02 September 2026 Current Affairs – 02 సెప్టెంబర్ 2026 కరెంట్ అఫ్ఫైర్స్

02 సెప్టెంబర్ 2026 కరెంట్ అఫ్ఫైర్స్

01. జబల్‌పూర్‌లో రూ.472 కోట్ల T-72, T-90 ట్యాంకుల ఓవర్‌హాల్‌ కేంద్రానికి శంకుస్థాపన

• 2026 ఆగస్టులో కేంద్ర రక్షణ శాఖ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్, మధ్యప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి మోహన్ యాదవ్ సమక్షంలో మధ్యప్రదేశ్‌లోని జబల్‌పూర్ వెహికల్ ఫ్యాక్టరీలో రూ.472 కోట్ల విలువైన T-72, T-90 ట్యాంకుల ఓవర్‌హాల్ ప్రాజెక్టుకు శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ వెహికల్ ఫ్యాక్టరీ Armoured Vehicles Nigam Limited (AVNL)కు చెందిన ఉత్పత్తి యూనిట్.

• T-72, T-90 ట్యాంకుల ఓవర్‌హాల్ ప్రాజెక్ట్
• లక్ష్యం: భారత సైన్యంలోని T-72, T-90 ప్రధాన యుద్ధ ట్యాంకుల నిర్వహణ, మరమ్మతులు, ఓవర్‌హాల్ (MRO) సామర్థ్యాలను దేశీయంగా బలోపేతం చేయడం.
• ఓవర్‌హాల్ సామర్థ్యం: కొత్త కేంద్రంలో ఏటా 80 ట్యాంకులను ఓవర్‌హాల్ చేయనున్నారు.
• భారత సైన్య అవసరం: భారత సైన్యానికి సంవత్సరానికి సుమారు 230 ట్యాంకుల ఓవర్‌హాల్ అవసరం ఉంటుంది.
• ప్రస్తుత సామర్థ్యం: తమిళనాడులోని చెన్నై అవడిలో ఉన్న Heavy Vehicles Factory (HVF) ప్రస్తుతం ఏటా 150 ట్యాంకులను ఓవర్‌హాల్ చేసే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది.
• ప్రాముఖ్యత: ఈ కొత్త సదుపాయం ట్యాంకుల ఆపరేషనల్ అందుబాటును పెంచడంతో పాటు వాటి జీవితకాల నిర్వహణకు మరింత బలమైన మద్దతు అందించనుంది

పరీక్షలకు ముఖ్యాంశాలు

• ప్రాజెక్ట్: T-72 & T-90 Tank Overhaul Facility
• స్థలం: వెహికల్ ఫ్యాక్టరీ, జబల్‌పూర్, మధ్యప్రదేశ్
• వ్యయం: రూ.472 కోట్లు
• వార్షిక సామర్థ్యం: 80 ట్యాంకులు
• ప్రస్తుత HVF సామర్థ్యం: 150 ట్యాంకులు/సంవత్సరం
• సంస్థ: Armoured Vehicles Nigam Limited (AVNL)
• శంకుస్థాపన: రాజ్‌నాథ్ సింగ్

02. ఈశాన్య భారతదేశంలో తొలి స్విమ్మింగ్ NCoE.. SAI, BAI, SAA మధ్య త్రైపాక్షిక ఒప్పందం

• 2026 ఆగస్టులో Sports Authority of India (SAI), Badminton Association of India (BAI), Sports Authority of Assam (SAA)లు అసోంలో National Centre of Excellence (NCoE) for Swimming ఏర్పాటు చేసేందుకు త్రైపాక్షిక ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. ఈ కేంద్రం ద్వారా ఈశాన్య భారతదేశంలో హై-పర్ఫార్మెన్స్ క్రీడా వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

