం నుంచే తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్ రూపం దాల్చింది.
151. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడిన తర్వాత తెలంగాణ ప్రాంత అభివృద్ధి మరియు రక్షణల పర్యవేక్షణ కోసం ‘తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం’ (Telangana Regional Committee – TRC) ఎప్పుడు ఏర్పాటయింది?
A) 1958 ఫిబ్రవరి 1
B) 1956 నవంబర్ 1
C) 1969 జనవరి
D) 1960 మార్చి
జవాబు: A) 1958 ఫిబ్రవరి 1
వివరణ: పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో భాగంగా తెలంగాణ రక్షణల కోసం 1958లో TRC ఏర్పాటయింది.
152. తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం (TRC) మొట్టమొదటి అధ్యక్షులు (Chairman) ఎవరు?
A) కె. అచ్యుత రెడ్డి (K. Achyutha Reddy)
B) మర్రి చెన్నారెడ్డి
C) కె.వి. రంగారెడ్డి
D) జె.వి. నర్సింగరావు
జవాబు: A) కె. అచ్యుత రెడ్డి
వివరణ: కొడంగల్ ఎమ్మెల్యేగా ఉన్న కె. అచ్యుత రెడ్డి టీఆర్సీ తొలి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.
153. తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం (TRC) ఏ సంవత్సరంలో రద్దు చేయబడింది?
A) 1974 (ఆరు సూత్రాల పథకం అమలు తర్వాత)
B) 1969
C) 1956
D) 1980
జవాబు: A) 1974
వివరణ: 1973 నాటి ఆరు సూత్రాల పథకం మరియు 32వ రాజ్యాంగ సవరణ ఆమోదం పొందిన తర్వాత 1974లో టీఆర్సీ రద్దు చేయబడింది.
154. పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలోని ఏ అంశం ప్రకారం తెలంగాణ ప్రాంత మిగులు నిధులను (Surplus Funds) అదే ప్రాంత అభివృద్ధికి వాడాలి?
A) ఒప్పందంలోని రెండవ అంశం (ఆర్థిక మరియు మిగులు నిధుల కేటాయింపు)
B) మొదటి అంశం
C) ఐదవ అంశం
D) ఎనిమిదవ అంశం
జవాబు: A) రెండవ అంశం
వివరణ: ఆంధ్ర ప్రాంతానికి మళ్లించకుండా తెలంగాణ మిగులు నిధులను ఇక్కడే ఖర్చు చేయాలని నిబంధన ఉండేది.
155. పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గంలో తెలంగాణ మంత్రుల నిష్పత్తి ఎంత ఉండాలి?
A) 60:40 నిష్పత్తి (మొత్తం మంత్రులలో కనీసం 40% మంది తెలంగాణ వారు ఉండాలి)
B) 50:50
C) 30:70
D) రిజర్వేషన్లు లేవు
జవాబు: A) 60:40 నిష్పత్తి
వివరణ: కేబినెట్లో తెలంగాణకు సముచిత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని ఈ నిబంధన తెచ్చారు.
156. ఆంధ్రప్రదేశ్ తొలి ముఖ్యమంత్రిగా నీలం సంజీవరెడ్డి ఎప్పుడు బాధ్యతలు చేపట్టారు?
A) 1956 నవంబర్ 1
B) 1953
C) 1960
D) 1969
జవాబు: A) 1956 నవంబర్ 1
వివరణ: విశాలాంధ్ర / సమైక్య ఆంధ్రప్రదేశ్ తొలి సీఎం నీలం సంజీవరెడ్డి.
157. పెద్దమనుషుల ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘించారనే నిరసనతో తొలిసారిగా మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసిన తెలంగాణ నాయకుడు ఎవరు?
