విజయనగర సామ్రాజ్యం – Vijayanagara Samrajyam Practice bits

1. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని (1336 AD) స్థాపించిన సోదరులు ఎవరు?

A) హరిహర రాయలు మరియు బుక్క రాయలు

B) రామరాయలు మరియు తిరుమలరాయలు

C) వీర నరసింహ రాయలు మరియు శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

D) సాలువ నరసింహ రాయలు

జవాబు: A) హరిహర రాయలు మరియు బుక్క రాయలు

వివరణ: సంగమ వంశానికి చెందిన హరిహర, బుక్క రాయలు విద్యారణ్య స్వామి స్ఫూర్తితో తుంగభద్ర నది తీరాన విజయనగర సామ్రాజాన్ని (1336) స్థాపించారు.

2. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన నాలుగు రాజవంశాల సరైన క్రమం ఏది?

A) సంగమ – సాలువ – తులువ – అరవీడు

B) తులువ – సంగమ – సాలువ – అరవీడు

C) సాలువ – సంగమ – అరవీడు – తులువ

D) అరవీడు – తులువ – సాలువ – సంగమ

జవాబు: A) సంగమ – సాలువ – తులువ – అరవీడు

వివరణ: విజయనగరాన్ని వరుసగా సంగమ (1336-1485), సాలువ (1485-1505), తులువ (1505-1570), మరియు అరవీడు (1570-1650) వంశాలు పాలించాయి.

3. తులువ వంశానికి చెందిన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఏ కాలంలో విజయనగరాన్ని పాలించారు?

A) 1509 – 1529 AD

B) 1336 – 1356 AD

C) 1565 – 1580 AD

D) 1485 – 1505 AD

జవాబు: A) 1509 – 1529 AD

వివరణ: విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్రలో అత్యంత ప్రసిద్ధుడైన శ్రీకృష్ణదేవరాయలు 1509 నుండి 1529 వరకు సువర్ణయుగంగా పరిపాలన సాగించారు.

4. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించిన ప్రసిద్ధ తెలుగు ప్రబంధ గ్రంథం ‘ఆముక్తమాల్యద’ దేనికి సంబంధించింది?

A) ఆండాళ్ (గోదాదేవి) జీవిత చరిత్ర మరియు శ్రీరంగనాథుని వివాహం

B) రాజనీతి శాస్త్రం

C) యుద్ధ వ్యూహాలు

D) ఆయుర్వేద వైద్యం

జవాబు: A) ఆండాళ్ (గోదాదేవి) జీవిత చరిత్ర మరియు శ్రీరంగనాథుని వివాహం

వివరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తెలుగులో రచించిన ‘ఆముక్తమాల్యద’ (విష్ణుచిత్తీయము) ప్రబంధ రత్నంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

5. శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని ‘అష్టదిగ్గజాలు’ అనగా ఎవరు?

A) ఎనిమిది మంది ప్రసిద్ధ తెలుగు కవులు

B) ఎనిమిది మంది సైనిక జనరల్స్

C) ఎనిమిది మంది విదేశీ రాయబారులు

D) ఎనిమిది మంది ప్రధాన మంత్రులు

జవాబు: A) ఎనిమిది మంది ప్రసిద్ధ తెలుగు కవులు

వివరణ: రాయల కాలంలో సాహిత్యం వికసించింది. అల్లసాని పెద్దన, తెనాలి రామకృష్ణుడు వంటి ఎనిమిది మంది దిగ్గజ కవులు ఆయన ఆస్థానంలో ఉండేవారు.

6. ‘ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు’ అనే బిరుదు గల అష్టదిగ్గజ కవి ఎవరు?

A) అల్లసాని పెద్దన

B) తెనాలి రామకృష్ణుడు

C) బమ్మెర పోతన

D) పిళ్లమర్రి పీనవీరభద్రుడు

జవాబు: A) అల్లసాని పెద్దన

వివరణ: ‘మనుచరిత్ర’ ప్రబంధాన్ని రచించిన అల్లసాని పెద్దనను శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ‘ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు’గా సత్కరించారు.

7. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించిన పర్షియా రాయబారి ‘అబ్దూర్ రజాక్’ ఏ రాజు కాలంలో వచ్చాడు?

A) రెండవ దేవరాయలు (సంగమ వంశం)

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) అచ్యుతదేవరాయలు

D) వీర నరసింహ రాయలు

జవాబు: A) రెండవ దేవరాయలు (సంగమ వంశం)

వివరణ: పర్షియా చక్రవర్తి రాయబారిగా వచ్చిన అబ్దూర్ రజాక్ రెండవ దేవరాయల కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించి నగర వైభవాన్ని అద్భుతంగా వర్ణించాడు.

8. 1565 జనవరిలో జరిగిన చారిత్రాత్మక ‘రాక్షస తంగడి’ (తళ్ళికోట) యుద్ధ సమయంలో విజయనగర నామమాత్రపు రాజు ఎవరు?

A) సదాశివ రాయలు (నిజమైన అధికారం అలియ రామరాయల చేతిలో ఉంది)

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) తిరుమలరాయలు

D) రామరాయలు

జవాబు: A) సదాశివ రాయలు

వివరణ: దక్షిణ భారతదేశంలోని దక్కన్ సుల్తానేట్లు (బీజాపూర్, గోల్కొండ, అహ్మద్‌నగర్, బీదర్) కూటమి కట్టి విజయనగరంపై దాడి చేశాయి. ఈ యుద్ధంలో అలియ రామరాయలు మరణించాడు.

9. విజయనగర సామ్రాజ్యం ఏ నది తీరాన వెలిసింది?

A) తుంగభద్ర నది

B) కృష్ణానది

C) గోదావరి నది

D) కావేరి నది

జవాబు: A) తుంగభద్ర నది

వివరణ: విజయనగరం (ప్రస్తుత హంపి, కర్ణాటక) తుంగభద్ర నది దక్షిణ ఒడ్డున అజేయమైన కోటగా నిర్మించబడింది.

10. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో సైనిక మరియు భూ పరిపాలన కోసం ప్రవేశపెట్టిన ప్రసిద్ధ వ్యవస్థ ఏమిటి?

ఏ) నాయంకర వ్యవస్థ (Nayankara System)

B) మసబ్దారి వ్యవస్థ

C) జాగీర్దారీ వ్యవస్థ

D) జమీందారీ వ్యవస్థ

జవాబు: A) నాయంకర వ్యవస్థ (Nayankara System)

వివరణ: నాయంకర్లు (అమరనాయకులు) రాజు నుండి భూములను పొంది, దానికి ప్రతిఫలంగా సైన్యాన్ని సమకూర్చి పరిపాలనలో సహకరించేవారు.

11. గ్రామ స్థాయిలో పరిపాలన నిర్వహించడానికి ఏర్పాటు చేసిన 12 మంది అధికారుల సంఘాన్ని ఏమంటారు?

A) అయ్యగారి వ్యవస్థ (Ayagar System)

B) పంచాయతీ రాజ్

C) దేశ్‌ముఖ్ వ్యవస్థ

D) కరణాల సంఘం

జవాబు: A) అయ్యగారి వ్యవస్థ (Ayagar System)

వివరణ: విజయనగర సామ్రాజ్యంలో గ్రామ పరిపాలన సజావుగా సాగడానికి కరణం, తలారి, కమ్మరి వంటి 12 వృత్తుల వారితో కూడిన ‘అయ్యగారి వ్యవస్థ’ ఉండేది.

12. విజయనగర రాజుల అధికారిక బంగారు నాణేలను ఏమంటారు?

A) వరహాలు లేదా గద్యాలు (Varahas / Gadyanas)

B) తంకలు

C) దినార్లు

D) రూపాయిలు

జవాబు: A) వరహాలు లేదా గద్యాలు (Varahas / Gadyanas)

వివరణ: విజయనగర రాజులు ముద్రించిన స్వచ్ఛమైన బంగారు నాణేలపై సాధారణంగా వరాహ (పంది) ముద్రిక ఉండటం వల్ల వాటిని ‘వరహాలు’ లేదా ‘పగోడాలు’ అన్నారు.

13. తులువ వంశ స్థాపకుడు ఎవరు?

A) వీర నరసింహ రాయలు

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) సాలువ నరసింహ రాయలు

D) తిరుమలరాయలు

జవాబు: A) వీర నరసింహ రాయలు

వివరణ: సాలువ వంశ పాలన అంతమయ్యాక వీర నరసింహ రాయలు తులువ వంశాన్ని స్థాపించాడు.