అసోంలో తొలి స్విమ్మింగ్ NCoE

• ఒప్పందంలో భాగంగా అసోంలోని కామ్రూప్‌లో ఉన్న అమింగావ్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్‌లోని ఒలింపిక్‌ సైజ్ స్విమ్మింగ్ పూల్‌ను NCoE ఏర్పాటు కోసం SAIకి అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నారు.
• ఇది ఈశాన్య భారతదేశంలో ఏర్పాటు కానున్న తొలి Swimming National Centre of Excellenceగా నిలవనుంది.
• 🎯 NCoE ప్రధాన లక్ష్యాలు
• అసోంతో పాటు ఇతర ఈశాన్య రాష్ట్రాల నుంచి ప్రతిభావంతులైన స్విమ్మర్లను గుర్తించడం.
• ప్రత్యేక శిక్షణ, ప్రొఫెషనల్ కోచింగ్ అందించడం.
• జాతీయ, అంతర్జాతీయ పోటీలకు అథ్లెట్లను సిద్ధం చేయడం.
• స్విమ్మింగ్‌లో హై-పర్ఫార్మెన్స్ ఎకోసిస్టమ్‌ను అభివృద్ధి చేయడం.
• ఈశాన్య భారతదేశంలో క్రీడా మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం.
• 👥 కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నవారు
• ఈ కార్యక్రమానికి అసోం ముఖ్యమంత్రి హిమంత బిశ్వ శర్మ ఆతిథ్యం వహించారు. అసోం క్రీడల మంత్రి, ఎంపీ బిజులీ కలితా మేధితో పాటు SAI అధికారులు మంజుశ్రీ దయానంద్, డి.కె. మిట్టల్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
• 🇮🇳 Sports Authority of India (SAI)
• Sports Authority of India (SAI)ను 1984లో యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ (MYAS) ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటు చేశారు. దేశంలో క్రీడలను ప్రోత్సహించడం, అభివృద్ధి చేయడం, క్రీడాకారులకు శిక్షణ మరియు అవసరమైన మద్దతు అందించడం SAI ప్రధాన బాధ్యత.

పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• ఒప్పందం — SAI – BAI – SAA త్రైపాక్షిక ఒప్పందం
• స్థలం — అమింగావ్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్, కామ్రూప్, అసోం
• ప్రత్యేకత — ఈశాన్య భారతదేశంలో తొలి Swimming NCoE
• సౌకర్యం — ఒలింపిక్ సైజ్ స్విమ్మింగ్ పూల్
• లక్ష్యం — స్విమ్మింగ్‌లో హై-పర్ఫార్మెన్స్ ఎకోసిస్టమ్
• ప్రధాన సంస్థ — Sports Authority of India (SAI)
• SAI స్థాపన — 1984
• మంత్రిత్వ శాఖ — Ministry of Youth Affairs & Sports (MYAS)

03. PNGRB–EESL ఒప్పందం: స్మార్ట్ PNG మీటర్ల విస్తృత అమలుకు కీలక ముందడుగు

• 2026 ఆగస్టులో Petroleum and Natural Gas Regulatory Board (PNGRB) మరియు Energy Efficiency Services Limited (EESL) దేశవ్యాప్తంగా City Gas Distribution (CGD) రంగంలో స్మార్ట్ డొమెస్టిక్ PNG మీటర్లను భారీ స్థాయిలో అమలు చేయడానికి అవగాహన ఒప్పందం (MoU)పై సంతకాలు చేశాయి.
• ఈ ఒప్పందంపై PNGRB కార్యదర్శి అంజన్ కుమార్ మిశ్రా, EESL CEO అఖిలేష్ కుమార్ దీక్షిత్ సంతకాలు చేశారు.

PNGRB–EESL MoU ముఖ్యాంశాలు

• దేశవ్యాప్తంగా స్మార్ట్ డొమెస్టిక్ PNG మీటర్ల వినియోగాన్ని వేగవంతం చేయడం, CGD సంస్థలు, టెక్నాలజీ ప్రొవైడర్లు, మీటర్ తయారీదారులు, సిస్టమ్ ఇంటిగ్రేటర్లను అనుసంధానిస్తూ జాతీయ స్థాయి సమగ్ర ఎకోసిస్టమ్‌ను అభివృద్ధి చేయడం.
• 🏛️ PNGRB పాత్ర:PNGRB నియంత్రణ మరియు సాంకేతిక సహకారం అందిస్తుంది.
• 🏢 EESL పాత్ర:EESL డిమాండ్ అగ్రిగేషన్, మార్కెట్ అంచనా, కొనుగోలు (Procurement), ఆపరేషన్స్ & మెయింటెనెన్స్ (O&M) మోడళ్లను నిర్వహిస్తుంది.📊 EESL స్మార్ట్ మీటర్ల అమలుఇప్పటికే EESL 44.5 లక్షలకు పైగా స్మార్ట్ మీటర్లను అమలు చేసింది.
• ఈ మీటర్లు ఉత్తరప్రదేశ్, హర్యానా, బిహార్, ఢిల్లీ, రాజస్థాన్, అండమాన్ & నికోబార్ దీవుల్లో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
• అదనంగా, EESL 8–10 సంవత్సరాల O&M సహాయాన్ని కూడా అందిస్తోంది.

పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• ఒప్పందం — PNGRB – EESL MoU
• రంగం — City Gas Distribution (CGD)
• ప్రధాన లక్ష్యం — Smart Domestic PNG Meters విస్తరణ
• PNGRB పాత్ర — Regulatory & Technical Support
• EESL పాత్ర — Demand Aggregation, Procurement, Market Assessment & O&M
• ఇప్పటికే అమలు చేసిన మీటర్లు. —- 44.5 లక్షలకు పైగా
• O&M మద్దతు. —- 8–10 సంవత్సరాలు
• అమలు చేసిన ప్రాంతాలు. — UP, Haryana, Bihar, Delhi, Rajasthan, A&N Islands

04. TASL–JJV ఒప్పందం: భారత్‌లో Javelin యాంటీ-ట్యాంక్ మిసైల్ సహ-ఉత్పత్తికి ముందడుగు

• 2026 ఆగస్టులో Tata Advanced Systems Limited (TASL), **Javelin Joint Venture (JJV)**తో అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది. Raytheon (RTX వ్యాపార విభాగం), Lockheed Martin భాగస్వామ్యంతో ఉన్న JJV, Javelin All Up Round (AUR) యాంటీ-ట్యాంక్ మిసైల్ సిస్టమ్‌ను భారత్‌లో సహ-ఉత్పత్తి చేసే అవకాశాలను పరిశీలించనుంది.

TASL–Javelin సహ-ఉత్పత్తి ఒప్పందo

• ప్రధాన భారతీయ భాగస్వామి: భవిష్యత్ దేశీయ సహ-ఉత్పత్తి కార్యక్రమాల కోసం JJV, TASLను తన ప్రధాన భారతీయ భాగస్వామిగా ఎంపిక చేసింది.అసెంబ్లీ కేంద్రం: భారత్‌లో Javelin AUR కోసం ఫైనల్ అసెంబ్లీ, ఇంటిగ్రేషన్ సదుపాయం ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు విడిభాగాల ఉత్పత్తి సామర్థ్యాలను అభివృద్ధి చేసే అంశాన్ని MoUలో పరిశీలిస్తారు.Sub-assembly kits: ఇవి అమెరికాలోని Lockheed Martin Troy, Alabama కేంద్రంలో తయారవుతాయి.Guidance Electronics Units (GEU): ఇవి Raytheon Tucson, Arizona కేంద్రంలో తయారై భారత్‌కు పంపబడతాయి. అనంతరం భారత్‌లో తుది అసెంబ్లీ నిర్వహించే విధంగా ప్రణాళిక ఉంది.
• 🚀 Javelin మిసైల్ సిస్టమ్: Javelin ఒక మధ్యశ్రేణి Fire-and-Forget Anti-Tank Guided Missile (ATGM). ఇది సైనికులకు ట్యాంకులు, సాయుధ వాహనాలు, బలమైన రక్షణ స్థావరాలను 5 కిలోమీటర్ల వరకు లక్ష్యంగా చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని అందిస్తుంది. లక్ష్యాన్ని గుర్తించిన తర్వాత స్వయంచాలక నావిగేషన్ ద్వారా దానిని అనుసరించే విధంగా ఈ వ్యవస్థ పనిచేస్తుంది.
• 🏢 TASL గురించి : Tata Advanced Systems Limited (TASL), Tata Sonsకు పూర్తిగా అనుబంధ సంస్థ. ఇది భారతదేశంలోని ప్రముఖ ఏరోస్పేస్ మరియు డిఫెన్స్ కంపెనీలలో ఒకటి. సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం/రిజిస్టర్డ్ కార్యాలయం హైదరాబాద్, తెలంగాణలో ఉంది. TASLను CEO & Managing Director సుకరన్ సింగ్ నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• ఒప్పందం : TASL – JJV MoU
• మిసైల్ :Javelin All Up Round (AUR)
• రకం :Medium-range Fire-and-Forget ATGM
• సహ-ఉత్పత్తి దేశం : భారత్
• TASL పాత్ర : ప్రధాన భారతీయ భాగస్వామి
• JJV భాగస్వాములు. : Raytheon (RTX), Lockheed Martin
• గరిష్ఠ లక్ష్య పరిధి :: 5 కి.మీ వరకు
• TASL ప్రధాన కార్యాలయం. : హైదరాబాద్, తెలంగాణ
• TASL CEO & MD :: సుకరన్ సింగ్