A) కె.వి. రంగారెడ్డి (కొంతకాలం తర్వాత విభేదాలు వచ్చాయి; అయితే ప్రసిద్ధంగా అచ్యుత రెడ్డి లేదా ఇతరులు నిరసన తెలిపారు) / లేదా మర్రి చెన్నారెడ్డి
B) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
C) పి.వి. నరసింహారావు
D) జె.వి. నర్సింగరావు
జవాబు: A) మర్రి చెన్నారెడ్డి (మొదటి దశలో ఒప్పంద అమలుపై అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసిన వారు)
వివరణ: ఒప్పందాల అమలులో జరిగిన జాప్యంపై నాయకులు అప్పట్లో నిరసనలు తెలిపారు.
158. 1969 ఉద్యమ సమయంలో తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఏర్పాటైన ‘తెలంగాణ ప్రజా సమైతి’ (TPS) కి ప్రధాన ప్రేరణగా నిలిచిన అంశం ఏమిటి?
A) ముల్కీ నిబంధనల ఉల్లంఘన మరియు మిగులు నిధుల మళ్లింపు
B) భాషా సమస్య
C) మద్యపాన నిషేధం
D) వ్యవసాయ సమస్యలు
జవాబు: A) ముల్కీ నిబంధనల ఉల్లంఘన మరియు మిగులు నిధుల మళ్లింపు
వివరణ: రక్షణలు అమలు కాకపోవడమే 1969 ప్రత్యేక ఉద్యలానికి ప్రధాన కారణం.
159. 1969 జనవరిలో ఖమ్మంలో విద్యార్థి రవీంద్రనాథ్ ఆమరణ నిరాహార దీక్ష ఏ డిమాండ్తో ప్రారంభమైంది?
A) నాన్-ముల్కీలు వెంటనే తెలంగాణను వదిలి వెళ్లాలి మరియు ముల్కీ నిబంధనలు అమలు చేయాలి
B) ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలి
C) అసెంబ్లీ రద్దు చేయాలి
D) సీఎం రాజీనామా చేయాలి
జవాబు: A) ముల్కీ నిబంధనలు ఖచ్చితంగా అమలు చేయాలి
వివరణ: ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకు అన్యాయం జరుగుతుందంటూ ఆయన దీక్ష చేపట్టారు.
160. 1969 మార్చి 5న సుప్రీంకోర్టు ముల్కీ నిబంధనలపై ఇచ్చిన తీర్పులో ఏ చట్టాన్ని సమర్థించింది?
A) 1919 నాటి నిజాం ఫర్మానా మరియు ముల్కీ నిబంధనలు
B) 1956 చట్టం
C) పెద్దమనుషుల ఒప్పందం
D) జీవో 36
జవాబు: A) 1919 నాటి ముల్కీ నిబంధనలు
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనలు చట్టబద్ధమైనవేనని కోర్టులు పేర్కొన్నాయి.
161. 1969 లో తెలంగాణ ఉద్యమం ఉధృతంగా ఉన్నప్పుడు కేంద్ర హోంమంత్రిగా ఉన్న ప్రముఖ నాయకుడు ఎవరు?
A) యశ్వంత్రావ్ చవాన్ (Y.B. Chavan)
B) సర్దార్ పటేల్
C) గుల్జારીలాల్ నందా
D) మోరార్జీ దేశాయ్
జవాబు: A) వై.బి. చవాన్
వివరణ: ఇందిరా గాంధీ కేబినెట్లో చవాన్ హోంమంత్రిగా ఉన్నారు.
162. ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ప్రకటించిన ‘అష్ట సూత్రాల పథకం’ (1969) లో ప్రధానంగా దేనికి సిఫారసులు చేశారు?
A) తెలంగాణ మిగులు నిధుల లెక్కింపునకు కమిటీ మరియు ఉద్యోగ రక్షణల పర్యవేక్షణ
B) రాష్ట్ర విభజన
C) ముల్కీ నిబంధనల రద్దు
D) కొత్త రాజధాని ఏర్పాటు
జవాబు: A) మిగులు నిధుల లెక్కింపు మరియు రక్షణల పర్యవేక్షణ
వివరణ: వంచూ కమిటీ ఏర్పాటు తదితర అంశాలు ఇందులో ఉన్నాయి.