14. ‘గజబెటకార’ (ఏనుగులను వేటాడేవాడు) అనే బిరుదు గల విజయనగర రాజు ఎవరు?

A) రెండవ దేవరాయలు

B) మొదటి దేవరాయలు

C) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

D) బుక్క రాయలు

జవాబు: A) రెండవ దేవరాయలు

వివరణ: రెండవ దేవరాయలు సైనిక పరాక్రమాన్ని చాటుతూ ‘గజబెటకార’ అనే బిరుదును ధరించారు.

15. తళ్ళికోట యుద్ధం తరువాత విజయనగర రాజధానిని పెనుకొండకు మార్చి అరవీడు వంశాన్ని స్థాపించినది ఎవరు?

A) తిరుమలరాయలు

B) శ్రీరంగ రాయలు

C) సదాశివ రాయలు

D) రామరాయలు

జవాబు: A) తిరుమలరాయలు

వివరణ: అలియ రామరాయల తమ్ముడైన తిరుమలరాయలు రాజధానిని విజయనగరం నుండి పెనుకొండకు మార్చి అరవీడు వంశ పాలనకు శ్రీకారం చుట్టాడు.

16. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించిన పోర్చుగీస్ యాత్రికుడు ఎవరు?

A) డొమింగో పేస్ (Domingo Paes)

B) నికోలో డి కోంటి

C) అబ్దూర్ రజాక్

D) ఫెర్నావో నునిజ్

జవాబు: A) డొమింగో పేస్ (Domingo Paes)

వివరణ: డొమింగో పేస్ శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించి, ఇక్కడి నగర సౌందర్యం మరియు ప్రజల జీవన విధానాన్ని తన రచనల్లో పొందుపరిచాడు.

17. ‘మనుచరిత్ర’ ప్రబంధాన్ని రచించిన కవి ఎవరు?

A) అల్లసాని పెద్దన

B) తెనాలి రామకృష్ణుడు

C) తిరుమల రామచంద్ర

D) భట్టుమూర్తి

జవాబు: A) అల్లసాని పెద్దన

వివరణ: తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రబంధ యుగానికి నాంది పలికిన అగ్రగణ్య కావ్యమే పెద్దన రాసిన ‘మనుచరిత్ర’.

18. ‘పాండురంగ మహాత్మ్యం’ రచించిన తెనాలి రామకృష్ణుడు ఏ రాజు సమకాలీకుడు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

B) రెండవ దేవరాయలు

C) రామరాయలు

D) తిరుమలరాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

వివరణ: అష్టదిగ్గజాలలో ఒకరైన తెనాలి రామకృష్ణుడు తన చతురోక్తులకు, హాస్యానికి ప్రసిద్ధి చెందడమే కాక ‘పాండురంగ మహాత్మ్యం’ వంటి భక్తి కావ్యాన్ని రాశాడు.

19. హరిహర, బుక్కలు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని ఏ సాధువు స్ఫూర్తితో స్థాపించారు?

A) విద్యారణ్య స్వామి (మాధవ విద్యారణ్యుడు)

B) బసవేశ్వరుడు

C) రామానుజాచార్యుడు

D) శంకరాచార్యుడు

జవాబు: A) విద్యారణ్య స్వామి (మాధవ విద్యారణ్యుడు)

వివరణ: శృంగేరి పీఠాధిపతి విద్యారణ్య స్వామి ఆశీస్సులతో మరియు మార్గదర్శకత్వంలో హరిహర బుక్కలు ఈ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు.

20. విజయనగర సామ్రాజ్యం యొక్క అధికారిక లాంఛనం ఏమిటి?

A) వరాహ (Boar)

B) గరుడ

C) సింహం

D) నంది

జవాబు: A) వరాహ (Boar)

వివరణ: విజయనగర రాజులు తమ రాజముద్రగా ‘వరాహ’ (విష్ణువు యొక్క మూడవ అవతారం) లాంఛనాన్ని ఉపయోగించారు.

21. నికోలో డి కోంటి (Niccolo de Conti) ఏ దేశ యాత్రికుడు మరియు ఎవరి కాలంలో వచ్చాడు?

A) ఇటలీ – మొదటి దేవరాయలు

B) పోర్చుగల్ – శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) పర్షియా – రెండవ దేవరాయలు

D) రష్యా – అచ్యుతదేవరాయలు

జవాబు: A) ఇటలీ – మొదటి దేవరాయలు

వివరణ: ఇటలీ దేశానికి చెందిన యాత్రికుడు నికోలో డి కోంటి మొదటి దేవరాయల కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించాడు.

22. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అత్యంత గొప్ప వాస్తుశైలి కలిగిన ‘విఠలస్వామి ఆలయాన్ని’ మరియు ‘హజార రామస్వామి ఆలయాన్ని’ ఎవరు నిర్మించారు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

B) మొదటి దేవరాయలు

C) బుక్క రాయలు

D) సాలువ నరసింహ రాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

వివరణ: హంపిలోని ప్రసిద్ధ విఠలస్వామి ఆలయం (సంగీత స్తంభాలు గలది) మరియు రాజ కుటుంబీకుల పూజలకోసం హజార రామస్వామి ఆలయం రాయల కాలంలో నిర్మించబడ్డాయి.

23. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అత్యధికంగా వసూలు చేసే భూమి శిస్తు (Sist) సాధారణంగా పంటలో ఎంత భాగం ఉండేది?

A) 1/6 వ వంతు (కొన్నిసార్లు ప్రాంతాన్ని బట్టి మార్పు ఉండేది)

B) 1/2 వ వంతు

C) 1/3 వ వంతు

D) 1/10 వ వంతు

జవాబు: A) 1/6 వ వంతు

వివరణ: సాధారణంగా భూసారాన్ని బట్టి ఆరవ వంతు భూమి శిస్తుగా వసూలు చేసేవారు, కానీ కాలక్రమేణా పన్నుల భారం పెరిగింది.

24. ‘ఆంధ్ర భోజ’ మరియు ‘సాహిత్య సమ్రాట్’ అనే బిరుదులు గల విజయనగర రాజు ఎవరు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

B) రెండవ దేవరాయలు

C) అచ్యుతదేవరాయలు

D) రామరాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

వివరణ: సంస్కృత, తెలుగు భాషలలో గొప్ప పండితుడు, కవి పోషకుడు కావడంతో శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు ‘ఆంధ్ర భోజ’ అనే బిరుదు వచ్చింది.

25. ఫెర్నావో నునిజ్ (Fernao Nuniz) ఏ దేశ యాత్రికుడు మరియు ఎవరి కాలంలో వచ్చాడు?

A) పోర్చుగల్ – అచ్యుతదేవరాయల కాలం

B) ఇటలీ – మొదటి దేవరాయలు

C) అరేబియా – శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

D) ఫ్రాన్స్ – సదాశివ రాయలు

జవాబు: A) పోర్చుగల్ – అచ్యుతదేవరాయల కాలం

వివరణ: పోర్చుగీస్ జాకీ / వ్యాపారి అయిన నునిజ్ అచ్యుతదేవరాయల కాలంలో విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించి చరిత్రను గ్రంథస్తం చేశాడు.

26. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పడగొట్టిన ‘రాక్షస తంగడి’ యుద్ధం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?

A) 1565 AD (జనవరి 23)

B) 1529 AD

C) 1570 AD

D) 1498 AD

జవాబు: A) 1565 AD (జనవరి 23)

వివరణ: తళ్ళికోట లేదా రాక్షస తంగడి యుద్ధం విజయనగర సామ్రాజ్య పతనానికి మరియు హంపి ధ్వంసానికి దారితీసింది.

27. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో విదేశీ వర్తకులు ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకున్న ప్రధాన వస్తువు ఏమిటి?

A) అరేబియా గుర్రాలు (Arabian Horses) మరియు తుపాకీ గుండ్లు/మందుగుండు సామగ్రి

B) పట్టు వస్త్రాలు

C) గోధుమలు

D) కలప

జవాబు: A) అరేబియా గుర్రాలు (Arabian Horses) మరియు తుపాకీ గుండ్లు/మందుగుండు సామగ్రి

వివరణ: పశ్చిమ తీర ఓడరేవుల ద్వారా (గోవా మొదలైనవి) అరేబియా నుండి అత్యుత్తమ గుర్రాలను విజయనగరం దిగుమతి చేసుకునేది.

28. సాలువ వంశాన్ని స్థాపించినది ఎవరు?