05. NASA ‘Nancy Grace Roman Space Telescope’ ప్రయోగం: విశ్వ రహస్యాల అన్వేషణకు కీలక ముందడుగు

• 2026 ఆగస్టులో NASA (National Aeronautics and Space Administration), SpaceX Falcon Heavy రాకెట్ ద్వారా ‘Nancy Grace Roman Space Telescope’ను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. అమెరికాలోని ఫ్లోరిడాలో ఉన్న NASA Kennedy Space Center నుంచి ఈ ప్రయోగం జరిగింది.
• దాదాపు USD 4.3 బిలియన్ వ్యయంతో అభివృద్ధి చేసిన ఈ టెలిస్కోప్ విశ్వంలోని అతిపెద్ద రహస్యాలను అధ్యయనం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Nancy Grace Roman Space Telescope ముఖ్యాంశాలు

• పేరు:ఈ టెలిస్కోప్‌కు NASA తొలి Chief of Astronomy అయిన Nancy Grace Roman పేరు పెట్టారు. ఆమెను “Mother of Hubble”గా కూడా పిలుస్తారు. మహిళ పేరు మీద NASA ప్రయోగించిన మొదటి స్పేస్ టెలిస్కోప్ ఇదే.
• 🌌 కక్ష్య స్థానం:టెలిస్కోప్ భూమి నుంచి సుమారు 1.6 మిలియన్ కిలోమీటర్లు (10 లక్షల మైళ్లు) దూరంలో ఉన్న Lagrange Point 2 (L2) వైపు ప్రయాణిస్తుంది.
• ⏳ మిషన్ వ్యవధి:NASA ప్రకారం ప్రాథమిక మిషన్ కాలవ్యవధి 5 సంవత్సరాలు. అయితే దీన్ని 10 సంవత్సరాల వరకు నిర్వహించాలనే లక్ష్యం ఉంది.
• 🚀 ప్రయోగ వాహనం:Roman Space Telescopeను SpaceX Falcon Heavy రాకెట్ ద్వారా ప్రయోగించారు. NASA కోసం Falcon Heavy ద్వారా ప్రయోగించిన నాలుగో ప్రధాన మిషన్గా Roman నిలిచింది.
• 🏛️ మిషన్ నిర్వహణ:ఈ మిషన్‌ను NASAకు చెందిన Goddard Space Flight Center (GSFC) నిర్వహిస్తుంది.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• టెలిస్కోప్. : Nancy Grace Roman Space Telescope
• సంస్థ. : NASA
• ప్రయోగ వాహనం. : SpaceX Falcon Heavy
• ప్రయోగ స్థలం : Kennedy Space Center, Florida
• అభివృద్ధి వ్యయం. : సుమారు USD 4.3 బిలియన్
• కక్ష్య స్థానం : Lagrange Point 2 (L2)
• భూమి నుంచి దూరం :: సుమారు 1.6 మిలియన్ కి.మీ
• ప్రాథమిక మిషన్ కాలం :: 5 సంవత్సరాలు
• లక్ష్య నిర్వహణ కాలం : 10 సంవత్సరాలు
• పేరు ఎవరి మీద? : Nancy GraceRoman
• మారుపేరు : “Mother of Hubble”
• మిషన్ నిర్వహణ :: NASA Goddard Space Flight Center

06. జాతీయ చిన్న పరిశ్రమల దినోత్సవం 2026 – ఆగస్టు 30

• ప్రతి సంవత్సరం **ఆగస్టు 30న భారతదేశంలో National Small Industry Day (NSID)**ను నిర్వహిస్తారు. దేశ ఆర్థికాభివృద్ధి, ఉపాధి కల్పన, సమ్మిళిత అభివృద్ధిలో చిన్న తరహా పరిశ్రమలు (SSIs), సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్యతరహా పరిశ్రమలు (MSMEs) అందిస్తున్న సేవలను గుర్తించడం ఈ దినోత్సవం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

