భారతదేశ ప్రణాళికల ప్రాక్టీస్ బిట్స్ టాప్ 300 పార్ట్ 3

201. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఎప్పుడు రద్దు చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 2014 ఆగస్టు (ప్రకటన), 2015 జనవరి 1 నుండి నీతి ఆయోగ్ అమలు, B) 2012, C) 2010, D) 2017
• సమాధానం: A) 2014 ఆగస్టు (ప్రకటన), 2015 జనవరి 1 నుండి నీతి ఆయోగ్ అమలు
• వివరణ: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రణాళికా సంఘాన్ని రద్దు చేసి నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు చేశారు.

202. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో ఏర్పాటైన ‘నీతి ఆయోగ్’ (NITI Aayog) లో ‘NITI’ పూర్తి రూపం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఫర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా, B) నేషనల్ ఇంటలెక్చువల్ ట్రేడ్ ఇన్స్టిట్యూట్, C) న్యూ ఇండియన్ టెక్నాలజీ ఇనిషియేటివ్, D) నేషనల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్
• సమాధానం: A) నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఫర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా
• వివరణ: ఇది ప్రభుత్వానికి పాలనాపరమైన సలహాలు అందించే థింక్ ట్యాంక్.

203. నీతి ఆయోగ్ మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, B) రాజీవ్ కుమార్, C) సుమన్ బెరి, D) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా
• సమాధానం: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ
• వివరణ: 2015లో నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటైనప్పుడు తొలి ఉపాధ్యక్షులుగా అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.

204. నీతి ఆయోగ్ ప్రస్తుత లేదా ఇటీవలి ఉపాధ్యక్షులలో ఒకరైన ‘సుమన్ బెరి’ ఎవరి తర్వాత ఆ పదవిని చేపట్టారు?

• ఆప్షన్స్: A) రాజీవ్ కుమార్, B) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, C) మాంటెక్ సింగ్, D) గుల్జారీలాల్ నందా
• సమాధానం: A) రాజీవ్ కుమార్
• వివరణ: రాజీవ్ కుమార్ తర్వాత సుమన్ బెరి నీతి ఆయోగ్ వైస్ చైర్మన్‌గా నియమితులయ్యారు.

205. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం మొదటి చైర్మన్ ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, B) గుల్జారీలాల్ నందా, C) సర్దార్ పటేల్, D) డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
• సమాధానం: A) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
• వివరణ: దేశ ప్రధాని పదవీరీత్యా ప్రణాళికా సంఘానికి చైర్మన్‌గా ఉంటారు.

206. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) గుల్జారీలాల్ నందా, B) వి.కె.ఆర్.వి. రావు, C) పి.సి. మహలనోబిస్, D) సి.డి. దేశ్‌ముఖ్
• సమాధానం: A) గుల్జారీలాల్ నందా
• వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం తొలి ఉపాధ్యక్షులుగా గుల్జారీలాల్ నందా పనిచేశారు.

207. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఏ దేశ ప్రణాళికా విధానం నుండి ప్రేరణ పొందింది?

• ఆప్షన్స్: A) సోవియట్ రష్యా (USSR), B) అమెరికా, C) బ్రిటన్, D) ఫ్రాన్స్
• సమాధానం: A) సోవియట్ రష్యా (USSR)
• వివరణ: జోసెఫ్ స్టాలిన్ కాలంలో రష్యా అమలు చేసిన పంచవర్ష ప్రణాళికల విధానాన్ని భారత్ స్వీకరించింది.

208. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అభివృద్ధి మండలి’ (NDC) ఎప్పుడు ఏర్పాటయింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1952 ఆగస్టు 6, B) 1950 మార్చి 15, C) 1951 ఏప్రిల్ 1, D) 1956 జనవరి 1
• సమాధానం: A) 1952 ఆగస్టు 6
• వివరణ: పంచవర్ష ప్రణాళికలను ఆమోదించడానికి ఎన్‌డీసీ ఏర్పాటయింది.

209. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1951-1956, B) 1950-1955, C) 1952-1957, D) 1947-1952
• సమాధానం: A) 1951-1956
• వివరణ: అధికారికంగా తొలి ప్రణాళిక 1951 ఏప్రిల్ 1 నుండి అమలైంది.

210. మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ ఆర్థిక నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) హారడ్-డోమర్ మోడల్ (Harrod-Domar Model), B) మహలనోబిస్ మోడల్, C) గాంధేయ మోడల్, D) గాడ్గిల్ మోడల్
• సమాధానం: A) హారడ్-డోమర్ మోడల్ (Harrod-Domar Model)
• వివరణ: ఈ ప్రణాళిక వ్యవసాయం మరియు నీటిపారుదల రంగానికి పెద్దపీట వేసింది.

211. భారతదేశంలో ‘బాంబే ప్లాన్’ ఏ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1944, B) 1938, C) 1945, D) 1950
• సమాధానం: A) 1944
• వివరణ: దేశంలోని ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్తలు కలిసి బాంబే ప్లాన్ ముసాయిదాను తయారు చేశారు.

212. భారతదేశంలో ‘పీపుల్స్ ప్లాన్’ ను 1945లో ప్రతిపాదించిన వారు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) యం.ఎన్. రాయ్ (M.N. Roy), B) జయప్రకాష్ నారాయణ్, C) శ్రీమన్నారాయణ్, D) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
• సమాధానం: A) యం.ఎన్. రాయ్ (M.N. Roy)
• వివరణ: రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ నాయకుడు యం.ఎన్. రాయ్ ప్రజల భాగస్వామ్యంతో పీపుల్స్ ప్లాన్ ఇచ్చారు.

213. గాంధేయ ప్రణాళికను (Gandhian Plan) 1944లో రూపొందించింది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) శ్రీమన్నారాయణ్, B) యం.ఎన్. రాయ్, C) జె.పి. నారాయణ్, D) పీసీ మహలనోబిస్
• సమాధానం: A) శ్రీమన్నారాయణ్
• వివరణ: గాంధేయ సిద్ధాంతాల ఆధారంగా శ్రీమన్నారాయణ్ దీనిని ప్రతిపాదించారు.

214. భారతదేశంలో రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1956-1961, B) 1951-1956, C) 1961-1966, D) 1966-1971
• సమాధానం: A) 1956-1961
• వివరణ: పారిశ్రామికీకరణకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ రెండవ ప్రణాళిక అమలైంది.

215. రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) మహలనోబిస్ మోడల్ (Mahalanobis Model), B) హారడ్-డోమర్ మోడల్, C) గాంధేయ మోడల్, D) గాడ్గిల్ మోడల్
• సమాధానం: A) మహలనోబిస్ మోడల్ (Mahalanobis Model)
• వివరణ: భారీ మరియు మూలధన పరిశ్రమల అభివృద్ధికి ఇది పునాది వేసింది.

216. భారతదేశంలో మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1961-1966, B) 1966-1971, C) 1956-1961, D) 1969-1974
• సమాధానం: A) 1961-1966
• వివరణ: ఆర్థిక వ్యవస్థను స్వావలంబన దిశగా నడిపించడం దీని లక్ష్యం.

217. భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా ‘ప్రణాళికా సెలవు దినాలు’ (Plan Holidays) ఎప్పుడు ప్రకటించబడ్డాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 1966-1969, B) 1974-1978, C) 1990-1992, D) 1978-1980
• సమాధానం: A) 1966-1969
• వివరణ: మూడవ ప్రణాళిక వైఫల్యం తర్వాత మూడు సంవత్సరాలు వార్షిక ప్రణాళికలు వచ్చాయి.

218. నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1969-1974, B) 1966-1971, C) 1974-1979, D) 1980-1985
• సమాధానం: A) 1969-1974
• వివరణ: స్థిరత్వంతో కూడిన వృద్ధి మరియు స్వావలంబన దీని ప్రధాన లక్ష్యం.

219. నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) డి.ఆర్. గాడ్గిల్ మోడల్ (Gadgil Model), B) మహలనోబిస్ మోడల్, C) హారడ్-డోమర్ మోడల్, D) జాన్ మతాయి మోడల్
• సమాధానం: A) డి.ఆర్. గాడ్గిల్ మోడల్ (Gadgil Model)
• వివరణ: గాడ్గిల్ ఫార్ములా ఆధారంగా కేంద్ర సహాయం కేటాయించారు.

220. ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1974-1978, B) 1974-1979, C) 1978-1983, D) 1969-1974
• సమాధానం: A) 1974-1978
• వివరణ: నిర్ణీత కాలానికి ఒక సంవత్సరం ముందే జనతా ప్రభుత్వం దీనిని రద్దు చేసింది.

221. ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక యొక్క ప్రధాన నినాదం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) పేదరిక నిర్మూలన (గరీబీ హటావో) మరియు స్వయం సమృద్ధి, B) పారిశ్రామికీకరణ, C) జనాభా నియంత్రణ, D) గ్రామీణాభివృద్ధి
• సమాధానం: A) పేదరిక నిర్మూలన (గరీబీ హటావో) మరియు స్వయం సమృద్ధి
• వివరణ: పేదరిక నిర్మూలనకు ఈ ప్రణాళిక అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చింది.

222. భారతదేశத்தில் ‘రోలింగ్ ప్లాన్’ భావనను ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థికవేత్త ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) గున్నార్ మిర్డాల్ (Gunnar Myrdal), B) రాజ్ కృష్ణ, C) కీన్స్, D) అమర్త్య సేన్
• సమాధానం: A) గున్నార్ మిర్డాల్ (Gunnar Myrdal)
• వివరణ: జనతా ప్రభుత్వం హయాంలో రోలింగ్ ప్లాన్ అమలు చేశారు.

223. ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1980-1985, B) 1978-1983, C) 1985-1990, D) 1981-1986
• సమాధానం: A) 1980-1985
• వివరణ: ఇందిరా గాంధీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చాక ఆరవ ప్రణాళిక తెచ్చారు.

224. ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఏ ప్రధాన సంస్థ ఏర్పాటయింది?

• ఆప్షన్స్: A) నబార్డ్ (NABARD – 1982), B) సిడ్బీ, C) ముద్ర బ్యాంకు, D) సెబి
• సమాధానం: A) నబార్డ్ (NABARD – 1982)
• వివరణ: గ్రామీణాభివృద్ధి కోసం శివరామన్ కమిటీ సిఫారసులతో నబార్డ్ ఏర్పాటయింది.

225. ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1985-1990, B) 1980-1985, C) 1990-1995, D) 1992-1997
• సమాధానం: A) 1985-1990
• వివరణ: రాజీవ్ గాంధీ హయాంలో ఈ ప్రణాళిక అమలైంది.

226. ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక యొక్క ప్రధాన నినాదం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) ఆహారం, పని మరియు ఉత్పత్తి (Food, Work and Productivity), B) గరీబీ హటావో, C) స్వావలంబన, D) పారిశ్రామికీకరణ
• సమాధానం: A) ఆహారం, పని మరియు ఉత్పత్తి (Food, Work and Productivity)
• వివరణ: ఉపాధి మరియు ఉత్పాదకత పెంపు దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.

227. భారతదేశంలో రెండవసారి ప్రణాళిక సెలవు దినాలు ఏ సంవత్సరాల మధ్య నడిచాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 1990-1992, B) 1966-1969, C) 1978-1980, D) 1997-1999
• సమాధానం: A) 1990-1992
• వివరణ: ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగా ఈ కాలంలో వార్షిక ప్రణాళికలు వచ్చాయి.

228. ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1992-1997, B) 1990-1995, C) 1997-2002, D) 1985-1990
• సమాధానం: A) 1992-1997
• వివరణ: ఎల్‌పీజీ సంస్కరణల నేపథ్యంలో మానవ వనరుల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.

229. ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) రావ్-మన్‌మోహన్ సింగ్ మోడల్, B) మహలనోబిస్ మోడల్, C) గాడ్గిల్ మోడల్, D) హారడ్-డోమర్
• సమాధానం: A) రావ్-మన్‌మోహన్ సింగ్ మోడల్
• వివరణ: ఆర్థిక ఉదారీకరణకు అనుగుణంగా ఇది తయారైంది.

230. తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 1997-2002, B) 1992-1997, C) 2002-2007, D) 1985-1990
• సమాధానం: A) 1997-2002
• వివరణ: సామాజిక న్యాయం మరియు సమగ్ర వృద్ధి లక్ష్యంగా అమలైంది.

231. పదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 2002-2007, B) 1997-2002, C) 2007-2012, D) 2000-2005
• సమాధానం: A) 2002-2007
• వివరణ: జీడీపీ వృద్ధి రేటును పెంచడం, పేదరికాన్ని తగ్గించడం దీని లక్ష్యం.

232. పదకొండవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 2007-2012, B) 2002-2007, C) 2012-2017, D) 2005-2010
• సమాధానం: A) 2007-2012
• వివరణ: వేగవంతమైన మరియు మరింత సమ్మిళిత వృద్ధి ప్రధాన నినాదం.

233. పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) 2012-2017, B) 2007-2012, C) 2010-2015, D) 2015-2020
• సమాధానం: A) 2012-2017
• వివరణ: దేశంలో చివరి పంచవర్ష ప్రణాళిక ఇదే.

234. పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక యొక్క ప్రధాన నినాదం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) వేగవంతమైన, మరింత సమ్మిళిత మరియు సుస్థిర వృద్ధి, B) గరీబీ హటావో, C) స్వావలంబన, D) పారిశ్రామికీకరణ
• సమాధానం: A) వేగవంతమైన, మరింత సమ్మిళిత మరియు సుస్థిర వృద్ధి
• వివరణ: సుస్థిర వృద్ధికి ఇందులో ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.

235. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఎవరి సిఫారసుల ఆధారంగా ప్రత్యామ్నాయంగా నీతి ఆయోగ్ గా మారింది?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రభుత్వ కేబినెట్ తీర్మానం మరియు థింక్ ట్యాంక్ ప్రతిపాదనలు, B) సర్కారియా కమిషన్, C) రాజమన్నార్ కమిటీ, D) మహలనోబిస్ కమిటీ
• సమాధానం: A) ప్రభుత్వ కేబినెట్ తీర్మానం మరియు థింక్ ట్యాంక్ ప్రతిపాదనలు
• వివరణ: రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడానికి నీతి ఆయోగ్ తెచ్చారు.

236. నీతి ఆయోగ్ గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ లో సభ్యులుగా ఎవరు ఉంటారు?

• ఆప్షన్స్: A) అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు, B) కేవలం ప్రధాని, C) లోక్‌సభ సభ్యులు, D) సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు
• సమాధానం: A) అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు
• వివరణ: ఇది దేశ అభివృద్ధిలో రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.

237. నీతి ఆయోగ్ మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, B) రాజీవ్ కుమార్, C) సుమన్ బెరి, D) అమర్త్య సేన్
• సమాధానం: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ
• వివరణ: నీతి ఆయోగ్ తొలి ఉపాధ్యక్షులుగా అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ పనిచేశారు.

238. భారతదేశంలో ప్రణాళికా కాలంలో అత్యధిక వృద్ధి రేటును నమోదు చేసిన ప్రణాళిక ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1992-1997), B) మొదటి ప్రణాళిక, C) పదకొండవ ప్రణాళిక, D) ఆరవ ప్రణాళిక
• సమాధానం: A) ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1992-1997)
• వివరణ: ఎల్‌పీజీ సంస్కరణల ప్రభావం వల్ల 8వ ప్రణాళిక లక్ష్యం కంటే ఎక్కువ వృద్ధి సాధించింది.

239. నాల్గవ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించిన ‘ఆపరేషన్ ఫ్లడ్’ దేనికి సంబంధించింది?

• ఆప్షన్స్: A) శ్వేత విప్లవం – పాల ఉత్పత్తి పెంపు, B) నీటిపారుదల, C) వరదల నివారణ, D) మత్స్య అభివృద్ధి
• సమాధానం: A) శ్వేత విప్లవం – పాల ఉత్పత్తి పెంపు
• వివరణ: వర్గీస్ కురియన్ నేతృత్వంలో పాల ఉత్పత్తి పెంచడానికి ఇది చేపట్టారు.

240. భారతదేశంలో ‘ప్రధాన మంత్రి గ్రామీణ సడక్ యోజన’ (PMGSY) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) డిసెంబర్ 2000, B) 1995, C) 2005, D) 1991
• సమాధానం: A) డిసెంబర్ 2000
• వివరణ: గ్రామీణ ప్రాంతాలను రోడ్లతో అనుసంధానించడానికి ఈ పథకం తెచ్చారు.

241. నీతి ఆయోగ్ లో ‘NITI’ పూర్తి రూపం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఫర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా, B) నేషనల్ ఇంటలెక్చువల్ ట్రేడ్ ఇన్స్టిట్యూట్, C) న్యూ ఇండియన్ టెక్నాలజీ ఇనిషియేటివ్, D) నేషనల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్
• సమాధానం: A) నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్ ఫర్ ట్రాన్స్‌ఫార్మింగ్ ఇండియా
• వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో 2015లో ఇది ఏర్పాటయింది.

242. నీతి ఆయోగ్ పదవీరీత్యా చైర్మన్ ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) భారతదేశ ప్రధాన మంత్రి, B) ఆర్థిక మంత్రి, C) రాష్ట్రపతి, D) రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్
• సమాధానం: A) భారతదేశ ప్రధాన మంత్రి
• వివరణ: ప్రధాని దీనికి అధ్యక్షత వహిస్తారు.

243. రెండవ ప్రణాళికలో రష్యా సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన భిలాయ్ ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఛత్తీస్‌గఢ్, B) ఒడిశా, C) పశ్చిమ బెంగాల్, D) జార్ఖండ్
• సమాధానం: A) ఛత్తీస్‌గఢ్
• వివరణ: భిలాయ్ స్టీల్ ప్లాంట్ ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో రష్యా సహకారంతో ఏర్పాటయింది.

244. రెండవ ప్రణాళికలో జర్మనీ సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన రూర్కెలా ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఒడిశా, B) ఛత్తీస్‌గఢ్, C) జార్ఖండ్, D) బీహార్
• సమాధానం: A) ఒడిశా
• వివరణ: రూర్కెలా స్టీల్ ప్లాంట్ ఒడిశా రాష్ట్రంలో ఉంది.

