101. భారతదేశంలో 12వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2012-2017) లో పారిశ్రామిక రంగానికి ఎంత వృద్ధి రేటును లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు?
- ఆప్షన్స్: A) 10%, B) 8%, C) 7%, D) 6%
- సమాధానం: A) 10%
- వివరణ: తయారీ రంగంలో ఉత్పాదకతను పెంచడానికి 10 శాతం పారిశ్రామిక వృద్ధిని లక్ష్యంగా పెట్టారు.
102. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం రూపుదిద్దుకోవడానికి ముందు ఆర్థిక అభివృద్ధి కోసం ఏ సంవత్సరంలో ‘అడ్వైజరీ ప్లానింగ్ బోర్డు’ ఏర్పాటయింది?
- ఆప్షన్స్: A) 1946, B) 1944, C) 1950, D) 1947
- సమాధానం: A) 1946
- వివరణ: కేసీ నియోగి అధ్యక్షతన 1946లో అడ్వైజరీ ప్లానింగ్ బోర్డు ఏర్పాటై ప్రణాళికా సంఘానికి సిఫారసులు చేసింది.
103. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) లో ‘సీఈఓ’ (CEO) ని ఎవరు నియమిస్తారు?
- ఆప్షన్స్: A) ప్రధాన మంత్రి, B) రాష్ట్రపతి, C) కేంద్ర కేబినెట్, D) పార్లమెంట్
- సమాధానం: A) ప్రధాన మంత్రి
- వివరణ: నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య కార్యనిర్వహణాధికారిని (CEO) ప్రధాని నియమిస్తారు.
104. భారతదేశంలో ప్రణాళికా కాలంలో ‘నేషనల్ డెవలప్మెంట్ కౌన్సిల్’ (NDC) ని ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటు చేశారు?
- ఆప్షన్స్: A) 1952 ఆగస్టు 6, B) 1950 మార్చి 15, C) 1951 ఏప్రిల్ 1, D) 1956 జనవరి 1
- సమాధానం: A) 1952 ఆగస్టు 6
- వివరణ: ప్రణాళికల ఆమోదం కోసం ఎన్డీసీని 1952లో ఏర్పాటు చేశారు.
105. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఏ ప్రముఖ సామాజిక ప్రాజెక్టుకు శ్రీకారం చుట్టారు?
- ఆప్షన్స్: A) దామోదర్ వ్యాలీ కార్పొరేషన్ (DVC) మరియు భాక్రా నంగల్, B) విశాఖ ఉక్కు, C) నాగార్జున సాగర్, D) హిరాకుడ్
- సమాధానం: A) దామోదర్ వ్యాలీ కార్పొరేషన్ (DVC) మరియు భాక్రా నంగల్
- వివరణ: నదుల అనుసంధానం, సాగునీరు మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తి కోసం ఈ ప్రాజెక్టులు మొదలయ్యాయి.
106. ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించిన ‘ఇందిరా ఆవాస్ యోజన’ (IAY) దేనికి సంబంధించినది?
- ఆప్షన్స్: A) గ్రామీణ పేదలకు ఇళ్ల నిర్మాణం, B) ఉపాధి కల్పన, C) విద్య అందించడం, D) త్రాగునీరు
- సమాధానం: A) గ్రామీణ పేదలకు ఇళ్ల నిర్మాణం
- వివరణ: ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు నిరుపేద గ్రామీణులకు ఉచితంగా ఇళ్లు కట్టించి ఇవ్వడానికి IAY తెచ్చారు.
107. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం రద్దు చేయబడినప్పుడు దేశ ప్రధానిగా ఎవరు ఉన్నారు?
- ఆప్షన్స్: A) నరేంద్ర మోదీ, B) మన్మోహన్ సింగ్, C) అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి, D) హెచ్.డి. దేవెగౌడ
- సమాధానం: A) నరేంద్ర మోదీ
- వివరణ: 2014లో ప్రధాని అయిన నరేంద్ర మోదీ ప్రణాళికా సంఘాన్ని రద్దు చేసి 2015లో నీతి ఆయోగ్ తెచ్చారు.
108. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం’ (National Food Security Act) ఏ సంవత్సరంలో చేయబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) 2013, B) 2005, C) 2010, D) 2015
- సమాధానం: A) 2013
- వివరణ: దేశంలోని పేద ప్రజలకు రాయితీపై ఆహార ధాన్యాలు అందించడానికి ఈ చట్టం తెచ్చారు.
109. భారతదేశంలో ‘పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్టేకింగ్స్’ (PSU) కు అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చిన పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1956-61), B) మొదటి ప్రణాళిక, C) మూడవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1956-61)
- వివరణ: ప్రభుత్వ రంగంలో భారీ పరిశ్రమల స్థాపనకు మహలనోబిస్ మోడల్ పెద్దపీట వేసింది.
110. భారతదేశంలో ‘గరీబీ హటావో’ (పేదరిక నిర్మూలన) నినాదాన్ని ఏ ప్రణాళికలో అధికారికంగా అమలు చేశారు?
- ఆప్షన్స్: A) ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1974-78), B) నాల్గవ ప్రణాళిక, C) ఆరవ ప్రణాళిక, D) మూడవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1974-78)
- వివరణ: ఇందిరా గాంధీ హయాంలో ఐదవ ప్రణాళికలో పేదరిక నిర్మూలన ప్రధాన లక్ష్యమైంది.
111. భారతదేశంలో ‘రోలింగ్ ప్లాన్’ (చక్రీయ ప్రణాళిక) విధానాన్ని ఏ ప్రభుత్వ కాలంలో అమలు చేశారు?
- ఆప్షన్స్: A) జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం (మొరార్జీ దేశాయ్), B) కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం, C) యూపీఏ ప్రభుత్వం, D) ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం
- సమాధానం: A) జనతా పార్టీ ప్రభుత్వం (మొరార్జీ దేశాయ్)
- వివరణ: 1978-80 మధ్య కాలంలో జనతా ప్రభుత్వం రోలింగ్ ప్లాన్ను అమలు చేసింది.
112. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలంలో వ్యవసాయ రంగానికి కేటాయించిన నిధుల శాతం సుమారు ఎంత?
- ఆప్షన్స్: A) 44.6%, B) 20%, C) 10%, D) 30%
- సమాధానం: A) 44.6%
- వివరణ: వ్యవసాయం మరియు నీటిపారుదల రంగానికి మొదటి ప్రణాళికలో సింహభాగం కేటాయించారు.
113. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఉద్యాన మిషన్’ (National Horticulture Mission) ఏ ప్రణాళికలో ప్రారంభించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005-06), B) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, C) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక, D) పదకొండవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005-06)
- వివరణ: పండ్లు, కూరగాయల ఉత్పత్తిని పెంచడానికి 10వ ప్రణాళికలో దీనిని తెచ్చారు.
114. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం మొదటి కార్యదర్శి (Secretary)గా ఎవరు పనిచేశారు?
- ఆప్షన్స్: A) ఆర్.కె. పాటిల్ (R.K. Patil), B) గుల్జారీలాల్ నందా, C) కేసీ నియోగి, D) మహలనోబిస్
- సమాధానం: A) ఆర్.కె. పాటిల్ (R.K. Patil)
- వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటైన తరుణంలో ఆర్.కె. పాటిల్ తొలి కార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు.
115. భారతదేశంలో ‘జాతీయ పునరుత్పాదక ఇంధన వనరుల అభివృద్ధి’ ఏ ప్రణాళికలో ప్రత్యేక దృష్టిని ఆకర్షించింది?
- ఆప్షన్స్: A) ఆరవ మరియు ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు, B) మొదటి ప్రణాళిక, C) పదవ ప్రణాళిక, D) మూడవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) ఆరవ మరియు ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు
- వివరణ: సౌర, పవన శక్తి వంటి ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాల అభివృద్ధికి ఈ కాలంలో పునాది పడింది.
116. భారతదేశంలో ‘ప్రణాళికా సంఘం’ ముసాయిదా తయారీలో సహాయపడిన అంతర్జాతీయ ఆర్థికవేత్త ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) డబ్ల్యూ.ఎ. లూయిస్ మరియు గున్నార్ మిర్డాల్ వంటి నిపుణుల సలహాలు తీసుకున్నారు, B) కార్ల్ మార్క్స్, C) జాన్ కీన్స్, D) ఆడమ్ స్మిత్
- సమాధానం: A) డబ్ల్యూ.ఎ. లూయిస్ మరియు గున్నార్ మిర్డాల్ వంటి నిపుణుల సలహాలు తీసుకున్నారు
- వివరణ: భారత ప్రణాళికా నిపుణులతో పాటు విదేశీ ఆర్థికవేత్తల ఆలోచనలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు.
117. భారతదేశంలో ‘గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ’ ఆధ్వర్యంలో నడిచే స్వయం ఉపాధి పథకాలకు ఏ ప్రణాళికలో ఎక్కువ నిధులు కేటాయించారు?
- ఆప్షన్స్: A) ఆరవ మరియు ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు, B) మొదటి ప్రణాళిక, C) పన్నెండవ ప్రణాళిక, D) నాల్గవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) ఆరవ మరియు ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు
- వివరణ: గ్రామీణ పేదరికాన్ని తరిమికొట్టడానికి ఐఆర్డీపీ, ఎన్ఆర్ఈపీ వంటి పథకాలను ఈ ప్రణాళికల్లో విస్తరించారు.
118. భారతదేశంలో ప్రణాళికల అమలులో ఎదురైన ప్రధాన లోపం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) లక్ష్యాలు భారీగా ఉండటం, అమలులో వనరుల కొరత మరియు జాప్యం జరగడం, B) ప్లానింగ్ కమిషన్లో సభ్యులు లేకపోవడం, C) వ్యవసాయం ఒక్కటే ఉండటం, D) విదేశీ సహాయం లేకపోవడం
- సమాధానం: A) లక్ష్యాలు భారీగా ఉండటం, అమలులో వనరుల కొరత మరియు జాప్యం జరగడం
- వివరణ: ద్రవ్యోల్బణం, యుద్ధాలు, కరవులు ప్రణాళికా లక్ష్యాలను దెబ్బతీశాయి.
119. భారతదేశంలో ‘స్వయం సమృద్ధి’ (Self-reliance) సాధించడాన్ని ఏ ప్రణాళికలో అత్యంత ప్రాధాన్యతగా ప్రకటించారు?
- ఆప్షన్స్: A) నాల్గవ మరియు ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు, B) మొదటి ప్రణాళిక, C) పదవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) నాల్గవ మరియు ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు
- వివరణ: విదేశీ సహాయంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుని స్వయం సమృద్ధి సాధించాలని ఈ ప్రణాళికలు కోరాయి.
120. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) ప్రవేశపెట్టిన ‘ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాల కార్యక్రమం’ (Aspirational Districts Programme) ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
- ఆప్షన్స్: A) 2018 జనవరి, B) 2015, C) 2020, D) 2016
- సమాధానం: A) 2018 జనవరి
- వివరణ: దేశంలో వెనుకబడిన జిల్లాలను అభివృద్ధి చేయడానికి నీతి ఆయోగ్ ఈ కార్యక్రమం తెచ్చింది.
121. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం రద్దుకు ముందు పనిచేసిన చివరి పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 12వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2012-2017), B) 11వ ప్రణాళిక, C) 10వ ప్రణాళిక, D) 9వ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) 12వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2012-2017)
- వివరణ: 12వ ప్రణాళికే దేశంలో చివరి పంచవర్ష ప్రణాళిక.
122. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఉనికిలో ఉన్న కాలంలో మొత్తం ఎన్ని పంచవర్ష ప్రణాళికలు అమలయ్యాయి?
- ఆప్షన్స్: A) 12 పంచవర్ష ప్రణాళికలు మరియు కొన్ని వార్షిక ప్రణాళికలు, B) 10, C) 15, D) 7
- సమాధానం: A) 12 పంచవర్ష ప్రణాళికలు మరియు కొన్ని వార్షిక ప్రణాళికలు
- వివరణ: 12 పంచవర్ష ప్రణాళికలతో పాటు 7 వార్షిక ప్రణాళికలు (ప్లాන් హాలిడేస్, రోలింగ్ ప్లాన్స్) అమలయ్యాయి.
123. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించిన ‘కమ్యూనిటీ డెవలప్మెంట్ ప్రోగ్రామ్’ (CDP) ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
- ఆప్షన్స్: A) అక్టోబర్ 2, 1952, B) జనవరి 26, 1950, C) ఆగస్టు 15, 1947, D) ఏప్రిల్ 1, 1951
- సమాధానం: A) అక్టోబర్ 2, 1952
- వివరణ: గ్రామీణ ప్రాంతాల సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం గాంధీ జయంతి రోజున సీడీపీ ప్రారంభమైంది.
124. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ప్రత్యామ్నాయంగా ఏర్పడిన ‘నీతి ఆయోగ్’ ఏ సిద్ధాంతంపై ఆధారపడి పనిచేస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తి (Cooperative Federalism) మరియు బాటమ్-అప్ అప్రోచ్, B) కేంద్రీకృత అధికారం, C) టాప్-డౌన్ విధానం, D) ప్రైవేట్ నియంత్రణ
- సమాధానం: A) సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తి (Cooperative Federalism) మరియు బాటమ్-అప్ అప్రోచ్
- వివరణ: రాష్ట్రాలను భాగస్వాములుగా చేస్తూ ప్రాంతీయ అభివృద్ధిని సాధించడం నీతి ఆయోగ్ ముఖ్య ఉద్దేశం.
125. భారతదేశంలో ‘జాతీయ ఆదాయ అంచనాలు’ మరియు ప్రణాళికల రూపకల్పనకు సాంకేతిక సహకారం అందించిన ప్రముఖ శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) పి.సి. మహలనోబిస్, B) వి.కె.ఆర్.వి. రావు, C) అమర్త్య సేన్, D) డి.ఆర్. గాడ్గిల్
- సమాధానం: A) పి.సి. మహలనోబిస్
- వివరణ: మహలనోబిస్ భారతీయ ప్రణాళికా వ్యవస్థ రూపకల్పనలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
126. భారతదేశంలో ‘హరిత విప్లవం’ ఏ ప్రణాళికా కాలంలో ఊపందుకుంది?
- ఆప్షన్స్: A) మూడవ ప్రణాళిక ముగింపు మరియు ప్లాన్ హాలిడేస్ కాలం (1966-69), B) మొదటి ప్రణాళిక, C) రెండవ ప్రణాళిక, D) ఐదవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) మూడవ ప్రణాళిక ముగింపు మరియు ప్లాన్ హాలిడేస్ కాలం (1966-69)
- వివరణ: ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ ఆధ్వర్యంలో ప్లాన్ హాలిడేస్ కాలంలో హరిత విప్లవం అమలైంది.
127. భారతదేశంలో ‘ఆపరేషన్ ఫ్లడ్’ (శ్వేత విప్లవం) ఏ ప్రణాళిక కాలంలో విస్తృతంగా అమలు చేయబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) నాల్గవ మరియు ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు, B) మొదటి ప్రణాళిక, C) పదవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) నాల్గవ మరియు ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళికలు
- వివరణ: గుజరాత్లోని ఆనంద్ కేంద్రంగా డా. వర్గీస్ కురియన్ నేతృత్వంలో ఇది విజయవంతమైంది.
128. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఉపాధ్యక్షుడిగా అత్యధిక కాలం పనిచేసిన వారు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా, B) గుల్జారీలాల్ నందా, C) సి.డి. దేశ్ముఖ్, D) ప్రణబ్ ముఖర్జీ
- సమాధానం: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా
- వివరణ: యూపీఏ హయాంలో రెండు పర్యాయాలు సుదీర్ఘకాలం ఆయన ఈ పదవిలో ఉన్నారు.
129. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఏ ప్రముఖ డ్యామ్ల నిర్మాణం ప్రారంభమైంది?
- ఆప్షన్స్: A) భాక్రా నంగల్, హిరాకుడ్ మరియు దామోదర్ వ్యాలీ ప్రాజెక్టులు, B) నాగార్జున సాగర్, C) శ్రీశైలం, D) సర్దార్ సరోవర్
- సమాధానం: A) భాక్రా నంగల్, హిరాకుడ్ మరియు దామోదర్ వ్యాలీ ప్రాజెక్టులు
- వివరణ: దేశంలో నీటిపారుదల రంగానికి ఇవి పునాది వేశాయి.
130. భారతదేశంలో ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆర్థిక అభివృద్ధి ఏ ప్రధాన లక్ష్యంతో ప్రారంభించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) ఆర్థిక వృద్ధి, సామాజిక న్యాయం, ఉపాధి కల్పన మరియు స్వయం సమృద్ధి, B) కేవలం లాభాలు ఆర్జించడం, C) విదేశీ ఆధిపత్యం, D) వ్యవసాయాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేయడం
- సమాధానం: A) ఆర్థిక వృద్ధి, సామాజిక న్యాయం, ఉపాధి కల్పన మరియు స్వయం సమృద్ధి
- వివరణ: సోషలిస్ట్ లక్ష్యాలతో కూడిన మిశ్రమ ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రణాళికలు సమర్థించాయి.
131. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అభివృద్ధి మండలి’ (NDC) లో ఎవరు సభ్యులుగా ఉండరు?
- ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్రాల గవర్నర్లు (Governor), B) ప్రధాని, C) ముఖ్యమంత్రులు, D) కేంద్ర మంత్రులు
- సమాధానం: A) రాష్ట్రాల గవర్నర్లు (Governor)
- వివరణ: గవర్నర్లు కార్యనిర్వాహక అధిపతులు కారు కాబట్టి ఎన్డీసీలో సభ్యులుగా ఉండరు.
132. భారతదేశంలో ప్రణాళికల అమలు తీరును సమీక్షించే అత్యున్నత రాజ్యాంగేతర సంస్థ ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) నేషనల్ డెవలప్మెంట్ కౌన్సిల్ (NDC), B) సుప్రీంకోర్టు, C) పార్లమెంట్, D) ఎన్నికల సంఘం
- సమాధానం: A) నేషనల్ డెవలప్మెంట్ కౌన్సిల్ (NDC)
- వివరణ: ఎన్డీసీ ప్రణాళికల పురోగతిని, అమలు తీరును ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షిస్తుంది.
133. భారతదేశంలో ‘బాంబే ప్లాన్’ (1944) రూపొందించిన పారిశ్రామికవేత్తలలో ప్రముఖులు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) జె.ఆర్.డి. టాటా, జి.డి. బిర్లా, లాలా శ్రీరామ్ తదితరులు, B) ధీరూభాయ్ అంబానీ, C) అజీమ్ ప్రేమ్జీ, D) నారాయణ మూర్తి
- సమాధానం: A) జె.ఆర్.డి. టాటా, జి.డి. బిర్లా, లాలా శ్రీరామ్ తదితరులు
- వివరణ: దేశంలోని అగ్రశ్రేణి పారిశ్రామికవేత్తలు 8 మంది కలిసి బాంబే ప్లాన్ ముసాయిదా ఇచ్చారు.
134. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం తొలి సమావేశానికి ఎవరు అధ్యక్షత వహించారు?