163. తెలంగాణ ప్రజా సమైతి (TPS) ఒక రాజకీయ పార్టీగా ఎప్పుడు రూపాంతరం చెందింది?
A) 1969 చివరిలో / 1970 లో
B) 1956
C) 1972
D) 1983
జవాబు: A) 1969-1970
వివరణ: మర్రి చెన్నారెడ్డి ఆధ్వర్యంలో టీపీఎస్ రాజకీయ పార్టీగా మారి 1971 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసింది.
164. 1971 పార్లమెంట్ ఎన్నికలలో తెలంగాణ ప్రజా సమైతి (TPS) తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఎన్ని లోక్సభ స్థానాలను గెలుచుకుంది?
A) 10 స్థానాలు (మొత్తం 14 లో 10 గెలిచింది)
B) 5 స్థానాలు
C) 14 స్థానాలు
D) 2 స్థానాలు
జవాబు: A) 10 స్థానాలు
వివరణ: తెలంగాణ ప్రజల ఆకాంక్షను చాటుతూ టీపీఎస్ అప్పట్లో భారీ విజయం సాధించింది.
165. TPS పార్టీ ఎవరి విజ్ఞప్తి మేరకు కాంగ్రెస్లో విలీనం చేయబడింది?
A) ఇందిరా గాంధీ
B) జవహర్లాల్ నెహ్రూ
C) పి.వి. నరసింహారావు
D) నీలం సంజీవరెడ్డి
జవాబు: A) ఇందిరా గాంధీ
వివరణ: రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో మర్రి చెన్నారెడ్డి టీపీఎస్ను కాంగ్రెస్లో విలీనం చేశారు.
166. 1972 అక్టోబర్ 3న ముల్కీ నిబంధనల చట్టబద్ధతను సమర్థిస్తూ తీర్పునిచ్చిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనానికి నేతృత్వం వహించిన చీఫ్ జస్టిస్ ఎవరు?
A) జస్టిస్ ఎస్.ఎం. సిక్రీ (S.M. Sikri)
B) జస్టిస్ పి.ఎన్. భగవతి
C) జస్టిస్ హెచ్.ఎల్. దత్తు
D) జస్టిస్ చంద్రచూడ్
జవాబు: A) జస్టిస్ ఎస్.ఎం. సిక్రీ
వివరణ: 5 గురు సభ్యుల ధర్మాసనం ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయని ఏకగ్రీవ తీర్పునిచ్చింది.
167. 1972 సుప్రీంకోర్టు ముల్కీ తీర్పుకు వ్యతిరేకంగా ఆంధ్ర ప్రాంతంలో చెలరేగిన ‘జై ఆంధ్ర’ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించిన వారు ఎవరు?
A) తెన్నా విశ్వనాథం, బాపినీడు మరియు పలువురు ఆంధ్ర ప్రాంత నాయకులు, విద్యార్థులు
B) మర్రి చెన్నారెడ్డి
C) కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు
D) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
జవాబు: A) తెన్నా విశ్వనాథం తదితరులు
వివరణ: సమైక్య ఆంధ్రప్రదేశ్ను విభజించవద్దని, లేదా తమకు ప్రత్యేక ఆంధ్ర కావాలని వారు డిమాండ్ చేశారు.
168. జై ఆంధ్ర ఉద్యమ కాలంలో ఆందోళనకారులు ఏ నినాదంతో ముందుకు వచ్చారు?
A) “జై ఆంధ్ర” / “ఆంధ్రులంతా ఒక్కటే”
B) “తెలంగాణ వాడలకే ఉద్యోగాలు”
C) “విశాలాంధ్ర ముగియాలి”
D) “ముల్కీలు రావాలి”
జవాబు: A) జై ఆంధ్ర
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనల వల్ల ఆంధ్ర ప్రాంత ఉద్యోగులు నష్టపోతారనే ఉద్దేశంతో ఈ ఉద్యమం వచ్చింది.