245. రెండవ ప్రణాళికలో బ్రిటన్ సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన దుర్గాపూర్ ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) పశ్చిమ బెంగాల్, B) ఒడిశా, C) ఛత్తీస్‌గఢ్, D) మధ్యప్రదేశ్
• సమాధానం: A) పశ్చిమ బెంగాల్
• వివరణ: దుర్గాపూర్ స్టీల్ ప్లాంట్ పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఉంది.

246. మూడవ ప్రణాళిక కాలంలో సోవియట్ యూనియన్ సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన బొకారో ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) జార్ఖండ్, B) ఒడిశా, C) ఛత్తీస్‌గఢ్, D) కర్ణాటక
• సమాధానం: A) జార్ఖండ్
• వివరణ: బొకారో ఉక్కు కర్మాగారం మూడవ ప్రణాళికలో మొదలైంది.

247. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అక్షరాస్యతా మిషన్’ ఏ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభమైంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1988), B) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక, C) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, D) ఆరవ ప్రణాళిక
• సమాధానం: A) ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1988)
• వివరణ: నిరక్షరాస్యతను నిర్మూలించడానికి 1988లో NLM ప్రారంభమైంది.

248. భారతదేశంలో ‘అంత్యోదయ అన్న యోజన’ ఏ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2000 డిసెంబర్), B) పదవ ప్రణాళిక, C) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక, D) ఏడవ ప్రణాళిక
• సమాధానం: A) తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2000 డిసెంబర్)
• వివరణ: అత్యంత పేద కుటుంబాలకు చౌక ధరలకే బియ్యం అందించడానికి ఈ పథకం తెచ్చారు.

249. భారతదేశంలో ‘నేషనల్ రూరల్ హెల్త్ మిషన్’ (NRHM) ఏ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005 ఏప్రిల్), B) పదకొండవ ప్రణాళిక, C) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
• సమాధానం: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005 ఏప్రిల్)
• వివరణ: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆరోగ్య సదుపాయాలు మెరుగుపరచడానికి NRHM ప్రారంభమైంది.

250. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం చివరి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా, B) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, C) మన్‌మోహన్ సింగ్, D) ప్రణబ్ ముఖర్జీ
• సమాధానం: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా
• వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం రద్దయ్యే వరకు మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు.

251. భారతదేశంలో ప్రణాళికల చరిత్రలో మొదటిసారిగా ‘లింగ బడ్జెటింగ్’ ఏ ప్రణాళికలో ప్రవేశపెట్టబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2002-2007), B) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, C) పదకొండవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
• సమాధానం: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2002-2007)
• వివరణ: మహిళల సంక్షేమం మరియు సాధికారత కోసం ప్రత్యేక నిధుల కేటాయింపును 10వ ప్రణాళికలో తెచ్చారు.

252. భారతదేశంలో ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు పంచవర్ష ప్రణాళికల వ్యవస్థ దేశానికి ఏ రంగంలో అత్యధిక పునాదులు వేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) మౌలిక వసతులు, భారీ పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం మరియు విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగాల్లో, B) కేవలం విదేశీ వ్యాపారంలో, C) రక్షణ రంగం ఒక్కదానిలోనే, D) వినియోగ వస్తువుల దిగుమతిలో
• సమాధానం: A) మౌలిక వసతులు, భారీ పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం మరియు విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగాల్లో
• వివరణ: స్వతంత్ర భారతదేశ నిర్మాణానికి ప్రణాళికలు అత్యంత కీలకమైన పునాదులను నిర్మించాయి.

253. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికలో జాతీయ ఆదాయ వృద్ధి రేటు లక్ష్యం ఎంత?

• ఆప్షన్స్: A) 2.1%, B) 3.5%, C) 4.5%, D) 5.0%
• సమాధానం: A) 2.1%
• వివరణ: మొదటి ప్రణాళికలో 2.1% లక్ష్యంగా పెట్టుకోగా, వాస్తవంగా 3.6% సాధించారు.

254. భారతదేశంలో రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో లక్షిత వృద్ధి రేటు ఎంత?

• ఆప్షన్స్: A) 4.5%, B) 5.0%, C) 5.6%, D) 6.0%
• సమాధానం: A) 4.5%
• వివరణ: మహలనోబిస్ మోడల్ ఆధారంగా 4.5% వృద్ధిని టార్గెట్ చేయగా, 4.2% సాధించారు.

255. భారతదేశంలో మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక విఫలమవడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) ఇండో-చైనా యుద్ధం (1962), ఇండో-పాక్ యుద్ధం (1965) మరియు తీవ్రమైన కరవు, B) ప్లానింగ్ కమిషన్ రద్దు కావడం, C) ప్రజలు సహకరించకపోవడం, D) విదేశీ నిల్వలు పెరిగిపోవడం
• సమాధానం: A) ఇండో-చైనా యుద్ధం (1962), ఇండో-పాక్ యుద్ధం (1965) మరియు తీవ్రమైన కరవు
• వివరణ: యుద్ధాలు మరియు ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల మూడవ ప్రణాళిక తీవ్రంగా దెబ్బతింది.

256. భారతదేశంలో నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలంలో ప్రవేశపెట్టిన నినాదం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) స్థిరత్వంతో కూడిన వృద్ధి మరియు స్వావలంబన, B) గరీబీ హటావో, C) ఆహారం మరియు పని, D) పారిశ్రామికీకరణ
• సమాధానం: A) స్థిరత్వంతో కూడిన వృద్ధి మరియు స్వావలంబన
• వివరణ: విదేశీ సహాయంపై ఆధారపడటం తగ్గించుకోవడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

257. భారతదేశంలో ఐదవ ప్రణాళిక కాలంలో ఏ ప్రముఖ రాజ్యాంగ సవరణ జరిగింది?

• ఆప్షన్స్: A) 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976), B) 44వ సవరణ, C) 73వ సవరణ, D) 86వ సవరణ
• సమాధానం: A) 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976)
• వివరణ: మినీ కాన్‌స్టిట్యూషన్ అని పిలిచే 42వ సవరణ ఐదవ ప్రణాళిక కాలంలో చేయబడింది.

258. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఉపాధి హామీ పథకం’ (MGNREGA) మొదట ఎన్ని జిల్లాలలో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 200 వెనుకబడిన జిల్లాలలో (2006 ఫిబ్రవరి 2న), B) దేశవ్యాప్తంగా అన్ని జిల్లాలలో, C) కేవలం 50 జిల్లాలలో, D) 100 జిల్లాలలో
• సమాధానం: A) 200 వెనుకబడిన జిల్లాలలో (2006 ఫిబ్రవరి 2న)
• వివరణ: తొలి దశలో 200 జిల్లాల్లో ప్రారంభమై, తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించింది.

259. నీతి ఆయోగ్ విడుదల చేసే ‘ఇన్నోవేషన్ ఇండెక్స్’ (India Innovation Index) దేనిని విశ్లేషిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్రాల వారీగా నూతన ఆవిష్కరణలు మరియు సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని, B) కేవలం వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని, C) అక్షరాస్యతను, D) విదేశీ మారక నిల్వలను
• సమాధానం: A) రాష్ట్రాల వారీగా నూతన ఆవిష్కరణలు మరియు సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని
• వివరణ: రాష్ట్రాల మధ్య ఆవిష్కరణల పోటీతత్వాన్ని పెంచడానికి నీతి ఆయోగ్ ఈ సూచికను ఇస్తుంది.

260. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ముసాయిదాను ఎవరు రూపొందించారు?

• ఆప్షన్స్: A) కె.ఎన్. రాజ్ (K.N. Raj), B) పి.సి. మహలనోబిస్, C) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, D) డి.ఆర్. గాడ్గిల్
• సమాధానం: A) కె.ఎన్. రాజ్ (K.N. Raj)
• వివరణ: ప్రసిద్ధ ఆర్థికవేత్త కె.ఎన్. రాజ్ మొదటి ప్రణాళిక ముసాయిదా రూపకర్త.

261. భారతదేశంలో రెండవ ప్రణాళిక రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) పి.సి. మహలనోబిస్, B) కె.ఎన్. రాజ్, C) అమర్త్య సేన్, D) వి.కె.ఆర్.వి. రావు
• సమాధానం: A) పి.సి. మహలనోబిస్
• వివరణ: ప్రశాంత్ చంద్ర మహలనోబిస్ రెండవ ప్రణాళికకు రూపకల్పన చేశారు.

262. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం కేబినెట్ తీర్మానం ద్వారా ఎప్పుడు ఏర్పాటయింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1950 మార్చి 15, B) 1951 ఏప్రిల్ 1, C) 1952 ఆగస్టు 6, D) 1947 ఆగస్టు 15
• సమాధానం: A) 1950 మార్చి 15
• వివరణ: కేబినెట్ తీర్మానం ద్వారా ప్రణాళికా సంఘం అస్తవ్యస్తమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను చక్కదిద్దడానికి పుట్టింది.

263. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అభివృద్ధి మండలి’ (NDC) లో సభ్యులుగా ఎవరు ఉంటారు?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రధాని, కేంద్ర మంత్రులు, రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, B) కేవలం ప్రధాని, C) రాష్ట్రాల గవర్నర్లు, D) ఆర్బీఐ అధికారులు
• సమాధానం: A) ప్రధాని, కేంద్ర మంత్రులు, రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు
• వివరణ: ప్రణాళికల ఆమోదంలో ఇది అత్యున్నత సంస్థ.

264. భారతదేశంలో ‘రోలింగ్ ప్లాన్’ విధానాన్ని ఏ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టారు?

• ఆప్షన్స్: A) 1978, B) 1966, C) 1990, D) 1951
• సమాధానం: A) 1978
• వివరణ: జనతా ప్రభుత్వం ఐదవ ప్రణాళికను రద్దు చేసి 1978లో రోలింగ్ ప్లాన్ తెచ్చింది.

265. భారతదేశంలో ఎల్.పి.జి. (LPG) సంస్కరణలు ఏ సంవత్సరంలో అధికారికంగా ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి?

• ఆప్షన్స్: A) 1991 జూలై, B) 1985, C) 1995, D) 2000
• సమాధానం: A) 1991 జూలై
• వివరణ: పి.వి. నరసింహారావు ప్రధానిగా, మన్‌మోహన్ సింగ్ ఆర్థిక మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ఈ సంస్కరణలు వచ్చాయి.

266. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆహార భద్రతా మిషన్’ (NFSM) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 2007, B) 2005, C) 2010, D) 2000
• సమాధానం: A) 2007
• వివరణ: వరి, గోధుమ, పప్పుధాన్యాల ఉత్పత్తిని పెంచడానికి పదకొండవ ప్రణాళికలో ఇది మొదలైంది.

267. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) ఉపాధ్యక్షుడిని ఎవరు నియమిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రధాన మంత్రి, B) రాష్ట్రపతి, C) కేబినెట్ కమిటీ, D) లోక్‌సభ స్పీకర్
• సమాధానం: A) ప్రధాన మంత్రి
• వివరణ: ప్రధాని స్వయంగా నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షులను నియమిస్తారు.

268. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం తొలి సమావేశం ఎక్కడ జరిగింది?

• ఆప్షన్స్: A) న్యూఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్ / యోజన భవన్, B) ముంబై, C) కోల్‌కతా, D) చెన్నై
• సమాధానం: A) న్యూఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్ / యోజన భవన్
• వివరణ: ఢిల్లీ కేంద్రంగా ప్రణాళికా కార్యకలాపాలు సాగాయి.

269. భారతదేశంలో ‘జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నేషనల్ అర్బన్ రెన్యూవల్ मिशन’ (JNNURM) ఏ ప్రణాళికలో ప్రారంభమైంది?

• ఆప్షన్స్: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005), B) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, C) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక, D) పదకొండవ ప్రణాళిక
• సమాధానం: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005)
• వివరణ: పట్టణ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి JNNURM తెచ్చారు.

270. భారతదేశంలో ‘స్వర్ణ జయంతి గ్రామ స్వరోజ్‌గార్ యోజన’ (SGSY) ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?

• ఆప్షన్స్: A) 1999 ఏప్రిల్ 1, B) 1995, C) 2001, D) 1989
• సమాధానం: A) 1999 ఏప్రిల్ 1
• వివరణ: గ్రామీణ పేదలకు ఉపాధి కల్పించే వివిధ పథకాలను విలీనం చేసి దీనిని తెచ్చారు.

