భారతదేశ భూగోళశాస్త్రం ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు 300 పార్ట్ 1

భారతదేశ భూగోళశాస్త్రం ప్రాక్టీస్ ప్రశ్నలు 300 పార్ట్ 1

---

భారతదేశ భూగోళశాస్త్రం – మెగా ప్రాక్టీస్ బిట్లు

1. భారతదేశం భూభాగ వైశాల్యం ప్రపంచ భూభాగ వైశాల్యంలో ఎంత శాతం?

• A) 1.4%
• B) 2.4%
• C) 3.2%
• D) 4.2%
• సమాధానం: B) 2.4%
• వివరణ: భారతదేశం మొత్తం వైశాల్యం సుమారు 32,87,263 చ.కి.మీ. ఇది ప్రపంచ భూభాగంలో సుమారు 2.4% ఉంటుంది. వైశాల్యపరంగా భారత్ ప్రపంచంలో 7వ స్థానంలో ఉంది.

2. భారతదేశ ప్రామాణిక కాల రేఖాంశం (Standard Meridian) ఏది?

• A) 85° 30′ తూర్పు రేఖాంశం
• B) 82° 30′ తూర్పు రేఖాంశం
• C) 80° 30′ తూర్పు రేఖాంశం
• D) 87° 30′ తూర్పు రేఖాంశం
• సమాధానం: B) 82° 30′ తూర్పు రేఖాంశం
• వివరణ: ఇది ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని ప్రయాగ్‌రాజ్ (అలహాబాద్) సమీపంలోని నైని గుండా వెళుతుంది. ఇది గ్రీన్‌విచ్ మీన్ టైమ్ (GMT) కంటే 5 1/2 గంటలు ముందు ఉంటుంది.

3. భారతదేశం గుండా వెళ్లే ‘కర్కట రేఖ’ (Tropic of Cancer – 23.5° N) ఎన్ని రాష్ట్రాల గుండా వెళుతుంది?

• A) 7 రాష్ట్రాలు
• B) 8 రాష్ట్రాలు
• C) 9 రాష్ట్రాలు
• D) 6 రాష్ట్రాలు
• సమాధానం: B) 8 రాష్ట్రాలు
• వివరణ: గుజరాత్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్, త్రిపుర మరియు మిజోరాం.

4. భారతదేశపు అత్యంత పొడవైన అంతర్జాతీయ సరిహద్దు ఏ దేశంతో ఉంది?

• A) చైనా
• B) పాకిస్తాన్
• C) బంగ్లాదేశ్
• D) నేపాల్
• సమాధానం: C) బంగ్లాదేశ్
• వివరణ: భారతదేశానికి బంగ్లాదేశ్‌తో సుమారు 4,096.7 కి.మీ. మేర అత్యంత పొడవైన అంతర్జాతీయ సరిహద్దు ఉంది. అతి తక్కువ సరిహద్దు ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌తో (సుమారు 106 కి.మీ.) ఉంది.

5. భారతదేశం మరియు పాకిస్తాన్‌లను వేరుచేసే సరిహద్దు రేఖ పేరు ఏమిటి?

• A) మెక్‌మోహన్ రేఖ
• B) రాడ్‌క్లిఫ్ రేఖ
• C) డ్యూరాండ్ రేఖ
• D) హిండెన్‌బర్గ్ రేఖ
• సమాధానం: B) రాడ్‌క్లిఫ్ రేఖ
• వివరణ: 1947లో సర్ సిറിൽ రాడ్‌క్లిఫ్ చేత ఈ సరిహద్దు రేఖ నిర్ణయించబడింది. భారత్ – చైనా మధ్య ‘మెక్‌మోహన్ రేఖ’, పాక్ – ఆఫ్ఘనిస్తాన్ మధ్య ‘డ్యూరాండ్ రేఖ’ ఉన్నాయి.

6. భారతదేశంలో అత్యంత తూర్పున ఉన్న బిందువు (Easternmost point) ఏది?

• A) ఇందిరా పాయింట్
• B) కిబితు (అరుణాచల్ ప్రదేశ్)
• C) గోహర్ మోటి (గుజరాత్)
• D) కన్యాకుమారి
• సమాధానం: B) కిబితు (అరుణాచల్ ప్రదేశ్)
• వివరణ: పశ్చిమాన గుజరాత్‌లోని ‘గోహర్ మోటి’, తూర్పున అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ‘కిబితు’, ఉత్తరాన లడఖ్‌లోని ‘ఇందిరా కోల్’, దక్షిణాన అండమాన్ నికోబార్‌లో ‘ఇందిరా పాయింట్’ దేశపు సరిహద్దు బిందువులు.

7. హిమాలయ పర్వతాలు ఏ రకమైన పర్వతాలకు ఉదాహరణ?

• A) ఖండపవర్త పర్వతాలు
• B) అగ్నిపర్వతాలు
• C) ముడత పర్వతాలు (Fold Mountains)
• D) అవశేష పర్వతాలు
• సమాధానం: C) ముడత పర్వతాలు
• వివరణ: టెథిస్ సముద్ర నిక్షేపాలు భూపలకల (Tectonic Plates) ఢీకొనడం వల్ల పైకి లేచి ముడత పర్వతాలుగా ఏర్పడ్డాయి. ఇవి ప్రపంచంలోనే అత్యంత నూతన పర్వతాలు.

8. హిమాలయాల్లో అత్యంత ఎత్తైన పర్వత శ్రేణి ఏది?

• A) శివాలిక్ శ్రేణి
• B) హిమాచల్ శ్రేణి
• C) హిమాద్రి (గ్రేటర్ హిమాలయాలు)
• D) పూర్వాంచల్ శ్రేణి
• సమాధానం: C) హిమాద్రి (గ్రేటర్ హిమాలయాలు)
• వివరణ: గ్రేటర్ హిమాలయాలను ‘హిమాద్రి’ అంటారు. ఎవరెస్ట్, కంచన్‌జంగా వంటి అత్యున్నత శిఖరాలు ఈ శ్రేణిలోనే ఉన్నాయి.

9. కాశ్మీర్ లోయ ఏ రెండు హిమాలయ శ్రేణుల మధ్య ఉంది?

• A) గ్రేటర్ హిమాలయాలు మరియు శివాలిక్
• B) గ్రేటర్ హిమాలయాలు మరియు పిర్ పంజాల్ (పీర్ పంజాల్)
• C) శివాలిక్ మరియు బాహ్య హిమాలయాలు
• D) జస్కార్ మరియు లడఖ్
• సమాధానం: B) గ్రేటర్ హిమాలయాలు మరియు పిర్ పంజాల్
• వివరణ: కాశ్మీర్ లోయ గ్రేటర్ హిమాలయాలు మరియు పీర్ పంజాల్ శ్రేణుల మధ్య సుందరమైన టెర్టరీ లోయగా ఉంది.

10. భారతదేశంలో అత్యంత పురాతన ముడత పర్వతాలు (Fold Mountains) ఏవి?

• A) హిమాలయాలు
• B) వింధ్య పర్వతాలు
• C) ఆరావళి పర్వతాలు
• D) సాత్పురా పర్వతాలు
• సమాధానం: C) ఆరావళి పర్వతాలు
• వివరణ: రాజస్థాన్ నుండి ఢిల్లీ వరకు విస్తరించి ఉన్న ఆరావళి పర్వతాలు ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన అవశేష ముడత పర్వతాలలో ఒకటి. వీటిలో అత్యున్నత శిఖరం ‘గురు శిఖర్’.

11. ఆరావళి పర్వతాలలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం ఏది?

• A) అనైముడి
• B) దొడ్డబెట్ట
• C) గురు శిఖర్
• D) అమర్‌కంటక్
• సమాధానం: C) గురు శిఖర్
• వివరణ: రాజస్థాన్‌లోని మౌంట్ అబూ ప్రాంతంలో ఉన్న ‘గురు శిఖర్’ ఆరావళి పర్వత శ్రేణిలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం (సుమారు 1,722 మీటర్లు).

12. తూర్పు మరియు పశ్చిమ కనుమలు ఎక్కడ కలుస్తాయి?

• A) ఆనైమలై కొండలు
• B) కార్డామం కొండలు
• C) నీలగిరి పర్వతాలు
• D) శేషాచలం కొండలు
• సమాధానం: C) నీలగిరి పర్వతాలు
• వివరణ: దక్షిణ భారతదేశంలో పశ్చిమ కనుమలు మరియు తూర్పు కనుమలు తమిళనాడు, కర్ణాటక సరిహద్దు వద్ద ఉన్న ‘నీలగిరి కొండల’ వద్ద కలుస్తాయి.