నేపథ్యం
🔹 విధాన ప్రకటన:

30 ఆగస్టు 2000న అప్పటి ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి 1వ National Conference on Small Scale Industriesలో చిన్న తరహా పరిశ్రమల (SSIs) కోసం సమగ్ర విధాన ప్యాకేజీని ప్రకటించారు.
🔹 జాతీయదినోత్సవంగా గుర్తింపు:
ఈ విధాన ప్రకటనను స్మరించుకుంటూ భారత ప్రభుత్వం ఆగస్టు 30ను National Small Industry Dayగా ప్రకటించింది.
🔹 తొలి NSID:
మొదటి National Small Industry Dayను 30 ఆగస్టు 2001న నిర్వహించారు.
🌍 సంబంధిత అంతర్జాతీయ దినోత్సవం
United Nations (UN) ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 27న MSME Dayను ప్రపంచవ్యాప్తంగా నిర్వహిస్తుంది. సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్యతరహా సంస్థలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పోషించే కీలక పాత్రను గుర్తించడం దీని ఉద్దేశ్యం.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• తేదీ :: ఆగస్టు 30
• మొదటి నిర్వహణ :: 30 ఆగస్టు 2001
• విధాన ప్రకటన :: 30 ఆగస్టు 2000
• ప్రకటించినవారు :: అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి
• వేదిక :: 1st National Conference on SSI
• అంతర్జాతీయ MSME Day :: జూన్ 27

07. భారత్‌కు జావెలిన్ యాంటీ ట్యాంక్ క్షిపణులు

• భారత సైన్యం అమెరికా నుంచి Javelin Anti-Tank Guided Missile (ATGM) వ్యవస్థను కొనుగోలు చేయడానికి ఒప్పందం చేసుకుంది.
• కొనుగోలు: Javelin యాంటీ ట్యాంక్ గైడెడ్ మిసైల్
• దేశాలు: భారత్ – అమెరికా
• విధానం: US Foreign Military Sales (FMS)
• ప్రత్యేకత: Fire-and-Forget
• ప్రయోగం: భుజంపై నుంచి ప్రయోగించగలదు.
• ప్రధాన లక్ష్యం: ట్యాంకులు, ఇతర ఆర్మర్డ్ వాహనాలు.
• జావెలిన్ వ్యవస్థలో reusable Command Launch Unit, disposable launch-tube assembly ఉంటాయి.
• తదుపరి దశలో భారత్‌లోనే జావెలిన్ క్షిపణుల ఉత్పత్తికి Tata Advanced Systems, Lockheed Martin, Raytheon/Javelin Joint Venture మధ్య సహకారం కోసం MoU కుదిరింది.

08. కార్బోసల్ఫాన్ పురుగుమందుపై సంపూర్ణ నిషేధానికి కేంద్రం ప్రతిపాదన

• కార్బోసల్ఫాన్ వంటి పురుగుమందుల వినియోగం వల్ల పర్యావరణం, జీవవైవిధ్యం మరియు వ్యవసాయ కార్మికులపై కలిగే ప్రభావాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని కేంద్రం నిషేధ చర్యలను పరిశీలిస్తోంది.
• ముఖ్యాంశాలు
• కార్బోసల్ఫాన్ ఒక కార్బమేట్ కీటకనాశిని.
• వ్యవసాయంలో పురుగుల నియంత్రణకు ఉపయోగిస్తారు.
• దీర్ఘకాలికంగా పర్యావరణం, జీవులపై ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉంది.
• పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రజారోగ్యం దృష్ట్యా నిషేధం/పరిమితులపై చర్యలు చేపట్టే అంశం ప్రాధాన్యత పొందింది.