169. ముల్కీ వివాదానికి శాశ్వత ముగింపు పలకడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ‘ఆరు సూత్రాల పథకం’ (Six-Point Formula) ఎప్పుడు పార్లమెంట్లో చట్ట రూపం దాల్చింది?
A) 1973 (32వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా)
B) 1969
C) 1975
D) 1980
జవాబు: A) 1973 (32వ సవరణ)
వివరణ: ఆర్టికల్ 371-D ని చేర్చి ఆరు సూత్రాల పథకానికి చట్టబద్ధత కల్పించారు.
170. ఆరు సూత్రాల పథకంలో లేని అంశం ఏది?
A) ముల్కీ నిబంధనల శాశ్వత కొనసాగింపు (ఇది తప్పు, ముల్కీ నిబంధనలు రద్దు చేయబడ్డాయి)
B) ప్రాంతీయ అసమానతల తొలగింపునకు చర్యలు
C) యూనివర్సిటీ స్థాయిలో స్థానిక రిజర్వేషన్లు
D) అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్ ఏర్పాటు
జవాబు: A) ముల్కీ నిబంధనల శాశ్వత కొనసాగింపు
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనలు రద్దు చేయబడి, వాటి స్థానంలో స్థానిక కేడర్లు వచ్చాయి.
171. ఆరు సూత్రాల పథకం ప్రకారం ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల వివాదాలు పరిష్కరించడానికి ఏ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు?
A) ఆంధ్రప్రదేశ్Administrative Tribunal (APAT – ప్రపాలనా ట్రిబ్యునల్)
B) హైకోర్టు ప్రత్యేక బెంచ్
C) లోక్పాల్
D) సుప్రీంకోర్టు కమిటీ
జవాబు: A) ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రపాలనా ట్రిబ్యునల్ (APAT)
వివరణ: ఉద్యోగ నియామకాలు, సర్వీసు వివాదాల పరిష్కారానికి ఏపీఏటీ ఏర్పాటయింది.
172. 1975 నాటి మొదటి ‘రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు’ (Presidential Order) ఏ తేదీన అమల్లోకి వచ్చాయి?
A) 1975 అక్టోబర్ 18
B) 1973 సెప్టెంబర్ 21
C) 1972 నవంబర్ 1
D) 1956 నవంబర్ 1
జవాబు: A) 1975 అక్టోబర్ 18
వివరణ: స్థానికతను నిర్ధారించే పబ్లిక్ ఎంప్లాయిమెంట్ ఆర్డర్, 1975 నాటిది.
173. రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు (1975) ప్రకారం నాన్-ముల్కీ లేదా స్థానికేతర సమస్యను పరిష్కరించడానికి ఏ కేడర్ విధానాన్ని తెచ్చారు?
A) జిల్లా, జోనల్ మరియు రాష్ట్ర స్థాయి కేడర్లు (District, Zonal, and State Cadres)
B) కేవలం సెంట్రల్ కేడర్
C) పంచాయతీ కేడర్
D) ప్రైవేట్ కేడర్
జవాబు: A) జిల్లా, జోనల్ మరియు రాష్ట్ర స్థాయి కేడర్లు
వివరణ: ఉద్యోగాలను స్థానికులకే దక్కేలా ఈ కేడర్ల వ్యవస్థను తెచ్చారు.
174. 1985లో ఎన్.టి. రామారావు ప్రభుత్వం జీవో 610 ని ఎందుకు జారీ చేయవలసి వచ్చింది?
A) తెలంగాణ ప్రాంత ఉద్యోగాలలో స్థానికేతరులు (నాన్-ముల్కీలు) పెద్ద ఎత్తున అక్రమంగా చేరడాన్ని సరిదిద్దడానికి
B) ఉద్యోగుల జీతాలు పెంచడానికి
C) కొత్త జిల్లాలు ఏర్పాటు చేయడానికి
D) ఎన్నికల హామీని నెరవేర్చడానికి
జవాబు: A) స్థానికేతరుల అక్రమ నియామకాలను సరిదిద్దడానికి
వివరణ: స్థానికులకు జరగాల్సిన ఉద్యోగ నష్టాన్ని పూడ్చడానికి జీవో 610 తెచ్చారు.