A) సాలువ నరసింహ రాయలు

B) వీర నరసింహ రాయలు

C) నర్సన నాయకుడు

D) తిరుమలరాయలు

జవాబు: A) సాలువ నరసింహ రాయలు

వివరణ: సంగమ వంశ చివరి రాజుల బలహీనతను ఆసరాగా చేసుకుని సాలువ నరసింహ రాయలు ‘సాలువ వంశాన్ని’ (1485) స్థాపించాడు.

29. అరవీడు వంశానికి చెందిన చివరి ముఖ్యమైన పాలకుడు ఎవరు?

A) శ్రీరంగ రాయలు III

B) తిరుమలరాయలు

C) రామరాయలు

D) శ్రీరంగ రాయలు I

జవాబు: A) శ్రీరంగ రాయలు III

వివరణ: శ్రీరంగ రాయలు III కాలంతో అరవీడు వంశ పాలన అంతరించి, సామ్రాజ్యం చిన్న చిన్న నాయంకరాలుగా విడిపోయింది.

30. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన ప్రముఖ ప్రసిద్ధ పర్యాటక స్థలం ‘హంపి’ ప్రస్తుత ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

A) కర్ణాటక

B) ఆంధ్రప్రదేశ్

C) తమిళనాడు

D) మహారాష్ట్ర

జవాబు: A) కర్ణాటక

వివరణ: కర్ణాటకలోని బళ్లారి (విజయనగరం) జిల్లాలో తుంగభద్ర నది ఒడ్డున ఉన్న హంపి శిథిలాలు యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందాయి.

విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్రకు సంబంధించి పోటీ పరీక్షల (TSPSC, APPSC) నిమిత్తం తదుపరి ముఖ్యమైన 25 MCQs (ప్రశ్నలు 31 నుండి 55) మరియు వివరణలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి.

విజయనగర సామ్రాజ్యం – ముఖ్యాంశాలు (ప్రశ్నలు 31 నుండి 55)

31. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం సామ్రాజ్యాన్ని ఎన్ని ప్రధాన భాగాలుగా లేదా మండలాలగా విభజించారు?

A) 6 ప్రధాన మండలాలు

B) 2 మండలాలు

C) 10 మండలాలు

D) మండలాలు లేవు

జవాబు: A) 6 ప్రధాన మండలాలు

వివరణ: విజయనగర సామ్రాజ్యం పరిపాలన సౌలభ్యం కోసం 6 ప్రధాన మండలాలుగా (ప్రాంతాలుగా) విభజించబడింది. ప్రతి మండలానికి ఒక నాయకుడు లేదా గవర్నర్ ఉండేవారు.

32. విజయనగర కాలంలో వివాహాలపై ప్రత్యేకంగా విధించిన పన్ను పేరు ఏమిటి?

A) పెళ్లి సుంకం (Marriage tax)

B) వృత్తి పన్ను

C) గృహ పన్ను

D) మేర పన్ను

జవాబు: A) పెళ్లి సుంకం (Marriage tax)

వివరణ: విజయనగర కాలంలో ప్రభుత్వ ఆదాయం కోసం వృత్తి పన్నులతో పాటు వివాహాల మీద కూడా ప్రత్యేకంగా ‘పెళ్లి సుంకం’ వసూలు చేసేవారు.

33. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అత్యంత వైభవంగా మరియు జాతీయ పండుగ వలె జరుపుకున్న ఉత్సవం ఏది?

A) మహానవమి (దసరా)

B) దీపావళి

C) ఉగాది

D) సంక్రాంతి

జవాబు: A) మహానవమి (దసరా)

వివరణ: హంపిలో విజయనగర రాజులు మహానవమి (దసరా) వేడుకలను అత్యంత వైభవంగా నిర్వహించేవారు. విదేశీ యాత్రికులు (డొమింగో పేస్ మొదలైనవారు) ఈ ఉత్సవాల వైభవాన్ని తమ యాత్రాచరిత్రల్లో వర్ణించారు.

34. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఒరిస్సా పాలకుడైన ప్రతాపరుద్ర గజపతిపై దండయాత్ర చేసి ఆక్రమించిన ప్రసిద్ధ కోట ఏది?

A) ఉదయగిరి మరియు కొండపల్లి కోటలు

B) గోల్కొండ కోట

C) దౌలాతాబాద్ కోట

D) రాయచూర్ కోట

జవాబు: A) ఉదయగిరి మరియు కొండపల్లి కోటలు

వివరణ: గజపతి రాజులపై దండయాత్రలో భాగంగా రాయలు ఉదయగిరి, కొండపల్లి, కొండవీడు కోటలను విజయవంతంగా ఆక్రమించి తన సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించారు.

35. విజయనగర మరియు బహ్మనీ సుల్తానుల మధ్య నిరంతర యుద్ధాలకు ప్రధాన కారణమైన ‘రాయచూర్ దోఅబ్’ ప్రాంతం ఏ రెండు నదుల మధ్య ఉంది?

A) తుంగభద్ర మరియు కృష్ణానది

B) గోదావరి మరియు కృష్ణానది

C) కావేరి మరియు తుంగభద్ర

D) కృష్ణానది మరియు పెన్నా నది

జవాబు: A) తుంగభద్ర మరియు కృష్ణానది

వివరణ: అత్యంత సారవంతమైన రాయచూర్ దోఅబ్ ప్రాంతం తుంగభద్ర మరియు కృష్ణా నదుల మధ్య ఉండటం వల్ల విజయనగర – బహ్మనీ రాజుల మధ్య దీనికోసం తరచూ యుద్ధాలు జరిగేవి.

36. విజయనగర కాలంలో చలామణిలో ఉన్న చిన్న రకం వెండి లేదా రాగి నాణేలను ఏమంటారు?

A) తారా, పణ మరియు జిటల్

B) దినార్లు

C) రూపాయిలు

D) టంకలు

జవాబు: A) తారా, పణ మరియు జిటల్

వివరణ: బంగారు నాణేలు ‘వరహాలు’ కాగా, రోజువారీ లావాదేవీల కోసం తారా, పణ, జిటల్ వంటి చిన్న రాగి, వెండి నాణేలను ఉపయోగించేవారు.

37. ‘మనుచరిత్ర’ ప్రబంధాన్ని రచించిన అల్లసాని పెద్దన శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో ఏ బిరుదు పొందారు?

A) ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు

B) కవిసార్వమౌమ

C) అభినవ కాళిదాసు

D) కవిబ్రహ్మ

జవాబు: A) ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు

వివరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయలు అల్లసాని పెద్దనను ‘ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు’ బిరుదుతో సత్కరించి గౌరవించారు.

38. తెనాలి రామకృష్ణుడు రచించిన మహాకావ్యం ‘పాండురంగ మహాత్మ్యం’ ఏ వృత్తాంతానికి సంబంధించినది?

A) భక్త పుండరీకుని కథ మరియు శివ-విష్ణు భక్తి

B) శ్రీరామకథ

C) మహాభారత యుద్ధం

D) శివలీలలు

జవాబు: A) భక్త పుండరీకుని కథ మరియు శివ-విష్ణు భక్తి

వివరణ: తెనాలి రామకృష్ణుడు రచించిన పంచకావ్యాలలో ఒకటైన ‘పాండురంగ మహాత్మ్యం’ భక్త పుండరీకుని భక్తి తత్వాన్ని వివరిస్తుంది.

39. విజయనగర రాజకుమారి, కయిత్రి అయిన గంగాదేవి రచించిన ‘మధురావిజయం’ (వీరకంపాంపరాయ చరిత్ర) గ్రంథం దేనికి సంబంధించింది?

A) మధురపై విజయం మరియు ముస్లిం సుల్తానేట్ల పాలన అంతం

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయల విజయాలు

C) హరిహర బుక్కల చరిత్ర

D) రామాయణ సారం

జవాబు: A) మధురపై విజయం మరియు ముస్లిం సుల్తానేట్ల పాలన అంతం

వివరణ: కంపిరాయల భార్య గంగాదేవి తన భర్త మధుర సుల్తానేట్‌ను ఓడించిన చారిత్రాత్మక విజయాన్ని ‘మధురావిజయం’ కావ్యంగా సంస్కృతంలో రాశారు.

40. విజయనగర శైలికి అద్దం పట్టే అనంతపురం జిల్లాలోని ప్రసిద్ధ ‘లేపాక్షి’ వీరభద్రస్వామి ఆలయాన్ని ఎవరు నిర్మించారు?