13. దక్షిణ భారతదేశంలో (పెనిన్సులర్ ఇండియా) అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం ఏది?

• A) అనైముడి (Anamudi)
• B) దొడ్డబెట్ట
• C) మహేంద్రగిరి
• D) అబూ శిఖరం
• సమాధానం: A) అనైముడి
• వివరణ: కేరళలోని ఆనైమలై కొండలలో ఉన్న ‘అనైముడి’ దక్షిణ భారతదేశంలో మరియు పశ్చిమ కనుమలలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం (2,695 మీటర్లు).

14. మాల్వా పీఠభూమి ఏ నదుల మధ్య విస్తరించి ఉంది?

• A) గంగా మరియు యమున
• B) ఆరావళి మరియు వింధ్య పర్వతాలు
• C) నర్మదా మరియు తపతి
• D) కృష్ణా మరియు గోదావరి
• సమాధానం: B) ఆరావళి మరియు వింధ్య పర్వతాలు
• వివరణ: మాల్వా పీఠభూమి ఉత్తరాన ఆరావళి పర్వతాలు, దక్షిణాన వింధ్య పర్వతాలు మరియు తూర్పున బుందేల్‌ఖండ్ మధ్య విస్తరించి ఉంది.

15. చోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి దేనికి అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది?

• A) వ్యవసాయం
• B) ఖనిజ నిక్షేపాలు (ఖనిజాల భాండాగారం)
• C) పండ్ల తోటలు
• D) దట్టమైన అడవులు
• సమాధానం: B) ఖనిజ నిక్షేపాలు
• వివరణ: జార్ఖండ్ మరియు చత్తీస్‌గఢ్ ప్రాంతాలలో విస్తరించి ఉన్న చోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి బొగ్గు, ఇనుము, మైకా వంటి ఖనిజాలకు నిలయం కావడంతో దీనిని ‘భారతదేశ రుర్’ (Ruhr of India) అంటారు.

16. భారతదేశంలో ఏకైక క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం (Active Volcano) ఎక్కడ ఉంది?

• A) కార్ నికోబార్
• B) బారెన్ ద్వీపం (అండమాన్)
• C) నార్కొండమ్ ద్వీపం
• D) పంబన్ ద్వీపం
• సమాధానం: B) బారెన్ ద్వీపం
• వివరణ: అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులలోని బారెన్ ద్వీపం భారతదేశంలోని ఏకైక క్రియాశీల అగ్నిపర్వతం.

17. అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులను ఏ ఛానల్ వేరు చేస్తుంది?

• A) 8 డిగ్రీల ఛానల్
• B) 9 డిగ్రీల ఛానల్
• C) 10 డిగ్రీల ఛానల్
• D) డాన్ కన్ పాసేజ్
• సమాధానం: C) 10 డిగ్రీల ఛానల్
• వివరణ: 10 డిగ్రీల ఛానల్ ఉత్తర అండమాన్‌ను దక్షిణ అండమాన్ నుండి కాకుండా, ప్రధానంగా అండమాన్ దీవులను నికోబార్ దీవుల నుండి వేరు చేస్తుంది.

18. లక్షద్వీప్ దీవులను మాల్దీవుల నుండి ఏ డిగ్రీ ఛానల్ వేరు చేస్తుంది?

• A) 8 డిగ్రీల ఛానల్
• B) 9 డిగ్రీల ఛానల్
• C) 10 డిగ్రీల ఛానల్
• D) మాల్వా ఛానల్
• సమాధానం: A) 8 డిగ్రీల ఛానల్
• వివరణ: 8 డిగ్రీల ఛానల్ మాల్దీవులను లక్షద్వీప్‌లోని మినీకాయ్ ద్వీపం నుండి వేరు చేస్తుంది. 9 డిగ్రీల ఛానల్ మినీకాయ్‌ను మిగిలిన లక్షద్వీప్ దీవుల నుండి వేరు చేస్తుంది.

19. భారతదేశంలో ‘పగడపు దీవులు’ (Coral Islands) అని ఏ దీవులను పిలుస్తారు?

• A) అండమాన్ నికోబార్
• B) లక్షద్వీప్ దీవులు
• C) శ్రీహరికోట
• D) సాలిస్బర్ శ్రీ
• సమాధానం: B) లక్షద్వీప్ దీవులు
• వివరణ: అరేబియా సముద్రంలో ఉన్న లక్షద్వీప్ దీవులు పూర్తిగా పగడపు దిబ్బల (Coral reefs) చేత ఏర్పడిన అటాల్స్ (Atolls).

20. గంగా మైదానంలో నదులు నిక్షేపించే కొత్త ఒండ్రుమట్టిని ఏమంటారు?

• A) భాబర్స్
• B) తెెరై
• C) ఖాదర్ (Khadar)
• D) భాంగర్ (Bhangar)
• సమాధానం: C) ఖాదర్
• వివరణ: వరద నీటి వల్ల ప్రతి సంవత్సరం కొత్తగా ఏర్పడే సారవంతమైన ఒండ్రుమట్టిని ‘ఖాదర్’ అంటారు. పాత ఒండ్రుమట్టి నేలలను ‘భాంగర్’ అంటారు.

21. హిమాలయ పాద ప్రాంతంలో నదులు అదృశ్యమయ్యే గులకరాళ్ల ప్రాంతాన్ని ఏమంటారు?

• A) భాబర్ (Bhabar)
• B) తెరై
• C) ఖాదర్
• D) రేగూర్
• సమాధానం: A) భాబర్
• వివరణ: శివాలిక్ పాదాల వెంబడి నదులు తెచ్చిన పెద్ద రాళ్లు, గులకరాళ్లు నిక్షేపించబడటం వల్ల చిన్న నదులు ఈ ప్రాంతంలో భూగర్భంలో ప్రవహిస్తాయి. దీనిని ‘భాబర్’ అంటారు.

22. భాబర్ ప్రాంతం నుండి బయటకు వచ్చి చిత్తడి నేలలుగా మారే ప్రాంతాన్ని ఏమంటారు?

• A) భాంగర్
• B) తెరై (Terai)
• C) డెల్టా
• D) రేగూర్
• సమాధానం: B) తెరై
• వివరణ: భాబర్ ప్రాంతంలో అదృశ్యమైన నదులు మళ్లీ ఉపరితలానికి వచ్చి ఏర్పడే చిత్తడి మరియు దట్టమైన అడవుల ప్రాంతాన్ని ‘తెరై’ అంటారు.

23. సిక్కింను టిబెట్‌తో కలిపే ప్రసిద్ధ కనుమ (Pass) ఏది?

• A) జోజిలా కనుమ
• B) షిప్కి లా
• C) నాథు లా కనుమ
• D) బొమ్డి లా
• సమాధానం: C) నాథు లా కనుమ
• వివరణ: సిక్కింను టిబెట్‌లోని యాడాంగ్ లోయతో కలిపే ‘నాథు లా’ పురాతన సిల్క్ రోడ్డులో భాగం.

24. శ్రీనగర్‌ను లేహ్ (లడఖ్) తో కలిపే ప్రసిద్ధ కనుమ ఏది?

• A) జోజిలా కనుమ (Zoji La)
• B) బానిహల్ కనుమ
• C) రోహిత్ కనుమ
• D) షిప్కి లా
• సమాధానం: A) జోజిలా కనుమ
• వివరణ: జమ్మూ కాశ్మీర్ / లడఖ్ ప్రాంతంలో గ్రేటర్ హిమాలయాలపై ఉన్న జోజిలా కనుమ శ్రీనగర్‌ను లేహ్‌తో కలుపుతుంది.

25. హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోకి సట్లెజ్ నది ఏ కనుమ ద్వారా ప్రవేశిస్తుంది?

• A) నాథు లా
• B) షిప్కి లా కనుమ
• C) బోమ్డి లా
• D) నితి కనుమ
• సమాధానం: B) షిప్కి లా కనుమ
• వివరణ: హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో ఉన్న ‘షిప్కి లా’ కనుమ గుండానే సట్లెజ్ నది భారతదేశంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.