175. జీవో 610 (GO 610) అమలును సమీక్షించడానికి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం ఏ సంవత్సరంలో ‘గిర్గ్లాని కమిషన్’ను నియమించింది?
A) 2001
B) 1995
C) 2005
D) 1989
జవాబు: A) 2001
వివరణ: సీనియర్ ఐఏఎస్ అధికారి జె.ఎమ్. గిర్గ్లాని అధ్యక్షతన ఏకసభ్య కమిషన్ ఏర్పాటయింది.
176. గిర్గ్లాని కమిషన్ తన నివేదికలో జీవో 610 ఉల్లంఘనలపై ఏ విషయాన్ని వెల్లడించింది?
A) వేలాది మంది స్థానికేతరులు తెలంగాణ ఉద్యోగాలను అక్రమంగా ఆక్రమించారని మరియు స్థానికులు తీవ్రంగా నష్టపోయారని
B) ఎలాంటి ఉల్లంఘనలు జరగలేదని
C) అన్ని ఉద్యోగాలు స్థానికులకే అందాయని
D) జీవో 610 పూర్తిగా అమలు అయిందని
జవాబు: A) వేలాది మంది స్థానికేతరులు అక్రమంగా ఉద్యోగాలు పొందారని
వివరణ: గిర్గ్లాని కమిషన్ నివేదిక తెలంగాణ ఉద్యోగార్థుల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది.
177. తెలంగాణ ఉద్యమంలో ‘నీళ్లు, నిధులు, నియామకాలు’ అనే నినాదం బలపడటానికి ఏ చారిత్రక నేపథ్యం ప్రధాన కారణం?
A) ముల్కీ నిబంధనల ఉల్లంఘన మరియు పెద్దమనుషుల ఒప్పంద విస్మరణ
B) బ్రిటిష్ కాలం నాటి పన్నులు
C) విదేశీ వ్యాపారాలు
D) భాషా ప్రయుక్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు
జవాబు: A) ముల్కీ నిబంధనల ఉల్లంఘన మరియు ఒప్పంద విస్మరణ
వివరణ: దశాబ్దాలుగా జరిగిన అన్యాయమే ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్కు దారితీసింది.
178. ముల్కీ ఉద్యమ చరిత్రలో అమరులైన విద్యార్థుల జ్ఞాపకార్థం హైదరాబాద్లో ఏ ప్రాంతంలో ‘అమరుల స్థూపం’ (Gun Park) నిర్మించబడింది?
A) పబ్లిక్ గార్డెన్స్ ఎదురుగా (విధానసభ సమీపంలో గన్ పార్క్)
B) చార్మినార్ వద్ద
C) ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో
D) ట్యాంక్ బండ్ వద్ద
జవాబు: A) గన్ పార్క్ (विधानసభ ఎదురుగా)
వివరణ: 1969 అమరుల త్యాగాలకు ప్రతీకగా గన్ పార్క్ నిలిచింది.
179. 1969 ఉద్యమ కాలంలో తెలంగాణలో పర్యటించి పరిస్థితిని సమీక్షించిన ప్రధాన మంత్రి ఎవరు?
A) ఇందిరా గాంధీ
B) లాల్ బహాదుర్ శాస్త్రి
C) మొరార్జీ దేశాయ్
D) రాజీవ్ గాంధీ
జవాబు: A) ఇందిరా గాంధీ
వివరణ: ఆమె తెలంగాణ నాయకులతో చర్చలు జరిపి అష్ట సూత్రాల ఫార్ములా తెచ్చారు.
180. ముల్కీ నిబంధనలు మరియు స్థానికత హక్కుల కోసం పోరాడిన తొలి తరం విద్యార్థి ఉద్యమ నాయకులలో ప్రముఖులు ఎవరు?