A) వీరన్న మరియు రూపన్న (అచ్యుతదేవరాయల కాలం)

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) బుక్క రాయలు

D) తిరుమలరాయలు

జవాబు: A) వీరన్న మరియు రూపన్న (అచ్యుతదేవరాయల కాలం)

వివరణ: అచ్యుతదేవరాయల కాలంలో ఆయన గవర్నర్లుగా ఉన్న వీరన్న మరియు రూపన్నలు లేపాక్షి వీరభద్రాలయాన్ని నిర్మించారు (ఇక్కడ ప్రసిద్ధ నంది విగ్రహం ఉంది).

41. పెన్నా నది తీరాన ఉన్న ప్రసిద్ధ తాడిపత్రి చింతల వెంకటరమణ ఆలయం ఏ కాలంలో నిర్మించబడింది?

A) విజయనగర సామ్రాజ్య కాలం

B) శాతవాహన కాలం

C) కాకతీయ కాలం

D) చాళుక్య కాలం

జవాబు: A) విజయనగర సామ్రాజ్య కాలం

వివరణ: తాడిపత్రిలోని చింతల వెంకటరమణ ఆలయం విజయనగర రాజుల శిల్పకళా నైపుణ్యానికి అద్భుత ఉదాహరణ.

42. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో సతీసహగమనం గురించి తమ యాత్రా విశేషాలలో స్పష్టంగా రాసిన విదేశీ యాత్రికుడు ఎవరు?

A) డొమింగో పేస్ మరియు నికోలో డి కోంటి

B) మెగస్తనీస్

C) హుయాన్ త్సాంగ్

D) ఇబ్న్ బటూటా

జవాబు: A) డొమింగో పేస్ మరియు నికోలో డి కోంటి

వివరణ: విజయనగర సమాజంలో సతీసహగమనం ఆచారం ఉండేదని, భర్త చనిపోతే భార్యలు స్వచ్ఛందంగా చితిలోకి దూకేవారని విదేశీ యాత్రికులు తమ రచనల్లో పేర్కొన్నారు.

43. ‘వసుచరిత్ర’ మరియు ‘హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యానము’ గ్రంథాలను రచించిన అష్టదిగ్గజ కవి ఎవరు?

A) రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి)

B) పిళ్లమర్రి పీనవీరభద్రుడు

C) అయ్యలరాజు రామభద్రుడు

D) మాదయగారి మల్లన

జవాబు: A) రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి)

వివరణ: అలియ రామరాయల ఆస్థానంలోనూ, ఆ తరువాత కాలంలోనూ ప్రసిద్ధులైన రామరాజభూషణుడు ‘వసుచరిత్ర’ కావ్యాన్ని రచించి పేరుగాంచారు.

44. శ్రీకృష్ణదేవరాయల ‘ఆముక్తమాల్యద’ కావ్యంలో ఏ శైలి మరియు వర్ణనలు అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందాయి?

A) ప్రౌఢ శైలి, శ్రీరంగ క్షేత్ర వర్ణన మరియు ఆంధ్ర దేశపు వంటకాలు/ఆచారాలు

B) కేవలం సరళమైన సంస్కృతం

C) ప్రాకృత భాషా శైలి

D) మరాఠీ పద్యాలు

జవాబు: A) ప్రౌఢ శైలి, శ్రీరంగ క్షేత్ర వర్ణన మరియు ఆంధ్ర దేశపు వంటకాలు/ఆచారాలు

వివరణ: ఆముక్తమాల్యద అత్యంత ప్రౌఢమైన శైలి కలిగి ఉండి, ఆనాటి తెలుగు సంస్కృతి, వంటకాలు, ఆచార వ్యవహారాలకు అద్దం పడుతుంది.

45. తళ్ళికోట యుద్ధం తరువాత అరవీడు వంశ రాజులు తమ రాజధానిని ఎక్కడికి మార్చారు?

A) పెనుకొండ మరియు చంద్రగిరి

B) హంపి

C) వరంగల్

D) మధుర

జవాబు: A) పెనుకొండ మరియు చంద్రగిరి

వివరణ: హంపి ధ్వంసం కావడంతో తిరుమలరాయలు రాజధానిని మొదట పెనుకొండకు, ఆ తరువాత చంద్రగిరికి మార్చారు.

46. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో ‘నాయంకరులు’ రాజుకు ఏమి చెల్లించాలి మరియు ఎలాంటి సేవ చేయాలి?

A) వార్షిక కప్పం (Tribute) చెల్లించి, యుద్ధ సమయంలో నిర్ణీత సైన్యాన్ని సమకూర్చాలి

B) కేవలం పన్నులు వసూలు చేయాలి

C) పంట దిగుబడులు మాత్రమే ఇవ్వాలి

D) విదేశీ వ్యాపారం చేయాలి

జవాబు: A) వార్షిక కప్పం (Tribute) చెల్లించి, యుద్ధ సమయంలో నిర్ణీత సైన్యాన్ని సమకూర్చాలి

వివరణ: అమరనాయకులు లేదా నాయంకరులు రాజు కింద భూములను అనుభవించి, దానికి ప్రతిఫలంగా సైనిక సహాయం మరియు కప్పం చెల్లించేవారు.

47. హంపిలోని అత్యంత ప్రాచీనమైన మరియు ప్రధాన దైవమైన విరూపాక్ష ఆలయాన్ని (ప్రసన్న విరూపాక్ష) ఎక్కువగా అభివృద్ధి చేసినది ఎవరు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మరియు హరిహర రాయలు

B) సాలువ నరసింహ రాయలు

C) రామరాయలు

D) తిరుమలరాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మరియు హరిహర రాయలు

వివరణ: హంపిలోని విరూపాక్షేశ్వర ఆలయాన్ని సంగమ రాజుల కాలంలో ప్రారంభించి, రాయల కాలంలో రంగమంటపం, గోపురాలతో అత్యంత సుందరంగా విస్తరించారు.

48. శ్రీకృష్ణదేవరాయల తల్లి పేరు మరియు ఆయన ప్రధాన భార్యల పేర్లు ఏమిటి?

A) నాగాంబిక (తల్లి) మరియు తిరుమలాదేవి / చిన్నాదేవి (భార్యలు)

B) రుద్రమదేవి

C) సీతాదేవి

D) లక్ష్మీదేవి

జవాబు: A) నాగాంబిక (తల్లి) మరియు తిరుమలాదేవి / చిన్నాదేవి (భార్యలు)

వివరణ: తులువ రాజు నర్సన నాయకుడు, నాగాంబిక దంపతులకు జన్మించిన శ్రీకృష్ణదేవరాయల ప్రధాన భార్యలు తిరుమలాదేవి, చిన్నాదేవి.

49. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన తల్లి నామధేయం మీద నిర్మించిన నూతన నగరం పేరు ఏమిటి?

A) నాగలపురం (Nagalapura)

B) రాయగడ

C) విజయపురం

D) కృష్ణపట్నం

జవాబు: A) నాగలపురం (Nagalapura)

వివరణ: రాయలు తన తల్లి నామమే నాగలపురం (నాగలాపురము) పేరుతో ఒక సుందరమైన ఉపనగరాన్ని, పెద్ద జలాశయాన్ని నిర్మించారు.

50. విజయనగర సామ్రాజ్య పతనం తరువాత దక్షిణాన స్వతంత్ర రాజ్యங்களாக ఏర్పడిన నాయక రాజ్యాలు ఏవి?

A) మధుర, తంజావూరు మరియు కండి (శ్రీలంక) నాయక రాజ్యాలు

B) కేవలం గోల్కొండ

C) బీజాపూర్ సుల్తానేట్లు

D) బహ్మనీ రాజ్యాలు

జవాబు: A) మధుర, తంజావూరు మరియు కండి (శ్రీలంక) నాయక రాజ్యాలు

వివరణ: విజయనగర కేంద్ర పాలన బలహీనపడ్డాక, తమిళనాడు ప్రాంతంలో మధుర, తంజావూరు, గింజి నాయకులు స్వతంత్ర పాలన సాగించారు.

51. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అత్యున్నత న్యాయాధిపతి (Supreme Judge) ఎవరు?

A) రాజే స్వయంగా (రాజు)

B) ప్రధాన మంత్రి

C) దండనాయకుడు

D) గ్రామాధికారి

జవాబు: A) రాజే స్వయంగా (రాజు)

వివరణ: సామ్రాజ్యంలో రాజు తుది న్యాయాధిపతిగా వ్యవహరించి, ధర్మశాస్త్రాల ఆధారంగా తీర్పులు చెప్పేవారు. గ్రామ స్థాయిలో పెద్దల సమక్షంలో పంచాయతీలు ఉండేవి.

52. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి అరేబియా గుర్రాల దిగుమతికి ప్రధాన కేంద్రంగా ఉన్న గోవా ఓడరేవు ఏ సుల్తానేట్ పరిధిలో ఉండేది?

A) బీజాపూర్ సుల్తానేట్

B) బహ్మనీ రాజ్యం

C) గోల్కొండ

D) అహ్మద్‌నగర్

జవాబు: A) బీజాపూర్ సుల్తానేట్

వివరణ: గోవా ఓడరేవు బీజాపూర్ సుల్తానుల నియంత్రణలో ఉండేది. విజయనగర రాజులు గుర్రాల వ్యాపారం కోసం వీరితో తరచూ సంప్రదింపులు/పోరాటాలు చేసేవారు.

53. ‘రాఘవపాండవీయం’ (ద్విహ్యర్ధి కావ్యము) రచించిన ప్రసిద్ధ కవి పింగళి సూరన ఏ కాలానికి చెందినవాడు?

A) విజయనగర సామ్రాజ్య కాలం (రాయల అనంతర కాలం – అచ్యుతదేవరాయల/సదాశివరాయల కాలం)

B) శాతవాహన కాలం

C) కాకతీయ కాలం

D) మౌర్య కాలం

జవాబు: A) విజయనగర సామ్రాజ్య కాలం (రాయల అనంతర కాలం – అచ్యుతదేవరాయల/సదాశివరాయల కాలం)

వివరణ: ఒకే పద్యానికి రామాయణ, మహాభారత అర్థాలు వచ్చేలా ‘రాఘవపాండవీయం’ రాసిన పింగళి సూరన విజయనగర సామ్రాజ్య కాలపు ప్రసిద్ధ ప్రబంధ కవి.

54. విజయనగర రాజులు హిందూ మతాన్ని పోషిస్తూనే, ఇతర మతాల పట్ల ఏ విధానం అవలంబించారు?

A) సంపూర్ణ మత సహనం (Religious Toleration)

B) ఇతర మతాలపై నిషేధం

C) బౌద్ధ మత పోషణ

D) ఇస్లాం మత స్వీకరణ

జవాబు: A) సంపూర్ణ మత సహనం (Religious Toleration)

వివరణ: విజయనగర రాజులు హిందూ మతాన్ని గొప్పగా ఆదరించినప్పటికీ, ముస్లిం సైనికులను, వర్తకులను సైతం ప్రోత్సహిస్తూ అద్భుతమైన మత సహనం పాటించారు.

55. ‘దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స’ అని పేర్కొన్న శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన ఆముక్తమాల్యదలో ఏ రకమైన పదజాలాన్ని అధికంగా ఉపయోగించారు?

A) అచ్చ తెలుగు పదాలు, జాతీయాలు, నుడికారాలు మరియు గ్రామీణ పదాలు

B) కేవలం సంస్కృత పదాలు

C) పార్శీ పదాలు

D) తమిళ పదాలు

జవాబు: A) అచ్చ తెలుగు పదాలు, జాతీయాలు, నుడికారాలు మరియు గ్రామీణ పదాలు

వివరణ: రాయలు తెలుగు భాష మాధుర్యాన్ని చాటడానికి అచ్చమైన తెలుగు పదాలు, జాతీయాలు, పలుకుబడులను ఆముక్తమాల్యదలో పుష్కలంగా వాడారు.

విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్రకు సంబంధించి పోటీ పరీక్షల (TSPSC, APPSC) నిమిత్తం తదుపరి ముఖ్యమైన 25 MCQs (ప్రశ్నలు 56 నుండి 80) మరియు వివరణలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి.

విజయనగర సామ్రాజ్యం – ముఖ్యాంశాలు (ప్రశ్నలు 56 నుండి 80)

56. పోర్చుగీస్ యాత్రికుడు ‘డువార్టే బార్బోసా’ (Duarte Barbosa) ఏ రాజు కాలంలో విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించాడు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

B) మొదటి దేవరాయలు

C) రెండవ దేవరాయలు

D) సదాశివ రాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

వివరణ: పోర్చుగీస్ యాత్రికుడు బార్బోసా శ్రీకృష్ణదేవరాయల పరిపాలనా కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించి, ఇక్కడి వాణిజ్య విధానాలు మరియు ప్రజల జీవన శైలిని తన రచనల్లో నమోదు చేశాడు.

57. విజయనగర శిల్పకళా వైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచే ‘సంగీత స్తంభాలు’ ఏ దేవాలయంలో ఉన్నాయి?

A) హంపిలోని విఠలస్వామి ఆలయం

B) లేపాక్షి వీరభద్ర ఆలయం

C) తాడిపత్రి చింతల వెంకటరమణ ఆలయం

D) హజార రామస్వామి ఆలయం

జవాబు: A) హంపిలోని విఠలస్వామి ఆలయం

వివరణ: హంపిలోని విఠలస్వామి ఆలయంలోని ప్రధాన మండపంలో సున్నితంగా శబ్దం చేసే సంగీత స్తంభాలు (సరిగమలు పలికే స్తంభాలు) విజయనగర శిల్పుల అద్భుత నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.

58. 1565 జనవరిలో జరిగిన చారిత్రాత్మక ‘తళ్ళికోట’ (రాక్షస తంగడి) యుద్ధంలో విజయనగర సైన్యానికి ప్రధాన నాయకత్వం వహించినది ఎవరు?

A) అలియ రామరాయలు

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) తిరుమలరాయలు

D) సదాశివ రాయలు

జవాబు: A) అలియ రామరాయలు

వివరణ: దక్కన్ సుల్తానేట్ల కూటమితో జరిగిన తళ్ళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సైన్యాలను అలియ రామరాయలు సమర్థవంతంగా వ్యూహాత్మకంగా నడిపించారు.

59. ‘మూరరాయర గండ’ (మూడు రాజుల గండడు) మరియు ‘ఆంధ్ర భోజ’ బిరుదులు గల ప్రముఖ విజయనగర చక్రవర్తి ఎవరు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

B) రెండవ దేవరాయలు

C) బుక్క రాయలు

D) రామరాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

వివరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన సాహస విజయాల కారణంగా ‘మూరరాయర గండ’, ‘కన్నడ రాజ్య రామ రమణ’, ‘ఆంధ్ర భోజ’ వంటి అనేక బిరుదులను పొందారు.

60. విజయనగర రాజుల కాలంలో వేదాలకు ప్రామాణికమైన వ్యాఖ్యానాలు రచించిన ప్రముఖ వైదిక పండితులు, మంత్రులు ఎవరు?

A) సాయనాచార్యులు మరియు మాధవాచార్యులు

B) అల్లసాని పెద్దన మరియు తిమ్మన

C) హేమాద్రి మరియు చత్రాధార

ד) భాస్కరాచార్యుడు

జవాబు: A) సాయనాచార్యులు మరియు మాధవాచార్యులు

వివరణ: విద్యారణ్య స్వామి సోదరులైన సాయన, మాధవాచార్యులు విజయనగర రాజుల (హరిహర II కాలం) ఆశ్రయంలో వేదాలకు భాష్యాలు (వ్యాఖ్యానాలు) రచించారు.

61. విజయనగర సామ్రాజ్యపు ప్రధాన రాజధాని శిథిలాలు ఉన్న ‘హంపి’ ప్రాంతం ఏ సంవత్సరంలో యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తింపు పొందింది?

A) 1986

B) 1991

C) 1976

D) 2001

జవాబు: A) 1986

వివరణ: కర్ణాటకలోని బళ్లారి (ప్రస్తుత విజయనగరం) జిల్లాలో తుంగభద్ర నది తీరాన ఉన్న హంపి చారిత్రాత్మక కట్టడాలు 1986లో యునెస్కో గుర్తింపు పొందాయి.

62. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మరియు బీజాపూర్ సుల్తాన్ ఇస్మాయిల్ ఆదిల్ షా మధ్య 1520లో ఏ ప్రాంతం కోసం నిర్ణయాత్మక యుద్ధం జరిగింది?

A) రాయచూర్ కోట (రాయచూర్ యుద్ధం)

B) ఉదయగిరి కోట

C) కొండవీడు కోట

D) గోల్కొండ కోట

జవాబు: A) రాయచూర్ కోట (రాయచూర్ యుద్ధం)

వివరణ: 1520 నాటి రాయచూర్ యుద్ధంలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఘనవిజయం సాధించి, కృష్ణా-తుంగభద్ర దోఅబ్ ప్రాంతాన్ని తన వశం చేసుకున్నారు.