09. భారత్ నాలుగో అణు జలాంతర్గామి ‘ఐఎన్ఎస్ అరిసూదన్’కు సీ ట్రయల్స్

• ​భారత్ నాలుగో న్యూక్లియర్-పవర్డ్ బాలిస్టిక్ మిసైల్ సబ్‌మెరైన్ ‘ఐఎన్ఎస్ అరిసూదన్’ నిర్మాణం విశాఖపట్నంలోని షిప్ బిల్డింగ్ సెంటర్లో తుది దశకు చేరడంతో సీ ట్రయల్స్ నిర్వహిస్తున్నారు.
• ​2026 చివరి నాటికి సీ ట్రయల్స్ పూర్తయితే, 2027లో కమిషనింగ్ దిశగా ముందుకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది.
• ​ఐఎన్ఎస్ అరిసూదన్ సుమారు 130 మీటర్ల పొడవు, దాదాపు 7,000 టన్నుల డిస్‌ప్లేస్‌మెంట్ కలిగి ఉన్నట్లు సమాచారం.
• ​క్షిపణుల ప్రయోగం కోసం ఇందులో 8 వెర్టికల్ లాంచ్ సిస్టమ్ (వీఎల్ఎస్) ట్యూబ్స్ ఉన్నట్లు సమాచారం.
• ​సుమారు 3,500 కి.మీ. రేంజ్ కలిగిన కే–4 సబ్‌మెరైన్-లాంచ్డ్ బాలిస్టిక్ మిసైల్స్, సుమారు 750 కి.మీ. రేంజ్ కలిగిన కే–15 మిసైల్స్‌ను మోసే సామర్థ్యంతో దీనిని రూపొందించారు.
• ​ఈ జలాంతర్గామి నిర్మాణంలో సుమారు 90 శాతం స్వదేశీ పరిజ్ఞానం, కాంపోనెంట్స్‌ను ఉపయోగించినట్లు సమాచారం.
• ​న్యూక్లియర్-పవర్డ్ బాలిస్టిక్ మిసైల్ సబ్‌మెరైన్లు భారత్ సీ-బేస్డ్ న్యూక్లియర్ డిటరెన్స్‌లో కీలక భాగం.
• ​సీ ట్రయల్స్‌లో ప్రాపల్షన్, నావిగేషన్, అండర్‌వాటర్ పనితీరు, భద్రత, ఆన్‌బోర్డ్ సిస్టమ్స్‌ను పరీక్షిస్తారు.

10. డ్రోన్ భద్రత బలోపేతానికి సీఐఎస్‌ఎఫ్—డ్రోన్ ఫెడరేషన్ ఇండియా ఒప్పందం

• సెంట్రల్ ఇండస్ట్రియల్ సెక్యూరిటీ ఫోర్స్ (సీఐఎస్‌ఎఫ్), డ్రోన్ ఫెడరేషన్ ఇండియా (డీఎఫ్‌ఐ) మధ్య న్యూఢిల్లీలోని సీఐఎస్‌ఎఫ్ ప్రధాన కార్యాలయంలో మెమోరాండమ్ ఆఫ్ అండర్‌స్టాండింగ్ (ఎమ్‌ఓయూ) కుదిరింది.
• ​డ్రోన్ టెక్నాలజీ, ట్రైనింగ్, ఇన్నోవేషన్, సెక్యూరిటీ అప్లికేషన్స్ రంగాల్లో సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం ఈ ఒప్పందం ప్రధాన లక్ష్యం. ఇరు సంస్థల మధ్య నాలెడ్జ్ షేరింగ్, కెపాసిటీ బిల్డింగ్, టెక్నాలజికల్ కోఆపరేషన్‌ను ఈ ఒప్పందం ప్రోత్సహిస్తుంది.
• ​పెరుగుతున్న డ్రోన్ సంబంధిత భద్రతా ముప్పులు, సవాళ్లను ఎదుర్కొనే సీఐఎస్‌ఎఫ్ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారించనున్నారు.
• ​అన్‌మ్యాండ్ ఏరియల్ వెహికిల్స్ (యూఏవీలు)ను సర్వైలెన్స్, మానిటరింగ్, ఇతర భద్రతా అవసరాలకు ఉపయోగించే అవకాశాలను కూడా పరిశీలించనున్నారు.