A) మల్లికಾರ್జున్, శ్రీధర్ రెడ్డి, ప్రతాప్ కిషోర్ తదితరులు (1969 ఉద్యమ నేతలు)
B) అల్లూరి సీతారామరాజు
C) కొమరం భీమ్
D) టంగుటూరి ప్రకాశం
జవాబు: A) 1969 ఉద్యమ విద్యార్థి నాయకులు
వివరణ: అప్పట్లో విద్యార్థి పరిషత్, టీపీఎస్ నాయకులు ఉద్యమాన్ని నడిపించారు.
181. ఆరు సూత్రాల పథకం ప్రకారం తెలంగాణ ప్రాంతంలో విద్యా సౌకర్యాల కోసం ఏ విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటు చేయబడింది?
A) హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం (University of Hyderabad) మరియు వరంగల్ రీజినల్ ఇంజనీరింగ్ కాలేజ్ (NIT) అభివృద్ధి
B) ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ
C) కాకతీయ యూనివర్సిటీ
D) జేఎన్టీయూ
జవాబు: A) హైదరాబాద్ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం (UoH)
వివరణ: ఆరు సూత్రాల పథకంలోని అంశాల ప్రకారం సెంట్రల్ యూనివర్సిటీ ఏర్పాటయింది.
182. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ‘జోనల్ సిస్టమ్’ (Zonal System) ఏ సంవత్సరపు రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ద్వారా అమల్లోకి వచ్చింది?
A) 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు
B) 1956
C) 1985
D) 2001
జవాబు: A) 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు
వివరణ: స్థానిక రిజర్వేషన్ల కోసం జోనల్ విధానం 1975లో అమలయింది.
183. తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం (TRC) ఎలాంటి అధికారాలు కలిగిన సంఘం?
A) శాసనసభకు సిఫారసులు చేసే సలహా పూర్వక సంఘం (మంత్రివర్గం సాధారణంగా దీనిని పాటించాలి)
B) స్వతంత్ర ప్రభుత్వ వ్యవస్థ
C) న్యాయస్థానం
D) ఆర్థిక సంస్థ
జవాబు: A) సలహా పూర్వక సంఘం
వివరణ: ఇది తెలంగాణ అభివృద్ధికి, చట్టాలకు సలహాలు ఇచ్చేది.
184. తెలంగాణ ప్రాంతీయ సంఘం (TRC) పరిధిలోకి రని అంశం ఏది?
A) రాష్ట్ర స్థాయి బడ్జెట్ మరియు సాధారణ పన్నుల విధానం (ఇవి రాష్ట్రం మొత్తం వర్తిస్తాయి)
B) తెలంగాణ ప్రాంత విద్య
C) పబ్లిక్ హెల్త్
D) స్థానిక సంస్థలు
జవాబు: A) రాష్ట్ర స్థాయి బడ్జెట్ మరియు సాధారణ పన్నులు
వివరణ: ప్రాంతీయ విషయాలు మాత్రమే TRC పరిధిలో ఉండేవి.
185. నిజాం నవాబు కాలంలో జారీ చేయப்பட்ட ‘ముల్కీ ఫర్మానా’ ఏ సంవత్సరానికి చెందుతుంది?
A) 1919 సెప్టెంబర్ 11
B) 1888
C) 1948
D) 1901
జవాబు: A) 1919 సెప్టెంబర్ 11
వివరణ: ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కాలంలో ముల్కీ నిబంధనల ఫర్మానా వచ్చింది.
186. 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమ సమయంలో నిజాం రాజ్యంలో ఏర్పడిన తొలి ప్రజాస్వామ్య మంత్రివర్గం ఎవరి నేతృత్వంలో నడిచింది?
A) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
B) ఎం.కె. వెల్లోడి
C) మర్రి చెన్నారెడ్డి
D) పి.వి. నరసింహారావు
జవాబు: A) బూర్గుల రామకృష్ణారావు
వివరణ: 1952 ఎన్నికల ద్వారా బూర్గుల సీఎం అయ్యారు.
187. ముల్కీ ఉద్యమ చరిత్రలో సిటీ కాలేజీ కాల్పులు జరిగిన సంవత్సరం మరియు తేదీ ఏది?