---

26. భారతదేశంలో అతి పొడవైన నది అయిన ‘గంగా నది’ పొడవు సుమారు ఎంత?

• A) 2,900 కి.మీ.
• B) 2,525 కి.మీ.
• C) 3,100 కి.మీ.
• D) 1,465 కి.మీ.
• సమాధానం:B) 2,525 కి.మీ.
• వివరణ: గంగా నది భారతదేశంలోనే అత్యంత పొడవైనది. ఇది ఉత్తరాఖండ్‌లో పుట్టి, ఉత్తర ప్రదేశ్, బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ గుండా ప్రవహించి బంగ్లాదేశ్ మీదుగా బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది.

27. బ్రహ్మపుత్ర నదిని టిబెట్‌లో ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?

• A) ఇరావతి
• B) సాంగ్పో (Tsangpo / యార్లాంగ్ సాంగ్పో)
• C) దిహాంగ్
• D) మేకాంగ్
• సమాధానం:B) సాంగ్పో
• వివరణ: బ్రహ్మపుత్ర నది టిబెట్‌లోని మానససరోవరం సమీపంలో ఉద్భవించి అక్కడ ‘సాంగ్పో’గా పిలువబడుతుంది. అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోకి ప్రవేశించిన తర్వాత ‘దిహాంగ్’ అని, అస్సాంలో ‘బ్రహ్మపుత్ర’ అని పిలుస్తారు.

28. సింధు నది (Indus River) ఎక్కడ ఉద్భవిస్తుంది?

• A) గంగోత్రి హిమానీనదం
• B) మానససరోవరం సమీపంలోని బోఖర్ చు హిమానీనదం
• C) యమునోత్రి
• D) అమర్‌కంటక్ పీఠభూమి
• సమాధానం:B) మానససరోవరం సమీపంలోని బోఖర్ చు హిమానీనదం
• వివరణ: టిబెట్‌లోని మానససరోవరం సమీపంలో ఉద్భవించే సింధు నది పాకిస్తాన్ గుండా ప్రవహించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తుంది.

29. నర్మదా మరియు తపతి నదులు ప్రవహించే లోయలను ఏమంటారు?

• A) విజి లోయ
• B) రిఫ్ట్ వ్యాలీ (చీలిక లోయలు)
• C) అల్పైన్ లోయలు
• D) టెర్టరీ లోయలు
• సమాధానం:B) రిఫ్ట్ వ్యాలీ
• వివరణ: ఈ నదులు పర్వతాల మధ్య ఏర్పడిన చీలిక లోయల (Rift Valleys) గుండా తూర్పు నుండి పశ్చిమంగా ప్రవహించి అరేబియా సముద్రంలో కలుస్తాయి. ఇవి châu డెల్టాలను ఏర్పరచవు.

30. దక్షిణ భారతదేశంలో (పెనిన్సులర్ ఇండియా) అత్యంత పొడవైన నది ఏది?

• A) కృష్ణా నది
• B) కావేరి నది
• C) గోదావరి నది
• D) మహానది
• సమాధానం:C) గోదావరి నది
• వివరణ: గోదావరి నది పొడవు సుమారు 1,465 కి.మీ. ఇది దక్షిణ భారతదేశంలో మరియు మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలో ప్రవహించే అతిపెద్ద నది. దీనిని ‘దక్షిణ గంగ’ అంటారు.

31. కృష్ణా నది ఏ రాష్ట్రంలోని మహాబలేశ్వర్ వద్ద ఉద్భవిస్తుంది?

• A) మధ్యప్రదేశ్
• B) మహారాష్ట్ర
• C) కర్ణాటక
• D) ఛత్తీస్‌గఢ్
• సమాధానం:B) మహారాష్ట్ర
• వివరణ: మహారాష్ట్రలోని పశ్చిమ కనుమలలోని మహాబలేశ్వర్ వద్ద కృష్ణా నది పుట్టి కర్ణాటక, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ గుండా ప్రవహించి హంసలదీవి వద్ద బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది.

32. కావేరి నది ఏ రాష్ట్రంలోని బ్రహ్మగిరి కొండలలో ఉద్భవిస్తుంది?

• A) కేరళ
• B) తమిళనాడు
• C) కర్ణాటక (కుడగు జిల్లా)
• D) ఆంధ్రప్రదేశ్
• సమాధానం:C) కర్ణాటక
• వివరణ: కర్ణాటకలోని కుడగు (కొడగు) జిల్లాలోని బ్రహ్మగిరి కొండలలో కావేరి నది ఉద్భవిస్తుంది. ఇది కర్ణాటక మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాల మధ్య ప్రధాన జల వివాద నదిగా ఉంది.

33. భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఉప్పునీటి లాగూన్ సరస్సు ‘చిలికా సరస్సు’ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• A) కేరళ
• B) ఒడిశా
• C) ఆంధ్రప్రదేశ్
• D) తమిళనాడు
• సమాధానం:B) ఒడిశా
• వివరణ: ఒడిశా రాష్ట్రంలో ఉన్న చిలికా సరస్సు భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద తీర ప్రాంత ఉప్పునీటి లాగూన్. ఇది శీతాకాలంలో వలస పక్షులకు ప్రసిద్ధి.

34. మంచినీటి సరస్సులలో అతిపెద్దదైన ‘వూలర్ సరస్సు’ ఏ నది ప్రవాహం వల్ల ఏర్పడింది?

• A) చీనాబ్
• B) జీలం నది
• C) సట్లెజ్
• D) సింధు
• సమాధానం:B) జీలం నది
• వివరణ: జమ్మూ మరియు కాశ్మీర్‌లో ఉన్న వూలర్ సరస్సు టెక్టోనిక్ ప్రక్రియల వల్ల ఏర్పడిన భారతదేశపు అతిపెద్ద మంచినీటి సరస్సు. దీని గుండా జీలం నది ప్రవహిస్తుంది.

35. ‘లోక్‍తక్ సరస్సు’ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది? దీని ప్రత్యేకత ఏమిటి?

• A) మేఘాలయ – తేలియాడే వంతెనలు
• B) మణిపూర్ – తేలియాడే జాతీయ పార్క్ (కీబుల్ లామ్జావో)
• C) సిక్కిం – ఉప్పునీటి సరస్సు
• D) అస్సాం – అతిపెద్ద మంచినీటి సరస్సు
• సమాధానం:B) మణిపూర్ – తేలియాడే జాతీయ పార్క్
• వివరణ: మణిపూర్‌లో ఉన్న లోక్‍తక్ సరస్సులో ‘ఫుమ్డీలు’ (అల్లకల్లోలమైన స్థానిక వృక్షజాలం) తేలుతుంటాయి. ఇక్కడ ప్రపంచంలోనే ఏకైక తేలియాడే జాతీయ ఉద్యానవనం ‘కీబుల్ లామ్జావో’ ఉంది.

36. సర్దార్ సరోవర్ ప్రాజెక్ట్ ఏ నదిపై నిర్మించబడింది?

• A) తపతి నది
• B) నర్మదా నది
• C) మహీ నది
• D) సబర్మతి నది
• సమాధానం:B) నర్మదా నది
• వివరణ: గుజరాత్‌లో నర్మదా నదిపై సర్దార్ సరోవర్ ఆనకట్టను నిర్మించారు. ఇది గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్ రాష్ట్రాలకు తాగు మరియు సాగునీటిని అందిస్తుంది.

37. నాగార్జున సాగర్ ఆనకట్ట ఏ నదిపై నిర్మించబడింది?

• A) గోదావరి
• B) కృష్ణా నది
• C) తుంగభద్ర
• D) పెన్నా
• సమాధానం:B) కృష్ణా నది
• వివరణ: తెలంగాణ (నల్గొండ) మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ (పల్నాడు) సరిహద్దులో కృష్ణా నదిపై నాగార్జున సాగర్ ప్రాజెక్ట్ ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రాతి మాసన్ట్రీ ఆనకట్టలలో ఒకటి.

38. భారతదేశంలో అత్యంత పొడవైన ఆనకట్ట అయిన ‘హిరాకుడ్’ ఏ నదిపై ఉంది?

• A) బ్రాహ్మణి
• B) మహానది
• C) సుబర్‌నరేఖ
• D) వైతరణి
• సమాధానం:B) మహానది
• వివరణ: ఒడిశాలోని సంబల్‌పూర్ వద్ద మహానదిపై హిరాకుడ్ ఆనకట్టను నిర్మించారు. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్య长మైన మట్టి ఆనకట్టలలో ఒకటి.