63. విజయనగర సామ్రాజ్యం పూర్తిస్థాయిలో రాజధానిగా మారడానికి ముందు హంపికి ఎదురుగా ఉన్న ఏ ప్రాంతం వీరి తొలి స్థావరంగా ఉండేది?

A) ఆనెగొంది (Anegondi)

B) పెనుకొండ

C) చంద్రగిరి

D) కంపిలి

జవాబు: A) ఆనెగొంది (Anegondi)

వివరణ: హరిహర బుక్కలు తుంగభద్ర నదికి ఉత్తర ఒడ్డున ఉన్న ఆనెగొంది కేంద్రంగా ప్రారంభించి, ఆ తరువాత దక్షిణాన విజయనగరాన్ని రాజధానిగా నిర్మించారు.

64. ‘మనుచరిత్ర’ ప్రబంధాన్ని రచించి ‘ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు’గా ప్రసిద్ధి చెందిన కవి ఎవరు?

A) అల్లసాని పెద్దన

B) తెనాలి రామకృష్ణుడు

C) రామరాజభూషణుడు

D) పింగళి సూరన

జవాబు: A) అల్లసాని పెద్దన

వివరణ: అల్లసాని పెద్దన శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థాన కవి ప్రముఖుడై, ప్రబంధ సాహిత్యానికి అపారమైన సేవ అందించారు.

65. తళ్ళికోట యుద్ధం తరువాత అరవీడు వంశానికి చెందిన తిరుమలరాయలు విజయనగరాన్ని విడిచి రాజధానిని ఎక్కడికి మార్చారు?

A) పెనుకొండ

B) మధుర

C) తంజావూరు

D) గింజి

జవాబు: A) పెనుకొండ

వివరణ: విజయనగరం ధ్వంసం కావడంతో తిరుమలరాయలు రాజధానిని పెనుకొండకు మార్చి అరవీడు వంశ పాలనను కొనసాగించారు.

66. రెండవ దేవరాయల కాలంలో శ్రీలంకపై దండయాత్ర చేసి కప్పం వసూలు చేసిన ప్రసిద్ధ సేనాధిపతి ఎవరు?

A) లక్కన్న దండాధిపతి (లక్కన్న)

B) ఇరుగప్ప దండాధినాథుడు

C) నర్సన నాయకుడు

D) తిమ్మరుసు

జవాబు: A) లక్కన్న దండాధిపతి (లక్కన్న)

వివరణ: రెండవ దేవరాయల సేనాని లక్కన్న శ్రీలంకపై సముద్ర మార్గం ద్వారా దాడి చేసి కప్పం వసూలు చేయడంతో ‘దక్షిణ సముద్రాధీశ్వర’ బిరుదు పొందాడు.

67. సంస్కృత భాషలో శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించిన ప్రసిద్ధ నాటక గ్రంథం ఏమిటి?

A) జాంబవతీ పరిణయం (Jambavati Kalyanam)

B) మధుర విజయం

C) ఉషా పరిణయం

D) సాహిత్య సుధానిధి

జవాబు: A) జాంబవతీ పరిణయం (Jambavati Kalyanam)

వివరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తెలుగులో ‘ఆముక్తమాల్యద’ రాస్తే, సంస్కృతంలో ‘జాంబవతీ పరిణయం’ మరియు ‘సత్యవధూ పరిణయం’ వంటి నాటకాలు రచించారు.

68. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో గ్రామ పరిపాలనను సజావుగా నిర్వహించడానికి ఏర్పాటు చేసిన 12 మంది వృత్తి నిపుణుల సంఘం ఏమిటి?

A) అయ్యగారి వ్యవస్థ (Ayagar System)

B) నాయంకర వ్యవస్థ

C) దేశ్‌ముఖ్ వ్యవస్థ

D) కరణాల మండలి

జవాబు: A) అయ్యగారి వ్యవస్థ (Ayagar System)

వివరణ: గ్రామాల్లో కరణం, తలారి, కమ్మరి, కుమ్మరి వంటి 12 రకాల వృత్తుల వారు గ్రామ స్వయంపాలనకు అయ్యగారి వ్యవస్థ కింద సహకరించేవారు.

69. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో సైనిక మరియు పాలనాధికారం కోసం భూములను నిర్వహించే పద్ధతిని ఏమంటారు?

A) నాయంకర వ్యవస్థ (Nayankara System)

B) జాగీర్దారీ పద్ధతి

C) మసబ్దారి విధానం

D) జమీందారీ విధానం

జవాబు: A) నాయంకర వ్యవస్థ (Nayankara System)

వివరణ: నాయంకర్లు లేదా అమరనాయకులు రాజు నుండి భూములను పొంది, నిర్దిష్ట సైన్యాన్ని పోషిస్తూ రాజుకు కప్పం చెల్లించేవారు.

70. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో ‘సాలువ వంశాన్ని’ స్థాపించినది ఎవరు?

A) సాలువ నరసింహ రాయలు

B) వీర నరసింహ రాయలు

C) నర్సన నాయకుడు

D) తిరుమలరాయలు

జవాబు: A) సాలువ నరసింహ రాయలు

వివరణ: సంగమ వంశ చివరి రాజుల బలహీనతను ఆసరాగా చేసుకుని సాలువ నరసింహ రాయలు 1485లో సాలువ వంశాన్ని స్థాపించారు.

71. తులువ వంశ స్థాపకుడైన వీర నరసింహ రాయలు ఎవరి కుమారుడు?

A) తులువ నర్సన నాయకుడు

B) సాలువ నరసింహ రాయలు

C) హరిహర రాయలు

D) రామరాయలు

జవాబు: A) తులువ నర్సన నాయకుడు

వివరణ: సాలువ వంశం తరువాత రాజ్యాధికారాన్ని చేపట్టిన తులువ వంశాన్ని నర్సన నాయకుని కుమారుడైన వీర నరసింహ రాయలు స్థాపించాడు.

72. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన చివరి రాజవంశం ఏది?

A) అరవీడు వంశం (Aravidu Dynasty)

B) తులువ వంశం

C) సాలువ వంశం

D) సంగమ వంశం

జవాబు: A) అరవీడు వంశం (Aravidu Dynasty)

వివరణ: తళ్ళికోట యుద్ధం తరువాత విజయనగర పతన దశలో చివరిగా అరవీడు వంశం పెనుకొండ, చంద్రగిరి కేంద్రంగా పాలన సాగించింది.

73. విజయనగరాన్ని మొదటిసారిగా స్థాపించిన హరిహర, బుక్కలు ఏ వంశానికి చెందినవారు?

A) సంగమ వంశం (Sangama Dynasty)

B) తులువ వంశం

C) సాలువ వంశం

D) అరవీడు వంశం

జవాబు: A) సంగమ వంశం (Sangama Dynasty)

వివరణ: విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించిన తొలి రాజవంశం సంగమ వంశం (వీరి తండ్రి పేరు సంగమ మహారాజు).

74. ఏనుగులను వేటాడే పరాక్రమాన్ని సూచించే ‘గజబెటకార’ బిరుదు గల విజయనగర రాజు ఎవరు?

A) రెండవ దేవరాయలు

B) మొదటి దేవరాయలు

C) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

D) బుక్క రాయలు

జవాబు: A) రెండవ దేవరాయలు

వివరణ: సంగమ వంశంలో అత్యంత గొప్పవాడైన రెండవ దేవరాయలు ‘గజబెటకార’ (ఏనుగులను వేటాడేవాడు) బిరుదును కలిగి ఉన్నారు.

75. తూర్పు, పశ్చిమ సముద్రాల అధిపతి అనే అర్థం వచ్చే ‘పూర్వపశ్చిమసముద్రాధీశ్వర’ బిరుదు పొందిన తొలి విజయనగర పాలకుడు ఎవరు?

A) మొదటి హరిహర రాయలు

B) బుక్క రాయలు

C) రెండవ దేవరాయలు

D) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

జవాబు: A) మొదటి హరిహర రాయలు

వివరణ: సామ్రాజ్య స్థాపన ప్రారంభ దశలోనే తూర్పు, పశ్చిమ సముద్ర తీర ప్రాంతాలపై ఆధిపత్యం సాధించి మొదటి హరిహర రాయలు ఈ బిరుదు పొందారు.

76. తెనాలి రామకృష్ణుడు రచించిన ప్రసిద్ధ భక్తి కావ్య ప్రబంధం ఏమిటి?