A) 1952 సెప్టెంబర్ 3
B) 1969 జనవరి 18
C) 1956 నవంబర్ 1
D) 1972 అక్టోబర్ 3
జవాబు: A) 1952 సెప్టెంబర్ 3
వివరణ: నాన్-ముల్కీ ఉద్యమంలో సిటీ కాలేజీ కాల్పులు చారిత్రాత్మకమైనవి.
188. పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో మొత్తం ఎన్ని అంశాలు (పాయింట్లు) ఉన్నాయి?
A) 14 అంశాలు
B) 6 అంశాలు
C) 8 అంశాలు
D) 10 అంశాలు
జవాబు: A) 14 అంశాలు
వివరణ: పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో తెలంగాణ రక్షణలకు సంబంధించి 14 సూత్రాలు ఉన్నాయి.
189. పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలోని మొదటి అంశం దేనికి సంబంధించినది?
A) ముల్కీ నిబంధనలు మరియు స్థానికత రక్షణ
B) బడ్జెట్ కేటాయింపులు
C) కేబినెట్ కూర్పు
D) విద్యా సంస్థలు
జవాబు: A) ముల్కీ నిబంధనలు
వివరణ: ఒప్పందంలో మొదటి పాయింట్ ముల్కీ నిబంధనల అమలు గురించే చెబుతుంది.
190. తెలంగాణ మిగులు నిధులపై అధ్యయనం చేసిన ‘వంచూ కమిటీ’ నివేదిక ఎప్పుడు వెలువడింది?
A) 1969 లో
B) 1956 లో
C) 1973 లో
D) 1985 లో
జవాబు: A) 1969 లో
వివరణ: 1969 ఉద్యమ సమయంలో జస్టిస్ కె.ఎన్. వంచూ కమిటీ నివేదిక ఇచ్చింది.
191. జస్టిస్ పింగళి జగన్మోహన్ రెడ్డి కమిషన్ దేనిపై విచారణ జరిపింది?
A) 1952 సిటీ కాలేజీ కాల్పుల ఘటనపై
B) 1969 ఉద్యమంపై
C) మిగులు నిధులపై
D) జీవో 610 ఉల్లంఘనలపై
జవాబు: A) 1952 సిటీ కాలేజీ కాల్పులు
వివరణ: 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమ ఘటనలపై ఈ కమిషన్ వేశారు.
192. ముల్కీ ఉద్యమం మరియు స్థానికత అంశాలకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఫుల్ బెంచ్ తీర్పు ఏ సంవత్సరంలో వెలువడింది?
A) 1972 జనవరి
B) 1969
C) 1956
D) 1975
జవాబు: A) 1972 జనవరి
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయని హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
193. ఆర్టికల్ 371-D ఏ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా భారత రాజ్యాంగంలో చేర్చబడింది?
A) 32వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1973
B) 42వ సవరణ
C) 44వ సవరణ
D) 73వ సవరణ
జవాబు: A) 32వ రాజ్యాంగ సవరణ, 1973
వివరణ: ఆరు సూత్రాల పథకం అమలు కోసం ఈ సవరణ తెచ్చారు.
194. గిర్గ్లాని కమిషన్ (2001-2004) ప్రధానంగా ఏ సమస్యను పరిశీలించడానికి ఏర్పాటయింది?
A) జీవో 610 అమలు మరియు స్థానిక ఉద్యోగాల ఉల్లంఘనలు
B) నీటి పారుదల ప్రాజెక్టులు
C) విద్యారంగ సమస్యలు
D) వ్యవసాయ రుణాల మాఫీ
జవాబు: A) జీవో 610 ఉల్లంఘనలు
వివరణ: స్థానికేతరుల అక్రమ నియామకాలపై గిర్గ్లాని కమిషన్ సమగ్ర విచారణ జరిపింది.
195. తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఉద్యోగ అవకాశాలు కోల్పోకుండా ఉండటానికి ముల్కీ నిబంధనల స్థానంలో తెచ్చిన రక్షణ వ్యవస్థ ఏది?