39. భాక్రా నంగల్ ప్రాజెక్ట్ ఏ నదిపై నిర్మించబడింది?

• A) చీనాబ్
• B) రావి
• C) సట్లెజ్ నది
• D) బియాస్
• సమాధానం:C) సట్లెజ్ నది
• వివరణ: హిమాచల్ ప్రదేశ్ మరియు పంజాబ్ సరిహద్దులో సట్లెజ్ నదిపై భాక్రా నంగల్ ప్రాజెక్ట్ ఉంది. ఇది భారతదేశంలో అత్యంత ఎత్తైన గురుత్వాకర్షణ ఆనకట్ట.

40. తుంగభద్ర నది ఏ ప్రధాన నదికి ఉపనది?

• A) గోదావరి
• B) కృష్ణా నది
• C) కావేరి
• D) పెన్నా
• సమాధానం:B) కృష్ణా నది
• వివరణ: తుంగ మరియు భద్ర నదుల కలయికతో ఏర్పడే తుంగభద్ర నది, కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ గుండా ప్రవహించి కృష్ణా నదిలో కలుస్తుంది. ఇది కృష్ణా నదికి అతిపెద్ద ఉపనది.

41. యమునా నదికి అతిపెద్ద ఉపనది ఏది?

• A) బేత్వా
• B) కేన్
• C) చంబల్ నది
• D) సోన్
• సమాధానం:C) చంబల్ నది
• వివరణ: గంగా నదికి అతిపెద్ద ఉపనది యమున కాగా, యమునా నదికి అతిపెద్ద ఉపనది ‘చంబల్’ నది. ఇది గ్లాండ్ కోతలకు (Ravines) ప్రసిద్ధి చెందింది.

42. బ్రహ్మపుత్ర నదిని బంగ్లాదేశ్‌లో ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?

• A) పద్మ
• B) జమున (Jamuna)
• C) మేఘన
• D) దిహాంగ్
• సమాధానం:B) జమున
• వివరణ: బ్రహ్మపుత్ర నది బంగ్లాదేశ్‌లోకి ప్రవేశించిన తర్వాత దానిని ‘జమున’ అని పిలుస్తారు. గంగా నదిని అక్కడ ‘పద్మ’ అంటారు.

43. గంగా నదిని బంగ్లాదేశ్‌లో ఏ పేరుతో పిలుస్తారు?

• A) పద్మ (Padma)
• B) జమున
• C) మేఘన
• D) హుగ్లీ
• సమాధానం:A) పద్మ
• వివరణ: గంగా నది బంగ్లాదేశ్‌లోకి ప్రవేశించగానే ‘పద్మ’గా మారుతుంది. జమున (బ్రహ్మపుత్ర) నదితో కలిసిన తర్వాత పద్మగా ప్రవహించి, చివరకు మేఘనగా మారి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది.

44. గంగా మరియు బ్రహ్మపుత్ర (పద్మ మరియు జమున) నదుల సంయుక్త ప్రవాహం బంగ్లాదేశ్‌లో ఏ పేరుతో పిలువబడుతుంది?

• A) సాంగ్పో
• B) హుగ్లీ
• C) మేఘన (Meghna)
• D) బారాక్
• సమాధానం:C) మేఘన
• వివరణ: పద్మ (గంగా), జమున (బ్రహ్మపుత్ర) నదుల కలయిక తర్వాత ‘మేఘన’గా రూపాంతరం చెంది బంగాళాఖాతంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద డెల్టాను (సుందర్‌బన్స్) ఏర్పరుస్తాయి.

45. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నదీ ద్వీపం ‘మజూలి’ ఏ నదిపై ఉంది?

• A) గంగా నది
• B) బ్రహ్మపుత్ర నది
• C) సింధు నది
• D) మహానది
• సమాధానం:B) బ్రహ్మపుత్ర నది
• వివరణ: అస్సాంలో బ్రహ్మపుత్ర నది మధ్యలో ఏర్పడిన ‘మజూలి’ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నదీ ద్వీపంగా గిన్నిస్ బుక్‌లో స్థానం సంపాదించింది.

46. ‘దక్షిణ గంగ’ అని ఏ నదిని పిలుస్తారు?

• A) కృష్ణా నది
• B) కావేరి నది
• C) గోదావరి నది
• D) మహానది
• సమాధానం:C) గోదావరి నది
• వివరణ: పరిమాణం మరియు పొడవు పరంగా దక్షిణ భారతదేశంలో అతిపెద్దదైన గోదావరి నదిని ‘దక్షిణ గంగ’ లేదా ‘వృద్ధ గంగ’ అని పిలుస్తారు. (కావేరిని ‘దక్షిణాది గంగ’ అంటారు).

47. భారతదేశంలో వర్షాకాలంలో మాత్రమే ప్రవహించే కాలానుగుణ నదులను ఏమంటారు?

• A) ద్వీపకల్ప నదులు / ప్రాచీన నదులు
• B) హిమాలయ నదులు
• C) అంతఃప్రవాహ నదులు
• D) హిమానీనద నదులు
• సమాధానం:A) ద్వీపకల్ప నదులు
• వివరణ: హిమాలయ నదులు మంచు కరగడం వల్ల సంవత్సరం పొడవునా ప్రవహిస్తాయి (నిత్యవాహిని). కానీ దక్షిణ భారతదేశంలోని ద్వీపకల్ప నదులు పూర్తిగా వర్షాలపై ఆధారపడటం వల్ల వర్షాకాలంలో మాత్రమే నీటిని కలిగి ఉంటాయి.

48. రాజస్థాన్ ఎడారి ప్రాంతంలో ఉద్భవించి ఎక్కడా సముద్రంలో కలవకుండా ఇంకిపోయే నది ఏది?

• A) బనాస్
• B) లూని నది
• C) సబర్మతి
• D) మహి
• సమాధానం:B) లూని నది
• వివరణ: లూని నది ఆరావళి పర్వతాలలో పుట్టి రాజస్థాన్ ఎడారి గుండా ప్రవహించి గుజరాత్‌లోని రాన్ ఆఫ్ కచ్ వద్ద భూమిలోనే ఇంకిపోతుంది. ఇది ఒక ముఖ్యమైన అంతఃప్రవాహ నది.

49. అరేబియా సముద్రంలో కలిసే నదులలో అత్యంత పొడవైనది ఏది?

• A) తపతి నది
• B) నర్మదా నది
• C) సబర్మతి నది
• D) పెరియార్ నది
• సమాధానం:B) నర్మదా నది
• వివరణ: అరేబియా సముద్రంలోకి ప్రవహించే పశ్చిమ వాహిని నదులలో నర్మదా నది (1,312 కి.మీ.) అత్యంత పొడవైనది. తర్వాతి స్థానంలో తపతి నది ఉంది.

50. పెన్నా నది ఎక్కడ ఉద్భిస్తుంది?

• A) అనంతపురం జిల్లా
• B) కర్ణాటకలోని నందిదుర్గం కొండలు
• C) చిత్తూరు జిల్లా
• D) నల్లమల కొండలు
• సమాధానం:B) కర్ణాటకలోని నందిదుర్గం కొండలు
• వివరణ: పెన్నా నది కర్ణాటకలోని కోలార్ జిల్లా నందిదుర్గం కొండలలో పుట్టి ఆంధ్రప్రదేశ్ గుండా ప్రవహించి బంగాళాఖాతంలో కలుస్తుంది.

51. భారతదేశ వాతావరణం ఏ రకమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది?

• A) సమశీతోష్ణ వాతావరణం
• B) భూమధ్యరేఖ వాతావరణం
• C) ఉష్ణమండల రుతుపవన వాతావరణం (Tropical Monsoon)
• D) టండ్రా వాతావరణం
• సమాధానం:C) ఉష్ణమండల రుతుపవన వాతావరణం
• వివరణ: భారతదేశ భౌగోళిక స్థితిని బట్టి ఇక్కడ రుతుపవనాల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి దీనిని ఉష్ణమండల రుతుపవన వాతావరణం అంటారు.