271. భారతదేశంలో ‘సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధి పథకం’ (IRDP) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1978-79 (ఆరవ ప్రణాళిక కాలంలో విస్తరణ), B) 1952, C) 1969, D) 1991
• సమాధానం: A) 1978-79 (ఆరవ ప్రణాళిక కాలంలో విస్తరణ)
• వివరణ: గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలనకు IRDP కీలకమైంది.

272. భారతదేశంలో ‘ప్రణాళికా సంఘం’ రద్దు కావడానికి గల తక్షణ కారణం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) కేంద్ర కేంద్రీకృత విధానానికి స్వస్తి పలికి, రాష్ట్రాలను భాగస్వామ్యం చేసే సహకార సమాఖ్యను ఏర్పాటు చేయడం, B) బడ్జెట్ లేకపోవడం, C) కోర్టు తీర్పు, D) అంతర్జాతీయ ఒత్తిడి
• సమాధానం: A) కేంద్ర కేంద్రీకృత విధానానికి స్వస్తి పలికి, రాష్ట్రాలను భాగస్వామ్యం చేసే సహకార సమాఖ్యను ఏర్పాటు చేయడం
• వివరణ: రాష్ట్రాల పాత్రను పెంచడానికి నీతి ఆయోగ్ తెచ్చారు.

273. నీతి ఆయోగ్ నిర్వహించే ‘నీటి నిర్వహణ సూచిక’ (Composite Water Management Index) ఏ రంగానికి సంబంధించినది?

• ఆప్షన్స్: A) జల వనరుల సమర్థవంతమైన నిర్వహణ మరియు రాష్ట్రాల పనితీరు, B) తాగునీటి సరఫరా మాత్రమే, C) నదుల అనుసంధానం, D) విద్యుత్ ఉత్పత్తి
• సమాధానం: A) జల వనరుల సమర్థవంతమైన నిర్వహణ మరియు రాష్ట్రాల పనితీరు
• వివరణ: నీటి సంరక్షణలో రాష్ట్రాల పురోగతిని ఇది అంచనా వేస్తుంది.

274. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఏ విద్యారంగ సంస్థలు ఏర్పాటయ్యాయి?

• ఆప్షన్స్: A) యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ (UGC) మరియు ఐఐటీ (IITs), B) ఐఐఎంలు, C) ఎయిమ్స్, D) సిబిఎస్ఇ
• సమాధానం: A) యూనివర్శిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ (UGC) మరియు ఐఐటీ (IITs)
• వివరణ: ప్రథమ ప్రణాళికలోనే ఖరగ్పూర్ ఐఐటీ మరియు యూజీసీ ఏర్పాటుకు బీజం పడింది.

275. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ముసాయిదా రూపకల్పనలో ‘నేషనల్ ప్లానింగ్ కమిటీ’ (1938) అధ్యక్షులు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, B) సుభాష్ చంద్రబోస్, C) మహలనోబిస్, D) రాజేంద్ర ప్రసాద్
• సమాధానం: A) జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
• వివరణ: సుభాష్ చంద్రబోస్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పుడు ఈ కమిటీని ఏర్పాటు చేయగా, నెహ్రూ అధ్యక్షత వహించారు.

276. భారతదేశంలో ప్రణాళికల అమలులో ‘లక్ష్యాలు’ (Targets) మరియు ‘సాధనలు’ (Achievements) మధ్య వ్యత్యాసానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) యుద్ధాలు, కరవులు, ద్రవ్యోల్బణం మరియు వనరుల కొరత, B) ప్రణాళికలు సరిగా లేకపోవడం, C) ప్రజలు వ్యతిరేకించడం, D) విదేశీ నిల్వలు ఎక్కువ కావడం
• సమాధానం: A) యుద్ధాలు, కరవులు, ద్రవ్యోల్బణం మరియు వనరుల కొరత
• వివరణ: అంచనాలకు మించి ఎదురైన ఒడిదుడుకులు ప్రణాళికా లక్ష్యాలను ప్రభావితం చేశాయి.

277. భారతదేశంలో ‘ప్రణాళికా సంఘం’ యొక్క చివరి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా, B) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, C) రాజీవ్ కుమార్, D) సుమన్ బెరి
• సమాధానం: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా
• వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం రద్దయ్యే వరకు మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా ఆ పదవిలో ఉన్నారు.

278. భారతదేశంలో ‘పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ తర్వాత ప్రణాళికల స్థానంలో ఏ దీర్ఘకాలిక వ్యూహాలు వచ్చాయి?

• ఆప్షన్స్: A) నీతి ఆయోగ్ ఆధ్వర్యంలో 3 సంవత్సరాల యాక్షన్ అజెండా, 7 సంవత్సరాల వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక మరియు 15 సంవత్సరాల దృష్టి పత్రం (Vision Document), B) కేవలం వార్షిక బడ్జెట్లు, C) ప్రణాళికల రద్దు పూర్తిగా, D) విదేశీ ప్రణాళికలు
• సమాధానం: A) నీతి ఆయోగ్ ఆధ్వర్యంలో 3 సంవత్సరాల యాక్షన్ అజెండా, 7 సంవత్సరాల వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక మరియు 15 సంవత్సరాల దృష్టి పత్రం (Vision Document)
• వివరణ: పంచవర్ష ప్రణాళికల విధానం ముగిసి, నీతి ఆయోగ్ ఈ నూతన వ్యూహాలను తెచ్చింది.

279. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) లో పూర్తి స్థాయి సభ్యులుగా ఎవరు ఉంటారు?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రఖ్యాత నిపుణులు మరియు శాస్త్రవేత్తలు (ప్రభుత్వ నియామకం ద్వారా), B) అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, C) పార్లమెంట్ సభ్యులు, D) విదేశీ ప్రతినిధులు
• సమాధానం: A) ప్రఖ్యాత నిపుణులు మరియు శాస్త్రవేత్తలు (ప్రభుత్వ నియామకం ద్వారా)
• వివరణ: వివిధ రంగాల నిపుణులు ఇందులో సభ్యులుగా ఉంటారు.

280. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం మరియు ఎన్‌డీసీ (NDC) ల మధ్య ప్రధాన సంబంధం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రణాళికా సంఘం తయారు చేసిన ముసాయిదాను ఎన్‌డీసీ తుదిగా ఆమోదిస్తుంది, B) రెండూ వేర్వేరు దేశాల సంస్థలు, C) ఎన్‌డీసీ ప్రణాళికా సంఘాన్ని రద్దు చేస్తుంది, D) ఎలాంటి సంబంధం లేదు
• సమాధానం: A) ప్రణాళికా సంఘం తయారు చేసిన ముసాయిదాను ఎన్‌డీసీ తుదిగా ఆమోదిస్తుంది
• వివరణ: ప్లానింగ్ కమిషన్ ప్లాన్ తయారు చేస్తే, నేషనల్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్ దానిని అప్రూవ్ చేసేది.

281. భారతదేశంలో ‘మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక’ ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) దేశ విభజన గాయాలను మాన్పడం మరియు వ్యవసాయాన్ని పునరుద్ధరించడం, B) భారీ పరిశ్రమల నిర్మాణం, C) రక్షణ రంగ బలోపేతం, D) విదేశీ వాణిజ్యం పెంచడం
• సమాధానం: A) దేశ విభజన గాయాలను మాన్పడం మరియు వ్యవసాయాన్ని పునరుద్ధరించడం
• వివరణ: ఆహార కొరతను తీర్చడం ప్రథమ ప్రణాళిక ప్రధాన లక్ష్యం.

282. భారతదేశంలో ‘రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ ఏ రంగానికి అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) పారిశ్రామికీకరణ (భారీ పరిశ్రమలు), B) వ్యవసాయం, C) విద్య, D) వైద్యం
• సమాధానం: A) పారిశ్రామికీకరణ (భారీ పరిశ్రమలు)
• వివరణ: ఉక్కు కర్మాగారాలు మరియు యంత్ర పరికరాల తయారీకి ప్రాధాన్యత లభించింది.

283. భారతదేశంలో ‘మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ ప్రధాన వైఫల్యానికి కారణమైన యుద్ధం ఏ సంవత్సరంలో జరిగింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1962 (చైనాతో) మరియు 1965 (పాకిస్తాన్‌తో), B) 1971, C) 1999, D) 1947
• సమాధానం: A) 1962 (చైనాతో) మరియు 1965 (పాకిస్తాన్‌తో)
• వివరణ: ఈ వరుస యుద్ధాలు దేశ ఆర్థిక పరిస్థితిని తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి.

284. భారతదేశంలో ‘నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ కాలంలో జరిగిన ప్రముఖ బ్యాంకింగ్ పరిణామం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) 14 ప్రధాన వాణిజ్య బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969), B) ఆర్‌బీఐ ఏర్పాటు, C) ఎస్‌బీఐ ఏర్పాటు, D) నబార్డ్ ఏర్పాటు
• సమాధానం: A) 14 ప్రధాన వాణిజ్య బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969)
• వివరణ: సామాజిక న్యాయం కోసం ఇందిరా గాంధీ ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

285. భారతదేశంలో ‘ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ కాలంలో ఏ ప్రముఖ నినాదం ప్రాచుర్యం పొందింది?

• ఆప్షన్స్: A) గరీబీ హటావో (పేదరిక నిర్మూలన), B) జై జవాನ್ జై కిసాన్, C) హిందీ చినీ భాయ్ భాయ్, D) స్వరాజ్ మా జన్మహక్కు
• సమాధానం: A) గరీబీ హటావో (పేదరిక నిర్మూలన)
• వివరణ: పేదరికాన్ని రూపుమాపడమే ఈ ప్రణాళిక ధ్యేయం.

286. భారతదేశంలో ‘ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ కాలంలో ప్రారంభమైన ప్రముఖ గ్రామీణాభివృద్ధి పథకం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధి పథకం (IRDP), B) నరేగా, C) ప్రధాని గ్రామ్ సడక్ యోజన, D) మిడ్ డే మీల్స్
• సమాధానం: A) సమగ్ర గ్రామీణాభివృద్ధి పథకం (IRDP)
• వివరణ: గ్రామీణ పేదలకు ఉపాధి కల్పించడానికి ఇది ఆరవ ప్రణాళికలో ఊపందుకుంది.

287. భారతదేశంలో ‘ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ ఏ నినాదంతో ముందుకు సాగింది?

• ఆప్షన్స్: A) ఆహారం, పని మరియు ఉత్పత్తి, B) గరీబీ హటావో, C) సమ్మిళిత వృద్ధి, D) స్వావలంబన
• సమాధానం: A) ఆహారం, పని మరియు ఉత్పత్తి
• వివరణ: ఉత్పాదకతను పెంచడం ఏడవ ప్రణాళిక ముఖ్య ఉద్దేశం.

288. భారతదేశంలో ‘ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ కాలంలో ఏ చారిత్రక మార్పు సంభవించింది?

• ఆప్షన్స్: A) ఎల్‌పీజీ (LPG) సంస్కరణలు మరియు ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) లో ప్రవేశం, B) ప్రణాళికల రద్దు, C) బ్యాంకుల జాతీయీకరణ, D) హరిత విప్లవం
• సమాధానం: A) ఎల్‌పీజీ (LPG) సంస్కరణలు మరియు ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) లో ప్రవేశం
• వివరణ: భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రపంచ మార్కెట్‌కు తెరుచుకుంది.

289. భారతదేశంలో ‘తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ ఏ అంశానికి అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) సామాజిక న్యాయం, సమగ్ర వృద్ధి మరియు మహిళా సాధికారత, B) భారీ పరిశ్రమలు, C) రక్షణ తయారీ, D) అణు విద్యుత్
• సమాధానం: A) సామాజిక న్యాయం, సమగ్ర వృద్ధి మరియు మహిళా సాధికారత
• వివరణ: అట్టడుగు వర్గాల అభివృద్ధికి ఈ ప్రణాళిక పెద్దపీట వేసింది.

290. భారతదేశంలో ‘పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ లక్ష్యాలలో ముఖ్యమైనది ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) తలసరి ఆదాయాన్ని పదేళ్లలో రెట్టింపు చేయడం మరియు పేదరికాన్ని తగ్గించడం, B) జనాభాను సగానికి తగ్గించడం, C) వ్యవసాయాన్ని పూర్తిగా నిషేధించడం, D) విదేశీ రుణాలు తీసుకోవడం
• సమాధానం: A) తలసరి ఆదాయాన్ని పదేళ్లలో రెట్టింపు చేయడం మరియు పేదరికాన్ని తగ్గించడం
• వివరణ: జీడీపీ వృద్ధిని 8 శాతానికి చేర్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

291. భారతదేశంలో ‘పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ ఏ సంవత్సరంతో ముగిసింది?