- ఆప్షన్స్: A) జవహర్లాల్ నెహ్రూ, B) గుల్జారీలాల్ నందా, C) వి.కె.ఆర్.వి. రావు, D) కేసీ నియోగి
- సమాధానం: A) జవహర్లాల్ నెహ్రూ
- వివరణ: చైర్మన్గా నెహ్రూ తొలి సమావేశాన్ని నడిపించారు.
135. భారతదేశంలో ‘పెద్ద నోట్ల రద్దు’ (2016) సమయంలో నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షులుగా ఉన్న వారు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, B) రాజీవ్ కుమార్, C) సుమన్ బెరి, D) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా
- సమాధానం: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ
- వివరణ: 2016 నోట్ల రద్దు సమయంలో అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ నీతి ఆయోగ్ వైస్ చైర్మన్గా ఉన్నారు.
136. భారతదేశంలో ‘జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం’ (MGNREGA) ఏ సంవత్సరంలో పేరు మార్చబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) 2009 (మహాత్మా గాంధీ పేరు చేర్చారు), B) 2014, C) 2005, D) 2012
- సమాధానం: A) 2009 (మహాత్మా గాంధీ పేరు చేర్చారు)
- వివరణ: 2009 అక్టోబర్ 2న నరేగా కాస్తా ‘మహాత్మా గాంధీ నరేగా’ గా మారింది.
137. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటైన తేదీ ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 2015 జనవరి 1, B) 2014 మార్చి 15, C) 2015 ఆగస్టు 15, D) 2014 అక్టోబర్ 2
- సమాధానం: A) 2015 జనవరి 1
- వివరణ: కేబినెట్ తీర్మానంతో 2015 జనవరి 1 నుండి నీతి ఆయోగ్ అమల్లోకి వచ్చింది.
138. భారతదేశంలో ప్రణాళికా కాలంలో రెండవ ప్రణాళిక ఏ సిద్ధాంతంపై కేంద్రీకరించింది?
- ఆప్షన్స్: A) భారీ మరియు మూలధన పరిశ్రమల అభివృద్ధి (Heavy Industry Model), B) వ్యవసాయం మాత్రమే, C) కుటీర పరిశ్రమలు, D) విదేశీ వాణిజ్యం
- సమాధానం: A) భారీ మరియు మూలధన పరిశ్రమల అభివృద్ధి (Heavy Industry Model)
- వివరణ: ఉక్కు, యంత్ర పరికరాల తయారీకి ఈ ప్రణాళిక పీఠం వేసింది.
139. భారతదేశంలో ‘ప్రణాళికా సెలవు దినాలు’ (Plan Holidays) మొదటిసారి ఎప్పుడు వచ్చాయి?
- ఆప్షన్స్: A) 1966 నుండి 1969 వరకు, B) 1978 నుండి 1980 వరకు, C) 1990 నుండి 1992 వరకు, D) 1974 నుండి 1978 వరకు
- సమాధానం: A) 1966 నుండి 1969 వరకు
- వివరణ: మూడవ ప్రణాళిక వైఫల్యం తర్వాత మూడు సంవత్సరాలు ప్లాన్ హాలిడేస్ నడిచాయి.
140. భారతదేశంలో ప్రణాళికా కాలంలో రెండవసారి ‘ప్లాన్ హాలిడేస్’ (వార్షిక ప్రణాళికలు) ఎప్పుడు వచ్చాయి?
- ఆప్షన్స్: A) 1990 నుండి 1992 వరకు, B) 1966 నుండి 1969 వరకు, C) 1978 నుండి 1980 వరకు, D) 2000 నుండి 2002 వరకు
- సమాధానం: A) 1990 నుండి 1992 వరకు
- వివరణ: విదేశీ మారక సంక్షోభం, రాజకీయ మార్పుల వల్ల ఈ కాలంలో వార్షిక ప్రణాళికలు తెచ్చారు.
141. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ప్రవేశపెట్టిన ‘మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక’ లో అత్యధికంగా వెచ్చించిన రంగం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) వ్యవసాయం మరియు నీటిపారుదల, B) పరిశ్రమలు, C) రవాణా, D) విద్య
- సమాధానం: A) వ్యవసాయం మరియు నీటిపారుదల
- వివరణ: దేశ ఆహార భద్రత కోసం వ్యవసాయానికి అగ్రతాంబూలం ఇచ్చారు.
142. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటుకు సిఫారసు చేసిన ‘అడ్వైజరీ ప్లానింగ్ బోర్డు’ చైర్మన్ ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) కేసీ నియోగి, B) జవహర్లాల్ నెహ్రూ, C) గుల్జారీలాల్ నందా, D) మహలనోబిస్
- సమాధానం: A) కేసీ నియోగి
- వివరణ: కేసీ నియోగి కమిటీ సిఫారసులతో ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటయింది.
143. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) విడుదల చేసే ‘సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల సూచిక’ (SDG India Index) దేనిని కొలుస్తుంది?
- ఆప్షన్స్: A) రాష్ట్రాల వారీగా సామాజిక, ఆర్థిక మరియు పర్యావరణ పురోగతిని, B) కేవలం తలసరి ఆదాయాన్ని, C) విదేశీ మారక నిల్వలను, D) సైనిక శక్తిని
- సమాధానం: A) రాష్ట్రాల వారీగా సామాజిక, ఆర్థిక మరియు పర్యావరణ పురోగతిని
- వివరణ: ఎస్డీజీ సూచిక ద్వారా రాష్ట్రాల పనితీరును నీతి ఆయోగ్ అంచనా వేస్తుంది.
144. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం తొలి రూపకల్పన సమయంలో సోవియట్ రష్యా అనుసరించిన ఏ పద్ధతిని భారత్ స్వీకరించింది?
- ఆప్షన్స్: A) పంచవర్ష ప్రణాళికలు (Five-Year Plans), B) పెట్టుబడిదారీ విధానం, C) ఖగోళ ప్రణాళిక, D) విదేశీ మారక నియంత్రణ
- సమాధానం: A) పంచవర్ష ప్రణాళికలు (Five-Year Plans)
- వివరణ: రష్యా విజయవంతంగా అమలు చేసిన పంచవర్ష ప్రణాళికల విధానాన్ని భారత్ ఎంచుకుంది.
145. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అభివృద్ధి మండలి’ (NDC) లో ప్రత్యేక ఆహ్వానితులుగా ఎవరు పాల్గొంటారు?
- ఆప్షన్స్: A) కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రులు మరియు ప్రణాళికా సంఘం/నీతి ఆయోగ్ సభ్యులు, B) సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు, C) విదేశీ రాయబారులు, D) రాష్ట్రాల గవర్నర్లు
- సమాధానం: A) కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రులు మరియు ప్రణాళికా సంఘం/నీతి ఆయోగ్ సభ్యులు
- వివరణ: ప్రణాళికల రూపకల్పనలో కేంద్ర-రాష్ట్రాల సమన్వయం కోసం వీరు సమావేశమవుతారు.
146. భారతదేశంలో ‘పీపుల్స్ ప్రణాళిక’ (People’s Plan) 1945ను ప్రతిపాదించిన యం.ఎన్. రాయ్ ఏ సిద్ధాంతానికి చెందినవారు?
- ఆప్షన్స్: A) రాడికల్ హ్యూమనిజం / కమ్యూనిస్ట్ సిద్ధాంతం, B) కాపిటలిజం, C) గాంధేయవాదం, D) రాచరికం
- సమాధానం: A) రాడికల్ హ్యూమనిజం / కమ్యూనిస్ట్ సిద్ధాంతం
- వివరణ: యం.ఎన్. రాయ్ కార్మిక, కర్షక పక్షాన నిలబడి ఈ ప్రణాళిక ఇచ్చారు.
147. భారతదేశంలో ‘గాంధేయ ప్రణాళిక’ (1944) ఏ ప్రధాన అంశానికి అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చింది?
- ఆప్షన్స్: A) వ్యవసాయం మరియు కుటీర, గ్రామీణ పరిశ్రమలు, B) భారీ ఉక్కు పరిశ్రమలు, C) రక్షణ తయారీ, D) విదేశీ ఎగుమతులు
- సమాధానం: A) వ్యవసాయం మరియు కుటీర, గ్రామీణ పరిశ్రమలు
- వివరణ: గ్రామీణ స్వయం సమృద్ధిని గాంధేయ ప్రణాళిక కోరింది.
148. భారతదేశంలో ప్రణాళికా కాలంలో అత్యధిక నిధులు కేటాయించబడిన ప్రణాళిక ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (చివరిది కావడం వల్ల మొత్తం కేటాయింపులు గరిష్టంగా ఉన్నాయి), B) మొదటి ప్రణాళిక, C) రెండవ ప్రణాళిక, D) మూడవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (చివరిది కావడం వల్ల మొత్తం కేటాయింపులు గరిష్టంగా ఉన్నాయి)
- వివరణ: కాలక్రమేణా ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణం పెరగడంతో బడ్జెట్ మరియు ప్రణాళికా కేటాయింపులు పెరిగాయి.
149. నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) యొక్క ప్రస్తుత లేదా ఇటీవల కాలంలోని ఉపాధ్యక్షులలో ఒకరైన ‘సుమన్ బెరి’ ఎవరి స్థానంలో నియమితులయ్యారు?
- ఆప్షన్స్: A) రాజీవ్ కుమార్, B) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, C) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా, D) గుల్జారీలాల్ నందా
- సమాధానం: A) రాజీవ్ కుమార్
- వివరణ: రాజీవ్ కుమార్ తర్వాత సుమన్ బెరి నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షులుగా బాధ్యతలు చేపట్టారు.
150. భారతదేశంలో ప్రణాళికల ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటంటే –
- ఆప్షన్స్: A) దేశ వనరులను సద్వినియోగం చేస్తూ సమగ్ర, సమ్మిళిత వృద్ధిని సాధించడం, B) ప్రజలపై పన్నులు పెంచడం, C) కేవలం పరిశ్రమలను మూసివేయడం, D) విదేశీ రుణాలను విపరీతంగా పెంచడం
- సమాధానం: A) దేశ వనరులను సద్వినియోగం చేస్తూ సమగ్ర, సమ్మిళిత వృద్ధిని సాధించడం
- వివరణ: పేదరికాన్ని రూపుమాపుతూ, ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు పెంచడమే ప్రణాళికల పరమ లక్ష్యం.
151. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం (Planning Commission) ఎవరి అధ్యక్షతన మొట్టమొదటగా ఏర్పాటయింది?
- ఆప్షన్స్: A) జవహర్లాల్ నెహ్రూ, B) సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్, C) డా. బాబాసాహెబ్ అంబేద్కర్, D) సి.డి. దేశ్ముఖ్
- సమాధానం: A) జవహర్లాల్ నెహ్రూ
- వివరణ: దేశ ప్రధాని పదవిరీత్యా చైర్మన్గా ఉంటారు కాబట్టి నెహ్రూ మొదటి చైర్మన్.
152. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘానికి మొట్టమొదటి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) గుల్జారీలాల్ నందా, B) వి.కె.ఆర్.వి. రావు, C) పి.సి. మహలనోబిస్, D) అశోక్ మెహతా
- సమాధానం: A) గుల్జారీలాల్ నందా
- వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం తొలి ఉపాధ్యక్షులుగా గుల్జారీలాల్ నందా పనిచేశారు.
153. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అభివృద్ధి మండలి’ (NDC) ని ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పాటు చేశారు?
- ఆప్షన్స్: A) 1952, B) 1950, C) 1951, D) 1956
- సమాధానం: A) 1952
- వివరణ: పంచవర్ష ప్రణాళికలను ఆమోదించే అత్యున్నత సంస్థగా 1952 ఆగస్టు 6న ఎన్డీసీ ఏర్పాటయింది.
154. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఏ దేశ విధానం నుండి ప్రేరణ పొందింది?
- ఆప్షన్స్: A) సోవియట్ రష్యా (USSR), B) అమెరికా, C) బ్రిటన్, D) ఫ్రాన్స్
- సమాధానం: A) సోవియట్ రష్యా (USSR)
- వివరణ: రష్యా అమలు చేసిన పంచవర్ష ప్రణాళికల స్ఫూర్తితో భారత్ వీటిని తెచ్చింది.
155. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో ‘నీతి ఆయోగ్’ (NITI Aayog) ఏ సంవత్సరంలో అమల్లోకి వచ్చింది?
- ఆప్షన్స్: A) 2015 జనవరి 1, B) 2014 మార్చి 15, C) 2016 జనవరి 1, D) 2015 మార్చి 15
- సమాధానం: A) 2015 జనవరి 1
- వివరణ: కేంద్ర కేబినెట్ తీర్మానంతో 2015 జనవరి 1న నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటయింది.
156. భారతదేశంలో మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1951-1956, B) 1950-1955, C) 1952-1957, D) 1947-1952
- సమాధానం: A) 1951-1956
- వివరణ: అధికారికంగా తొలి ప్రణాళిక 1951 ఏప్రిల్ 1న ప్రారంభమైంది.
157. మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ ఆర్థిక నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) హారడ్-డోమర్ మోడల్ (Harrod-Domar Model), B) మహలనోబిస్ మోడల్, C) గాంధేయ మోడల్, D) గాడ్గిల్ మోడల్
- సమాధానం: A) హారడ్-డోమర్ మోడల్ (Harrod-Domar Model)
- వివరణ: ఈ ప్రణాళిక వ్యవసాయం మరియు నీటిపారుదల రంగానికి పెద్దపీట వేసింది.
158. భారతదేశంలో ‘బాంబే ప్లాన్’ ఏ సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) 1944, B) 1938, C) 1945, D) 1950
- సమాధానం: A) 1944
- వివరణ: దేశంలోని ప్రముఖ పారిశ్రామికవేత్తలు కలిసి బాంబే ప్లాన్ రూపొందించారు.
159. భారతదేశంలో ‘పీపుల్స్ ప్లాన్’ ను 1945లో ప్రతిపాదించిన వారు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) యం.ఎన్. రాయ్ (M.N. Roy), B) జయప్రకాష్ నారాయణ్, C) శ్రీమన్నారాయణ్, D) జవహర్లాల్ నెహ్రూ
- సమాధానం: A) యం.ఎన్. రాయ్ (M.N. Roy)
- వివరణ: రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ నాయకుడు యం.ఎన్. రాయ్ పీపుల్స్ ప్లాన్ ఇచ్చారు.
160. గాంధేయ ప్రణాళికను (Gandhian Plan) 1944లో రూపొందించింది ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) శ్రీమన్నారాయణ్, B) యం.ఎన్. రాయ్, C) జె.పి. నారాయణ్, D) పీసీ మహలనోబిస్
- సమాధానం: A) శ్రీమన్నారాయణ్
- వివరణ: గాంధేయ సిద్ధాంతాల ఆధారంగా శ్రీమన్నారాయణ్ దీనిని తెచ్చారు.
161. భారతదేశంలో రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1956-1961, B) 1951-1956, C) 1961-1966, D) 1966-1971
- సమాధానం: A) 1956-1961
- వివరణ: పారిశ్రామికీకరణకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ రెండవ ప్రణాళిక అమలైంది.
162. రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) మహలనోబిస్ మోడల్ (Mahalanobis Model), B) హారడ్-డోమర్ మోడల్, C) గాంధేయ మోడల్, D) గాడ్గిల్ మోడల్
- సమాధానం: A) మహలనోబిస్ మోడల్ (Mahalanobis Model)
- వివరణ: భారీ మరియు మూలధన పరిశ్రమల అభివృద్ధికి ఇది పునాది వేసింది.
163. రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఏ రంగానికి అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) పారిశ్రామిక రంగం (Heavy Industries), B) వ్యవసాయ రంగం, C) సేవా రంగం, D) విద్యా రంగం
- సమాధానం: A) పారిశ్రామిక రంగం (Heavy Industries)
- వివరణ: భిలాయ్, రూర్కెలా, దుర్గాపూర్ ఉక్కు కర్మాగారాలు ఇందులో ఏర్పాటయ్యాయి.
164. భారతదేశంలో మూడవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1961-1966, B) 1966-1971, C) 1956-1961, D) 1969-1974
- సమాధానం: A) 1961-1966
- వివరణ: ఆర్థిక వ్యవస్థను స్వావలంబన దిశగా నడిపించడం దీని లక్ష్యం.
165. భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా ‘ప్రణాళికా సెలవు దినాలు’ (Plan Holidays) ఎప్పుడు ప్రకటించబడ్డాయి?
- ఆప్షన్స్: A) 1966-1969, B) 1974-1978, C) 1990-1992, D) 1978-1980
- సమాధానం: A) 1966-1969
- వివరణ: మూడవ ప్రణాళిక వైఫల్యం తర్వాత మూడు సంవత్సరాలు వార్షిక ప్రణాళికలు వచ్చాయి.
166. నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1969-1974, B) 1966-1971, C) 1974-1979, D) 1980-1985
- సమాధానం: A) 1969-1974
- వివరణ: స్థిరత్వంతో కూడిన వృద్ధి మరియు స్వావలంబన దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
167. నాల్గవ పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) డి.ఆర్. గాడ్గిల్ మోడల్ (Gadgil Model), B) మహలనోబిస్ మోడల్, C) హారడ్-డోమర్ మోడల్, D) జాన్ మతాయి మోడల్
- సమాధానం: A) డి.ఆర్. గాడ్గిల్ మోడల్ (Gadgil Model)
- వివరణ: గాడ్గిల్ ఫార్ములా ఆధారంగా కేంద్ర సహాయం కేటాయించారు.
168. ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1974-1978, B) 1974-1979, C) 1978-1983, D) 1969-1974
- సమాధానం: A) 1974-1978
- వివరణ: నిర్ణీత కాలానికి ఒక సంవత్సరం ముందే జనతా ప్రభుత్వం దీనిని రద్దు చేసింది.
169. ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక యొక్క ప్రధాన నినాదం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) పేదరిక నిర్మూలన (గరీబీ హటావో) మరియు స్వయం సమృద్ధి, B) పారిశ్రామికీకరణ, C) జనాభా నియంత్రణ, D) గ్రామీణాభివృద్ధి
- సమాధానం: A) పేదరిక నిర్మూలన (గరీబీ హటావో) మరియు స్వయం సమృద్ధి
- వివరణ: పేదరిక నిర్మూలనకు ఈ ప్రణాళిక అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చింది.
170. భారతదేశంలో ‘రోలింగ్ ప్లాన్’ భావనను ప్రవేశపెట్టిన ఆర్థికవేత్త ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) గున్నార్ మిర్డాల్ (Gunnar Myrdal), B) రాజ్ కృష్ణ, C) కీన్స్, D) అమర్త్య సేన్
- సమాధానం: A) గున్నార్ మిర్డాల్ (Gunnar Myrdal)
- వివరణ: జనతా ప్రభుత్వం హయాంలో రోలింగ్ ప్లాన్ అమలు చేశారు.
171. ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1980-1985, B) 1978-1983, C) 1985-1990, D) 1981-1986
- సమాధానం: A) 1980-1985
- వివరణ: ఇందిరా గాంధీ తిరిగి అధికారంలోకి వచ్చాక ఆరవ ప్రణాళిక తెచ్చారు.
172. ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళికలో ఏ ప్రధాన సంస్థ ఏర్పాటయింది?
- ఆప్షన్స్: A) నబార్డ్ (NABARD – 1982), B) సిడ్బీ, C) ముద్ర బ్యాంకు, D) సెబి
- సమాధానం: A) నబార్డ్ (NABARD – 1982)
- వివరణ: గ్రామీణాభివృద్ధి కోసం శివరామన్ కమిటీ సిఫారసులతో నబార్డ్ ఏర్పాటయింది.
173. ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1985-1990, B) 1980-1985, C) 1990-1995, D) 1992-1997
- సమాధానం: A) 1985-1990
- వివరణ: రాజీవ్ గాంధీ హయాంలో ఈ ప్రణాళిక అమలైంది.
174. ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక యొక్క ప్రధాన నినాదం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) ఆహారం, పని మరియు ఉత్పత్తి (Food, Work and Productivity), B) గరీబీ హటావో, C) స్వావలంబన, D) పారిశ్రామికీకరణ
- సమాధానం: A) ఆహారం, పని మరియు ఉత్పత్తి (Food, Work and Productivity)
- వివరణ: ఉపాధి మరియు ఉత్పాదకత పెంపు దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
175. భారతదేశంలో రెండవసారి ప్రణాళిక సెలవు దినాలు ఏ సంవత్సరాల మధ్య నడిచాయి?
- ఆప్షన్స్: A) 1990-1992, B) 1966-1969, C) 1978-1980, D) 1997-1999
- సమాధానం: A) 1990-1992
- వివరణ: ఆర్థిక సంక్షోభం కారణంగా ఈ కాలంలో వార్షిక ప్రణాళికలు వచ్చాయి.
176. ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1992-1997, B) 1990-1995, C) 1997-2002, D) 1985-1990
- సమాధానం: A) 1992-1997
- వివరణ: ఎల్పీజీ సంస్కరణల నేపథ్యంలో మానవ వనరుల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.
177. ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక ఏ నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) రావ్-మన్మోహన్ సింగ్ మోడల్, B) మహలనోబిస్ మోడల్, C) గాడ్గిల్ మోడల్, D) హారడ్-డోమర్
- సమాధానం: A) రావ్-మన్మోహన్ సింగ్ మోడల్
- వివరణ: ఆర్థిక ఉదారీకరణకు అనుగుణంగా ఇది తయారైంది.
178. తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 1997-2002, B) 1992-1997, C) 2002-2007, D) 1985-1990
- సమాధానం: A) 1997-2002
- వివరణ: సామాజిక న్యాయం మరియు సమగ్ర వృద్ధి లక్ష్యంగా అమలైంది.
179. పదవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 2002-2007, B) 1997-2002, C) 2007-2012, D) 2000-2005
- సమాధానం: A) 2002-2007
- వివరణ: జీడీపీ వృద్ధి రేటును పెంచడం, పేదరికాన్ని తగ్గించడం దీని లక్ష్యం.
180. పదకొండవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 2007-2012, B) 2002-2007, C) 2012-2017, D) 2005-2010
- సమాధానం: A) 2007-2012
- వివరణ: వేగవంతమైన మరియు మరింత సమ్మిళిత వృద్ధి ప్రధాన నినాదం.
181. పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళికా కాలం ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) 2012-2017, B) 2007-2012, C) 2010-2015, D) 2015-2020
- సమాధానం: A) 2012-2017
- వివరణ: దేశంలో చివరి పంచవర్ష ప్రణాళిక ఇదే.
182. పన్నెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక యొక్క ప్రధాన నినాదం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) వేగవంతమైన, మరింత సమ్మిళిత మరియు సుస్థిర వృద్ధి, B) గరీబీ హటావో, C) స్వావలంబన, D) పారిశ్రామికీకరణ
- సమాధానం: A) వేగవంతమైన, మరింత సమ్మిళిత మరియు సుస్థిర వృద్ధి
- వివరణ: సుస్థిర వృద్ధికి ఇందులో ప్రాధాన్యతనిచ్చారు.
183. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం ఎవరి సిఫారసుల ఆధారంగా ప్రత్యామ్నాయంగా నీతి ఆయోగ్ గా మారింది?
- ఆప్షన్స్: A) ప్రభుత్వ కేబినెట్ తీర్మానం మరియు థింక్ ట్యాంక్ ప్రతిపాదనలు, B) సర్కారియా కమిషన్, C) రాజమన్నార్ కమిటీ, D) మహలనోబిస్ కమిటీ
- సమాధానం: A) ప్రభుత్వ కేబినెట్ తీర్మానం మరియు థింక్ ట్యాంక్ ప్రతిపాదనలు
- వివరణ: రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడానికి నీతి ఆయోగ్ తెచ్చారు.
184. నీతి ఆయోగ్ గవర్నింగ్ కౌన్సిల్ లో సభ్యులుగా ఎవరు ఉంటారు?
- ఆప్షన్స్: A) అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు, B) కేవలం ప్రధాని, C) లోక్సభ సభ్యులు, D) సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు
- సమాధానం: A) అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు
- వివరణ: ఇది దేశ అభివృద్ధిలో రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యాన్ని నిర్ధారిస్తుంది.
185. నీతి ఆయోగ్ మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, B) రాజీవ్ కుమార్, C) సుమన్ బెరి, D) అమర్త్య సేన్
- సమాధానం: A) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ
- వివరణ: నీతి ఆయోగ్ తొలి ఉపాధ్యక్షులుగా అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ పనిచేశారు.
186. భారతదేశంలో ప్రణాళికా కాలంలో అత్యధిక వృద్ధి రేటును నమోదు చేసిన ప్రణాళిక ఏది?
- ఆప్షన్స్: A) ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1992-1997), B) మొదటి ప్రణాళిక, C) పదకొండవ ప్రణాళిక, D) ఆరవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) ఎనిమిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1992-1997)
- వివరణ: ఎల్పీజీ సంస్కరణల ప్రభావం వల్ల 8వ ప్రణాళిక లక్ష్యం కంటే ఎక్కువ వృద్ధి సాధించింది.
187. నాల్గవ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించిన ‘ఆపరేషన్ ఫ్లడ్’ దేనికి సంబంధించింది?
- ఆప్షన్స్: A) శ్వేత విప్లవం – పాల ఉత్పత్తి పెంపు, B) నీటిపారుదల, C) వరదల నివారణ, D) మత్స్య అభివృద్ధి
- సమాధానం: A) శ్వేత విప్లవం – పాల ఉత్పత్తి పెంపు
- వివరణ: వర్గీస్ కురియన్ నేతృత్వంలో పాల ఉత్పత్తి పెంచడానికి ఇది చేపట్టారు.
188. భారతదేశంలో ‘ప్రధాన మంత్రి గ్రామీణ సడక్ యోజన’ (PMGSY) ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) డిసెంబర్ 2000, B) 1995, C) 2005, D) 1991
- సమాధానం: A) డిసెంబర్ 2000
- వివరణ: గ్రామీణ ప్రాంతాలను రోడ్లతో అనుసంధానించడానికి ఈ పథకం తెచ్చారు.
189. నీతి ఆయోగ్ లో ‘NITI’ పూర్తి రూపం ఏమిటి?
- ఆప్షన్స్: A) నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ఫర్ ట్రాన్స్ఫార్మింగ్ ఇండియా, B) నేషనల్ ఇంటలెక్చువల్ ట్రేడ్ ఇన్స్టిట్యూట్, C) న్యూ ఇండియన్ టెక్నాలజీ ఇనిషియేటివ్, D) నేషనల్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ట్రస్ట్
- సమాధానం: A) నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ఫర్ ట్రాన్స్ఫార్మింగ్ ఇండియా
- వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో 2015లో ఇది ఏర్పాటయింది.
190. నీతి ఆయోగ్ పదవీరీత్యా చైర్మన్ ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) భారతదేశ ప్రధాన మంత్రి, B) ఆర్థిక మంత్రి, C) రాష్ట్రపతి, D) రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్
- సమాధానం: A) భారతదేశ ప్రధాన మంత్రి
- వివరణ: ప్రధాని దీనికి అధ్యక్షత వహిస్తారు.
191. రెండవ ప్రణాళికలో రష్యా సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన భిలాయ్ ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
- ఆప్షన్స్: A) ఛత్తీస్గఢ్, B) ఒడిశా, C) పశ్చిమ బెంగాల్, D) జార్ఖండ్
- సమాధానం: A) ఛత్తీస్గఢ్
- వివరణ: భిలాయ్ స్టీల్ ప్లాంట్ ఛత్తీస్గఢ్లో రష్యా సహకారంతో ఏర్పాటయింది.
192. రెండవ ప్రణాళికలో జర్మనీ సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన రూర్కెలా ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
- ఆప్షన్స్: A) ఒడిశా, B) ఛత్తీస్గఢ్, C) జార్ఖండ్, D) బీహార్
- సమాధానం: A) ఒడిశా
- వివరణ: రూర్కెలా స్టీల్ ప్లాంట్ ఒడిశా రాష్ట్రంలో ఉంది.
193. రెండవ ప్రణాళికలో బ్రిటన్ సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన దుర్గాపూర్ ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
- ఆప్షన్స్: A) పశ్చిమ బెంగాల్, B) ఒడిశా, C) ఛత్తీస్గఢ్, D) మధ్యప్రదేశ్
- సమాధానం: A) పశ్చిమ బెంగాల్
- వివరణ: దుర్గాపూర్ స్టీల్ ప్లాంట్ పశ్చిమ బెంగాల్లో ఉంది.
194. మూడవ ప్రణాళిక కాలంలో సోవియట్ యూనియన్ సహాయంతో ఏర్పాటు చేసిన బొకారో ఉక్కు కర్మాగారం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
- ఆప్షన్స్: A) జార్ఖండ్, B) ఒడిశా, C) ఛత్తీస్గఢ్, D) కర్ణాటక
- సమాధానం: A) జార్ఖండ్
- వివరణ: బొకారో ఉక్కు కర్మాగారం మూడవ ప్రణాళికలో మొదలైంది.
195. భారతదేశంలో ‘జాతీయ అక్షరాస్యతా మిషన్’ ఏ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభమైంది?
- ఆప్షన్స్: A) ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1988), B) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక, C) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, D) ఆరవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) ఏడవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1988)
- వివరణ: నిరక్షరాస్యతను నిర్మూలించడానికి 1988లో NLM ప్రారంభమైంది.
196. భారతదేశంలో ‘అంత్యోదయ అన్న యోజన’ ఏ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2000 డిసెంబర్), B) పదవ ప్రణాళిక, C) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక, D) ఏడవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) తొమ్మిదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2000 డిసెంబర్)
- వివరణ: అత్యంత పేద కుటుంబాలకు చౌక ధరలకే బియ్యం అందించడానికి ఈ పథకం తెచ్చారు.
197. భారతదేశంలో ‘నేషనల్ రూరల్ హెల్త్ మిషన్’ (NRHM) ఏ ప్రణాళిక కాలంలో ప్రారంభించబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005 ఏప్రిల్), B) పదకొండవ ప్రణాళిక, C) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2005 ఏప్రిల్)
- వివరణ: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆరోగ్య సదుపాయాలు మెరుగుపరచడానికి NRHM ప్రారంభమైంది.
198. భారతదేశంలో ప్రణాళికా సంఘం చివరి ఉపాధ్యక్షుడు ఎవరు?
- ఆప్షన్స్: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా, B) అరవింద్ పనಗಾರಿಯಾ, C) మన్మోహన్ సింగ్, D) ప్రణబ్ ముఖర్జీ
- సమాధానం: A) మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా
- వివరణ: ప్రణాళికా సంఘం రద్దయ్యే వరకు మాంటెక్ సింగ్ అహ్లువాలియా ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉన్నారు.
199. భారతదేశంలో ప్రణాళికల చరిత్రలో మొదటిసారిగా ‘లింగ బడ్జెటింగ్’ ఏ ప్రణాళికలో ప్రవేశపెట్టబడింది?
- ఆప్షన్స్: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2002-2007), B) తొమ్మిదవ ప్రణాళిక, C) పదకొండవ ప్రణాళిక, D) ఎనిమిదవ ప్రణాళిక
- సమాధానం: A) పదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2002-2007)
- వివరణ: మహిళల సంక్షేమం మరియు సాధికారత కోసం ప్రత్యేక నిధుల కేటాయింపును 10వ ప్రణాళికలో తెచ్చారు.
200. భారతదేశంలో ప్రణాళికాబద్ధమైన ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు పంచవర్ష ప్రణాళికల వ్యవస్థ దేశానికి ఏ రంగంలో అత్యధిక పునాదులు వేసింది?
- ఆప్షన్స్: A) మౌలిక వసతులు, భారీ పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం మరియు విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగాల్లో, B) కేవలం విదేశీ వ్యాపారంలో, C) రక్షణ రంగం ఒక్కదానిలోనే, D) వినియోగ వస్తువుల దిగుమతిలో
- సమాధానం: A) మౌలిక వసతులు, భారీ పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం మరియు విజ్ఞాన శాస్త్ర రంగాల్లో
- వివరణ: స్వతంత్ర భారతదేశ నిర్మాణానికి ప్రణాళికలు అత్యంత కీలకమైన పునాదులను నిర్మించాయి.