52. భారతదేశంలో మరియు ప్రపంచంలోనే అత్యధిక వర్షపాతం నమోదయ్యే ‘మౌసిన్‌రామ్’ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• A) అరుణాచల్ ప్రదేశ్
• B) మేఘాలయ
• C) నాగాలాండ్
• D) అస్సాం
• సమాధానం:B) మేఘాలయ
• వివరణ: మేఘాలయలోని ఖాసీ పర్వతాలలో ఉన్న మౌసిన్‌రామ్ అత్యధిక వార్షిక వర్షపాతాన్ని పొందుతుంది. ఇక్కడ బంగాళాఖాత రుతుపవనాల ప్రభావం అధికం.

53. భారతదేశంలో శీతాకాలంలో తమిళనాడు తీరంలో వర్షాలు కురవడానికి కారణం ఏమిటి?

• A) నైరుతి రుతుపవనాలు
• B) తిరోగమన రుతుపవనాలు / ఈశాన్య రుతుపవనాలు
• C) పశ్చిమ విక్షేపాలు
• D) స్థానిక తుఫానులు
• సమాధానం:B) తిరోగమన రుతుపవనాలు
• వివరణ: నైరుతి రుతుపవనాలు వెనక్కి తగ్గేటప్పుడు (తిరోగమన రుతుపవనాలు లేదా ఈశాన్య రుతుపవనాలు) బంగాళాఖాతం మీదుగా తేమను సంతరించుకుని తమిళనాడు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ తీర ప్రాంతాలకు వర్షాన్ని అందిస్తాయి.

54. భారతదేశ రుతుపవనాలను బలహీనపరిచే ‘ఎల్ నినో’ (El Nino) ఎక్కడ ఉద్భవిస్తుంది?

• A) హిందూ మహాసముద్రం
• B) పసిఫిక్ మహాసముద్రం (పెరూ తీరం దగ్గర)
• C) అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం
• D) మధ్యధరా సముద్రం
• సమాధానం:B) పసిఫిక్ మహాసముద్రం
• వివరణ: పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరగడాన్ని ‘ఎల్ నినో’ అంటారు. ఇది భారతదేశంలో రుతుపవనాలను బలహీనపరిచి వర్షాభావానికి దారితీస్తుంది.

55. శీతాకాలంలో ఉత్తర భారతదేశంలో (పంజాబ్, హర్యానా) వర్షాలు కురిపించడానికి కారణమయ్యే ‘పశ్చిమ విక్షేపాలు’ ఎక్కడ ఉద్భవిస్తాయి?

• A) అరేబియా సముద్రం
• B) మధ్యధరా సముద్రం
• C) బంగాళాఖాతం
• D) కాస్పియన్ సముద్రం
• సమాధానం:B) మధ్యధరా సముద్రం
• వివరణ: మధ్యధరా సముద్రం నుండి వచ్చే పశ్చిమ విక్షేపాలు (Western Disturbances) శీతాకాలంలో ఉత్తర భారతదేశంలో వర్షాలను, హిమాలయాల్లో మంచు కురిపిస్తాయి. ఇవి రబీ పంటలకు (గోధుమ) ఎంతో మేలు చేస్తాయి.

56. వేసవి కాలంలో ఉత్తర భారతదేశంలో వీచే అత్యంత ఉష్ణోగ్రత కలిగిన పొడి గాలులను ఏమంటారు?

• A) కాలా బైసాఖీ
• B) లూ (Loo)
• C) మ్యాంగో షవర్స్
• D) చినుక్
• సమాధానం:B) లూ (Loo)
• వివరణ: మే, జూన్ నెలల్లో ఉత్తర మరియు వాయవ్య భారతదేశంలో వీచే వేడి మరియు పొడి స్థానిక గాలులను ‘లూ’ అంటారు.

57. కేరళ మరియు కర్ణాటకలో మామిడికాయలు పక్వానికి రావడానికి సహాయపడే తొలకరి జల్లులను ఏమంటారు?

• A) కాలా బైసాఖీ
• B) మ్యాంగో షవర్స్ (మామిడి తురుపులు)
• C) నార్వెస్టర్స్
• D) కాఫీ తురుపులు
• సమాధానం:B) మ్యాంగో షవర్స్
• వివరణ: వేసవి చివరిలో కేరళ, కర్ణాటక ప్రాంతాలలో కురిసే ముందస్తు వర్షాలను మామిడి తురుపులు అంటారు. ఇవి మామిడి పంట త్వరగా పండడానికి దోహదపడతాయి.

58. భారతదేశంలో అత్యధిక విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉన్న నేలలు ఏవి?

• A) నల్ల రేగడి నేలలు
• B) ఎర్ర నేలలు
• C) ఒండ్రు నేలలు (Alluvial Soils)
• D) లాటరైట్ నేలలు
• సమాధానం:C) ఒండ్రు నేలలు
• వివరణ: భారతదేశ మొత్తం వైశాల్యంలో దాదాపు 43% ప్రాంతంలో ఒండ్రు నేలలు విస్తరించి ఉన్నాయి. నదులు తెచ్చినిక్షేపించే మట్టి వల్ల ఇవి ఏర్పడతాయి.

59. నల్ల రేగడి నేలలను ఏమంటారు? ఇవి ఏ పంటకు అనుకూలం?

• A) ఒండ్రు నేలలు – వరి
• B) రెగూర్ నేలలు – పత్తి
• C) లాటరైట్ నేలలు – టీ
• D) ఎర్ర నేలలు – సజ్జలు
• సమాధానం:B) రెగూర్ నేలలు – పత్తి
• వివరణ: నల్ల రేగడి నేలలను ‘రెగూర్ నేలలు’ అంటారు. ఇవి పత్తి సాగుకు అత్యంత అనుకూలంగా ఉంటాయి కాబట్టి వీటిని ‘పత్తి నేలలు’ అని కూడా పిలుస్తారు.

60. లాటరైట్ నేలలు క్రింది వాటిలో దేనికి అత్యంత అనుకూలంగా ఉంటాయి?

• A) గోధుమ మరియు వరి
• B) టీ, కాఫీ, జీడిపప్పు మరియు రబ్బరు
• C) చెరకు మరియు మొక్కజొన్న
• D) పత్తి మరియు వేరుశనగ
• సమాధానం:B) టీ, కాఫీ, జీడిపప్పు మరియు రబ్బరు
• వివరణ: అధిక వర్షపాతం, అధిక ఉష్ణోగ్రత ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఏర్పడే లాటరైట్ నేలలు తోటల పంటలకు (టీ, కాఫీ, జీడిపప్పు) అనుకూలం.

61. ఎర్ర నేలలు ఎరుపు రంగులో ఉండటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

• A) మెగ్నీషియం సమృద్ధిగా ఉండటం వల్ల
• B) ఇనుప ఆక్సైడ్ (Iron Oxide) ఉండటం వల్ల
• C) హ్యూమస్ శాతం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల
• D) కాల్షియం కార్బోనేట్ ఉండటం వల్ల
• సమాధానం:B) ఇనుప ఆక్సైడ్
• వివరణ: ఎర్ర నేలలలో ఫెర్రిక్ ఆక్సైడ్ లేదా ఇనుప ఆక్సైడ్ అధికంగా ఉండటం వల్ల అవి ఎరుపు రంగులో ఉంటాయి. నీటి పారుదల కల్పిస్తే ఇవి పంటలకు అనుకూలిస్తాయి.

62. జాతీయ అటవీ విధానం (National Forest Policy) ప్రకారం దేశంలో పర్యావరణ సమతుల్యత కోసం ఎంత శాతం అడవులు ఉండాలి?

• A) 20%
• B) 25%
• C) 33% (మూడింట ఒక వంతు)
• D) 40%
• సమాధానం:C) 33%
• వివరణ: దేశంలో పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటానికి మొత్తం భౌగోళిక వైశాల్యంలో కనీసం 33% అడవులు ఉండాలని జాతీయ అటవీ విధానం నిర్దేశించింది.

63. భారతదేశంలో అత్యధిక విస్తీర్ణంలో గల అడవులు ఏవి?

• A) ఉష్ణమండల సతత హరిత అడవులు
• B) ఉష్ణమండల ఆకురాల్చు అడవులు (Tropical Deciduous Forests)
• C) కోనిఫెరస్ అడవులు
• D) ముళ్ళ అడవులు
• సమాధానం:B) ఉష్ణమండల ఆకురాల్చు అడవులు
• వివరణ: భారతదేశంలో రుతుపవన అడవులు లేదా ఉష్ణమండల ఆకురాల్చు అడవులు (మాన్‌సూన్ ఫారెస్ట్) అత్యధిక విస్తీర్ణంలో ఉన్నాయి. ఇవి వర్షాకాలంలో ఆకులను కలిగి ఉండి, వేసవిలో ఆకులను రాల్చుతాయి.

64. గంగా-బ్రహ్మపుత్ర డెల్టా ప్రాంతంలో (సుందర్‌బన్స్) ప్రధానంగా లభించే చెట్లు ఏవి?

• A) సాల్ మరియు టేకు
• B) సుందరి చెట్లు (మాంగ్రోవ్స్)
• C) దేవదారు మరియు పైన్
• D) చందనపు చెట్లు
• సమాధానం:B) సుందరి చెట్లు
• వివరణ: పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని సుందర్‌బన్స్ డెల్టాలో ‘సుందరి’ అనే మాంగ్రోవ్ వృక్షాలు విస్తారంగా పెరగడం వల్ల ఆ ప్రాంతానికి ఆ పేరు వచ్చింది.

65. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి జీవగోళ రిజర్వ్ (Biosphere Reserve) ఏది?

• A) నందాదేవి
• B) నీలగిరి జీవగోళ రిజర్వ్
• C) సుందర్‌బన్స్
• D) గల్ఫ్ ఆఫ్ మన్నార్
• సమాధానం:B) నీలగిరి జీవగోళ రిజర్వ్
• వివరణ: తమిళనాడు, కర్ణాటక, కేరళ రాష్ట్రాల సరిహద్దులో ఉన్న నీలగిరి జీవగోళ రిజర్వ్ 1986లో దేశంలోనే మొదటి రిజర్వ్‌గా ఏర్పాటయింది.

66. భారతదేశంలో ‘ప్రాజెక్ట్ టైగర్’ (Project Tiger) ఎప్పుడు ప్రారంభించబడింది?

• A) 1970
• B) 1973
• C) 1982
• D) 1992
• సమాధానం:B) 1973
• వివరణ: పులుల సంరక్షణను పెంపొందించడానికి ఉత్తరాఖండ్‌లోని జిమ్ కార్బెట్ నేషనల్ పార్క్ వేదికగా ఏప్రిల్ 1, 1973న ‘ప్రాజెక్ట్ టైగర్’ ప్రారంభించబడింది.

67. ఏకశృంగ ఖడ్గమృగాలకు (One-horned rhinoceros) ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన నేషనల్ పార్క్ ఏది?

• A) గిర్ నేషనల్ పార్క్
• B) కజిరంగ నేషనల్ పార్క్ (అస్సాం)
• C) పెరియార్ నేషనల్ పార్క్
• D) బందీపూర్ నేషనల్ పార్క్
• సమాధానం:B) కజిరంగ నేషనల్ పార్క్
• వివరణ: అస్సాంలోని కజిరంగ జాతీయ ఉద్యానవనం ఏకశృంగ ఖడ్గమృగాల సంరక్షణకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందింది.

68. ఆసియా సింహాలు (Asiatic Lions) సహజసిద్ధంగా నివసించే ఏకైక అభయారణ్యం ఏది?

• A) జిమ్ కార్బెట్ పార్క్
• B) గిర్ నేషనల్ పార్క్ (గుజరాత్)
• C) రణతంబోర్ పార్క్
• D) కన్హా నేషనల్ పార్క్
• సమాధానం:B) గిర్ నేషనల్ పార్క్
• వివరణ: గుజరాత్‌లోని గిర్ అడవులు ఆసియా సింహాలకు (Asiatic Lions) ఏకైక నిలయంగా ఉన్నాయి.

69. కేరళలో ఉన్న ‘సైలెంట్ వ్యాలీ’ (Silent Valley) దేనికి ప్రసిద్ధి?

• A) సతత హరిత అడవులు మరియు ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు
• B) సింహాల సంరక్షణ
• C) పగడపు దీవులు
• D) ఖనిజ నిక్షేపాలు
• సమాధానం:A) సతత హరిత అడవులు మరియు వర్షారణ్యాలు
• వివరణ: కేరళలోని పశ్చిమ కనుమలలో ఉన్న సైలెంట్ వ్యాలీ జీవవైవిధ్యానికి మరియు ఉష్ణమండల సతత హరిత అడవులకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

70. పశ్చిమ బెంగాల్‌లో వేసవి కాలంలో సంభవించే ఉరుములు, మెరుపులతో కూడిన స్థానిక తుఫానులను ఏమంటారు?

• A) లూ
• B) కాలా బైసాఖీ (Kalbaishakhi)
• C) మ్యాంగో షవర్స్
• D) ఆంధ్రీస్
• సమాధానం:B) కాలా బైసాఖీ
• వివరణ: పశ్చిమ బెంగాల్‌లో వైశాఖ మాసంలో వచ్చే ఈ తుఫానులను స్థానికంగా ‘కాలా బైసాఖీ’ అంటారు. ఇవి వరి మరియు జనపనార పంటలకు చాలా ఉపయోగకరమైనవి.

71. భారతదేశంలో బొగ్గు నిల్వలు అత్యధికంగా ఉన్న రాష్ట్రం ఏది?

• A) ఛత్తీస్‌గఢ్
• B) ఒడిశా
• C) జార్ఖండ్
• D) పశ్చిమ బెంగాల్
• సమాధానం:C) జార్ఖండ్
• వివరణ: భారతదేశంలో బొగ్గు నిల్వలు మరియు ఉత్పత్తి పరంగా జార్ఖండ్ (ఝరియా, బొకారో) అత్యంత ప్రముఖమైనది. ఒడిశా మరియు ఛత్తీస్‌గఢ్ కూడా తర్వాతి స్థానాలలో ఉన్నాయి.

72. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి అణువిద్యుత్ కేంద్రం (Nuclear Power Plant) ఎక్కడ ఏర్పాటు చేయబడింది?

• A) కల్పకం (తమిళనాడు)
• B) తారాపూర్ (మహారాష్ట్ర)
• C) రావత్‌భటా (రాజస్థాన్)
• D) కుడంకుళం (తమిళనాడు)
• సమాధానం:B) తారాపూర్
• వివరణ: మహారాష్ట్రలోని తారాపూర్‌లో భారతదేశపు మొట్టమొదటి అణువిద్యుత్ కేంద్రం 1969లో ప్రారంభించబడింది.

73. భారతదేశంలో ‘సిలికాన్ వ్యాలీ’ (Silicon Valley of India) అని ఏ నగరానికి పేరు?

• A) హైదరాబాద్
• B) చెన్నై
• C) బెంగళూరు (కర్ణాటక)
• D) పుణే
• సమాధానం:C) బెంగళూరు
• వివరణ: ఐటీ (Information Technology) పరిశ్రమలకు కేంద్ర బిందువుగా ఉండటం వల్ల కర్ణాటక రాజధాని బెంగళూరును భారతదేశపు ‘సిలికాన్ వ్యాలీ’ అంటారు.

74. భారతదేశంలో అత్యధిక ఇనుప ఖనిజం లభించే రాష్ట్రం ఏది?

• A) కర్ణాటక
• B) ఛత్తీస్‌గఢ్
• C) ఒడిశా
• D) గోవా
• సమాధానం:C) ఒడిశా
• వివరణ: భారతదేశంలో ఇనుప ఖనిజం (Iron Ore) ఉత్పత్తి మరియు నిల్వలలో ఒడిశా రాష్ట్రం మొదటి స్థానంలో ఉంది.

75. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం భారతదేశంలో అత్యల్ప జనసాంద్రత (Population Density) కలిగిన రాష్ట్రం ఏది?

• A) సిక్కిం
• B) మిజోరాం
• C) అరుణాచల్ ప్రదేశ్
• D) హిమాచల్ ప్రదేశ్
• సమాధానం:C) అరుణాచల్ ప్రదేశ్
• వివరణ: 2011 లెక్కల ప్రకారం అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో జనసాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు కేవలం 17 మంది మాత్రమే ఉన్నారు (ఇది దేశంలోనే అతి తక్కువ). అత్యధిక జనసాంద్రత గల రాష్ట్రం బీహార్.

76. ‘దక్షిణ భారతదేశపు మాంచెస్టర్’ అని ఏ నగరానికి పేరు?

• A) మధురై
• B) కోయంబత్తూర్ (తమిళనాడు)
• C) తిరుపూర్
• D) చెన్నై
• సమాధానం:B) కోయంబత్తూర్
• వివరణ: తమిళనాడులోని కోయంబత్తూర్ నగరంలో అత్యధిక సంఖ్యలో పత్తి వస్త్ర మిల్లులు ఉండటం వల్ల దీనిని దక్షిణ భారతదేశపు మాంచెస్టర్ అంటారు. (ఉత్తర భారతదేశపు మాంచెస్టర్ – కాన్పూర్, భారతదేశపు మాంచెస్టర్ – అహ్మదాబాద్).

77. భారతదేశంలో అతిపెద్ద సహజ నౌకాశ్రయం (Natural Harbour) ఏది?

• A) చెన్నై నౌకాశ్రయం
• B) విశాఖపట్నం నౌకాశ్రయం
• C) ముంబై నౌకాశ్రయం
• D) కోచి నౌకాశ్రయం
• సమాధానం:C) ముంబై నౌకాశ్రయం
• వివరణ: మహారాష్ట్రలోని ముంబై నౌకాశ్రయం భారతదేశంలోనే అతిపెద్దది మరియు అత్యంత రద్దీ అయిన సహజ నౌకాశ్రయం.

78. రష్యా దేశ సహకారంతో ఏర్పాటు చేయబడిన ప్రసిద్ధ ఉక్కు కర్మాగారం (Steel Plant) ఏది?

• A) రూర్కెలా ఉక్కు కర్మాగారం
• B) దుర్గాపూర్ ఉక్కు కర్మాగారం
• C) భిలాయ్ ఉక్కు కర్మాగారం
• D) విశాఖపట్నం ఉక్కు కర్మాగారం
• సమాధానం:C) భిలాయ్ ఉక్కు కర్మాగారం
• వివరణ: ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని ‘భిలాయ్ ఉక్కు కర్మాగారం’ సోవియట్ యూనియన్ (రష్యా) సహకారంతో ఏర్పాటు చేయబడింది. (రూర్కెలా – జర్మనీ, దుర్గాపూర్ – బ్రిటన్ సహకారంతో ఏర్పాటయ్యాయి).

79. భారతదేశంలో ‘అల్యూమినియం’ తయారీకి ఉపయోగపడే బాక్సైట్ ఖనిజం ఏ రాష్ట్రంలో అత్యధికంగా లభిస్తుంది?

• A) జార్ఖండ్
• B) గుజరాత్
• C) ఒడిశా
• D) మధ్యప్రదేశ్
• సమాధానం:C) ఒడిశా
• వివరణ: అల్యూమినియం ముడిసరుకైన బాక్సైట్ నిల్వలు మరియు ఉత్పత్తిలో ఒడిశా రాష్ట్రం అగ్రస్థానంలో ఉంది.

80. ‘కొంకణ్ రైల్వే’ ఏ ప్రాంతాలను కలుపుతుంది?

• A) ముంబై నుండి గోవా
• B) మహారాష్ట్ర (మహద్) నుండి కర్ణాటక (మంగళూరు)
• C) కేరళ నుండి కన్యాకుమారి
• D) కొచ్చి నుండి మంగళూరు
• సమాధానం:B) మహారాష్ట్ర నుండి కర్ణాటక (మంగళూరు)
• వివరణ: పశ్చిమ కనుమల గుండా వెళ్లే కొంకణ్ రైల్వే మహారాష్ట్ర, గోవా, కర్ణాటక రాష్ట్రాలను కలుపుతూ రోహ్లా నుండి మంగళూరు వరకు ప్రయాణిస్తుంది. ఇది ఇంజనీరింగ్ అద్భుతంగా భావించబడుతుంది.

81. భారతదేశంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన గిరిజన సమూహం (Largest Tribe) ఏది?

• A) గోండులు (Gonds)
• B) భిల్లులు (Bhils)
• C) సంతాల్‌లు (Santhals)
• D) మీనాలు (Meenas)
• సమాధానం:B) భిల్లులు
• వివరణ: 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం భారతదేశంలో భిల్లులు అత్యధిక జనాభా కలిగిన అతిపెద్ద గిరిజన సమూహంగా ఉన్నారు. తర్వాతి స్థానాల్లో గోండులు మరియు సంతాల్‌లు ఉన్నారు.

82. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం భారతదేశంలో ‘అతి తక్కువ’ అక్షరాస్యత సాధించిన రాష్ట్రం ఏది?

• A) బీహార్
• B) రాజస్థాన్
• C) జార్ఖండ్
• D) అరుణాచల్ ప్రదేశ్
• సమాధానం:A) బీహార్
• వివరణ: 2011 లెక్కల ప్రకారం బీహార్ రాష్ట్రం అత్యల్ప అక్షరాస్యత రేటును కలిగి ఉంది. అత్యధిక అక్షరాస్యత సాధించిన రాష్ట్రం కేరళ.

83. భారతదేశంలో ‘సహజ రబ్బరు’ (Natural Rubber) ఉత్పత్తిలో ప్రథమ స్థానంలో ఉన్న రాష్ట్రం ఏది?

• A) కర్ణాటక
• B) కేరళ
• C) తమిళనాడు
• D) అస్సాం
• సమాధానం:B) కేరళ
• వివరణ: భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే మొత్తం సహజ రబ్బరులో కేరళ రాష్ట్రం సింహభాగం (సుమారు 75% పైగా) అందిస్తూ మొదటి స్థానంలో ఉంది.

84. భారతదేశంలో ‘గోధుమ’ (Wheat) ఉత్పత్తిలో ప్రథమ స్థానంలో ఉన్న రాష్ట్రం ఏది?

• A) పంజాబ్
• B) హర్యానా
• C) ఉత్తర ప్రదేశ్
• D) మధ్యప్రదేశ్
• సమాధానం:C) ఉత్తర ప్రదేశ్
• వివరణ: గోధుమల దిగుబడి (Yield per hectare) పరంగా పంజాబ్ ముందున్నప్పటికీ, మొత్తం ఉత్పత్తి (Total Production) పరంగా ఉత్తర ప్రదేశ్ మొదటి స్థానంలో ఉంది.

85. భారతదేశపు నడిబొడ్డున ఉన్న ‘కర్కట రేఖ’ (Tropic of Cancer)ను రెండు సార్లు దాటే ఏకైక నది ఏది?

• A) నర్మదా నది
• B) మహీ నది (Mahi River)
• C) తపతి నది
• D) సబర్మతి నది
• సమాధానం:B) మహీ నది
• వివరణ: మధ్యప్రదేశ్‌లో పుట్టి రాజస్థాన్ గుండా ప్రవహించి గుజరాత్‌లో అరేబియా సముద్రంలో కలిసే ‘మహీ నది’ కర్కట రేఖను రెండు సార్లు దాటుతుంది.

86. భారతదేశంలో ‘లోతుగా ఉన్న సహజ నౌకాశ్రయం’ (Deepest Landlocked Port) ఏది?

• A) ముంబై నౌకాశ్రయం
• B) విశాఖపట్నం నౌకాశ్రయం
• C) చెన్నై నౌకాశ్రయం
• D) పారదీప్ నౌకాశ్రయం
• సమాధానం:B) విశాఖపట్నం నౌకాశ్రయం
• వివరణ: ఆంధప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం నౌకాశ్రయం భారతదేశంలో అత్యంత లోతైన మరియు సహజసిద్ధమైన రక్షిత నౌకాశ్రయం.

87. దేశంలోని నాలుగు ప్రధాన నగరాలను (ఢిల్లీ, ముంబై, చెన్నై, కోల్‌కతా) కలిపే ‘స్వర్ణ చతుర్భుజి’ (Golden Quadrilateral) ప్రాజెక్ట్ దేనికి సంబంధించినది?

• A) రైలు మార్గాలు
• B) జాతీయ రహదారులు (National Highways)
• C) గ్యాస్ పైప్‌లైన్లు
• D) జల రవాణా మార్గాలు
• సమాధానం:B) జాతీయ రహదారులు
• వివరణ: దేశంలోని ప్రధాన మెట్రో నగరాలను అనుసంధానించడానికి హై-స్పీడ్ ఆటోమేటిక్ జాతీయ రహదారులతో కూడిన ‘స్వర్ణ చతుర్భుజి’ ప్రాజెక్ట్ నిర్మించబడింది.

88. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి రైలు ఏ సంవత్సరంలో, ఎక్కడి నుండి ఎక్కడికి నడిచింది?

• A) 1850 – కలకత్తా నుండి హౌరా
• B) 1853 – ముంబై నుండి థానే
• C) 1857 – చెన్నై నుండి అరక్కోణం
• D) 1860 – ఢిల్లీ నుండి ఆగ్రా
• సమాధానం:B) 1853 – ముంబై నుండి థానే
• వివరణ: లార్డ్ డల్హౌసి హయాంలో ఏప్రిల్ 16, 1853న ముంబై నుండి థానే వరకు భారతదేశపు మొట్టమొదటి రైలు (34 కి.మీ.) ప్రయాణించింది.

89. భారతదేశంలో అత్యధిక పొడవైన తీరరేఖ (Coastline) కలిగిన రెండవ రాష్ట్రం ఏది? (మొదటిది గుజరాత్).

• A) మహారాష్ట్ర
• B) ఆంధ్రప్రదేశ్
• C) తమిళనాడు
• D) కేరళ
• సమాధానం:B) ఆంధ్రప్రదేశ్
• వివరణ: గుజరాత్ భారతదేశంలో అత్య长మైన తీరరేఖ (సుమారు 1,600 కి.మీ.) కలిగి మొదటి స్థానంలో ఉండగా, తర్వాతి స్థానంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ (సుమారు 974 కి.మీ.) రెండో స్థానంలో ఉంది.

90. భారతదేశంలో ‘కాఫీ’ ఉత్పత్తిలో ప్రథమ స్థానంలో ఉన్న రాష్ట్రం ఏది?

• A) కేరళ
• B) తమిళనాడు
• C) కర్ణాటక
• D) అస్సాం
• సమాధానం:C) కర్ణాటక
• వివరణ: భారతదేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే మొత్తం కాఫీలో కర్ణాటక (ముఖ్యంగా కొడగు, చిక్‌మగళూరు జిల్లాల్లో) సుమారు 70 శాతానికి పైగా ఉత్పత్తి చేసి మొదటి స్థానంలో నిలిచింది.

91. భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఉప్పును ఉత్పత్తి చేసే రాష్ట్రం ఏది?

• A) రాజస్థాన్
• B) గుజరాత్
• C) తమిళనాడు
• D) మహారాష్ట్ర
• సమాధానం:B) గుజరాత్
• వివరణ: దేశంలో ఉత్పత్తి అయ్యే మొత్తం ఉప్పులో సగానికి పైగా గుజరాత్ రాష్ట్రం (ముఖ్యంగా రాన్ ఆఫ్ కచ్ తీర ప్రాంతం నుండి) ఉత్పత్తి చేస్తుంది.

92. భారతదేశంలో ‘శ్వేత విప్లవం’ (White Revolution / ఆపరేషన్ ఫ్లడ్) దేనికి సంబంధించినది?

• A) గోధుమల ఉత్పత్తి
• B) పాలు మరియు పాల ఉత్పత్తుల ఉత్పత్తి
• C) గుడ్ల ఉత్పత్తి
• D) చేపల ఉత్పత్తి
• సమాధానం:B) పాలు మరియు పాల ఉత్పత్తులు
• వివరణ: వర్గీస్ కురియన్ నేతృత్వంలో భారతదేశాన్ని పాల ఉత్పత్తిలో స్వయంసమృద్ధం చేయడానికి ‘శ్వేత విప్లవం’ (Operation Flood) చేపట్టడం జరిగింది.

93. భారతదేశపు ప్రామాణిక కాల రేఖాంశం (82.5° తూర్పు రేఖాంశం) ఎన్ని రాష్ట్రాల గుండా వెళుతుంది?

• A) 4 రాష్ట్రాలు
• B) 5 రాష్ట్రాలు
• C) 6 రాష్ట్రాలు
• D) 7 రాష్ట్రాలు
• సమాధానం:B) 5 రాష్ట్రాలు
• వివరణ: 82.5° తూర్పు రేఖాంశం ఉత్తర ప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ అనే 5 రాష్ట్రాల గుండా వెళుతుంది.

94. భారతదేశంలో ‘నీలి విప్లవం’ (Blue Revolution) దేనికి సంబంధించినది?

• A) నూనెగింజల ఉత్పత్తి
• B) చేపల ఉత్పత్తి (మత్స్య పరిశ్రమ)
• C) తోటల పంటలు
• D) ఉన్ని పరిశ్రమ
• సమాధానం:B) చేపల ఉత్పత్తి
• వివరణ: మత్స్య సంపద మరియు చేపల ఉత్పత్తిని పెంచడానికి భారతదేశంలో ‘నీలి విప్లవం’ అమలు చేయబడింది.

95. అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులలో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం ఏది?

• A) మౌంట్ హారియట్
• B) సాడిల్ పీక్ (Saddle Peak)
• C) మౌంట్ తూయిల్లర్
• D) మౌంట్ కోయోబ్
• సమాధానం:B) సాడిల్ పీక్
• వివరణ: ఉత్తర అండమాన్‌లో ఉన్న ‘సాడిల్ పీక్’ (Saddle Peak) అండమాన్ నికోబార్ దీవులలోనే అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం (సుమారు 732 మీటర్లు).

96. భారతదేశంలో అత్యుత్తమ నాణ్యమైన బొగ్గు ఏది?

• A) ఆంథ్రాసైట్ (Anthracite)
• B) బిట్యూమినస్
• C) లిగ్నైట్
• د) పీట్
• సమాధానం:A) ఆంథ్రాసైట్
• వివరణ: ఆంథ్రాసైట్ బొగ్గులో కార్బన్ శాతం అత్యధికంగా (80-95%) ఉంటుంది. ఇది పొగ లేకుండా మండుతుంది. అయితే భారతదేశంలో ఇది చాలా తక్కువగా లభిస్తుంది.

97. భారతదేశంలో ‘సుగంధ ద్రవ్యాల తోటల రాష్ట్రం’ (Spice Garden of India) అని ఏ రాష్ట్రానికి పేరు?

• A) కర్ణాటక
• B) కేరళ
• C) మేఘాలయ
• D) సిక్కిం
• సమాధానం:B) కేరళ
• వివరణ: మిరియాలు, యాలకులు, లవంగాలు వంటి సుగంధ ద్రవ్యాలు కేరళలో విరివిగా పండించబడటం వల్ల ఆ రాష్ట్రానికి ఆ పేరు వచ్చింది.

98. భారతదేశంలో సముద్ర తీరరేఖ కలిగిన రాష్ట్రాల మొత్తం సంఖ్య ఎంత?

• A) 7
• B) 8
• C) 9 రాష్ట్రాలు
• D) 10
• సమాధానం:C) 9 రాష్ట్రాలు
• వివరణ: పశ్చిమాన 5 (గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, గోవా, కర్ణాటక, కేరళ), తూర్పున 4 (తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా, పశ్చిమ బెంగాల్) కలిపి మొత్తం 9 రాష్ట్రాలు సముద్ర తీరరేఖను కలిగి ఉన్నాయి.

99. భారతదేశంలో అతిపెద్ద టైగర్ రిజర్వ్ (Largest Tiger Reserve) ఏది?

• A) జిమ్ కార్బెట్ టైగర్ రిజర్వ్
• B) నాగార్జునసాగర్ – శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ (NSTR)
• C) బందీపూర్ టైగర్ రిజర్వ్
• D) సుందర్‌బన్స్ టైగర్ రిజర్వ్
• సమాధానం:B) నాగార్జునసాగర్ – శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్
• వివరణ: ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల మధ్య విస్తరించి ఉన్న ‘నాగార్జునసాగర్ – శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్’ భారతదేశంలోనే విస్తీర్ణపరంగా అతిపెద్ద పులుల సంరక్షణ కేంద్రం.

100. భారత భూభాగంలో పూర్తిగా ఉన్న అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం కంచన్‌జంగా ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• A) అరుణాచల్ ప్రదేశ్
• B) ఉత్తరాఖండ్
• C) సిక్కిం
• D) హిమాచల్ ప్రదేశ్
• సమాధానం:C) సిక్కిం
• వివరణ: పాక్ ఆక్రమిత కాశ్మీర్‌లో ఉన్న K2 మినహాయించి, భారతదేశంలో (సిక్కిం రాష్ట్రంలో) పూర్తిగా ఉన్న అత్యంత ఎత్తైన శిఖరం కంచన్‌జంగా (8,586 మీటర్లు).