11. భారత్ తొలి స్వదేశీ ఫ్లయింగ్ డ్రోన్ క్యారియర్ ‘వాహక్-6

• ఆధునిక యుద్ధ కార్యకలాపాల కోసం భారత్ తొలి స్వదేశీ ఫ్లయింగ్ డ్రోన్ క్యారియర్ / యూఏవీ మదర్‌షిప్ సిస్టమ్ ‘వాహక్-6’ను అభివృద్ధి చేసింది.
• ​ఎండ్యూర్‌ఎయిర్, భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ (బీఈఎల్) సహకారంతో ఈ వ్యవస్థను రూపొందించారు.
• ​వాహక్-6 అనేది రెండు అంచెల అన్‌మ్యాండ్ ఏరియల్ సిస్టమ్ (యూఏఎస్). ఇందులో పెద్ద ‘సబల్-20’ మదర్‌షిప్, అది మోసుకెళ్లే చిన్న ‘అలఖ్’ మైక్రో-డ్రోన్లు ఉంటాయి.
• ​సబల్-20 ఎయిర్‌బోర్న్ క్యారియర్‌గా పనిచేస్తూ అలఖ్ మైక్రో-డ్రోన్లను ఆపరేషనల్ ప్రాంతానికి సమీపంలోకి తీసుకెళ్లి అక్కడ వాటిని విడుదల చేస్తుంది.
• ​ఈ విధానం ద్వారా చిన్న డ్రోన్లకు ఉండే పరిమిత బ్యాటరీ సామర్థ్యం, తక్కువ ఆపరేషనల్ రేంజ్ వంటి సమస్యలను అధిగమించవచ్చు.
• ​సుదూర సర్వైలెన్స్, రీకానసైన్స్, టాక్టికల్ మిషన్లతో పాటు గ్లోబల్ పొజిషనింగ్ సిస్టమ్ (జీపీఎస్) అందుబాటులో లేని పరిస్థితుల్లోనూ కార్యకలాపాలు నిర్వహించేలా దీనిని రూపొందించారు.
• ​లక్ష్య ప్రాంతానికి సమీపంలో అలఖ్ మైక్రో-డ్రోన్లను విడుదల చేయడం ద్వారా డిస్ట్రిబ్యూటెడ్ డ్రోన్ ఆపరేషన్స్ నిర్వహించవచ్చు. మదర్‌షిప్-మైక్రో డ్రోన్ ఆర్కిటెక్చర్, ఆటోనమస్ సిస్టమ్స్, స్వదేశీ అన్‌మ్యాండ్ టెక్నాలజీల వినియోగంలో ఈ వ్యవస్థ కీలక పురోగతిని సూచిస్తుంది.

12. ఉజ్బెకిస్థాన్, కిర్గిజిస్థాన్‌లో ప్రధాని మోదీ నాలుగు రోజుల పర్యటన

• మధ్య ఆసియా దేశాలతో భారత్ సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2026 ఆగస్టు 29 నుంచి సెప్టెంబర్ 1 వరకు ఉజ్బెకిస్థాన్, కిర్గిజిస్థాన్‌లలో నాలుగు రోజుల పర్యటన చేపట్టనున్నారు.
• ​ఉజ్బెకిస్థాన్ అధ్యక్షుడు షావ్కత్ మిర్జియోయేవ్ ఆహ్వానం మేరకు ఆగస్టు 29–30 తేదీల్లో తాష్కెంట్‌ను సందర్శించనున్నారు. భారత్-ఉజ్బెకిస్థాన్ మధ్య వాణిజ్యం, కనెక్టివిటీ, ఇంధనం, రక్షణ, టెక్నాలజీ, ప్రజల మధ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేయడంపై ఈ పర్యటనలో ప్రధానంగా దృష్టి సారించే అవకాశం ఉంది.
• ​అనంతరం ఆగస్టు 31 నుంచి సెప్టెంబర్ 1 వరకు కిర్గిజిస్థాన్ రాజధాని బిష్కెక్ లో జరిగే 26వ షాంఘై కోఆపరేషన్ ఆర్గనైజేషన్ (ఎస్‌సీఓ) సమ్మిట్‌కు మోదీ హాజరవుతారు.
• ​సమ్మిట్‌లో ప్రాంతీయ భద్రత, కౌంటర్-టెర్రరిజం, కనెక్టివిటీ, ఆర్థిక సహకారం, యురేషియన్ ప్రాంత పరిణామాలపై ప్రధానంగా చర్చించనున్నారు.
• ​సమ్మిట్ సందర్భంగా రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్‌తో పాటు ఇతర ఎస్‌సీఓ సభ్యదేశాల నాయకులతో ప్రధాని ద్వైపాక్షిక సమావేశాలు నిర్వహించే అవకాశం ఉంది. భారత్ కనెక్ట్ సెంట్రల్ ఆసియా పాలసీ, యురేషియన్ ప్రాంతంతో వ్యూహాత్మక సంబంధాల పరంగా ఈ పర్యటనకు ప్రాధాన్యం ఉంది.