గుప్త సామ్రాజ్యం ప్రాక్టీస్ బిట్స్ టాప్ 300 పార్ట్ 2

1. గుప్త సామ్రాజ్య స్థాపకుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) శ్రీగుప్తుడు, B) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, C) సముద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: A) శ్రీగుప్తుడు
• వివరణ: గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దపు చివరి భాగంలో శ్రీగుప్తుడు స్థాపించాడు. ఇతని తర్వాత ఘటోత్కచుడు రాజయ్యాడు.

2. ‘భారత నెపోలియన్’ అని ఏ గుప్త రాజును పిలుస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) శ్రీగుప్తుడు, B) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, C) సముద్రగుప్తుడు, D) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• సమాధానం: C) సముద్రగుప్తుడు
• వివరణ: సముద్రగుప్తుని యొక్క అజేయమైన సైనిక విజయాలు మరియు దిగ్విజయాల కారణంగా చరిత్రకారుడు విన్సెంట్ స్మిత్ అతన్ని ‘భారత నెపోలియన్’ అని సంబోధించారు.

3. గుప్త యుగాన్ని భారత చరిత్రలో ఏమని పిలుస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) స్వర్ణయుగం, B) రజత యుగం, C) చీకటి యుగం, D) సాంస్కృతిక విప్లవ యుగం
• సమాధానం: A) స్వర్ణయుగం
• వివరణ: కళలు, సాహిత్యం, నిర్మాణం, విజ్ఞాన శాస్త్రం మరియు ఆర్థిక సమృద్ధిలో అపూర్వమైన అభివృద్ధి సాధించినందున గుప్త కాలంను ‘భారతదేశపు స్వర్ణయుగం’ అంటారు.

4. చైనా యాత్రికుడు ‘ఫాహియాన్’ ఏ గుప్త రాజు కాలంలో భారతదేశాన్ని సందర్శించాడు?

• ఆప్షన్స్: A) సముద్రగుప్తుడు, B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, C) స్కందగుప్తుడు, D) మొదటి కుమారగుప్తుడు
• సమాధానం: B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: రెండవ చంద్రగుప్తుని (విక్రమాదిత్యుడు) పాలనా కాలంలో బౌద్ధ మత గ్రంథాల అధ్యయనం కోసం చైనా యాత్రికుడు ఫాహియాన్ భారతదేశానికి వచ్చాడు.

5. నలంద విశ్వవిద్యాలయాన్ని స్థాపించిన గుప్త రాజు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) శ్రీగుప్తుడు, B) మొదటి కుమారగుప్తుడు, C) స్కందగుప్తుడు, D) బుధగుప్తుడు
• సమాధానం: B) మొదటి కుమారగుప్తుడు
• వివరణ: మొదటి కుమారగుప్తుడు (శక్రాదిత్యుడు) ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన నలంద విశ్వవిద్యాలయానికి పునాది వేసి, దానికి కావలసిన వనరులను సమకూర్చాడు.

6. ‘మెహ్రౌలి ఇనుప స్థూపం’ ఏ గుప్త రాజు కాలానికి చెందింది?

• ఆప్షన్స్: A) సముద్రగుప్తుడు, B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, C) శ్రీగుప్తుడు, D) విష్ణుగుప్తుడు
• సమాధానం: B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: ఢిల్లీలోని మెహ్రౌలి వద్ద ఉన్న ఇనుప స్థూపం వందలాది సంవత్సరాలు గడిచినా తుప్పు పట్టకుండా ఉండటం గుప్తుల కాలపు లోహశాస్త్ర (Metallurgy) ప్రతిభకు నిదర్శనం.

7. గుప్తుల అధికారిక మరియు రాచభాష ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రాకృతం, B) సంస్కృతం, C) పాలి, D) హిందీ
• సమాధానం: B) సంస్కృతం
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో సంస్కృతం రాచభాషగా విలసిల్లింది. ఈ కాలంలోనే కాళిదాసు వంటి మహాకవులు సంస్కృతంలో గొప్ప రచనలు చేశారు.

8. ‘ప్రయాగ ప్రశస్తి’ (అల్లాహాబాద్ స్థూప శాసనం) రచయిత ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) కాళిదాసు, B) హరిషేనుడు, C) అమరసింహుడు, D) ధన్వంతరి
• సమాధానం: B) హరిషేనుడు
• వివరణ: ప్రయాగ ప్రశస్తిని సముద్రగుప్తుని దర్బార్ కవి అయిన హరిషేనుడు సంస్కృత భాషలో, పద్య-గద్య రూపమైన చంపూ శైలిలో రచించాడు.

9. గుప్త కాలంలో ‘నవరత్నాలు’ ఏ రాజు ఆస్థానంలో ఉండేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) సముద్రగుప్తుడు, B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: రెండవ చంద్రగుప్తుని ఆస్థానంలో కాళిదాసు, అమరసింహుడు, ధన్వంతరి వంటి తొమ్మిది మంది ప్రముఖ పండితులు ‘నవరత్నాలు’గా అలంకరించారు.

10. హూణుల దండయాత్రలను విజయవంతంగా తిప్పికొట్టిన చివరి గొప్ప గుప్త రాజు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) స్కందగుప్తుడు, B) పురుగుప్తుడు, C) బాలాదిత్యుడు, D) విష్ణుగుప్తుడు
• సమాధానం: A) స్కందగుప్తుడు
• వివరణ: స్కందగుప్తుడు తన శక్తివంతమైన సైన్యంతో మధ్య ఆసియా నుంచి దండెత్తి వచ్చిన హూణుల దండయాత్రను సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టి సామ్రాజాన్ని రక్షించాడు.

11. గుప్త సామ్రాజ్యంలో అత్యున్నత సైనిక లేదా న్యాయ అధికారులను ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) మంత్రి, B) మహాదండనాయక, C) కుమారామాత్య, D) సంధివిగ్రహిక
• సమాధానం: B) మహాదండనాయక
• వివరణ: గుప్తుల పరిపాలనా వ్యవస్థలో ప్రధాన న్యాయమూర్తులు లేదా సేనాధిపతులను ‘మహాదండనాయకులు’గా పిలిచేవారు.

12. సంస్కృత నిఘంటువు ‘అమరకోశం’ రచయిత ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) కాళిదాసు, B) అమరసింహుడు, C) శూద్రకుడు, D) విశాఖదత్తుడు
• సమాధానం: B) అమరసింహుడు
• వివరణ: అమరకోశాన్ని రచించిన అమరసింహుడు రెండవ చంద్రగుప్తుని ఆస్థానంలోని నవరత్నాలలో ఒకడు.

13. గుప్త కాలంలో జారీ చేయబడిన అత్యంత విలువైన బంగారు నాణేల పేరు ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) రూప్యక, B) దీనార, C) పణ, D) సువర్ణ
• సమాధానం: B) దీనార
• వివరణ: గుప్తులు అత్యధిక సంఖ్యలో మరియు అత్యుత్తమ నాణ్యతతో కూడిన బంగారు నాణేలను జారీ చేశారు. వీటిని ‘దీనారాలు’ అంటారు.

14. ఆయుర్వేద వైద్య పండితుడైన ‘ధన్వంతరి’ ఎవరి ఆస్థానంలో ఉండేవాడు?

• ఆప్షన్స్: A) సముద్రగుప్తుడు, B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, C) స్కందగుప్తుడు, D) శ్రీగుప్తుడు
• సమాధానం: B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: వైద్య శాస్త్రానికి విశేష సేవలందించిన ధన్వంతరి రెండవ చంద్రగుప్తుని ఆస్థాన నవరత్నాలలో ప్రముఖుడు.

15. గుప్త సామ్రాజ్యాధినేతలలో ‘మహారాజాధిరాజ’ బిరుదును పొందిన తొలి పాలకుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) శ్రీగుప్తుడు, B) ఘటోత్కచుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, D) సముద్రగుప్తుడు
• సమాధానం: C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: మొదటి చంద్రగుప్తుడు శక్తివంతమైన లిచ్ఛవి రాజకుమారి కుమారదేవిని వివాహం చేసుకుని తన రాజ్యాన్ని విస్తరించి ‘మహారాజాధిరాజ’ బిరుదును స్వీకరించాడు.

16. గుప్త సామ్రాజ్యంలో రాష్ట్రాలను (ప్రావిన్సులను) ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) భుక్తి లేదా దేశ, B) విషయం, C) వీధి, D) గ్రామం
• సమాధానం: A) భుక్తి లేదా దేశ
• వివరణ: గుప్తుల సామ్రాజ్యం భుక్తిలు (రాష్ట్రాలు)గా, భుక్తిలు విషయాలు (జిల్లాలు)గా, విషయాలు వీధులుగా, చివరిగా గ్రామాలు విభజించబడ్డాయి.