A) స్థానికత కేడర్లు మరియు రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు (జోనల్ సిస్టమ్)
B) ప్రత్యేక పన్నులు
C) కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు
D) ప్రైవేట్ రిజర్వేషన్లు
జవాబు: A) జోనల్ సిస్టమ్ మరియు రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు
వివరణ: 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వుల ద్వారా జోనల్ విధానం అమలైంది.
196. ముల్కీ ఉద్యమ నేపథ్యానికి సంబంధించి సరిగ్గా కాని అంశం ఏది?
A) ముల్కీ నిబంధనలు ఎప్పుడూ నాన్-ముల్కీలకు అనుకూలంగా ఉండేవి (ఇది తప్పు, ఇవి స్థానికుల రక్షణ కోసం)
B) ముల్కీలు అంటే స్థానికులు
C) 1919 ఫర్మానా ముల్కీలను రక్షించింది
D) 1952లో పెద్ద ఎత్తున వ్యతిరేకత వచ్చింది
జవాబు: A) ముల్కీ నిబంధనలు నాన్-ముల్కీలకు అనుకూలంగా ఉండేవి
వివరణ: ముల్కీ నిబంధనలు పూర్తిగా స్థానికుల రక్షణ కోసమే రూపొందించబడ్డాయి.
197. 1969 ప్రత్యేక తెలంగాణ ఉద్యమంలో అసువులు బాసిన అమరుల సంఖ్య ఎంతగా అధికారికంగా మరియు ఉద్యమ చరిత్రలో గుర్తింపు పొందింది?
A) 369 మంది
B) 100 మంది
C) 1000 మంది
D) 50 మంది
జవాబు: A) 369 మంది
వివరణ: 369 మంది విద్యార్థులు, యువకులు ఆనాడు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
198. తెలంగాణ చరిత్రలో ‘ముల్కీ’ వివాదం ప్రధానంగా దేని చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంది?
A) ఉద్యోగ అవకాశాలు మరియు స్థానికత హక్కులు
B) భాషా వివాదం
C) మతపరమైన అంశాలు
D) అంతర్జాతీయ వ్యాపారం
జవాబు: A) ఉద్యోగ అవకాశాలు మరియు స్థానికత హక్కులు
వివరణ: ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకు దక్కాల్సిన హక్కుల రక్షణే ముల్కీ ఉద్యమ సారాంశం.
199. ముల్కీ ఉద్యమం మరియు స్థానికత పోరాటాలు తెలంగాణ సమాజంలో ఏ భావనను బలపరిచాయి?
A) ప్రాంతీయ ఆత్మగౌరవం మరియు స్వయంపాలనా ఆకాంక్ష
B) వలసవాద మద్దతు
C) కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధిపత్యం
D) వేర్పాటువాదం మాత్రమే
జవాబు: A) ప్రాంతీయ ఆత్మగౌరవం మరియు స్వయంపాలనా ఆకాంక్ష
వివరణ: దశాబ్దాల పోరాటం తెలంగాణ ప్రజల్లో స్వయంపాలన కోరికను బలపరిచింది.
200. ముల్కీ నిబంధనలు మరియు తెలంగాణ రక్షణలకు సంబంధించిన సుదీర్ఘ చరిత్ర దేనికి ముగింపు పలికింది?
A) 2014 జూన్ 2న ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు దారితీసిన ఉద్యమాల పరంపరలో భాగమైంది
B) సమస్య అలాగే కొనసాగుతోంది
C) పూర్తిగా రద్దు చేయబడింది
D) ఆంధ్రప్రదేశ్ అభివృద్ధికి కారణమైంది
జవాబు: A) 2014లో ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు పునాది అయింది
వివరణ: ముల్కీ ఉద్యమం నుంచి ప్రారంభమైన హక్కుల పోరాటమే మలిదశ ఉద్యమానికి ఊపిరి పోసి తెలంగాణ సాధనకు దారితీసింది.