A) పాండురంగ మహాత్మ్యం

B) మనుచరిత్ర

C) వసుచరిత్ర

D) కారాగార విజయం

జవాబు: A) పాండురంగ మహాత్మ్యం

వివరణ: తెనాలి రామకృష్ణుడు రచించిన ‘పాండురంగ మహాత్మ్యం’ తెలుగు పంచకావ్యాలలో అత్యంత శ్రేష్టమైనదిగా నిలిచింది.

77. విజయనగర రాజకుమారి గంగాదేవి సంస్కృతంలో రచించిన ‘మధురావిజయం’ కావ్యంలో ప్రధాన నాయకుడు ఎవరు?

A) కంపిరాయలు (మార్తండ కంపిరాయలు)

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) అలియ రామరాయలు

D) బుక్క రాయలు

జవాబు: A) కంపిరాయలు (మార్తండ కంపిరాయలు)

వివరణ: గంగాదేవి తన భర్త అయిన కంపిరాయలు మధుర సుల్తానేట్‌ను ఓడించి సాధించిన విజయాన్ని ఈ కావ్యంలో అద్భుతంగా వర్ణించారు.

78. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో దేవాలయాల ప్రవేశద్వారాలపై నిర్మించిన అత్యంత ఎత్తైన భారీ గోపురాలను ఏమని పిలిచేవారు?

A) రాయగోపురాలు (Rayagopurams)

B) విమాన గోపురాలు

C) కళ్యాణ మండపాలు

D) ప్రాకారాలు

జవాబు: A) రాయగోపురాలు (Rayagopurams)

వివరణ: విజయనగర రాజుల కాలంలో దేవాలయాలకు అత్యంత విశాలమైన, ఎత్తైన ప్రవేశ గోపురాలను నిర్మించారు. వీటిని ‘రాయగోపురాలు’ అంటారు.

79. శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో ఉన్న ప్రముఖ అష్టదిగ్గజాలలో ‘ద్విహ్యర్ధి కావ్యం’ (రాఘవపాండవీయం) రాసిన కవి ఎవరు?

A) పింగళి సూరన (రాయల అనంతర కాలంలో ప్రసిద్ధులు)

B) అల్లసాని పెద్దన

C) నంది తిమ్మన

D) ధూర్జటి

జవాబు: A) పింగళి సూరన (రాయల అనంతర కాలంలో ప్రసిద్ధులు)

వివరణ: పింగళి సూరన రామాయణ, మహాభారత కథలను రెండు అర్థాలు వచ్చేలా ‘రాఘవపాండవీయం’ రాసి తెలుగు సాహిత్యంలో అపూర్వ ప్రయోగం చేశారు.

80. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో సైనిక బలగాలకు మరియు విదేశీ వ్యాపారులకు మధ్య వారధిగా నిలిచిన ప్రధాన రేవు పట్టణం ఏది?

A) గోవా మరియు భత్కల్ (పశ్చిమ తీరం)

B) మచిలీపట్నం

C) కాకినాడ

D) విశాఖపట్నం

జవాబు: A) గోవా మరియు భత్కల్ (పశ్చిమ తీరం)

వివరణ: పోర్చుగీస్ మరియు అరబ్ వర్తకుల ద్వారా అరేబియా గుర్రాలను, ఆయుధాలను విజయనగర రాజులు పశ్చిమ తీర ఓడరేవుల ద్వారా దిగుమతి చేసుకునేవారు.

విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్రకు సంబంధించి పోటీ పరీక్షల (TSPSC, APPSC) నిమిత్తం తదుపరి మరియు చివరి ముఖ్యమైన 20 MCQs (ప్రశ్నలు 81 నుండి 100) మరియు వివరణలు కింద ఇవ్వబడ్డాయి.

విజయనగర సామ్రాజ్యం – ముఖ్యాంశాలు (ప్రశ్నలు 81 నుండి 100)

81. ఇటలీ దేశానికి చెందిన యాత్రికుడు ‘నికోలో డి కోంటి’ (Niccolo de Conti) విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని ఏ పాలకుని కాలంలో సందర్శించాడు?

A) మొదటి దేవరాయలు (సంగమ వంశం)

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) రెండవ దేవరాయలు

D) బుక్క రాయలు

జవాబు: A) మొదటి దేవరాయలు (సంగమ వంశం)

వివరణ: ఇటలీ యాత్రికుడు నికోలో డి కోంటి మొదటి దేవరాయల కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించి, ఇక్కడి నగర నిర్మాణం మరియు సంపదను ప్రశంసించారు.

82. శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకం మరియు ‘శ్రీకాళహస్తీశ్వర మహాత్యము’ రచించిన అష్టదిగ్గజ కవి ఎవరు?

A) ధూర్జటి

B) అల్లసాని పెద్దన

C) తెనాలి రామకృష్ణుడు

D) నంది తిమ్మన

జవాబు: A) ధూర్జటి

వివరణ: భక్తి తత్వంతో, అంకితభావంతో కూడిన శివభక్తి కవితలను రాసిన ధూర్జటి శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని అష్టదిగ్గజాలలో ఒకరు.

83. విజయనగర సామ్రాజ్యం నుండి చైనా దేశానికి రాయబారిని (Embassy) పంపిన మొదటి పాలకుడు ఎవరు?

A) మొదటి బుక్క రాయలు

B) మొదటి హరిహర రాయలు

C) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

D) రెండవ దేవరాయలు

జవాబు: A) మొదటి బుక్క రాయలు

వివరణ: క్రీ.శ. 1374 ప్రాంతంలో మొదటి బుక్క రాయలు చైనా సామ్రాజ్యంతో దౌత్య సంబంధాలు నెరపుతూ అక్కడికి తన రాయబారిని పంపారు.

84. శ్రీకృష్ణదేవరాయల ప్రధాన మంత్రి, రాజకీయ గురువు మరియు అత్యంత నమ్మకమైన మర్త్యుడిగా పేరుగాంచిన ప్రసిద్ధుడు ఎవరు?

A) మహాప్రధాని తిమ్మరుసు (అప్పాజీ)

B) లక్కన్న దండాధిపతి

C) సాలువ నరసింహ రాయలు

D) ఇరుగప్ప

జవాబు: A) మహాప్రధాని తిమ్మరుసు (అప్పాజీ)

వివరణ: రాయల విజయాల వెనుక, పరిపాలనలో అప్పాజీ (తిమ్మరుసు) పాత్ర అత్యంత కీలకం. ఆయనను రాయలు ఎంతో గౌరవించేవారు.

85. ‘హరవిలాసము’, ‘కాశీఖండము’ వంటి ప్రసిద్ధ కావ్యాలను రచించిన కవిసార్వమౌమ శ్రీనాథుడు ఏ విజయనగర రాజు కాలంలో సత్కారాలు పొందారు?

A) రెండవ దేవరాయలు

B) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

C) మొదటి దేవరాయలు

D) బుక్క రాయలు

జవాబు: A) రెండవ దేవరాయలు

వివరణ: కవిసార్వమౌమ శ్రీనాథుడు రెండవ దేవరాయల ఆస్థానంలో కనకాభిషేకం (బంగారు నూలుతో చేసిన కంకణం ధరించడం) స్వీకరించారు.

86. విజయనగర కాలంలో వృత్తులపై మరియు మగ్గాలపై ప్రభుత్వానికి చెల్లించవలసిన పన్నును సాధారణంగా ఏమనేవారు?

A) వృత్తి సుంకం / మగ్గ సుంకం

B) పెళ్లి సుంకం

C) గృహ పన్ను

D) సారె పన్ను

జవాబు: A) వృత్తి సుంకం / మగ్గ సుంకం

వివరణ: చేనేత కార్మికులు, వృత్తిపనివారలు తమ వృత్తుల ఆధారంగా ప్రభుత్వానికి ‘మగ్గ సుంకం’ చెల్లించేవారు.

87. అచ్యుతదేవరాయల కాలంలో అనంతపురం జిల్లాలోని ప్రసిద్ధ లేపాక్షి వీరభద్రాలయాన్ని నిర్మించిన నిర్మాతలు / స్థానిక అధికారులు ఎవరు?

A) వీరన్న మరియు రూపన్న

B) లక్కన్న మరియు తిమ్మరుసు

C) హరిహర బుక్కలు

D) రామరాయలు మరియు తిరుమలరాయలు

జవాబు: A) వీరన్న మరియు రూపన్న

వివరణ: అచ్యుతదేవరాయల కాలంలో ఆయన గవర్నర్లుగా ఉన్న వీరన్న, రూపన్నలు లేపాక్షిలో అద్భుతమైన శిల్పకళతో కూడిన వీరభద్రాలయాన్ని నిర్మించారు.