• ఆప్షన్స్: A) 2017, B) 2015, C) 2020, D) 2018
• సమాధానం: A) 2017
• వివరణ: 2012-2017 మధ్య కాలంతో భారతదేశంలో పంచవర్ష ప్రణాళికల శకం ముగిసింది.

292. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ముసాయిదాను తుదిగా ఆమోదించే ‘జాతీయ అభివృద్ధి మండలి’ (NDC) లో ఎవరు అధ్యక్షులుగా ఉంటారు?

• ఆప్షన్స్: A) భారతదేశ ప్రధాన మంత్రి, B) రాష్ట్రపతి, C) ఆర్థిక మంత్రి, D) ప్రణాళికా సంఘం ఉపాధ్యక్షుడు
• సమాధానం: A) భారతదేశ ప్రధాన మంత్రి
• వివరణ: ఎన్‌డీసీకి కూడా ప్రధానియే చైర్మన్‌గా వ్యవహరిస్తారు.

293. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) అందించే ‘ఆరోగ్య సూచిక’ (Health Index) ఏ అంశాలను పరిగణలోకి తీసుకుంటుంది?

• ఆప్షన్స్: A) వైద్య సదుపాయాలు, మాతా-శిశు మరణాల రేటు మరియు ఆరోగ్య రంగ పనితీరు, B) కేవలం ఆసుపత్రుల సంఖ్య, C) వైద్యుల జీతాలు, D) మందుల దిగుమతి
• సమాధానం: A) వైద్య సదుపాయాలు, మాతా-శిశు మరణాల రేటు మరియు ఆరోగ్య రంగ పనితీరు
• వివరణ: రాష్ట్రాల ఆరోగ్య ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడానికి నీతి ఆయోగ్ ఈ సూచిక విడుదల చేస్తుంది.

294. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటుకు ముందు, కాంగ్రెస్ పార్టీ ఏ సంవత్సరంలో ‘నేషనల్ ప్లానింగ్ కమిటీ’ని ఏర్పాటు చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) 1938, B) 1944, C) 1946, D) 1950
• సమాధానం: A) 1938
• వివరణ: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన 1938లో ఈ కమిటీ ఏర్పాటయింది.

295. భారతదేశంలో ప్రణాళికల కాలంలో అత్యధిక వ్యవసాయ వృద్ధిని సాధించడానికి ఏ ప్రణాళికలో హరిత విప్లవానికి బీజం పడింది?

• ఆప్షన్స్: A) మూడవ ప్రణాళిక ముగింపు మరియు ప్లాన్ హాలిడేస్ కాలం, B) మొదటి ప్రణాళిక, C) పదవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
• సమాధానం: A) మూడవ ప్రణాళిక ముగింపు మరియు ప్లాన్ హాలిడేస్ కాలం
• వివరణ: ఆహార కొరతను తీర్చడానికి 1966-67లో హైబ్రిడ్ వంగడాలు తెచ్చారు.

296. భారతదేశంలో ‘ప్రణాళికా సంఘం’ రద్దయిన తర్వాత ఏర్పడిన నీతి ఆయోగ్ ఏ తేదీ నుండి అమల్లోకి వచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) 2015 జనవరి 1, B) 2014 ఆగస్టు 15, C) 2015 మార్చి 15, D) 2016 జనవరి 1
• సమాధానం: A) 2015 జనవరి 1
• వివరణ: అధికారికంగా 2015 జనవరి 1 నుంచి నీతి ఆయోగ్ పనిచేయడం ప్రారంభించింది.

297. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేసిన గుల్జారీలాల్ నందా ఏ సంవత్సరంలో ఆ బాధ్యతలు చేపట్టారు?

• ఆప్షన్స్: A) 1950, B) 1951, C) 1952, D) 1947
• సమాధానం: A) 1950
• వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటైన నాటి నుండి గుల్జారీలాల్ నందా ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు.

298. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ముసాయిదా రూపకల్పనలో ‘బాంబే ప్లాన్’ (1944) ఏ రకమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను సిఫారసు చేసింది?

• ఆప్షన్స్: A) మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ (Mixed Economy) మరియు పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, B) పూర్తిగా కమ్యూనిస్ట్ విధానం, C) పెట్టుబడిదారీ విధానం మాత్రమే, D) వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ
• సమాధానం: A) మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థ (Mixed Economy) మరియు పారిశ్రామిక అభివృద్ధి
• వివరణ: బాంబే ప్లాన్ ముసాయిదా ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాన్ని సూచించింది.

299. భారతదేశంలో ‘పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక’ ముగిసేనాటికి దేశంలో ప్రణాళికా వ్యవస్థకు ముగింపు పలికి ఏ నూతన వ్యవస్థ వచ్చింది?

• ఆప్షన్స్: A) నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog), B) నేషనల్ డెవలప్‌మెంట్ కౌన్సిల్, C) కేబినెట్ సెక్రటేరియట్, D) ఫైనాన్స్ కమిషన్
• సమాధానం: A) నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog)
• వివరణ: కేంద్ర-రాష్ట్రాల సహకారంతో నడిచే నీతి ఆయోగ్ ప్రణాళికా సంఘం స్థానాన్ని భర్తీ చేసింది.

300. భారతదేశంలో ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు పంచవర్ష ప్రణాళికల సమగ్ర అధ్యయనం దేశానికి ఏ రకమైన పునాదిని అందించింది?

• ఆప్షన్స్: A) స్వావలంబన, పారిశ్రామిక బలం, ఆహార భద్రత మరియు ఆధునిక ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలమైన పునాది, B) కేవలం అప్పుల ఊబి, C) వ్యవసాయ నాశనం, D) విదేశీ ఆధిపత్యం
• సమాధానం: A) స్వావలంబన, పారిశ్రామిక బలం, ఆహార భద్రత మరియు ఆధునిక ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలమైన పునాది
• వివరణ: ప్రణాళికలు భారతదేశాన్ని స్వయంసమృద్ధి సాధించే దిశగా విజయవంతంగా నడిపించాయి.