17. గుప్త కాలంలో జిల్లా యంత్రాగ్రాన్ని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) భుక్తి, B) విషయం, C) కులం, D) రాష్ట్రీయ
• సమాధానం: B) విషయం
• వివరణ: ‘విషయపతి’ ఆధ్వర్యంలో జిల్లా (విషయం) పరిపాలన కొనసాగింది.

18. గణితం మరియు ఖగోళ శాస్త్రంలో ‘సున్నా’ (శూన్య సంఖ్య) మరియు దశాంశ పద్ధతిని ప్రపంచానికి చాటిన యుగం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) మౌర్య యుగం, B) గుప్త యుగం, C) శాతవాహన యుగం, D) చోళ యుగం
• సమాధానం: B) గుప్త యుగం
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో ఆర్యభట్ట వంటి గణిత శాస్త్రవేత్తలు శూన్య విలువను, దశాంశ పద్ధతిని ఖరారు చేసి సైన్స్ రంగానికి అద్భుతమైన కానుకగా ఇచ్చారు.

19. ప్రసిద్ధ సంస్కృత నాటకకర్త మరియు కవి ‘కాళిదాసు’ ఏ గుప్త రాజుల సమకాలికుడు?

• ఆప్షన్స్: A) శ్రీగుప్తుడు మరియు ఘటోత్కచుడు, B) సముద్రగుప్తుడు మరియు రెండవ చంద్రగుప్తుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు మరియు సముద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు మరియు బుధగుప్తుడు
• సమాధానం: B) సముద్రగుప్తుడు మరియు రెండవ చంద్రగుప్తుడు (ముఖ్యంగా రెండవ చంద్రగుప్తుని ఆస్థానంలో ప్రధాన కవిగా ఉన్నారు).

20. కాళిదాసు రచించిన ప్రసిద్ధ శృంగార కావ్యం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) అభిజ్ఞాన శాకుంతలము, B) మేఘదూతము, C) రుతుసంహారము, D) రఘువంశము
• సమాధానం: C) రుతుసంహారము (అభిజ్ఞాన శాకుంతలము అత్యంత ప్రసిద్ధ నాటకం).

21. వరాహమిహిరుడు ఏ రంగంలో ప్రసిద్ధి చెందాడు?

• ఆప్షన్స్: A) ఆయుర్వేదం, B) ఖగోళ శాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్య శాస్త్రం, C) తత్వశాస్త్రం, D) శిల్పకళ
• సమాధానం: B) ఖగోళ శాస్త్రం మరియు జ్యోతిష్య శాస్త్రం
• వివరణ: వరాహమిహిరుడు రచించిన ‘బృహత్సంహిత’ ఖగోళ, భౌగోళిక మరియు వాతావరణ విషయాలపై ప్రామాణిక గ్రంథం.

22. గుప్త కాలంలో నాణ్యత లేని రాగి నాణేలను ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) దీనార, B) రూప్యక, C) పణ, D) కాకిణి
• సమాధానం: D) కాకిణి
• వివరణ: రోజువారీ లావాదేవీల కోసం రాగి నాణేలను ‘కాకిణి’లుగా చలామణి చేసేవారు.

23. గుప్తుల కాలంలో అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ఏ ఓడరేవు ద్వారా ఎక్కువగా సాగింది?

• ఆప్షన్స్: A) సూరత్, B) తామ్రలిప్తి, C) భరూచ్, D) కాలికట్
• సమాధానం: B) తామ్రలిప్తి
• వివరణ: బెంగాల్ తీరంలోని ‘తామ్రలిప్తి’ ఓడరేవు ద్వారా గుప్తులు తూర్పు ఆసియా దేశాలతో సముద్ర వాణిజ్యం జరిపారు.

24. సముద్రగుప్తుడు వేయించిన నాణేలపై ఆయన ఏ వాయిద్యం వాయిస్తున్నట్లు ముద్రించబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) వీణ, B) వేణువు (ఫ్లూట్), C) మృదంగం, D) శంఖం
• సమాధానం: A) వీణ
• వివరణ: సముద్రగుప్తునికి సంగీతంపై మక్కువ ఎక్కువ. ఇతను వీణా వాదనా ప్రియుడని ఇతని నాణేలపై వీణ వాయిస్తున్నట్లు చిత్రీకరించారు.

25. గుప్త సామ్రాజ్య పతనానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) మౌర్యుల దండయాత్రలు, B) హూణుల నిరంతర దండయాత్రలు మరియు అంతర్గత కలహాలు, C) దక్షిణ రాజుల దండయాత్రలు, D) వర్షాభావం
• సమాధానం: B) హూణుల నిరంతర దండయాత్రలు మరియు అంతర్గత కలహాలు
• వివరణ: హూణుల దాడుల వల్ల రాజకోశం ఖాళీ అవ్వడం మరియు బలహీన వారసుల పాలన వల్ల సామ్రాజ్యం శకలాలుగా విడిపోయింది.

26. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘మహాబలాధికృత’ అనగా ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రధాన సైన్యాధిపతి, B) ప్రధాన న్యాయమూర్తి, C) ఆర్థిక మంత్రి, D) విదేశీ వ్యవసాయ మంత్రి
• సమాధానం: A) ప్రధాన సైన్యాధిపతి
• వివరణ: మహాబలాధికృత అనేది గుప్తుల కాలంలో అత్యున్నత సైనిక పదవి.

27. సంస్కృతంలో ‘మృచ్ఛకటికము’ (మట్టి బండి) నాటకాన్ని రచించింది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) విశాఖదత్తుడు, B) శూద్రకుడు, C) భవభూతి, D) బాణభట్టుడు
• సమాధానం: B) శూద్రకుడు
• వివరణ: గుప్త కాలపు సమాజంలోని వర్గాల మధ్య సంబంధాలను, సామాజిక జీవనాన్ని శూద్రకుడు ‘మృచ్ఛకటికము’లో అద్భుతంగా చిత్రీకరించాడు.

28. ‘ముద్రారాక్షసం’ మరియు ‘దేవిచంద్రగుప్తం’ నాటకాలను రచించినది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) విశాఖదత్తుడు, B) హరిషేనుడు, C) భాసుడు, D) కాళిదాసు
• సమాధానం: A) విశాఖదత్తుడు
• వివరణ: విశాఖదత్తుడు రాసిన ముద్రారాక్షసం చాణక్యుడు చంద్రగుప్తుడిని రాజుగా చేయడంలో అనుసరించిన వ్యూహాలను వివరిస్తుంది.

29. గుప్త కాలంలో భూమి శిస్తును సాధారణంగా ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) బాలి, B) భాగ, C) ఉద్రङ्ग, D) హిరణ్య
• సమాధానం: B) భాగ
• వివరణ: రైతులు పండించిన పంటలో రాజుకు చెల్లించే వంతును ‘భాగ’ (సాధారణంగా 1/6 వ వంతు) అంటారు.

30. గుప్త సామ్రాజ్యంలో రత్నాలు మరియు భూముల క్రయవిక్రయాలను రిజిస్టర్ చేసే అధికారులను ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) పుస్తపాల, B) మహాప్రతిహార, C) ద్రౌపది, D) కుమారామాత్య
• సమాధానం: A) పుస్తపాల
• వివరణ: భూమి దానాలు మరియు ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్ బాధ్యతలను ‘పుస్తపాల’ అనే అధికారులు చూసేవారు.

31. సముద్రగుప్తుని సమకాలికుడైన శ్రీలంక రాజు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మేఘవర్మ, B) సిరిసాగర, C) కశ్యపుడు, D) విక్రమబాహు
• సమాధానం: A) మేఘవర్మ
• వివరణ: శ్రీలంక రాజు మేఘవర్మ బోధగయలో బౌద్ధ మఠాన్ని నిర్మించడానికి సముద్రగుప్తుని అనుమతి కోరి రాయబారిని పంపాడు.

32. గుప్త సామ్రాజ్యంలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన ఏ మతాన్ని వారు ఆదరించారు?

• ఆప్షన్స్: A) వైష్ణవ మతం, B) శైవ మతం, C) బౌద్ధ మతం, D) జైన మతం
• సమాధానం: A) వైష్ణవ మతం
• వివరణ: గుప్తులు వైష్ణవ మతాన్ని (భాగవత మతం) తమ రాచమతంగా ఆదరించారు. వారి అధికారిక ముద్ర ‘గరుడ లంఛనం’.

33. దేవఘర్ (ఉత్తర ప్రదేశ్) లోని ప్రసిద్ధ దశావతార ఆలయం ఏ కాలానికి చెందింది?

• ఆప్షన్స్: A) మౌర్య కాలం, B) గుప్త కాలం, C) కుషాన కాలం, D) వర్ధన కాలం
• సమాధానం: B) గుప్త కాలం
• వివరణ: గుప్తుల కాలపు శిల్పకళకు దేవఘర్ దశావతార ఆలయం అద్భుతమైన ఉదాహరణ. ఇది పంచాయతన శైలిలో నిర్మించబడింది.

34. గుప్త కాలంలో భారతదేశపు వైద్య రంగంలో ప్రసిద్ధమైన ‘అష్టాంగ హృదయ’ గ్రంథకర్త ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) వాగ్భటుడు, B) చరకుడు, C) సుశ్రుతుడు, ద) ధన్వంతరి
• సమాధానం: A) వాగ్భటుడు
• వివరణ: ఆయుర్వేద వైద్య శాస్త్రంలో వాగ్భటుడు రాసిన ‘అష్టాంగ హృదయము’ ప్రామాణిక గ్రంథం.

35. గుప్తుల కాలంలో వెండి నాణేలను ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) రూప్యక లేదా రూపక, B) దీనార, C) పణ, D) నిష్క
• సమాధానం: A) రూప్యక లేదా రూపక
• వివరణ: వెండి నాణేలను రూప్యక అని, బంగారు నాణేలను దీనారాలని పిలిచేవారు. మొదటిసారిగా వెండి నాణేలను జారీ చేసిన గుప్త రాజు రెండవ చంద్రగుప్తుడు.

36. గుప్త సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించిన శ్రీగుప్తుని వారసుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) ఘటోత్కచుడు, B) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, C) సముద్రగుప్తుడు, D) రాముప్తుడు
• సమాధానం: A) ఘటోత్కచుడు
• వివరణ: శ్రీగుప్తుని తర్వాత ఆయన కుమారుడైన ఘటోత్కచుడు గుప్త సామ్రాజ్యానికి రెండవ పాలకుడిగా సింహాసనాన్ని అధష్టించాడు.

37. మొదటి చంద్రగుప్తుడు ఏ సంవత్సరంలో గుప్త శకాన్ని (Gupta Era) ప్రారంభించాడు?

• ఆప్షన్స్: A) క్రీ.శ. 319-320, B) క్రీ.శ. 78, C) క్రీ.పూ. 57, D) క్రీ.శ. 606
• సమాధానం: A) క్రీ.శ. 319-320
• వివరణ: మొదటి చంద్రగుప్తుడు తన పట్టాభిషేక సంవత్సరమైన క్రీ.శ. 319-320లో గుప్త శకానికి శ్రీకారం చుట్టాడు.

38. ‘కవిరాజ’ బిరుదు పొందిన గుప్త రాజు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) సముద్రగుప్తుడు, B) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: A) సముద్రగుప్తుడు
• వివరణ: సముద్రగుప్తుడు గొప్ప కవి మరియు సంగీతజ్ఞుడు కావడంతో అతనికి ‘కవిరాజ’ అనే బిరుదు లభించింది.

39. గుప్త కాలంలో ‘శ్రేణి’ అనగా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) సైనిక దళం, B) వర్తకులు మరియు శిల్పుల సంఘం (Guild), C) గ్రామ సముదాయం, D) పన్నుల విభాగం
• సమాధానం: B) వర్తకులు మరియు శిల్పుల సంఘం (Guild)
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో వాణిజ్యం మరియు వృత్తిపనులను నియంత్రించడానికి, నిర్వహించడానికి ‘శ్రేణి’ అనే సంఘాలు ఉండేవి.

40. రెండవ చంద్రగుప్తుని కుమార్తె ప్రభావతి గుప్తుని వివాహం ఏ రాజవంశపు రాజుతో జరిగింది?

• ఆప్షన్స్: A) వాకాటక వంశం (రుద్రసేనుడు II), B) పల్లవ వంశం, C) శాతవాహన వంశం, D) చాಲುక్య వంశం
• సమాధానం: A) వాకాటక వంశం (రుద్రసేనుడు II)
• వివరణ: రెండవ చంద్రగుప్తుడు తన రాజకీయ ప్రభావాన్ని పెంచుకోవడానికి తన కూతురు ప్రభావతి గుప్తను వాకాటక రాజు రెండవ రుద్రసేనునికిచ్చి వివాహం చేశాడు.

41. గుప్త కాలంలో భూమి శిస్తు వసూలు చేసే ప్రధాన అధికారిని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) ధృవాధికారిక, B) మహాప్రతిహార, C) ఉద్రङ्ग, D) కుమారామాత్య
• సమాధానం: A) ధృవాధికారిక
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో భూమి శిస్తును పర్యవేక్షించి వసూలు చేసే బాధ్యతను ‘ధృవాధికారిక’ అనే అధికారులు నిర్వహించేవారు.

42. గుప్త సామ్రాజ్యంలో విదేశీ వ్యవహారాల మరియు యుద్ధ/సంధుల మంత్రిని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) సంధివిగ్రహిక, B) మహాదండనాయక, C) అక్షపట్లలికృత, D) భాండాగారిక
• సమాధానం: A) సంధివిగ్రహిక
• వివరణ: గుప్తుల కేంద్ర ప్రభుత్వంలో శాంతి, యుద్ధం మరియు విదేశీ వ్యవహారాల విషయాలను చూసే మంత్రులను ‘సంధివిగ్రహిక’ అంటారు.

43. ప్రసిద్ధ కవి కాళిదాసు రచించిన ‘అభిజ్ఞాన శాకుంతలము’ ఏ అంశంపై ఆధారపడి ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) మహాభారతంలోని ఆదిపర్వం, B) రామాయణం, C) ఉపనిషత్తులు, D) వేదాలు
• సమాధానం: A) మహాభారతంలోని ఆదిపర్వం
• వివరణ: దుష్యంత మహారాజు మరియు శకుంతల ప్రేమ కథను మహాభారతంలోని ఆదిపర్వం ఆధారంగా కాళిదాసు ఈ నాటకంగా మలిచాడు.

44. గుప్త చక్రవర్తులలో ఎవరు ‘విక్రమాదిత్య’ బిరుదును స్వీకరించారు?

• ఆప్షన్స్: A) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, B) సముద్రగుప్తుడు, C) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: C) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: శకులను ఓడించిన తర్వాత రెండవ చంద్రగుప్తుడు ‘సకారి’ లేదా ‘విక్రమాదిత్య’ బిరుదును ధరించాడు.

45. గుప్త కాలంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన దేవాలయం నిర్మాణ శైలి ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) నాగర శైలి, B) ద్రావిడ శైలి, C) వేసర శైలి, D) పగోడా శైలి
• సమాధానం: A) నాగర శైలి
• వివరణ: ఉత్తర భారతదేశంలో గుప్తుల కాలంలో దేవాలయ నిర్మాణానికి ‘నాగర శైలి’ (ఉత్తర భారత శైలి) ప్రాణం పోసుకుంది.

46. ‘ఆర్యభట్టీయం’ గ్రంథాన్ని రచించిన శాస్త్రవేత్త ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) వరాహమిహిరుడు, B) ఆర్యభట్టు, C) బ్రహ్మగుప్తుడు, D) భాస్కరుడు
• సమాధానం: B) ఆర్యభట్టు
• వివరణ: ఆర్యభట్టు గణితం మరియు ఖగోళ శాస్త్ర విషయాలను వివరిస్తూ ‘ఆర్యభట్టీయం’ గ్రంథాన్ని సంస్కృతంలో రచించారు.

47. భూమి రకాన్ని బట్టి గుప్తుల కాలంలో పండని భూమిని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) క్షేత్ర, B) కిలల, C) అప్రహత, D) వాస్తు
• సమాధానం: C) అప్రహత
• వివరణ: సాగు చేయని లేదా అడవులతో కూడిన భూమిని ‘అప్రహత’ అని, వ్యవసాయ యోగ్యమైన భూమిని ‘క్షేత్ర’ అని పిలిచేవారు.

48. గుప్త సామ్రాజ్యంలో చివరి పాలకుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) స్కందగుప్తుడు, B) విష్ణుగుప్తుడు, C) బుధగుప్తుడు, D) నరసింహగుప్తుడు
• సమాధానం: బి) విష్ణుగుప్తుడు
• వివరణ: హూణుల దండయాత్రలు మరియు అంతర్గత బలహీనతల కారణంగా గుప్త సామ్రాజ్యం పతనమయ్యే నాటికి చివరి పాలకుడిగా విష్ణుగుప్తుడు వ్యవహరించాడు.

49. గుప్త కాలంలో రాయబారులను ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) దూత, B) చర, C) పురుష, ద) కరభ
• సమాధానం: A) దూత
• వివరణ: గుప్తుల పరిపాలనలో విదేశాలకు లేదా ఇతర సామ్రాజ్యాలకు రాయబారులుగా వెళ్లే వారిని ‘దూత’ లేదా ‘మహాదూత’ అని పిలిచేవారు.

50. గుప్త కాలంలో ‘శ్రేణి’ సంస్థలకు అధిపతిని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) శ్రేష్ఠి లేదా జేఠక, B) మహాదండనాయక, C) విషయపతి, D) పురపాలక
• సమాధానం: A) శ్రేష్ఠి లేదా జేఠక
• వివరణ: వర్తక సంఘాలైన శ్రేణులకు నాయకత్వం వహించే ప్రముఖులను ‘శ్రేష్ఠి’ లేదా ‘జేఠక’ అని పిలిచేవారు.

51. గుప్త కాలంలో ‘నీతిసార’ గ్రంథాన్ని రచించింది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) కామందకుడు, B) వాత్సాయనుడు, C) భరతుడు, D) ఆర్యభట్టు
• సమాధానం: A) కామందకుడు
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో రాజకీయ మరియు ఆర్థిక విషయాలపై ‘నీతిసార’ గ్రంథాన్ని కామందకుడు రచించాడు. ఇది కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం ఆధారంగా రూపుదిద్దుకుంది.

52. గుప్త చక్రవర్తులలో సతీసహగమనం గురించి ప్రస్తావించే తొలి శాసనం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) ఎరన్ (Eran) శాసనం, B) మెహ్రౌలి శాసనం, C) ప్రయాగ ప్రశస్తి, D) జునాగఢ్ శాసనం
• సమాధానం: A) ఎరన్ (Eran) శాసనం
• వివరణ: క్రీ.శ. 510 నాటి భానుగుప్తుని ఎరన్ శాసనం భారతదేశంలో సతీసహగమనం గురించిన తొలి పురావస్తు ఆధారంగా లభిస్తుంది.

53. గుప్తుల కాలంలో లైంగిక శాస్త్రం మరియు కామశాస్త్రంపై ‘కామసూత్ర’ గ్రంథాన్ని రచించింది ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) వాత్సాయనుడు, B) సుశ్రుతుడు, C) చరకుడు, D) కాళిదాసు
• సమాధానం: A) వాత్సాయనుడు
• వివరణ: గుప్త కాలపు సాంస్కృతిక విశేషాలను ప్రతిబింబించే ‘కామసూత్ర’ గ్రంథాన్ని వాత్సాయనుడు రచించాడు.

54. సముద్రగుప్తుడు దక్షిణ భారతదేశంపై చేసిన దండయాత్రలో ఓడిపోయిన వెంగి రాజు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) హస్తివర్మ, B) విమలాదిత్యుడు, C) దానర్ణవుడు, D) గుణగ విజయదిత్యుడు
• సమాధానం: A) హస్తివర్మ
• వివరణ: సముద్రగుప్తుని దక్షిణాపథ దండయాత్రలో భాగంగా వెంగి (ఆంధ్రప్రదేశ్) రాజు హస్తివర్మ ఓటమిపాలయ్యాడు.

55. గుప్త కాలంలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన వైద్య శాస్త్ర గ్రంథాలలో ‘చరక సంహిత’ ఎవరికి చెందింది?

• ఆప్షన్స్: A) చరకుడు, B) సుశ్రుతుడు, C) ధన్వంతరి, D) వాగ్భటుడు
• సమాధానం: A) చరకుడు
• వివరణ: ఆయుర్వేద వైద్యానికి మూలస్తంభాలలో ఒకరైన చరకుడు ‘చరక సంహిత’ను అందించాడు.

56. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘కుమారామాత్య’ పదవి దేనికి సంబంధించింది?

• ఆప్షన్స్: A) అత్యున్నత పౌర/పరిపాలనా ఉద్యోగం, B) సైనిక దళపతి, C) గ్రామ పెద్ద, D) విదేశీ రాయబారి
• సమాధానం: A) అత్యున్నత పౌర/పరిపాలనా ఉద్యోగం
• వివరణ: గుప్తుల పరిపాలనలో కేంద్రీకృత వ్యవస్థలో ఉన్నత స్థాయి పౌర అధికారులను ‘కుమారామాత్య’ అని పిలిచేవారు.

57. గుప్త సామ్రాజ్య రాజధాని ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) పాటలీపుత్రం, B) ఉజ్జయిని, C) కన్నౌజ్, D) వారణాసి
• సమాధానం: A) పాటలీపుత్రం
• వివరణ: గుప్తుల ప్రధాన రాజధాని పాటలీపుత్రం. అయితే రెండవ చంద్రగుప్తుని కాలంలో ఉజ్జయిని రెండో రాజధానిగా విలసిల్లింది.

58. గుప్త నాణేలపై అధికారిక ముద్రగా ఏ పక్షి చిహ్నం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) గరుడ లంఛనం, B) మయూరం (నెమలి), C) హంస, D) సింహం
• సమాధానం: A) గరుడ లంఛనం
• వివరణ: గుప్తులు వైష్ణవ మతాన్ని ఆదరించడం వల్ల వారి అధికారిక రాజముద్రగా ‘గరుడ’ చిహ్నాన్ని నాణేలపై ముద్రించారు.

59. గుప్త కాలంలో భూమిని కొలవడానికి ఉపయోగించే ప్రమాణాలలో ‘నివర్తన’ అనగా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) భూమి కొలత ప్రమాణం, B) ధాన్యం కొలత, C) నాణెం పేరు, D) పన్ను రకం
• సమాధానం: A) భూమి కొలత ప్రమాణం
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో వ్యవసాయ భూమి కొలతల కోసం ‘నివర్తన’ మరియు ‘కుల్యావప’ వంటి పదాలను ఉపయోగించేవారు.

60. రెండవ చంద్రగుప్తుని కాలంలో భారతదేశాన్ని సందర్శించిన చైనా యాత్రికుడు ఫాహియాన్ భారతదేశంలో ఏ ధర్మం అధ్యయనం కోసం వచ్చాడు?

• ఆప్షన్స్: A) బౌద్ధ మతం, B) జైన మతం, C) వైష్ణవ మతం, D) శైవ మతం
• సమాధానం: A) బౌద్ధ మతం
• వివరణ: బౌద్ధ గ్రంథాలను సేకరించడానికి మరియు బౌద్ధ పుణ్యక్షేత్రాలను సందర్శించడానికి ఫాహియాన్ భారతదేశానికి వచ్చి తన యాత్రా విశేషాలను నమోదు చేశాడు.

61. గుప్త కాలంలో దేవాలయాలలో రాతి శిల్పకళకు ప్రసిద్ధి చెందిన ప్రదేశం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) దేవఘర్, B) సాంచి, C) అమరావతి, D) ఎల్లోరా
• సమాధానం: A) దేవఘర్
• వివరణ: ఉత్తర ప్రదేశ్‌లోని దేవఘర్ దశావతార ఆలయం గుప్తుల కాలపు నాగర శైలికి మరియు అద్భుతమైన రాతి శిల్పకళకు చక్కని ఉదాహరణ.

62. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘అక్షపటలాధికృత’ అనగా ఏ శాఖాధికారి?

• ఆప్షన్స్: A) రికార్డులు మరియు ఖాతాల ప్రధాన అధికారి, B) సైన్యాధిపతి, C) విదేశాంగ మంత్రి, D) ధాన్యాగార అధికారి
• సమాధానం: A) రికార్డులు మరియు ఖాతాల ప్రధాన అధికారి
• వివరణ: సామ్రాజ్యపు భూమి దానాలు, పత్రాలు మరియు ఇతర అధికారిక రికార్డులను భద్రపరిచే కేంద్ర ఖాతాల శాఖాధిపతిని అక్షపటలాధికృత అంటారు.

63. సంస్కృతంలో ‘మలవికాగ్నిమిత్రం’ మరియు ‘విక్రమోర్వశీయం’ నాటకాలను రచించిన ప్రముఖ కవి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) కాళిదాసు, B) భాసుడు, C) భవభూతి, D) శూద్రకుడు
• సమాధానం: A) కాళిదాసు
• వివరణ: కాళిదాసు గుప్త సామ్రాజ్య కాలంలో, ముఖ్యంగా రెండవ చంద్రగుప్తుని ఆస్థానంలో ఉంటూ అనేక ప్రసిద్ధ నాటకాలను, కావ్యాలను రచించారు.

64. సముద్రగుప్తుని నాణేలపై ఆయనను ఏమని వర్ణించారు?

• ఆప్షన్స్: A) ధర్మప్రచారకుడు, B) పృథ్వీవ్యాహర, C) అప్రతిరథ (లేదా సర్వరాజోచ్ఛేత్త), D) శకారి
• సమాధానం: C) అప్రతిరథ (లేదా సర్వరాజోచ్ఛేత్త)
• వివరణ: శత్రువుల చేతిలో ఎప్పుడూ ఓడిపోనివాడు, శత్రురాజులందరినీ జయించినవాడు అనే అర్థంలో ఈ బిరుదులు ముద్రించబడ్డాయి.

65. గుప్త కాలంలో ‘అగ్రహార’ భూములు అంటే ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇచ్చిన పన్ను లేని భూములు, B) సైనికులకు ఇచ్చిన భూములు, C) రాజు స్వంత భూములు, D) వర్తకుల భూములు
• సమాధానం: A) బ్రాహ్మణులకు దానంగా ఇచ్చిన పన్ను లేని భూములు
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో వేద పండితులకు, బ్రాహ్మణులకు విద్యాభివృద్ధి కోసం పన్ను మినహాయింపుతో దారపోసిన భూములను అగ్రహారాలు అంటారు.

66. గుప్త కాలంలో ‘మహాప్రతిహార’ అనగా ఏ పదవి?

• ఆప్షన్స్: A) రాజభవన రక్షక దళాల ప్రధాన అధికారి, B) ప్రధాన న్యాయమూర్తి, C) ఆర్థిక మంత్రి, D) విదేశీ వ్యవసాయ మంత్రి
• సమాధానం: A) రాజభవన రక్షక దళాల ప్రధాన అధికారి
• వివరణ: రాజు యొక్క భద్రత, రాజభవనంలోకి ప్రవేశించే అధికారులను నియంత్రించే బాధ్యతలను మహాప్రతిహార చూసేవారు.

67. గుప్త సామ్రాజ్యంలో గ్రామ పరిపాలనకు అధిపతిని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామిక లేదా మహత్తర, B) విషయపతి, C) భుక్తిపతి, D) పురపాలుడు
• సమాధానం: A) గ్రామిక లేదా మహత్తర
• వివరణ: గ్రామ స్థాయిలో పరిపాలనా వ్యవహారాలను చూసే స్థానిక పెద్దలను గ్రామమిక లేదా మహత్తర అని పిలిచేవారు.

68. గుప్తుల కాలంలో ఏ లోహంతో చేసిన నాణేలు అత్యధిక సంఖ్యలో లభించాయి?

• ఆప్షన్స్: A) బంగారం (దీనారాలు), B) వెండి, C) రాగి, D) ఇనుము
• సమాధానం: A) బంగారం (దీనారాలు)
• వివరణ: ఆర్థిక సమృద్ధి మరియు వాణిజ్య వ్యాప్తి కారణంగా గుప్తులు పెద్ద సంఖ్యలో నాణ్యమైన బంగారు నాణేలను ముద్రించి చలామణి చేశారు.

69. గుప్త కాలంలో విదేశీ వర్తకుల బృందానికి లేదా సంఘానికి నాయకత్వం వహించేవారిని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) సార్థవాహ, B) శ్రేణి, C) నిగమ, D) కుల
• సమాధానం: A) సార్థవాహ
• వివరణ: దేశ విదేశాలకు సరుకులను వ్యాపారం నిమిత్తం తీసుకువెళ్లే వర్తక బృందాలకు అధిపతిని ‘సార్థవాహ’ అంటారు.

70. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘శ్రేణి’ అనగా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) శిల్పులు మరియు వర్తకుల వృత్తి సంఘం, B) సైనిక పటాలం, C) పన్నుల విభాగం, D) మత ప్రచారకులు
• సమాధానం: A) శిల్పులు మరియు వర్తకుల వృత్తి సంఘం
• వివరణ: ఒకే రకమైన వృత్తి లేదా వాణిజ్యం చేసే వారి సంఘాలను శ్రేణులు అంటారు. ఇవి వాణిజ్య నియంత్రణతో పాటు బ్యాంకులుగా కూడా పనిచేశాయి.

71. గుప్త కాలంలో శస్త్రచికిత్స (Surgery) విధానాలను వివరంగా తెలిపిన ‘సుశ్రుత సంహిత’ రచయిత ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) సుశ్రుతుడు, B) చరకుడు, C) ధన్వంతరి, D) వాగ్భటుడు
• సమాధానం: A) సుశ్రుతుడు
• వివరణ: సుశ్రుతుడు ప్రాచీన భారతీయ శస్త్రచికిత్స పితామహుడిగా పరిగణించబడతాడు. ఇతని ‘సుశ్రుత సంహిత’లో అనేక శస్త్రచికిత్స విధానాలు వివరించబడ్డాయి.

72. గుప్త కాలంలో ‘పరమభాగవత’ బిరుదును స్వీకరించిన మొదటి గుప్త రాజు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, B) సముద్రగుప్తుడు, C) రెండవ చంద్రగుప్తుడు (విక్రమాదిత్యుడు), D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: C) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: వైష్ణవ మతాన్ని అమితంగా ఆదరించిన రెండవ చంద్రగుప్తుడు ‘పరమభాగవత’ బిరుదును స్వీకరించాడు.

73. గుప్తుల కాలంలో ‘అప్రహత భూమి’ అనగా ఎలాంటి భూమి?

• ఆప్షన్స్: A) వ్యవసాయానికి యోగ్యమైన అడవి భూమి / సాగు చేయని భూమి, B) సారవంతమైన పండించే భూమి, C) పశువుల మేత భూమి, D) దేవాలయ భూమి
• సమాధానం: A) వ్యవసాయానికి యోగ్యమైన అడవి భూమి / సాగు చేయని భూమి
• వివరణ: గుప్తుల కాలపు భూమి వర్గీకరణలో అడవులతో కూడి ఉండి సాగు చేయని భూమిని ‘అప్రహత’ అని పిలిచేవారు.

74. గుప్తుల కాలంలో ‘మహాదండనాయక’ పదవిని గురించిన వివరాలు ఏ శాసనంలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రయాగ ప్రశస్తి, B) మెహ్రౌలి ఇనుప స్థూప శాసనం, C) ఎరన్ శాసనం, D) జునాగఢ్ శాసనం
• సమాధానం: A) ప్రయాగ ప్రశస్తి
• వివరణ: ప్రయాగ ప్రశస్తిలో హరిషేనుడు తన తండ్రితో పాటు తాను కూడా ‘మహాదండనాయక’ (ప్రధాన న్యాయమూర్తి/సేనాధిపతి) పదవిని నిర్వహించినట్లు పేర్కొన్నాడు.

75. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘హిరణ్య’ పన్ను దేనికి సంబంధించింది?

• ఆప్షన్స్: A) నగదు రూపంలో చెల్లించే పన్ను, B) ధాన్యం రూపంలో చెల్లించే పన్ను, C) శ్రామిక పన్ను, D) వర్తక పన్ను
• సమాధానం: A) నగదు రూపంలో చెల్లించే పన్ను
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో పంట రూపంలో కాకుండా నగదు (Cash) రూపంలో చెల్లించే పన్నును ‘హిరణ్య’ అంటారు.

76. గుప్త కాలంలో రాయబారులను సాధారణంగా ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) దూత, B) చర, C) పురుష, D) సార్థవాహ
• సమాధానం: A) దూత
• వివరణ: ఇతర రాజ్యాలతో రాయబార సంబంధాలు నడపడానికి మరియు వార్తలు చేరవేయడానికి ‘దూత’లను నియమించేవారు.

77. గుప్త కాలంలో గుజరాత్ మరియు మాల్వా ప్రాంతాలను జయించినందుకు రెండవ చంద్రగుప్తుడు పొందిన బిరుదు ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) శకారి, B) విక్రమాదిత్య, C) నరేంద్రచంద్ర, D) పైవన్నీ
• సమాధానం: D) పైవన్నీ
• వివరణ: శకులను ఓడించి వారిపై విజయం సాధించినందున రెండవ చంద్రగుప్తునికి శకారి, విక్రమాదిత్య, నరేంద్రచంద్ర వంటి బిరుదులు వచ్చాయి.

78. సంస్కృత నిఘంటువు ‘అమరకోశం’ రచయిత అమరసింహుడు ఎవరి ఆస్థానంలో ఉన్నాడు?

• ఆప్షన్స్: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, B) సముద్రగుప్తుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: రెండవ చంద్రగుప్తుని ఆస్థానంలోని నవరత్నాలలో అమరసింహుడు ఒకడు. ఇతను అమరకోశాన్ని రచించాడు.

79. గుప్తుల కాలంలో ‘సార్థవాహ’ అనగా ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) వర్తక సంఘాల నాయకుడు లేదా ప్రయాణించే వర్తక బృంద నాయకుడు, B) సైనిక జనరల్, C) గ్రామ అధికారి, D) మంత్రి
• సమాధానం: A) వర్తక సంఘాల నాయకుడు లేదా ప్రయాణించే వర్తక బృంద నాయకుడు
• వివరణ: దేశవిదేశాలకు సరుకులతో ప్రయాణించే వర్తక బృందాలకు (Caravan) నాయకత్వం వహించే ప్రముఖుడిని సార్థవాహ అంటారు.

80. ప్రసిద్ధ గణిత శాస్త్రవేత్త ఆర్యభట్టు ఏ కాలానికి చెందినవాడు?

• ఆప్షన్స్: A) గుప్త యుగం, B) మౌర్య యుగం, C) శాతవాహన యుగం, D) కుషాన యుగం
• సమాధానం: A) గుప్త యుగం
• వివరణ: గుప్త కాలంలో (క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దం) ఆర్యభట్టు గణిత, ఖగోళ శాస్త్రాలకు విశేష సేవలు అందించారు.

81. గుప్త కాలంలో ‘క్షేత్ర’ భూమి అంటే ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) సాగు చేయడానికి యోగ్యమైన, పండించే భూమి, B) అడవి భూమి, C) పశువుల మేత భూమి, D) బంజరు భూమి
• సమాధానం: A) సాగు చేయడానికి యోగ్యమైన, పండించే భూమి
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో వ్యవసాయానికి అనుకూలమైన, పంటలు పండే భూమిని ‘క్షేత్ర’ అని పిలిచేవారు.

82. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘బస్తి’ లేదా ‘వాస్తు’ భూమి అంటే ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) నివాస యోగ్యమైన భూమి, B) అటవీ భూమి, C) పండని భూమి, D) దాన భూమి
• సమాధానం: A) నివాస యోగ్యమైన భూమి
• వివరణ: ఇళ్లు కట్టుకోవడానికి మరియు నివసించడానికి అనువైన భూమిని వాస్తు లేదా నివాస భూమి అంటారు.

83. గుప్త కాలంలో వెండి నాణేలను ముద్రించడం ప్రారంభించిన మొదటి రాజు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, B) సముద్రగుప్తుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: శకులపై విజయం సాధించిన తర్వాత రెండవ చంద్రగుప్తుడు మొదటిసారిగా గుప్త సామ్రాజ్యంలో వెండి నాణేలను (రూప్యకాలు) ప్రవేశపెట్టాడు.

84. గుప్త చక్రవర్తులలో అత్యధిక సంఖ్యలో బంగారు నాణేలు ఎవరి కాలంలో చలామణిలో ఉన్నాయి?

• ఆప్షన్స్: A) గుప్త చక్రవర్తుల కాలమంతా, B) మౌర్యుల కాలం, C) శాతవాహనుల కాలం, D) కుషానుల కాలం
• సమాధానం: A) గుప్త చక్రవర్తుల కాలమంతా
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో సువర్ణ దీనారాలు అత్యధికంగా ముద్రించబడ్డాయి. అయితే నాణ్యతలో కుషానుల నాణేల తర్వాత స్థానం గుప్తులది.

85. గుప్త కాలంలో ‘మహాప్రతిహార’ శాఖ ఏ బాధ్యతలను నిర్వర్తించేది?

• ఆప్షన్స్: A) రాజభవన రక్షక దళాల నియంత్రణ మరియు ప్రవేశ ద్వారాల పర్యవేక్షణ, B) విదేశీ వ్యవహారాలు, C) న్యాయ పరిపాలన, D) సైనిక దళాల సేకరణ
• సమాధానం: A) రాజభవన రక్షక దళాల నియంత్రణ మరియు ప్రవేశ ద్వారాల పర్యవేక్షణ
• వివరణ: రాజును దర్శించడానికి వచ్చేవారిని నియంత్రించడం మరియు రాజభవన భద్రతను మహాప్రతిహార చూసేవారు.

86. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘అక్షపటలాధికృత’ అనగా ఏ విభాగానికి అధిపతి?

• ఆప్షన్స్: A) రికార్డులు మరియు కేంద్ర ఖాతాల విభాగం, B) సైనిక విభాగం, C) ధాన్యాగార విభాగం, D) విదేశాంగ శాఖ
• సమాధానం: A) రికార్డులు మరియు కేంద్ర ఖాతాల విభాగం
• వివరణ: భూమి దానాలు, రాయల్ ఆర్డర్లు మరియు అన్ని రకాల అధికారిక రికార్డులను భద్రపరిచే శాఖకు అక్షపటలాధికృత అధిపతి.

87. గుప్త సామ్రాజ్యంలో గ్రామ పరిపాలనకు సహాయపడే స్థానిక సమితిని ఏమని పిలిచేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) గ్రామ పంచాయత్ / మహత్తర, B) విషయ సమితి, C) పురసభ, D) శ్రేణి
• సమాధానం: A) గ్రామ పంచాయత్ / మహత్తర
• వివరణ: గ్రామ పెద్దలు మరియు స్థానిక ప్రముఖులతో కూడిన సంఘం గ్రామ పరిపాలనలో సహాయపడేది.

88. గుప్త కాలంలో ‘కుమారామాత్య’ వ్యవస్థ దేనికి సమానమైనది?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రస్తుత ఐ.ఎ.ఎస్ (IAS) / సివిల్ సర్వీస్ అధికారుల వ్యవస్థ, B) సైనిక జనరల్ వ్యవస్థ, C) గ్రామ పాలనా వ్యవస్థ, D) న్యాయ వ్యవస్థ
• సమాధానం: A) ప్రస్తుత ఐ.ఎ.ఎస్ (IAS) / సివిల్ సర్వీస్ అధికారుల వ్యవస్థ
• వివరణ: గుప్త సామ్రాజ్యంలో అత్యున్నత పౌర ఉద్యోగులను ‘కుమారామాత్య’ అని పిలిచేవారు, వీరు నేటి సివిల్ సర్వెంట్స్ లాగా పనిచేశారు.

89. గుప్త కాలంలో ‘దూత’ వ్యవస్థను పర్యవేక్షించే అత్యున్నత అధికారి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) మహాసంధివిగ్రహిక, B) మహాదండనాయక, C) కుమారామాత్య, D) భాండాగారిక
• సమాధానం: A) మహాసంధివిగ్రహిక
• వివరణ: విదేశాంగ వ్యవహారాలు, యుద్ధం, సంధులు మరియు దూతలను మహాసంధివిగ్రహిక పర్యవేక్షించేవారు.

90. గుప్త కాలంలో ‘శ్రేణి’ అనే సంస్థలు ప్రధానంగా దేనికి ప్రసిద్ధి చెందాయి?

• ఆప్షన్స్: A) వ్యాపార, వాణిజ్య మరియు వృత్తి పనుల నియంత్రణ, B) సైనిక శిక్షణ, C) మత ప్రచారం, D) వైద్య సేవలు
• సమాధానం: A) వ్యాపార, వాణిజ్య మరియు వృత్తి పనుల నియంత్రణ
• వివరణ: ఒకే వృత్తికి చెందిన శిల్పులు, వర్తకులు ఏర్పరచుకున్న సంఘాలనే శ్రేణులు అంటారు. ఇవి బ్యాంకులుగా కూడా సేవలు అందించాయి.

91. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘పుస్తపాల’ అనగా ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) భూముల క్రయవిక్రయాలు మరియు రిజిస్టర్లను నిర్వహించే అధికారి, B) గ్రంథాలయ పాలకుడు, C) పాఠశాల ఉపాధ్యాయుడు, D) విదేశీ రాయబారి
• సమాధానం: A) భూముల క్రయవిక్రయాలు మరియు రిజిస్టర్లను నిర్వహించే అధికారి
• వివరణ: గ్రామాలలో లేదా పట్టణాలలో భూముల రిజిస్ట్రేషన్ మరియు దానాల పత్రాలను రికార్డు చేసే వారిని పుస్తపాల అంటారు.

92. గుప్త సామ్రాజ్యంలో అత్యంత ప్రముఖుడైన కవి మరియు నాటకకర్త కాళిదాసు ఎవరి ఆస్థానంలో రత్నంగా ఉండేవాడు?

• ఆప్షన్స్: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, B) సముద్రగుప్తుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: విక్రమాదిత్యునిగా ప్రసిద్ధి చెందిన రెండవ చంద్రగుప్తుని ఆస్థానంలోని నవరత్నాలలో కాళిదాసు అగ్రగణ్యుడు.

93. గుప్తుల కాలంలో వైష్ణవ మత ప్రాశస్త్యాన్ని చాటే ప్రసిద్ధ ఇనుప స్థూపం ఎక్కడ ఉంది?

• ఆప్షన్స్: A) ఢిల్లీలోని మెహ్రౌలి, B) మధ్యప్రదేశ్ లోని ఎరన్, C) బీహార్ లోని నలంద, D) ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని మధుర
• సమాధానం: A) ఢిల్లీలోని మెహ్రౌలి
• వివరణ: మెహ్రౌలి ఇనుప స్థూపంపై ‘చంద్ర’ అనే పేరుగల రాజు విజయాధారాలు ఉన్నాయి, ఇది గుప్తుల కాలపు లోహ సాంకేతికతకు నిదర్శనం.

94. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘భాగ’ అనగా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) రాజుకు రైతులు చెల్లించే పంటలో ఆరో వంతు (1/6) భూమి శిస్తు, B) రాజు తీసుకునే బహుమతి, C) సైనిక పన్ను, D) వర్తక పన్ను
• సమాధానం: A) రాజుకు రైతులు చెల్లించే పంటలో ఆరో వంతు (1/6) భూమి శిస్తు
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో సాధారణ భూమి శిస్తును ‘భాగ’ అంటారు, ఇది సాధారణంగా పంట దిగుబడిలో 1/6 వ వంతు ఉండేది.

95. గుప్త కాలంలో ‘ఉద్రङ्ग’ పన్ను దేనికి సంబంధించింది?

• ఆప్షన్స్: A) శాశ్వత నివాసులపై విధించే అదనపు పన్ను లేదా ఉత్పాదక పన్ను, B) రోడ్డు పన్ను, C) నౌకా పన్ను, D) జల పన్ను
• సమాధానం: A) శాశ్వత నివాసులపై విధించే అదనపు పన్ను లేదా ఉత్పాదక పన్ను
• వివరణ: ఉద్రङ्ग అనేది గుప్తుల కాలంలో వసూలు చేసిన ఒక రకమైన అదనపు భూ శిస్తు లేదా పన్ను.

96. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘విషయ’ అనగా ఏ పరిపాలనా విభాగం?

• ఆప్షన్స్: A) జిల్లా (District), B) రాష్ట్రం, C) గ్రామం, D) మండలం
• సమాధానం: A) జిల్లా (District)
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో భుక్తి (రాష్ట్రం) కింద విషయ (జిల్లా) పరిపాలన ఉండేది. దీనికి విషయపతి అధిపతి.

97. గుప్త కాలంలో ‘విషయపతి’ని ఎవరు నియామకం చేసేవారు?

• ఆప్షన్స్: A) కేంద్ర ప్రభుత్వం / రాచప్రతినిధి లేదా ఉపారిక, B) గ్రామస్తులు, C) సైన్యాధ్యక్షుడు, D) విదేశాంగ మంత్రి
• సమాధానం: A) కేంద్ర ప్రభుత్వం / రాచప్రతినిధి లేదా ఉపారిక
• వివరణ: జిల్లా స్థాయి అధికారులైన విషయపతులను కేంద్ర ప్రభుత్వం లేదా రాష్ట్ర గవర్నర్లు (ఉపారిక) నియమించేవారు.

98. గుప్త కాలంలో బౌద్ధ మత గ్రంథాల అధ్యయనం కోసం భారతదేశాన్ని సందర్శించిన ఫాహియాన్ ఏ దేశానికి చెందినవాడు?

• ఆప్షన్స్: A) చైనా, B) టిబెట్, C) శ్రీలంక, D) జపాన్
• సమాధానం: A) చైనా
• వివరణ: చైనా యాత్రికుడు ఫాహియాన్ రెండవ చంద్రగుప్తుని కాలంలో భారతదేశానికి వచ్చి ఇక్కడి బౌద్ధారామాలను సందర్శించాడు.

99. గుప్త కాలంలో ‘నలంద విశ్వవిద్యాలయం’ ఏ మత అధ్యయనానికి ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందింది?

• ఆప్షన్స్: A) బౌద్ధ మతం (మహాయాన బౌద్ధం), B) జైన మతం, C) వైష్ణవ మతం, D) శైవ మతం
• సమాధానం: A) బౌద్ధ మతం (మహాయాన బౌద్ధం)
• వివరణ: మొదటి కుమారగుప్తునిచే పోషించబడిన నలంద విశ్వవిద్యాలయం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో బౌద్ధ విద్యకు ప్రసిద్ధ కేంద్రంగా నిలిచింది.

100. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘మహాబలాధికృత’ అనగా ఏ శాఖాధికారి?

• ఆప్షన్స్: A) ప్రధాన సైన్యాధిపతి లేదా సుప్రీమ్ కమాండర్, B) ప్రధాన న్యాయమూర్తి, C) ఆర్థిక మంత్రి, D) విదేశాంగ మంత్రి
• సమాధానం: A) ప్రధాన సైన్యాధిపతి లేదా సుప్రీమ్ కమాండర్
• వివరణ: గుప్త సైన్యానికి సర్వాధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించే అత్యున్నత సైనిక పదవిని మహాబలాధికృత అంటారు.

101. గుప్త కాలంలో వైద్య శాస్త్రంలో ప్రసిద్ధి చెందిన ‘అష్టాంగ హృదయ’ గ్రంథ రచయిత ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) వాగ్భటుడు, B) చరకుడు, C) సుశ్రుతుడు, D) ధన్వంతరి
• సమాధానం: A) వాగ్భటుడు
• వివరణ: ఆయుర్వేద వైద్య శాస్త్రానికి చెందిన ప్రామాణిక గ్రంథం ‘అష్టాంగ హృదయము’ను వాగ్భటుడు రచించాడు.

102. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘భాండాగారిక’ అనగా ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) కోశాధికారి లేదా ఖజానా అధికారి, B) సైనిక అధికారి, C) న్యాయమూర్తి, D) రాయబారి
• సమాధానం: A) కోశాధికారి లేదా ఖజానా అధికారి
• వివరణ: రాజకోశం మరియు ఆర్థిక వనరులను నిర్వహించే ప్రధాన అధికారిని భాండాగారిక అంటారు.

103. గుప్త కాలంలో అత్యధికంగా బంగారు నాణేలు జారీ కావడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) విదేశీ మరియు అంతర్గత వాణిజ్యం అభివృద్ధి చెందడం, B) గనుల తవ్వకం పెరగడం, C) పన్నులు తగ్గించడం, D) వ్యవసాయం విఫలమవడం
• సమాధానం: A) విదేశీ మరియు అంతర్గత వాణిజ్యం అభివృద్ధి చెందడం
• వివరణ: ఆర్థిక స్థిరత్వం, అంతర్జాతీయ మరియు అంతర్గత వాణిజ్యం ఉచ్ఛస్థితిలో ఉండటం వల్ల గుప్తులు బంగారు నాణేలను విస్తృతంగా ముద్రించారు.

104. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘విశాఖదత్తుడు’ రచించిన ‘ముద్రారాక్షస’ నాటకం దేనిని వివరిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) చాణక్యుడు చంద్రగుప్త మౌర్యుడిని రాజుగా చేయడంలో అనుసరించిన వ్యూహాలు, B) గుప్త రాజుల విజయాలు, C) రామాయణ గాథ, D) బౌద్ధ ధర్మం
• సమాధానం: A) చాణక్యుడు చంద్రగుప్త మౌర్యుడిని రాజుగా చేయడంలో అనుసరించిన వ్యూహాలు
• వివరణ: విశాఖదత్తుడు రాసిన ముద్రారాక్షసం నంద సామ్రాజ్య పతనం మరియు మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపనకు సంబంధించిన రాజకీయ వ్యూహాలను వివరిస్తుంది.

105. గుప్త కాలంలో దేవాలయ నిర్మాణంలో తొలిసారిగా ‘శిఖరాల’ వాడకం ఏ శైలిలో ప్రారంభమైంది?

• ఆప్షన్స్: A) నాగర శైలి, B) ద్రావిడ శైలి, C) వేసర శైలి, D) గాంధార శైలి
• సమాధానం: A) నాగర శైలి
• వివరణ: ఉత్తర భారతదేశంలో గుప్తుల కాలంలో రూపుదిద్దుకున్న నాగర శైలి దేవాలయాలలో మొదటిసారిగా ఆకర్షణీయమైన శిఖరాలు కనిపించాయి.

106. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘దేవఘర్’ (ఉత్తర ప్రదేశ్) దశావతార ఆలయం ఏ దేవునికి అంకితం చేయబడింది?

• ఆప్షన్స్: A) విష్ణువు, B) శివుడు, C) బ్రహ్మ, D) సూర్యుడు
• సమాధానం: A) విష్ణువు
• వివరణ: దశావతార ఆలయం వైష్ణవ మత ప్రాశస్త్యాన్ని, గుప్తుల కాలపు అద్భుతమైన శిల్పకళను ప్రతిబింబిస్తుంది.

107. గుప్త కాలంలో ‘శూద్రకుడు’ రచించిన ‘మృచ్ఛకటికము’ (మట్టి బండి) నాటకంలోని ప్రధాన పాత్రలు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) చారుదత్తుడు మరియు వసంతసేన, B) దుష్యుంతుడు మరియు శకుంతల, C) రాముడు మరియు సీత, D) అర్జునుడు మరియు ద్రౌపది
• సమాధానం: A) చారుదత్తుడు మరియు వసంతసేన
• వివరణ: మృచ్ఛకటికము ఒక ప్రసిద్ధ సంస్కృత నాటకం, ఇందులో బ్రాహ్మణ వర్తకుడు చారుదత్తుడు మరియు గణిక వసంతసేనల ప్రేమ కథను వర్ణించారు.

108. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘కామందకుడు’ రచించిన ‘నీతిసార’ గ్రంథం దేనికి సంబంధించినది?

• ఆప్షన్స్: A) రాజకీయాలు, పరిపాలన మరియు ఆర్థిక శాస్త్రం, B) వైద్య శాస్త్రం, C) జ్యోతిష్య శాస్త్రం, D) శిల్పకళ
• సమాధానం: A) రాజకీయాలు, పరిపాలన మరియు ఆర్థిక శాస్త్రం
• వివరణ: కౌటిల్యుని అర్థశాస్త్రం ఆధారంగా గుప్తుల కాలంలో రాజకీయ సిద్ధాంతాలను వివరిస్తూ కామందకుడు ‘నీతిసార’ను రాశాడు.

109. గుప్త కాలంలో ‘వాత్సాయనుడు’ రచించిన ‘కామసూత్ర’ గ్రంథం దేనిని వివరిస్తుంది?

• ఆప్షన్స్: A) మానవ మనస్తత్వం, సామాజిక జీవనం మరియు కామశాస్త్రం, B) రాజకీయాలు, C) ఖగోళం, D) మతం
• సమాధానం: A) మానవ మనస్తత్వం, సామాజిక జీవనం మరియు కామశాస్త్రం
• వివరణ: వాత్సాయనుని కామసూత్రం నాటి కాలపు నగర జీవనం, సాంస్కృతిక విశేషాలను తెలుపుతుంది.

110. గుప్త కాలంలో హూణుల దండయాత్రలను సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొని సామ్రాజాన్ని రక్షించిన వీరుడు ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) స్కందగుప్తుడు, B) సముద్రగుప్తుడు, C) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, D) మొదటి కుమారగుప్తుడు
• సమాధానం: A) స్కందగుప్తుడు
• వివరణ: స్కందగుప్తుడు తన సాహసంతో మధ్య ఆసియా నుంచి దండెత్తి వచ్చిన హూణులను ఓడించి ‘విక్రమాదిత్య’ లేదా ‘సక్రాదిత్య’ బిరుదు పొందాడు.

111. గుప్త సామ్రాజ్యంలో చివరి బలమైన పాలకుడిగా ఎవరిని పరిగణిస్తారు?

• ఆప్షన్స్: A) స్కందగుప్తుడు, B) బుధగుప్తుడు, C) భానుగుప్తుడు, D) విష్ణుగుప్తుడు
• సమాధానం: A) స్కందగుప్తుడు
• వివరణ: స్కందగుప్తుని మరణం తర్వాత గుప్త సామ్రాజ్యం క్రమంగా బలహీనపడి అంతర్గత కలహాలకు లోనైంది.

112. భారతదేశంలో మొట్టమొదటిసారిగా ‘సతీసహగమనం’ గురించిన స్పష్టమైన శిలాశాసన ఆధారం ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) భానుగుప్తుని ఎరన్ శాసనం (క్రీ.శ. 510), B) మెహ్రౌలి ఇనుప స్థూపం, C) ప్రయాగ ప్రశస్తి, D) జునాగఢ్ శాసనం
• సమాధానం: A) భానుగుప్తుని ఎరన్ శాసనం (క్రీ.శ. 510)
• వివరణ: ఎరన్ శాసనంలో గోపరాజు అనే సైన్యాధిపతి మరణించినప్పుడు ఆయన భార్య సతీసహగమనం చేసినట్లు ఆధారాలు లభించాయి.

113. గుప్త కాలంలో అంతర్జాతీయ వర్తకానికి ప్రధాన కేంద్రంగా ఉన్న తూర్పు తీర ఓడరేవు ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) తామ్రలిప్తి, B) భరూచ్, C) సోపార, D) కాలికట్
• సమాధానం: A) తామ్రలిప్తి
• వివరణ: బెంగాల్ తీరంలోని తామ్రలిప్తి ఓడరేవు ద్వారా గుప్తులు చైనా, శ్రీలంక, ఆగ్నేయాసియా దేశాలతో సముద్ర వాణిజ్యం జరిపారు.

114. గుప్త కాలంలో పశ్చిమ తీరంలో ప్రధాన వాణిజ్య ఓడరేవు ఏది?

• ఆప్షన్స్: A) భరూచ్ (బ్రోచ్), B) తామ్రలిప్తి, C) సూరత్, D) ముంబై
• సమాధానం: A) భరూచ్ (బ్రోచ్)
• వివరణ: పశ్చిమ భారతదేశంలోని భరూచ్ ఓడరేవు ద్వారా పశ్చిమ దేశాలతో మరియు రోమ్ సామ్రాజ్యంతో వాణిజ్యం సాగింది.

115. గుప్త కాలంలో వ్యవసాయ భూమి కొలతల కోసం ఉపయోగించిన ప్రముఖ పదం ‘కుల్యావప’ అనగా ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) ఒక కుల్యా (నిర్దిష్ట కొలత) ధాన్యం విత్తడానికి సరిపోయే భూమి పరిమాణం, B) ఒక రకమైన పన్ను, C) ఒక నాణెం, D) ఒక గ్రామం
• సమాధానం: A) ఒక కుల్యా (నిర్దిష్ట కొలత) ధాన్యం విత్తడానికి సరిపోయే భూమి పరిమాణం
• వివరణ: గుప్తుల కాలంలో భూమిని కొలవడానికి విత్తనాల పరిమాణం ఆధారంగా కుల్యావప, ద్రోణవప అనే ప్రమాణాలు వాడారు.

116. గుప్త సామ్రాజ్యంలో వాకాటక రాజవంశంతో వైవాహిక సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్న చక్రవర్తి ఎవరు?

• ఆప్షన్స్: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు, B) సముద్రగుప్తుడు, C) మొదటి చంద్రగుప్తుడు, D) స్కందగుప్తుడు
• సమాధానం: A) రెండవ చంద్రగుప్తుడు
• వివరణ: రెండవ చంద్రగుప్తుడు తన కుమార్తె ప్రభావతి గుప్తను వాకాటక రాజు రెండవ రుద్రసేనునికిచ్చి వివాహం చేసి దక్కన్ పైన పట్టు సాధించాడు.

117. గుప్త సామ్రాజ్యంలో ‘మహాదండనాయక’ మరియు ‘సంధివిగ్రహిక’ వంటి పదవులు దేనిని సూచిస్తాయి?

• ఆప్షన్స్: A) అత్యున్నత కేంద్రీకృత ఉద్యోగాలను, B) గ్రామ స్థాయి పదవులను, C) మత గురువుల పదవులను, D) వర్తక సంఘాలను
• సమాధానం: A) అత్యున్నత కేంద్రీకృత ఉద్యోగాలను
• వివరణ: ఇవి గుప్తుల కేంద్రీకృత పరిపాలనా వ్యవస్థలో ఉన్న అత్యున్నత స్థాయి సైనిక మరియు పౌర పదవులు.

118. గుప్త కాలంలో సంస్కృత భాషకు రాజపోషణ లభించడం వల్ల ఏ శైలి సాహిత్యం వికసించింది?

• ఆప్షన్స్: A) కావ్యం, నాటకం మరియు ప్రశస్తి శైలి (చంపూ శైలి), B) ప్రాకృత గాథలు, C) వేద మంత్రాలు, D) తమిళ కావ్యాలు
• సమాధానం: A) కావ్యం, నాటకం మరియు ప్రశస్తి శైలి (చంపూ శైలి)
• వివరణ: గుప్తుల కాలం సంస్కృత సాహిత్య స్వర్ణయుగంగా పిలువబడుతుంది, ఈ కాలంలో చంపూ శైలి (గద్య-పద్య మళిక) అభివృద్ధి చెందింది.

119. గుప్త రాజులు సాధారణంగా ఏ మతాన్ని పాటించినప్పటికీ ఇతర మతాలైన బౌద్ధ, జైన మతాలను ఏ విధంగా చూశారు?

• ఆప్షన్స్: A) మత సహనం (Religious Tolerance) పాటించి ఆదరించారు, B) నిషేధించారు, C) శిక్షించారు, D) పట్టించుకోలేదు
• సమాధానం: A) మత సహనం (Religious Tolerance) పాటించి ఆదరించారు
• వివరణ: గుప్తులు వైష్ణవ మతాన్ని అవలంబించినప్పటికీ, బౌద్ధ మరియు జైన మతాలను ఎప్పుడూ వ్యతిరేకించలేదు, మత సహనాన్ని పాటించారు.

120. గుప్త సామ్రాజ్య పతనానికి దారితీసిన అంతర్గత కారణాలలో ముఖ్యమైనది ఏమిటి?

• ఆప్షన్స్: A) బలహీన వారసులు మరియు రాజకోశం ఖాళీ కావడం, B) ప్రజల తిరుగుబాట్లు, C) వర్షాభావం, D) విదేశీ మతాల ప్రభావం
• సమాధానం: A) బలహీన వారసులు మరియు రాజకోశం ఖాళీ కావడం
• వివరణ: హూణుల నిరంతర దండయాత్రల వల్ల ఖజానా ఖాళీ అవ్వడం మరియు తరువాతి రాజులు బలహీనులుగా ఉండటంతో సామ్రాజ్యం కూలిపోయింది.