88. ‘పారిజాతాపహరణము’ అనే ప్రబంధాన్ని రచించి శ్రీకృష్ణదేవరాయల ప్రశంసలు పొందిన కవి ఎవరు?

A) ముక్కు తిమ్మన (నంది తిమ్మన)

B) అల్లసాని పెద్దన

C) రామరాజభూషణుడు

D) ధూర్జటి

జవాబు: A) ముక్కు తిమ్మన (నంది తిమ్మన)

వివరణ: నంది తిమ్మన రాసిన ‘పారిజాతాపహరణము’ కావ్యం రాయల అంతఃపుర జీవనానికి, సత్యభామ గర్వభంగానికి అద్దం పడుతుంది.

89. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో విదేశీ వర్తకులు ముఖ్యంగా అరేబియా నుండి దిగుమతి చేసుకున్న అత్యంత ముఖ్యమైన ప్రాణి / వస్తువు ఏమిటి?

A) అరేబియా గుర్రాలు (Arabian Horses)

B) ఏనుగులు

C) ఒంటెలు

D) ఆయుధాలు మాత్రమే

జవాబు: A) అరేబియా గుర్రాలు (Arabian Horses)

వివరణ: సైన్యంలోని అశ్వదళాన్ని బలోపేతం చేయడానికి అరేబియా మరియు పర్షియా నుండి నాణ్యమైన గుర్రాలను భారీ సంఖ్యలో దిగుమతి చేసుకునేవారు.

90. విజయనగర పతనానికి దారితీసిన తళ్ళికోట యుద్ధం (1565) జరిగినప్పుడు దక్కన్ సుల్తానుల కూటమికి నాయకత్వం వహించిన ప్రధాన సుల్తానేట్ ఏది?

A) బీజాపూర్ సుల్తానేట్ (ఆదిల్ షాహి వంశం)

B) గోల్కొండ సుల్తానేట్

C) బహ్మనీ రాజ్యం

D) అహ్మద్‌నగర్

జవాబు: A) బీజాపూర్ సుల్తానేట్ (ఆదిల్ షాహి వంశం)

వివరణ: బీజాపూర్, గోల్కొండ, అహ్మద్‌నగర్, బీదర్ సుల్తానులు కూటమి కట్టి విజయనగరంపై దాడి చేశారు. ఇందులో బీజాపూర్ అలీ ఆదిల్ షా ప్రధాన పాత్ర పోషించారు.

91. విజయనగర రాజుల కాలంలో ముద్రించబడిన బంగారు నాణేలైన ‘వరహాలు’ ఏ వంశస్తుల కాలంలో అత్యధికంగా మరియు విస్తృతంగా చలామణిలోకి వచ్చాయి?

A) తులువ వంశం (ముఖ్యంగా శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం)

B) సంగమ వంశం

C) సాలువ వంశం

D) అరవీడు వంశం

జవాబు: A) తులువ వంశం (ముఖ్యంగా శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలం)

వివరణ: శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో వాణిజ్యం విపరీతంగా పెరగడంతో బంగారు నాణేలైన వరహాలు, పగోడాలు అత్యధికంగా ముద్రించబడ్డాయి.

92. తళ్ళికోట యుద్ధం తరువాత అరవీడు వంశ స్థాపకుడు తిరుమలరాయలు రాజధానిని విజయనగరం నుండి ఎక్కడికి మార్చారు?

A) పెనుకొండ (Penukonda)

B) మధుర

C) తంజావూరు

D) గింజి

జవాబు: A) పెనుకొండ (Penukonda)

వివరణ: హంపి ధ్వంసం కావడంతో తిరుమలరాయలు రాజధానిని పెనుకొండకు మార్చి, అక్కడి నుండి అరవీడు వంశ పాలనను ప్రారంభించారు.

93. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో గ్రామ పరిపాలనకు సంబంధించిన ‘అయ్యగారి వ్యవస్థ’లో మొత్తం ఎంత మంది వృత్తి నిపుణుల బృందం ఉండేది?

A) 12 మంది (ద్వాదశ ప్రుషులు / అయ్యగారులు)

B) 8 మంది

C) 10 మంది

D) 16 మంది

జవాబు: A) 12 మంది (ద్వాదశ ప్రుషులు / అయ్యగారులు)

వివరణ: గ్రామ స్వయంపాలన సజావుగా సాగడానికి కరణం, తలారి, కమ్మరి, కుమ్మరి వంటి 12 రకాల వృత్తుల వారితో ‘అయ్యగారి వ్యవస్థ’ కొనసాగింది.

94. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తన తల్లి నామధేయం మీద విజయనగరం సమీపంలో నిర్మించిన ఉపనగరం / జలాశయం పేరు ఏమిటి?

A) నాగలపురం (Nagalapura)

B) రాయగడ

C) కృష్ణపట్నం

D) విజయపురం

జవాబు: A) నాగలపురం (Nagalapura)

వివరణ: రాయలు తన తల్లి నాగాంబిక జ్ఞాపకార్థం నాగలపురం అనే ಸುందరమైన నగరాన్ని, భారీ చెరువును నిర్మించారు.

95. పోర్చుగీస్ యాత్రికుడు ‘డొమింగో పేస్’ ఏ రాజు కాలంలో విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించి అద్భుతమైన వర్ణనలు చేశాడు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

B) మొదటి దేవరాయలు

C) అచ్యుతదేవరాయలు

D) సదాశివ రాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

వివరణ: డొమింగో పేస్ రాయల కాలంలో విజయనగర నగర సౌందర్యాన్ని, మహానవమి ఉత్సవాలను ప్రత్యక్షంగా చూసి తన రచనల్లో పొందుపరిచారు.

96. విజయనగర రాజుల అధికారిక రాజముద్ర / లాంఛనం ఏది?

A) వరాహ (Boar)

B) గరుడ

C) సింహం

D) నంది

జవాబు: A) వరాహ (Boar)

వివరణ: విజయనగర రాజులు విష్ణువు మూడవ అవతారమైన ‘వరాహ’ ముద్రను తమ అధికారిక రాజముద్రగా ఉపయోగించారు.

97. ‘మనుచరిత్ర’ కావ్యంలో అల్లసాని పెద్దన ఈ కావ్యాన్ని ఎవరికి అంకితం ఇచ్చారు?

A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

B) మొదటి దేవరాయలు

C) బుక్క రాయలు

D) అలియ రామరాయలు

జవాబు: A) శ్రీకృష్ణదేవరాయలు

వివరణ: పెద్దన తన అగ్రగణ్య ప్రబంధమైన మనుచరిత్రను తన పోషకుడైన శ్రీకృష్ణదేవరాయలకు అంకితం ఇచ్చారు.

98. విజయనగర కాలంలో సముద్ర వాణిజ్యానికి మరియు విదేశీ వర్తకులకు అత్యంత ప్రముఖ కేంద్రంగా ఉన్న పశ్చిమ తీర ఓడరేవు ఏది?

A) గోవా మరియు భత్కల్ (Bhatkal)

B) మచిలీపట్నం

C) కాకినాడ

D) విశాఖపట్నం

జవాబు: A) గోవా మరియు భత్కల్ (Bhatkal)

వివరణ: పశ్చిమ తీరంలోని గోవా, భత్కల్, మంగళూరు ఓడరేవుల ద్వారా అరేబియా, పోర్చుగీస్ వర్తకులు విజయనగరంతో వ్యాపారం చేసేవారు.

99. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో రెండవ దేవరాయల కాలంలో పర్షియా నుండి వచ్చిన రాయబారి ఎవరు?

A) అబ్దూర్ రజాక్ (Abdur Razzaq)

B) నికోలో డి కోంటి

C) డొమింగో పేస్

D) నునిజ్

జవాబు: A) అబ్దూర్ రజాక్ (Abdur Razzaq)

వివరణ: పర్షియా చక్రవర్తి రాయబారిగా అబ్దూర్ రజాక్ రెండవ దేవరాయల కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించి నగర సంపదను కొనియాడారు.

100. విజయనగర సామ్రాజ్యం ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది మరియు ఏ నది ఒడ్డున వెలిసింది?

A) 1336 AD, తుంగభద్ర నది

B) 1347 AD, కృష్ణానది

C) 1565 AD, గోదావరి నది

D) 1206 AD, కావేరి నది

జవాబు: A) 1336 AD, తుంగభద్ర నది

వివరణ: హరిహర, బుక్క రాయలు 1336 సంవత్సరంలో తుంగభద్ర నది దక్షిణ ఒడ్డున విద్యారణ్య స్వామి స్ఫూర్తితో విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు.